Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014

Transcriptie

1 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen , Vito, januari Het aandeel hernieuwbare energie in 2014 bedraagt 5,7 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie 19,6 % zon-elektriciteit 13,9 % biobrandstof voor transport 16,6 % bio-energie 77,0 % windenergie op land 6,6 % zonnewarmte (zoneboilers) 0,9 % bodem- en buitenluchtwarmte (warmtepompen) 1,5 % groene warmte uit bio-energie 40,8 % De bijdrage van de verschillende hernieuwbare energiebronnen aan de hernieuwbare energieproductie in Vlaanderen in Totale productie hernieuwbare energie : miljoen kwh (GWh) Tabel 1 : de productie van hernieuwbare energie in 2013 en 2014 Elektriciteit Warmte Biobrandstoffen Totaal Evolutie / 2014 in miljoen kwh (GWh) in % Waterkracht ,4 Windenergie ,5 Bio-energie ,4 Zon (PV) ,5 Zonneboiler ,6 Warmtepompen ,2 Totaal ,3 5,7 % van alle energie die in Vlaanderen verbruikt wordt, is hernieuwbare energie. Dit komt overeen met GWh op een totaal van GWh. Het aandeel hernieuwbare energie (dat zowel groene warmte, groene stroom als biobrandstoffen voor transport omvat) bleef stabiel tegenover Er is wel 857 GWh of 5,3 % minder hernieuwbare energie geproduceerd, maar ook het totale energieverbruik is gedaald zodat het aandeel constant is gebleven. De lagere productie heeft voornamelijk te maken met een algemeen lagere warmtevraag was een warm jaar. Dat zorgde ook binnen de categorie groene warmte voor minder warmteproductie ( GWh).

2 2 In 2014 is er ook minder groene stroom opgewekt. De toename van de productie van elektriciteit uit wind en zon (+ 325 GWh) was niet voldoende om de afname van de productie van stroom uit biomassa te compenseren (- 454 GWh). Ondanks het verlies van 1225 GWh blijft bio-energie in 2014 de belangrijkste hernieuwbare energievorm. De productie van energie uit andere hernieuwbare energiebronnen is wel gestegen, waardoor het belang van wind- en zonne-energie is toegenomen. 2 Het aandeel groene stroom is in 2014 gestabiliseerd tot 10,5 % Het aandeel groene stroom bleef (met 10,5 %) gelijk. De productie is met 129 GWh gedaald tot 6120 GWh in 2014, maar ook het elektriciteitsverbruik is verminderd van GWh in 2013 tot GWh in De productie is al 3 jaar min of meer gelijk gebleven, maar we zien een verschuiving. Voor het eerst halen we meer groene stroom uit wind en zon samen, dan uit bio-energie. De productie van windenergie op land steeg in 2014 met 177 GWh (+ 21 %) tot 1002 GWh. Er werden 57 windturbines bijgeplaatst met een totaal bijkomend vermogen van 125 MWe. Dit is meer dan in 2013, toen werden er 15 turbines bijgeplaatst met een totaal vermogen van 39 MWe. Eind 2014 heeft Vlaanderen 299 windturbines in gebruik met een totaal vermogen van 587 MWe. Ook de productie van zonne-energie nam in 2014 verder toe met 148 GWh (+ 7 %) tot 2122 GWh, dat is minder dan het jaar ervoor. Er werd voor 35 MWe aan zonnepanelen bijgeplaatst. Dit brengt het totaal vermogen in 2014 op 2169 MWe. Figuur 2 productie groene stroom in miljoen kwh (GWh) waterkracht bio-energie zon (PV) windenergie op land Evolutie van de productie van groene stroom in Vlaanderen tussen 2005 en 2014

