De Wijk achter de Botsing

Transcriptie

1 Voorstelling van het onderzoeksrapport De Wijk achter de Botsing Marleen Easton Studienamiddag De Wijk achter de Botsing CPS Structuur presentatie 1. Presentatie Onderzoeksteam 2. Contextualisering van het onderzoek 3. Opzet van het onderzoek 3.1 Vraagstelling 3.2 Vergelijkend onderzoek België-Nederland 5. Aanzet tot discussie Studienamiddag De Wijk achter de Botsing CPS

2 Consortium Universiteit Gent Liesbeth Descheemaeker (GaPS) Marleen Easton(GaPS) Gudrun Vande Walle (GaPS) Paul Ponsaers (SVA) Antoinette Verhage (SVA) Jannie Noppe (SVA) Radboud Universiteit Nijmegen Caroline Liedenbaum Jan Terpstra 2. Contextualisering van het onderzoek -Ordeverstoringen in West-Europese landen -Recent veel onderzoek naar dit type conflicten - Flashpoint model (Waddington, 1992, 2003) - Escalatiemodel (Adang, 1998, 2010) - Negotiated Management (Della Porte & Reiter, 1998, 2006), - - Reading the Riots. Investigating England s summer of disorder, -Wijk = plaats waar conflicten gegenereerd worden & escaleren -Wijkgebonden achtergronden blijven grotendeels black box in eerder onderzoek.

3 3. Opzet van het onderzoek 3.1 Afwijkende vraagstelling onderzoek a. Op welke wijze hangen ordeverstoringen samen met bepaalde kenmerken van buurten? Welke dynamieken ontstaan er? b. Hoe zien buurtbewoners de ordeverstoringen die zich in hun buurt voordoen? Welke strategieën ontwikkelen zij? c. Wat is volgens buurtbewoners het verband tussen ordeverstoringen en optreden van politie en (lokale)overheid? d. Hoe is bij het politieoptreden rekening gehouden met wijkgebonden omstandigheden van ordeverstoringen? 3. Opzet van het onderzoek 3.2 Vergelijkend onderzoek met beperkingen a. Aard van de wijken? b. Aard van de botsingen? c. Wiens perspectief? d. Hoe in kaart gebracht methodologie

4 3. Opzet van het onderzoek 3.2 Vergelijkend onderzoek met beperkingen a. Aard van de wijken? Wijken met lange periode van ernstige ordeverstoringen Cumulatie van economische en sociale problemen Gemengde etnische bevolking inzake verstedelijking en anonimisering Cases/Verstedelijking Middelgrote Stad Grote Stad Watersluis in Sterrenland in Kuregem in Liedekerke in X X X X 3. Opzet van het onderzoek 3.2 Vergelijkend onderzoek (@be met beperkingen b. Aard van de botsingen en rol van de politie? Continuüm van overlast, kleine ordeverstoringen en rellen Deels tussen bevolkingsgroepen, deels ook tussen bewoners en politie (overheid) Wijken/Aard botsingen Overlast - Ernstige ordeverstoringen - Rellen Watersluis in Conflicten rond vishandel Overval op sigarettenleverancier Varkenskop voor moskee Ingooien ramen woningen Sterrenland in Overlast jongeren op een plein Botsingen rond Hindoestaanse tempel Kuregem in Brand in appartement Conflict Turken en Koerden Liedekerke in Groep jongeren Molotov cocktail politiebureau

5 3. Opzet van het onderzoek 3.2 Vergelijkend onderzoek met beperkingen c. Wiens perspectief? Buurtbewoners Ordeverstoorders Welzijnswerkers Politiemensen Overheden 3. Opzet van het onderzoek 3.2 Vergelijkend onderzoek met beperkingen d. Methodologie Gedetailleerd kwalitatief empirisch onderzoek Observaties Analyse van (beleids)documenten en berichten in (lokale) massamedia Gestructureerde interviews en informele gesprekjes (soms op straat) enkele kanttekeningen

6 4.1 De wijk als context: achterstand en spanningen 4.2 Positie van jeugdgroepen 4.3 Spanningen tussen bevolkingsgroepen 4.4 Verwevenheid van twee typen spanningen 4.5 Geïmporteerde spanningen 4.6 De buitenwereld als object van woede en conflict 4.7 Botsende definities 4.8 Vergelijking twee landen 4.1 De wijk als context: achterstand en spanningen Relgeschiedenis hypothekeert ontwikkeling van deze wijken Negatieve spiraal smoort zelfredzaamheid Rol infrastructuur Rol overheid in de verhouding veiligheid-welzijn

