Geheugenbeheer. ICT Infrastructuren 2 december 2013
|
|
|
- Jurgen de Kooker
- 10 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Geheugenbeheer ICT Infrastructuren 2 december 2013
2 Doelen van geheugenbeheer Reloca>e (flexibel gebruik van geheugen) Bescherming Gedeeld/gemeenschappelijk geheugen Logische indeling van procesonderdelen Fysieke plaatsing in RAM
3 Eenvoudig geheugenbeheer OS gebruikt een klein stukje geheugen rest is voor gewone processen OS vrij
4 Eenvoudig geheugenbeheer OS gebruikt een klein stukje geheugen rest is voor gewone processen processen beginnen op adres 1000 waar plaats je een tweede proces? OS proces 1 vrij
5 Reloca>e programma aanpassen aan beginadres OS moet adressen vertalen bestand bevat nodige informa>e
6 Van broncode naar proces bron- code compiler assembly code assembler Stallings, appendix 7A object- bestand symbool- tabel
7 Van broncode naar proces object- bestand object- bestand object- bestand sta>c library linker / binder load module dynamic library
8 Van broncode naar proces load module loader RAM dynamic library dynamic library
9 Geheugenbeheer voor meer dan één proces Processen afschermen: geen vreemde gegevens lezen of verknoeien Gedeeld geheugen: samenwerkende processen kunnen gemeenschappelijke gegevens hebben b.v. programmacode gemeenschappelijke variabelen (op verzoek)
10 Logische organisa>e van RAM verschillende soorten gegevens in RAM: programmacode constanten variabelen stapel OS kan specifieker beschermen
11 Fysieke plaatsing in RAM programma en data vaak te groot voor RAM trucs om RAM groter te laten lijken: logisch adres fysisch adres logisch = wat de programmeur/cpu ziet fysiek = wat de RAM- chip ziet Memory Management Unit vertaalt logisch! fysiek
12 Memory Management Unit Processor bus Geheugen
13 Memory Management Unit Processor lezen/schrijven databus adresbus verkeerd adres Geheugen
14 Memory Management Unit Processor logisch adr logisch of fysiek adres verkeerd lezen/schrijven databus MMU fysiek adr fysiek adres verkeerd Geheugen
15 Par>>onering Paging Segmenta>e Virtueel geheugen Technieken voor logische adressen
16 Par>>onering verouderd, basis van andere technieken geheugen verdeeld in vaste blokken elk proces krijgt één blok logisch adres = adres binnen blok fysiek adres = logisch adres + = beginadres van blok
17 Partitionering Als proces 1 actief is: Logisch geheugen / RAM 0 FFF Fysiek geheugen / RAM 0 OS proces 0 proces 1 proces 2 proces 3 proces proces 5 proces FFF Na een process switch naar proces 2: Logisch geheugen / RAM 0 FFF Fysiek geheugen / RAM 0 OS proces 0 proces 1 proces 2 proces proces 4 proces 5 proces FFF fysiek RAM dat het proces niet kan gebruiken proces mag dit logische adres niet gebruiken
18 Par>>onering nadeel: kleine en grote processen krijgen evenveel geheugen (interne fragmenta>e) variant: verschillend grote blokken nieuw probleem: veel kleine processen! inefficiënt twee grote processen! wachten
19 Dynamische par>>onering OS maakt blok aan als proces start bij einde ontstaat gat (externe fragmenta>e) verschillende grooces welk gat gebruiken voor nieuw proces? first / next / best fit
20 drie opdrachten uit Stallings Paging: hoofdstuk 7.3, figuur 7.9 en 7.12a Segmenta>e: hoofdstuk 7.4, figuur 7.12b Virtueel geheugen: hoofdstuk 8.1: pagina , 367, figuur 8.4
21 Paging geheugen verdelen in kleine blokken van vaste grooce frame = fysiek geheugenblok pagina = logisch geheugenblok proces gebruikt 1 of meer pagina s fysieke adressen van pagina s hoeven niet op elkaar te volgen
22 Voorbeeld: Paging pagina 0 van proces C is in frame 7 B stopt D start