3 3 In 2014 maakten we 454 GWh of 13 % minder stroom uit bio-energie. Dat is te verklaren door de tijdelijke uitval van een grote biomassacentrale en de sluiting van een bedrijf dat biomassa bijstookt. Figuur 3 vloeibare biomassa 1,4 % biogas 11,4 % windenergie op land 16,4 % vaste biomassa 27,8 % bio-energie 48,9 % zon (PV) 34,7 % groen deel afval 8,2 % De verdeling van de productie van groene stroom per hernieuwbare energiebron in 2014 Totale productie groene stroom : 6120 miljoen kwh (GWh) Het aandeel van windenergie en zonne-energie blijft in opmars. De productie van waterkracht blijft beperkt. Als we bio-energie bekijken, zien we in 2014 maar één stijger : de productie van groene stroom uit biogas is met 86 GWh (+ 14 %) toegenomen en heeft een aandeel van ruim 11 %. De productie van elektriciteit uit afval bleef ongeveer gelijk, met een aandeel van 8 %. De productie van elektriciteit uit vaste en vloeibare biomassa dalen met respectievelijk 505 GWh (- 23 %) en 38 GWh (- 30 %).

4 4 3 Het aandeel groene warmte bedraagt 4,7 % in 2014, de productie daalde door het uitzonderlijk warme jaar Figuur 4 productie groene warmte in miljoen kwh (GWh) bio-energie niet-huishoudens bio-energie huishoudens zonnewarmte bodem- en buitenluchtwarmte Evolutie van de productie van groene warmte in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 De productie van groene warmte daalde in 2014 met 1065 GWh (- 14 %) tot een totaal van 6604 GWh. In de figuur zien we een fluctuering in de productie. Het patroon is gekoppeld aan weersomstandigheden en wordt vooral beïnvloed door hoeveel hout(pellets) gezinnen opstoken om hun woning te verwarmen en 2011 waren warme jaren met een lagere warmteproductie, terwijl 2010 en 2013 koudere jaren waren met een grotere warmtevraag en dus een hogere warmteproductie. Bio-energie blijft de dominante factor voor groene warmte, waardoor de groei van de warmteproductie door warmtepompen en zonneboilers een beperkte invloed had op het totaal. De productie van warmte door zonneboilers (voor sanitair water) steeg met 15 GWh (+ 12 %) tot 139 GWh. De oppervlakte van geplaatste zonnecollectoren breidde met ongeveer 12 % uit ( m²) tot m². Deze groei is minder dan in 2013, toen werd m² aan zonnecollectoren bijgeplaatst. In 2013 werd aangekondigd dat de premieregeling werd bijgestuurd en dat leidde tot een toeloop. In 2014 stabiliseerde de interesse op het normale niveau. Ook de warmteproductie door warmtepompen steeg in 2013, met 29 GWh (+ 14 %) tot 233 GWh. In 2014 werden er 2322 warmtepompen bijgeplaatst. Het totaal groeide met ongeveer 20 % aan, deze aangroei is al sinds 2012 stabiel.

5 5 Figuur 5 bodem- en buitenluchtwarmte 3,5 % groen deel afval 8,4 % zonnewarmte 2,1 % biogas 14,0 % vloeibare biomassa 1,0 % bio-energie 94,4 % vaste biomassa 71,0 % De verdeling van de productie van groene warmte per hernieuwbare energiebron in Vlaanderen in 2014 Totale productie groene warmte : 6604 miljoen kwh (GWh) Het belangrijkste deel van groene warmte wordt uit vaste biomassa opgewekt, meer bepaald uit hout. Tweederden van het hout wordt door gezinnen gebruikt in hout(pellet)ketels, -kachels en open haarden, een kwart in de industrie. Het aandeel afkomstig van afvalverbrandingsinstallaties (groene fractie) bedraagt ruim 8 %. Dit is de helft meer dan in 2013, en volledig te verklaren door een verbeterde inventarisatie van gegevens. Uit biogas wordt vaak zowel elektriciteit als warmte geproduceerd in WKK-installaties. Vergistingsinstallaties leveren een bijdrage van bijna 14 % aan de productie van groene warmte.

6 6 4 Het gebruik van hernieuwbare energie voor transport stijgt tot 5,0 % in 2014 Figuur 6 gebruik hernieuwbare energie in miljoen kwh (GWh) biodiesel bio-ethanol elektriciteit (groen) Evolutie van het gebruik van hernieuwbare energie voor transport in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Biobrandstoffen zijn de belangrijkste hernieuwbare energievormen in het transport in 2014 : biodiesel (85 %) en bio-ethanol (9 %). Er werd in % meer biodiesel en 26 % minder bio-ethanol bijgemengd ten opzicht van het voorgaande jaar. Aangezien biodiesel het belangrijkste aandeel vertegenwoordigt, stijgt het aandeel hernieuwbare energie in transport van 4,4 % in 2013 tot 5,0 % in Het gebruik van groene stroom in het transport blijft beperkt : 6 % in Vooral het spoorverkeer maakt hiervan gebruik. Het aandeel van elektrische voertuigen in het Vlaamse wagenpark is nog zeer beperkt.

