Geestenberg. Henri van Abbestichting

Transcriptie

1 Henri van Abbestichting 1

2 Ligging in de stad Geestenberg ligt in het oosten van Eindhoven en vormt samen met Muschberg de wijk Herzenbroeken die deel uitmaakt van het stadsdeel Tongelre. Herzenbroeken ligt ingeklemd tussen de spoorlijnen Eindhoven-Venlo en Eindhoven-Maastricht. Deze door de spoorlijnen ingeklemde situatie was voor de gemeente aanleiding om wat extra financiële middelen ter beschikking te stellen voor de inrichting van de openbare ruimte. 2

3 Stedenbouw De Geestenberg is een typische bloemkoolwijk uit het begin van de jaren zeventig, als reactie op de saaie, rechte bebouwing van net na de oorlog. 'Sociaal' staat centraal, met veel gemeenschappelijke, kleine ruimtes en een centraal gelegen groenzone. De woningen staan in plukjes bij elkaar. De variatie is groot. De wijk bestaat uit woningen in de huursector, als ook uit koopwoningen. 3

4 Het Karregat Hoewel aan de rand van de wijk gelegen was het Karregat oorspronkelijk het hart van de wijk. Het door de bomen (paraplu s) zo kenmerkende gebouw herbergde in de beginjaren twee basisscholen, een sportzaal, een bibliotheek, een medisch centrum, diverse winkels, een café en een grote zaalruimte. In de loop van de tijd trad verval in. De commerciële activiteiten kregen het moeilijk en verdwenen bijna geheel. Maar ook het medisch centrum en de bibliotheek vertrokken uit het Karregat. Na een flinke renovatie rond 1990 is eind 2014 opnieuw gestart met een ingrijpende verbouwing. Helaas is niet het gehele Karregat, maar alleen het gemeentelijk deel met de school gerenoveerd. Het commerciële deel waar nu alleen nog de Lidl gevestigd is, is buiten deze renovatie gebleven. 4

5 Aan de rand Naast de eengezinswoningen staat aan de rand van de wijk, aan de Urkhovenseweg, een aantal flatgebouwen. Aan de noord- en oostrand bevinden zich bedrijven. Tevens zijn aan de oostzijde van de wijk in een latere fase geschakelde woningen toegevoegd. Via een loop/fietsbrug over de Broekakkerseweg is Geestenberg verbonden met de wijk Muschberg. Het onderzoek beperkt zich tot de feitelijke Geestenberg, het woongebied binnen de Urkhovenseweg, Heerbaan en Broekakkerseweg. 5

6 Wegenstructuur Vanaf de rond de wijk gelegen ring bestaande uit de Urkhovenseweg, de Heerbaan en de Broekakkerseweg wordt de wijk ontsloten. Voor bezoekers die niet bekend zijn in de wijk is de wegenstructuur veelal verwarrend, hetgeen geleid heeft tot het plaatsen van straatnaambordjes van de straten die vanaf de verschillende insteken te bereiken zijn. 6

7 Openbaar groen en tuinen Centraal in Geestenberg ligt de groene long (lichtgroen op de tekening) De groene long fungeert als buurtpark en ligt ter plekke van t Karregat 2,5 meter boven het straatniveau. De verharde voetpaden sluiten rechtstreeks aan op t Karregat. De beplanting en het beloop van de paden zijn karakteristiek voor het gebied. 7

8 Eigendommen De hoogbouw bestaat uit 263 woningen. De laagbouw telt 680 woningen. 411 koopwoningen: geel 269 huurwoningen: rood De huurwoningen zijn in beheer van de woningcorporatie Woonbedrijf 8

9 Huurwoningen Uit het onderzoek blijkt dat de huurwoningen hoewel diverse malen opgeknapt nog het meest voldoen aan de eerdere opzet. Er is niet of nauwelijks verbouwd, in ieder geval tonen de woningen hier geen sporen van. Woonbedrijf heeft in 2014 en 2015 groot onderhoud gepleegd, met als resultaat een mooie vernieuwing van zowel woningen als woonomgeving met respect voor de oorspronkelijke opzet van de wijk. De dakbedekking en het schilderwerk is vernieuwd en de houten beplating is vervangen door onderhoudsarme kunststof. 9