23 Paging: Berekening van fysiek adres hogere bits van logisch adres: paginanummer lagere bits: offset binnen de pagina
24 Paging: Berekening van fysiek adres Virtual Address Physical Address Page # Offset Frame # Offset Register n bits Page Table Ptr + Page# Page Table m bits Offset Page Frame Frame # Program Paging Mechanism Main Memory Figure 8.3 Address Translation in a Paging System
25 Segmenta>e geheugen verdelen in blokken van variabele grooce segment bevat een stuk programmacode of gegevens voor één proces lijkt op dynamisch par>>oneren maar proces kan meerdere segmenten hebben segmencabel paginatabel +
26 Segmenta>e programmeur ziet segmenten betere bescherming read- only segmenten execute- only segmenten strengere controle op verkeerd adres geen interne fragmenta>e wel externe fragmenta>e
27 Segmenta>e: Berekening van fysiek adres hogere bits van logisch adres: segmentnr lagere bits: offset binnen het segment offset lengte? addi>e
28 Segmentatie segment 2 segment 0 segment 3 segment 1 Logisch geheugen / RAM 2:0 2:7B2 0:0 0:9A6 3:0 3:178E 1:0 1:1072 Fysiek geheugen / RAM 0 8AC 105E 19C8 236E 26E8 3E E2 7FFF segment 0 segment 1 segment 2 segment 3 Logisch geheugen / RAM 0:0 0:9A6 1:0 1:1072 2:0 2:7B2 3:0 3:178E Fysiek geheugen / RAM 0 8AC 105E 19C8 236E 26E8 3E E2 7FFF fysiek RAM dat het proces niet kan gebruiken proces mag dit logische adres niet gebruiken
29 Virtueel geheugen: Idee Localiteit: proces gebruikt niet alle pagina s/segmenten tegelijk ongebruikte delen hoeven niet in hoofdgeheugen te staan!
30 Localiteit
31 Virtueel geheugen: Uitwerking stukjes van proces: sommige in hoofdgeheugen andere op harde schijf als proces stukje op harde schijf gebruikt: MMU genereert interrupt OS reserveert nieuw frame/segment OS laadt stukje daarheen extra informa>e in pagina- of segmencabel
32 Virtueel RAM met paginering Logisch geheugen / RAM A000 B000 C000 D000 E000 F000 FFFF Fysiek geheugen / RAM FFF fysiek RAM dat het proces niet kan gebruiken proces mag dit logische adres niet gebruiken als het proces dit adres gebruikt, regelt het OS fysiek geheugen hiervoor
33 Virtueel geheugen: Voordelen meer processen grotere processen snellere start van processen efficiënt! (meestal...)
34 Meer details over... Paginatabellen paginatabel kan erg groot worden idee: paginatabel in virtueel geheugen twee niveaus transla>on lookaside buffer = cache
35 Meer details over... omgekeerde paginatabel andere oplossing voor grote paginatabel klassiek: logisch fysiek adres omgekeerd: fysiek logisch adres één entry per fysiek frame grooce van paginatabel in verhouding met fysiek geheugen hash- func>e voor snelle vertaling logisch fysiek
36 Virtueel geheugen met segmenten minder gebruikelijk, ook mogelijk zelfde principes als bij paging, behalve segmentgrooce
37 Alles- in- één- pakket segmenta>e+paging+virtueel geheugen combineert voordelen van beide kanten nadeel: ingewikkelde berekening van fysiek adres
38 Berekening van fysiek adres
39 Samenvaong Doelen van geheugenbeheer: Wie weet ze nog? meer flexibiliteit door logisch/fysiek geheugen geheugen groter laten lijken: virtueel RAM werkt vanwege localiteit
Memory Management. Virtual Memory. Eisen Memory Management. Verdelen geheugen over meerdere processen
Memory Management Process control information Entry point to program Process Control Block Verdelen geheugen over meerdere processen Program Branch instruction Virtual Memory Data Reference to data Processen
Geheugen en Adressering. Binding. Binding (2) Logische en Fysieke adresruimten. relocatie register. Dynamic loading
Geheugen en Adressering Binding Geheugen (main memory, primary storage) is noodzakelijk voor de uitvoering van programma's. te beschouwen als array van adresseerbare bytes (of woorden). verschillende processen
Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven Computerarchitectuur
Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven - 1 - Computerarchitectuur Tentamen Computerarchitectuur (213005) 17 augustus 2000 2 bladzijden met 5 opgaven 3 antwoordbladen Het raadplegen van boeken, diktaten of aantekeningen
Computerarchitectuur en netwerken. Memory management Assembler programmering
Computerarchitectuur en netwerken 2 Memory management Assembler programmering Lennart Herlaar 10 september 2018 Inhoud 1 Protectie: Hoe het O.S. programma s tegen elkaar kan beschermen modes memory management
ICT Infrastructuren: Processen en Threads. 18 november 2013 David N. Jansen
ICT Infrastructuren: Processen en Threads 18 november 2013 David N. Jansen Datum en Ajd van werkcollege na overleg met de aanwezigen: donderdag 8:45 10:30 Leerdoel voor vandaag. Stallings hoofdst 2 4 Hoofddoelen
Computerarchitectuur en netwerken. Memory management Assembler programmering
Computerarchitectuur en netwerken 2 Memory management Assembler programmering Lennart Herlaar 12 september 2016 Inhoud 1 Protectie: Hoe het O.S. programma s tegen elkaar kan beschermen modes memory management
slides2.pdf April 12,
Werking van CPU CSN CS2 CPU, I/O en Memory management Piet van Oostrum 12 april 2002 De ALU kan alleen eenvoudige operaties uitvoeren (bijv. twee getallen optellen, vermenigvuldigen of testen of iets >
Computerarchitectuur en netwerken Toets 1 4 okt
11.00 13.00 De open vragen moet je beantwoorden op tentamenpapier. De multiple-choice antwoorden moet je op het vragenblad invullen in de rechtervakjes en dat blad inleveren. Schrijf je naam, studentnummer
Computerarchitectuur. App. B. Review of Memory Hierarchy
Computerarchitectuur App. B. Review of Memory Hierarchy Kristian Rietveld http://ca.liacs.nl/ Caching De memory wall is een zeer groot probleem dat vraagt om oplossingen. De gebruikelijke oplossing is
n o F o r t h voor MSP430 Launchpad 1. Memory map Er zijn twee ROM gebieden (alle getallen zijn hex): , verdeeld in vier blokken van 40
n o F o r t h voor MSP430 Launchpad Albert Nijhof & Willem Ouwerkerk (29aug2012) 1. Memory map Er zijn twee ROM gebieden (alle getallen zijn hex): 1000-1100, verdeeld in vier blokken van 40 1000-1040 INFOD
informatica. hardware. overzicht. moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo)
informatica hardware overzicht moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo) 1 moederbord basis van de computer componenten & aansluitingen chipset Northbridge (snel) Southbridge ("traag") bussen FSB/HTB moederbord
Virtueel Geheugen en demand paging (1)
Virtueel Geheugen en demand paging (1) Programma's zijn vaak niet in hun geheel in het geheugen nodig, vanwege: zelden gebruikte onderdelen groter gedeclareerde arrays dan nodig als programma helemaal
Centrale begrippen hoofdstuk 3. Waarom multiprogramming? Vandaag. processen proces state: running, ready, blocked,... Vragen??
Vragen?? Vandaag Hoofdstuk 4: threads (tentamenstof : 4.1 t/m 4.2) Kleine Opgaven 4.1 (niet alleen ja of nee, ook waarom!) en 4.4 inleveren maandag Centrale begrippen hoofdstuk 3 processen proces state:
Computertechniek vorige examens
Computertechniek vorige examens Examen 2009 Groep 1 1. Geef de 2 manieren waarop de adressen van de I/O-module in de adresruimte geïntegreerd kunnen zijn. (memory-mapped en isolated dus) 2. Wat is post-indexering?
Hoofdstuk 3: Processen: Beschrijving en Besturing. Wat is een proces? Waarom processen? Wat moet het OS ervoor doen? Is het OS zelf een proces?