7 4.2 Positie van jeugdgroepen Profiel jongeren? Territorium en criminaliteit Welzijnswerkers en politiemensen verschillen van mening over deze jeugdgroepen Buurtbewoners ontwikkelen diverse strategieën 4.3 Spanningen tussen bevolkingsgroepen Oorzaken spanningen : etniciteit, verschil in economische en sociale status, beeldvorming, religie, gedrag, leefwijze, geschiedenis in de wijk, Segregatie tussen groepen op wijkniveau voedt deze spanningen Actieve en passieve tegenreacties

8 4.4 Verwevenheid van twee typen spanningen aanpak? Aanpak jeugdgroepen Aanpak gespannen verhoudingen Burgers als object van aanpak Regels stellen Sociale verbanden verbreken Etnische identiteit irrelevant verklaren Niet-accepteren en conflict aangaan Burgers als subject van aanpak Onderhandelen Sociale verbanden versterken Etnische identiteit ruimte geven De-escaleren

9 4.5 Geïmporteerde spanningen Escalatie elders kan leiden tot uitbarsting impliciete wijkspanning Sociale en culturele verhoudingen in land van herkomst blijvend referentiepunt voor wijkbewoners Wijk voor bewoners ruimer gedefinieerd dan geografische grenzen van wijk waarin ze wonen Jongeren sluiten elders aan bij of zetten elders aan tot botsing Overlastbezorgers maken deel uit van kwetsbaarheid wijk > Beide hebben implicaties voor percepties van botsingen en aanpak ervan 4.5 Geïmporteerde spanningen > Beide hebben implicaties voor percepties van botsingen (en aanpak ervan) Cases/Aard botsingen Belgische cases Type I Overlast (IN) Brand in appartement Type II Overlast (OUT) Groep jongeren Type III Rellen (IN) Conflict Turken en Koerden Type IV Rellen (OUT) Molotov cocktail politiebureau

10 4.6 De buitenwereld als object van woede en conflict Kan verschillende vormen aannemen, gemeenchappelijk is de ervaren afstand Media Aandacht voor positieve dynamieken of olie op het vuur? Politici Voortrekkers of pleitbezorgers voor wijkbelangen of munt slaan uit achterstelling in de wijk? Botsing enige manier om stem te laten horen! 4.7 Botsende definities Inwoners Sociale Sector Politie Diversiteit in Percepties >Niet weten wat er aan de hand is angst en ongerustheid >Verrast zijn niet in staat om iets te doen of te reageren >Hangjongeren niet voor iedereen een probleem >In relatie tot variëteit en cumulatie van risicofactoren, oog voor positieve dynamiek? >In relatie tot criminaliteit, blind voor positieve dynamiek?

11 4.8 Vergelijking twee landen Gelijkenissen? Wijkgebonden achtergronden en aard en verloop van botsingen Verschillen? Aanpak : verhouding welzijn, veiligheid en stadsvernieuwing Politiek-maatschappelijke klimaat Zoektocht naar optimalisering aanpak overheid (waaronder politie)! Zoektocht naar optimalisering aanpak overheid (waaronder politie)! Aanpak beïnvloedt percepties van wijkbewoners Balanceren tussen vertrouwen en wantrouwen Eén succesformule of nood aan tailor made aanpak?

12 5. Aanzet tot discussie Cases/Aard botsingen Belgische cases Inwoners Sociale Sector Politie Gelijkenissen Verschillen Type I Overlast (IN) Brand in appartement Kuregem Type II Overlast (OUT) Groep jongeren Liedekerke Type III Rellen (IN) Conflict Turken en Koerden Liedekerke Diversiteit in Percepties >Niet weten wat er aan de hand is angst en ongerustheid >Verrast zijn niet in staat om iets te doen of te reageren 22 oktober 2013,? Overheidsstrategieën Congrescentrum De Finale - Antwerpen? Type IV Rellen (OUT) Molotov cocktail politiebureau Kuregem >In relatie tot variëteit en cumulatie van risicofactoren >In relatie tot criminaliteit Bewonersstrategieën >Protest tegen wat er gebeurd en tegen gedrag & strategieën van politie >Zich terugtrekken uit publieke leven en de publieke ruimte >Gedrag aanpassen >Communiceren >Zich organiseren >Tegenaanval >Zich terugtrekken