7 Bijlage 7 Bijlage Grafieken en tabellen van de evolutie van hernieuwbare energie in Vlaanderen Tabel 2 : de productie van hernieuwbare energie uit de verschillende energiebronnen in 2014 HE 2014 Aandeel in GWh in % Groene stroom waterkracht* 4 0,006 windenergie* ,7 zon (PV) ,6 groen deel afval 503 0,9 vaste biomassa ,9 vloeibare biomassa 86 0,1 biogas 700 1,2 totaal ,5 Groene warmte vaste biomassa ,3 groen deel afval 554 0,39 vloeibare biomassa 66 0,05 biogas 922 0,66 bodem- en buitenlucht 233 0,17 zonnewarmte 139 0,10 totaal ,7 Hernieuwbare energie in transport groene stroom** 161 0,3 biodiesel ,3 bio-ethanol 232 0,4 totaal ,0 totaal HE ,7 * : genormaliseerd ** : wordt niet meegeteld in de totale productie Tabel 3 : evolutie van het aandeel hernieuwbare energie in Vlaanderen ten opzichte van het finaal energieverbruik tussen 2005 en in % Groene stroom 1,8 2,6 2,9 3,6 5,4 5,8 7,5 10,1 10,5 10,5 Groene warmte 2,7 2,9 3,3 3,5 3,9 4,5 4,0 4,7 4,9 4,7 Biobrandstoffen transport 0,2 0,2 1,3 1,3 3,4 4,3 4,1 4,6 4,4 5,0 Totaal hernieuwbare energie 1,9 2,2 2,6 2,9 3,9 4,5 4,5 5,6 5,7 5,7

8 Bijlage 8 Figuur 7 productie hernieuwbare energie in miljoen kwh (GWh) groene stroom groene warmte biobrandstoffen transport Evolutie van de productie van hernieuwbare energie in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Tabel 4 : evolutie van de bruto-productie van groene stroom in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Waterkracht* Windenergie op land* Zon (PV) Groen deel afval Vaste biomassa Vloeibare biomassa Biogas Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,5 * : genormaliseerd

9 Bijlage 9 Tabel 5 : evolutie van het opgestelde vermogen van groene stroominstallaties in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Waterkracht Windenergie op land Zon (PV) Biomassa Biogas Groen deel afval Totaal geïnstalleerd vermogen in MWe , , , , , , , , , , , Tabel 6 : evolutie van het opgestelde vermogen en het aantal windturbines in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Wind op land Vermogen Aantal turbines Cumulatief vermogen Jaarlijkse groei Totaal Jaarlijkse groei in MWe in MWe Tabel 7 : evolutie van de productie van groene warmte in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Bio-energie Warmtepompen Zonneboilers Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , , ,7

10 Bijlage 10 Tabel 8 : evolutie en onderverdeling van de productie van groene warmte uit bio-energie in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Vaste biomassa huishoudens Bio-energie niet-huishoudens Totaal bio-energie in miljoen kwh (GWh) Vaste biomassa huishoudens Vaste biomassa niet-huishoudens Vloeibare biomassa Biogas Groen deel afval Totaal bio-energie Tabel 9 : evolutie van de geïnstalleerde warmtepompen en zonneboilers in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 Warmtepompen Zonneboiler aantal thermisch vermogen oppervlakte cumulatief jaarlijkse groei cumulatief cumulatief jaarlijkse groei in kw in m² in m² aantal Tabel 10 : evolutie van het verbruik van hernieuwbare energie in de transportsector in Vlaanderen tussen 2005 en 2014 (voorlopige inschatting) Elektriciteit (groen) Biodiesel Bio-ethanol Totaal Aandeel in miljoen kwh (GWh) in % , , , , , , , , , ,0