Hoofdstuk 3: Processen: Beschrijving en Besturing Wat is een proces? Waarom processen? Wat moet het OS ervoor doen? Is het OS zelf een proces? 1 Wat is een proces? Een proces is een programma in uitvoering
TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN ComputerSystemen Deeltentamen B (weken 6..9) vakcode 2M208 woensdag 19 Maart 2003, 9:00-10:30
TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN ComputerSystemen Deeltentamen B (weken 6..9) vakcode 2M208 woensdag 19 Maart 2003, 9:00-10:30 Algemene opmerkingen (lees dit!): - Dit tentamen duurt ANDERHALF UUR! - Dit
Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2.
Procesbeheer: kenmerken van moderne besturingssystemen. 1. Bespreek de (drie) meest typische kenmerken van moderne besturingssystemen. 2. In hoeverre beantwoorden UNIX, Linux en Windows NT hieraan? Geef
Digitale en analoge technieken
Digitale en analoge technieken Peter Slaets February 14, 2006 Peter Slaets () Digitale en analoge technieken February 14, 2006 1 / 33 Computerarchitectuur 1 Processors 2 Primair geheugen 3 Secundair geheugen
Geheugen onder DOS2 MSX turbor
Geheugen onder DOS2 MSX turbor MSX Computer & Club Magazine nummer 77 - juli / augustus 1995 Alex Wulms Scanned, ocr ed and converted to PDF by HansO, 2001 Deze keer maak ik een uitstapje naar het aansturen
LESBRIEF HARDWARE. OPDRACHTEN Hierin vind je alle opdrachten die bij de module Hardware horen. Klas 2
LESBRIEF HARDWARE OPDRACHTEN Hierin vind je alle opdrachten die bij de module Hardware horen. Klas 2 Inleidend Deze module gaat over de computer, om specifiek te zijn de onderdelen van de computer. Het
Les 11: systeemarchitectuur virtuele machines
Les 11: systeemarchitectuur virtuele machines Geavanceerde computerarchitectuur Lieven Eeckhout Academiejaar 2008-2009 Universiteit Gent Virtuele machines Motivatie Interfaces Virtualisatie: inleiding
Examen besturingssystemen
Examen besturingssystemen Zaterdag 26 januari 2013, 14u00 Prof. Koen De Bosschere Richting: Naam: Belangrijk 1. Vergeet niet uw naam te vermelden. 2. Schrijf de antwoorden in de daarvoor voorziene ruimte.
Hoofdstuk 7. Computerarchitectuur
Hoofdstuk 7 Computerarchitectuur 1 controlebus CPU MEMORY I/O databus adresbus Figuur 71 Schematische opbouw van een computersysteem 8 Figuur 72 Een busverbinding Buslijn Out E A In Out E B In Out E C
Van Poort tot Pipeline. Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam
Van Poort tot Pipeline Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam Van Poort tot Pipeline Pipeline processor One cycle machine Calculator File of registers Assembly
scc = b) CD AB
Computerarchitectuur en -organisatie (213030) Dinsdag 21 januari 2040, 13.30 17.00 uur 7 bladzijden met 8 opgaven 4 bladzijden met documentatie Let op: Vul het tentamenbriefje volledig in (d.w.z. naam,
-Een stukje geschiedenis van de PC (personal computer)
-Een stukje geschiedenis van de PC (personal computer) De pc is bedacht in 1833 Door gebrek aan onderdelen kwam de eerst werkende PC 100 jaar later Gewicht: 35 ton (35.000 kilo!) en kamervullend. Zie de
RAM geheugens. Jan Genoe KHLim. Situering RAM-geheugens. Geheugens. Halfgeleider Geheugens. Willekeurig toegankelijk geheugen
Jan Genoe KHLim Situering RAM-geheugens Geheugens Halfgeleider Geheugens Serieel toegankelijk geheugen Willekeurig toegankelijk geheugen Read Only Memory ROM Random Access Memory RAM Statische RAM SRAM
Examen besturingssystemen
Examen besturingssystemen Zaterdag 14 januari 2017, 8u30 Prof. Koen De Bosschere Richting: Naam: Belangrijk 1. Vergeet niet uw naam te vermelden. 2. Schrijf de antwoorden in de daarvoor voorziene ruimte.
von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014
von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014 Herhaling: Booleaanse algebra (B = {0,1},., +, ) Elke Booleaanse functie f: B n B m kan met., +, geschreven worden Met Gates (electronische
Hoe werkt een computer precies?