10 Koopwoningen Zowel op plinthoogte (straatniveau)als op de 1 e en 2 e verdieping vindt men talloze voorbeelden van verbouwingswerkzaamheden die op geen enkele manier verwijzen naar de oorspronkelijke opzet van de architect/stedenbouwkundige. De variatie is enorm. Hierbij moet men denken aan: aanbouw, opbouw, kleur- c.q. materiaal-gebruik, schuine daken, toevoegen van balkons en wat dies meer zij. Het is duidelijk dat de gemeente haar vastgestelde beleid met betrekking tot welstand hier niet heeft gehandhaafd. Op de volgende pagina s zijn hiervan de voorbeelden te zien. 10

11 Aan- en opbouwen 11

12 Aan- en opbouwen 12

13 Voorbeelden van schuine aan- en opbouwen Voorbeelden van balcons 13

14 Woonomgeving Het zal niemand verbazen dat ook het onderhoud van de woonomgeving in het huurgedeelte geheel volgens de oorspronkelijke opzet is: keurig! Dit in tegenstelling tot de woningen en woonomgeving in het koopgedeelte van de wijk. De indruk bestaat dat er hier en daar nog wel eens een stukje publieke grond bij de naastliggende woning is getrokken. Bovendien gaat men met het publieke, openbare deel erg wisselend om. In sommige gevallen ziet het er keurig uit, maar in de meeste gevallen schijnt niemand zich echt verantwoordelijk te voelen voor zo n stuk openbaar gebied. Jammer Enige voorbeelden van erfscheidingen, omgaan met de eigen woonomgeving, de inbeslagname van publiek terrein en het veelvuldig gebruik van schuttingen in alle mogelijk materialen 14

15 Woonomgeving Met als slot: De Groene Long, in het centrum van het gebied. Mooi! Het handhaven van de terreininrichting, met name de beplanting en de paden is belangrijk. Ook de overgang van het openbaar groen naar de privé-tuinen verdient aandacht zodat hier geen verrommeling optreedt. 15

16 Kwaliteiten Stedenbouw Mooi voorbeeld van (experimentele) woningbouw, wat tot uitdrukking komt in de opzet van de wijk met de tuinen grenzend aan de groene long en de diverse woonerven. Architectuur De blokvormige bouw met de platte daken en de introverte voorkanten van de woningen zijn typerend voor de wijk. Monumentwaardigheid De wijk past zeker in de reeks van bijzondere woonwijken, het toont een karakteristiek van de jaren

17 Samenvatting/ Aanbevelingen Na een kennismaking met de wijk blijkt van de oorspronkelijke opzet met open tuinen zonder hoge afrasteringen en schuttingen weinig over. Het gedeelte van de wijk met huurwoningen oogt als een schitterend verzorgd geheel waarbij het zeer goed voorstelbaar is om regels te stellen waaraan ingrepen zouden moeten voldoen. Zoals echter uit de presentatie duidelijk blijkt is in het gedeelte met koopwoningen geen sprake meer van een geheel. Een grote mate van diversiteit aan ingrepen heeft plaatsgevonden. Ingrepen op de begane grond met aanbouwen en het dicht bouwen van poortjes, plaatsjes en voortuinen. Maar ook ingrepen op de verdiepingen met een extra laag in allerlei uitvoeringen, aanbouwen, balkons en schuine daken. Dit tot grote tevredenheid van de bewoners. Je kunt het zo gek niet verzinnen of er is in de Geestenberg wel een voorbeeld van te vinden. Dit leidt tot de conclusie dat, uitgaande van precedentwerking, geen enkele aanvraag voor een verbouwing geweigerd zou mogen worden, behoudens wellicht een verbod om hoger dan twee verdiepingen te bouwen en een verbod op verbouwingen met zadeldaken. Indien gekozen zou worden voor een tweedeling in welstandsvrije en nietwelstandsvrije gebieden, dient men te overwegen of de wijk Geestenberg als welstandsvrij moet worden bestempeld. 17