Hoe werkt een computer precies? Met steun van stichting Edict Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam Overview Introductie SIM-PL Simulatietool voor werking computer
Ekt1. Computer bouwen
Computer bouwen 1 Inhoudsopgave Inleiding blz. 3 Systemrequirements blz. 3 Benodigdheden blz. 4/5 Conclusies blz. 6 Bronvermelding blz. 6 2 Inleiding Tijdens de les kregen wij de opdracht om een computer
Digitale technieken Microprocessoren
Digitale technieken Microprocessoren ir. Patrick Colleman Inhoudstafel Inhoudstafel. Afkortingen. Inleiding - voorwoord 1 Hoofdstuk 1 : Voorstelling van getallen en karakters. 2 1.1 Voorstelling van binaire
De computer als processor
De computer als processor DE FYSIEKE COMPUTER Componenten van de computerconfiguratie Toetsenbord Muis Scanner Microfoon (Extern geheugen) Invoerapparaten Uitvoerapparaten Monitor Printer Plotter Luidspreker
Computerarchitectuur en Netwerken. Computerarchitectuur
Computerarchitectuur en Netwerken 1 Computerarchitectuur Lennart Herlaar 2 september 2015 Opbouw van het vak Eerst (6 keer) over de opbouw van computer en operating system Collegedictaat Systeemarchitectuur
computerarchitectuur antwoorden
2017 computerarchitectuur antwoorden F. Vonk versie 1 2-8-2017 inhoudsopgave hardware... - 3 - CPU... - 3 - bussen... - 4 - bridges... - 4 - RAM... - 4 - hardware architectuur... - 5 - Dit werk is gelicenseerd
Inleiding Practicum Operating Systems
Inleiding Practicum Operating Systems Mattias Holm & Kristian Rietveld Doel - In komende 3 practica zullen we gaan werken met een custom OS. - Kort introduceren van: - Hardware. - Kernel. - Tools. - De
ROM en RAM in een ROMforth
Albert Nijhof 24/06/2016 ROM en RAM in een ROMforth Vragen Twee HERE's? Voor een forth die in (Flash)ROM compileert is het uitgangspunt dat programmacode en onveranderlijke data naar ROM gaan en veranderbare
Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek
Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek VTI St.- Laurentius Neem eerst de tekst in het boek door, doe dit enkele keren en probeer uiteraard te onthouden wat je leest. Los nadien de
2 Algemene opbouw van een computersysteem
Procescomputer E. Gernaat 1 Microprocessoren algemeen Informatie-verwerking zoals behandeld is momenteel vrijwel geheel overgenomen door microprocessoren. Wanneer we voortborduren op het idee van combinatorische
Unieke factoren in het menselijk DNA. Jeroen F. J. Laros. Begeleiders: Peter Taschner Hendrik Jan Hoogeboom Walter Kosters
Unieke factoren in het menselijk DNA Jeroen F. J. Laros Begeleiders: Peter Taschner Hendrik Jan Hoogeboom Walter Kosters 1 DNA is opgebouwd uit 4 letters: A, T, C en G Er zijn ongeveer 3 10 9 van deze
Samenvatting Computer Architectuur 2006-2007
Controletransferinstructies = Instructies die verandering brengen in de zuiver sequentiële uitvoering van de instructies. Ze doen dit door de instructiewijzer een andere waarde te geven. Ze kunnen met
voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19
voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19 EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch, Hoog
De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012
De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012 Tanenbaum hoofdstuk 2 von Neumann - architectuur. Tanenbaum, Structured Computer Organiza4on, FiMh Edi4on, 2006 Pearson Educa4on,
7,3. Samenvatting door een scholier 1961 woorden 16 januari keer beoordeeld. Informatica Informatica actief
Samenvatting door een scholier 1961 woorden 16 januari 2009 7,3 126 keer beoordeeld Vak Methode Informatica Informatica actief Hoofdstuk 3 Gespecialiseerde computers: kun je alleen voor een bepaalde functie
Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015
Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Computersysteem Een systeem dat rekenkundige operaties, data manipulaties en beslissingen kan uitvoeren, aan de hand
De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2)
De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2) Timloto o.s. / E. Gernaat / ISBN 978-90-79302-06-2 Op dit werk is de Creative Commens Licentie van toepassing. Uitgave: september 2012
RAM optimaliseren: Cacheman
RAM optimaliseren: Cacheman Windows beheert het geheugen op haar eigen manier, zonder dat u daar in principe veel invloed op heeft. Het programma Cacheman van Outertech kan daar verandering in brengen.
Toelichting op modbus-koppeling van Robur toestellen en frames
Toelichting op modbus-koppeling van Robur toestellen en frames Dit document beschrijft de achtergrondinformatie en belangrijkste adressen voor de modbus-koppeling van Robur warmtepompen en koelmachines
De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2)
De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-11-6) 1 Procescomputer 1.1 Microprocessoren algemeen De informatie-verwerking zoals is behandeld, is vrijwel geheel
Deel 1. Wat is HDR fotografie?.
Deel 1. Wat is HDR fotografie?. Inleiding. Met het intrede van de digitale fotografie is ook de beeldbewerkingsoftware in een stroomversnelling geraakt. Eén van de meest recente ontwikkelingen is de High
Examen besturingssystemen
Examen besturingssystemen Vrijdag 3 februari 2006, 9u 12u Prof. Koen De Bosschere Richting: Naam: Belangrijk 1. Vergeet niet uw naam te vermelden. 2. Schrijf de antwoorden in de daarvoor voorziene ruimte.
Examen besturingssystemen
Examen besturingssystemen Vrijdag 30 januari 2004, 14u 17u Prof. Koen De Bosschere Richting: Naam: Belangrijk 1. Vergeet niet uw naam te vermelden. 2. Schrijf de antwoorden in de daarvoor voorziene ruimte.
Tentamen Computersystemen
Tentamen Computersystemen baicosy6 2e jaar bachelor AI, 2e semester 21 oktober 213, 9u-11u OMHP D.9 vraag 1 Van een Single Cycle Harvard machine hebben de componenten de volgende propagation delay time:
Hoe werkt een rekenmachine?
Hoe werkt een rekenmachine? Uit welke hardware-componenten bestaat een rekenmachine? Welke instructies kan de machine uitvoeren? Practicum met de rekenmachine I Constante getallen Instructies van het type
Handleiding CD-Rom Engelse Spelling Bijlage bij het eindwerk van Veerle Tielemans
Inhoudsopgave Inhoudsopgave...i 1. Installatie Engelse Spelling, versie 1.0...1 1.1 Systeemeisen...1 1.1.1 Minimum systeemeisen...1 1.1.2 Aanbevolen systeemeisen...1 1.2 Installatie starten....1 1.3 Het
CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties
CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling
assembleertaal F. Vonk versie
2017 assembleertaal F. Vonk versie 1 8-8-2017 inhoudsopgave 1. inleiding... - 3-2. Zeer Eenvoudige Processor v2 (ZEP2)... - 4-3. de code, simulator en geheugen... - 6-4. optellen... - 11-5. vermenigvuldigen...
Hoe partitioneer ik een hardeschijf?
Project Hoe partitioneer ik een hardeschijf? Voor: Medewerker ICT Door: Patrick Koning Inleiding In deze opdracht ga je leren hoe je een harde schijf kunt partitioneren, oftewel: een harde schijf indelen
Sequentiële Logica. Processoren 24 november 2014
Sequentiële Logica Processoren 24 november 2014 Inhoud Eindige automaten Schakelingen met geheugen Realisatie van eindige automaten Registers, schuifregisters, tellers, etc. Geheugen Herinnering van week
Hoofdstuk 2. De Von Neumann-architectuur
Input Interface Output Interface Informatica Deel III Hoofdstuk 2 De Von Neumann-architectuur 2.1. Organisatie. De overgrote meerderheid der digitale computers zijn georganiseerd zoals weergegeven in fig.
Gigaset pro VLAN configuratie
Gigaset pro VLAN configuratie Hogere betrouwbaarheid door gebruik van VLAN s. De integratie van spraak en data stelt eisen aan de kwaliteit van de klanten infrastructuur. Er zijn allerlei redenen waarom
Computerarchitectuur. Terugblik / discussie / oefenopgaven
Computerarchitectuur Terugblik / discussie / oefenopgaven Kristian Rietveld http://ca.liacs.nl/ Trends & Performance Voorkennis We bouwden een 4-bit microprocessor bij Digitale Technieken. Bij computerarchitectuur
Module 4 Hoofdstuk 1. Programmeertalen
Module 4 Hoofdstuk 1 Programmeertalen Programmeertalen Een programmeertaal is een taal waarin de opdrachten worden geschreven die een computer moet uitvoeren Reeksen van die opdrachten of instructies vormen
Examen besturingssystemen
Examen besturingssystemen Vrijdag 11 januari 2008, 13u30 17u00 Prof. Koen De Bosschere Richting: Naam: Belangrijk 1. Vergeet niet uw naam te vermelden. 2. Schrijf de antwoorden in de daarvoor voorziene
6 Besturingssystemen. Applicatie Applicatie Applicatie. Operating System. Hardware 1 WAT IS EEN OPERATING SYSTEM?
Hoofdstuk 6 Besturingssystemen 6.1 6 Besturingssystemen 1 WAT IS EEN OPERATING SYSTEM? Een computer zonder besturingssysteem is slechts een systeemkast gevuld met onderdelen verbonden door kabels. Je kunt
UBC op Microsoft Windows 64-bits
UBC op Microsoft Windows 64-bits Inleiding Op de 64-bits varianten van Windows werkt de UBC (en vele andere pakketten) op een andere manier dan op de oudere 32-bits varianten van deze Windows versies.
Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC
Inhoud vandaag Interrupts Algemeen ARM7 AIC Interrupts Wat is een interrupt? Een interrupt is een onderbreking van de huidige bezigheden ten gevolge van een externe gebeurtenis, zodanig dat de bezigheden
VRIJ TECHNISCH INSTITUUT Burg.Geyskensstraat 11 3580 BERINGEN. De PLC geïntegreerd in de PC. Vak: Toegepaste informatica Auteur: Ludwig Theunis
Burg.Geyskensstraat 11 3580 BERINGEN De PLC geïntegreerd in de PC. Vak: Toegepaste informatica Auteur: Ludwig Theunis Versie: vrijdag 2 november 2007 2 Toegepaste informatica 1 De Microprocessor Zowel
PTC USER EVENT 2010 Tips & Tricks
PTC USER EVENT 2010 Tips & Tricks ENGINEERING IN CONTROL Martin Kalter CAD Services NL www.cadservices.nl Agenda Pro/Engineer Tips & Tricks Robuust Modelleren met Pro/E Lite modules Verhoog uw efficiency
DB architectuur. [email protected]
DB architectuur [email protected] DB - logisch perspectief - DB - fysisch perspectief - DBMS Fysische details van databank beheren Zodat gebruiker zich enkel om logische perspectief moet
computerarchitectuur F. Vonk versie
2017 computerarchitectuur F. Vonk versie 1 2-8-2017 inhoudsopgave 1. inleiding... - 3-2. hardware... - 4-3. moederbord... - 5-4. CPU... - 7-5. bussen... - 12-6. bridges... - 15-7. RAM... - 16-8. hardware
De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11
INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 9 De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11 2 3 4 5 Doelen stellen 15 Waarom wil ik hardlopen? 16 Wat wil ik bereiken?
Manual Debug software. VMC next
Manual Debug software VMC next Land: NL Ned Air bv maart 2012 Ver. 0.05 1 Algemeen... 3 2 Opbouw VMC next... 3 3 VMC Next Debugger... 4 4 Status... 7 5 Registers... 8 5.1 Knoppen... 9 5.1.1 Download...
Inleiding. Roger FRANS november 1998. Inleiding - 1
Inleiding In 1994 verschenen in deze reeks de cursussen MS-DOS 6.2 voor beginners en MS-DOS 6.2 voor gevorderden. De cursus MS-DOS onder Windows 98 bevat de onderwerpen uit deze cursussen die ook onder