1 Tweedimensionale interpolatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Tweedimensionale interpolatie"

Transcriptie

1 Fred Harthoorn 1 Tweedimensionale interpolatie De inpterpolatie vindt plaats over 4 punten p i = ( xi y i ) (i = 0..3) We trachten een vloeiende kromme aan te brengen door 4 punten in het platte vlak. We gaan uit van [p 0, p 1, p 2, p 3 ] = [(x 0, y 0 ), (x 1, y 1 ), (x 2, y 2 ), (x 3, y 3 )] We creëren twee kubische functies: We stellen dat x = f(t) = a 1 t 3 + b 1 t 2 + c 1 t + d 1 (1) y = g(t) = a 2 t 3 + b 2 t 2 + c 2 t + d 2 (2) x i = f(t i ) (i = 0, 1, 2, 3) (3) y i = g(t i ) (4) De derde afgeleide van beide functies zijn constanten tussen t 1 en t 2 : x (t) = x 0 + 3x 1 3x 2 + x 3 (5) y (t) = y 0 + 3y 1 3y 2 + y 3 (6) We gaan beide constanten 3 keer integreren en dan krijgen we de oorspronkelijke 3 e -graads kromme terug: Stel dat we 8 interpolatiepunten willen hebben. We delen dan x (t) door 8 en de volgende handeling voeren we 8 keer uit: x j+1(t) = x j (t) + x (t) (7) x j+1(t) = x j(t) + x j+1(t) (8) x j+1 (t) = x j (t) + x j+1(t) (9) y j+1(t) = y j (t) + y (t) (10) y j+1(t) = y j(t) + y j+1(t) (11) y j+1 (t) = y j (t) + y j+1(t) (12) 1

2 De reële wereld beelden we af op een discrete ruimte zoals het computerscherm een vlak van bij voorbeeld 1024 bij 1024 pixels). Er moet dus een conversie plaats vinden van reële getallen naar posities op het scherm, gehele getallen dus. Als we gehele getallen door 8 willen delen doen we 3 keer een shift rechts. Dit maakt de berekening stukken sneller. Hieronder volgt het algorithme opgeschreven in Delphi: TSpline = class(tgrafiek) private SplineLength : integer ; SplineArray : Array[0..SplineArrayLength-1] of Integer ; PlotDelay : integer ; SplinePts, Spline0, Spline1, Spline2, Spline3, DDDS, DDS, DS, S : integer ; tmpddds, TmpDDS, tmpds, TmpS : integer ; protected public procedure SetSplineLength(n : integer) ; procedure InitSpline(Startw : Integer) ; procedure Spline(v : Integer) ; procedure extrapolation ; function SplineValue : integer ; procedure remember ; procedure restore ; function ddtsplinevalue : integer ; function d2dtsplinevalue : integer ; function d3dtsplinevalue : integer ; procedure PlotSpline(x, y, wdth : integer ; Color : TColor) ; procedure PlotExtrapolation(j, size : integer ; clr : TColor) ; constructor Create(AOwner: TComponent); published property SplinePoints: Integer read SplineLength write SetSplineLength; property GetS : Integer Read S ; property GetdSdt : Integer Read DS ; property GetddSdt2 : Integer Read DDS ; property GetdddSdt3 : Integer Read DDDS ; constructor TSPline.Create(AOwner: TComponent); 2

3 inherited ; splinepts := 24 ; end; procedure TSpline.SetSplineLength(n : integer) ; SplineLength := n ; If SplineLength < 4 then SplineLength := 4 ; If SplineLength > 128 then SplineLength := 128 ; procedure TSpline.InitSpline(Startw : Integer) ; PlotDelay := SplineLength div 2-1 ; for i := 0 to SplineLength-1 do SplineArray[i] := Startw ; Spline0 := Startw * SplineLength; Spline1 := Spline0; Spline2 := Spline0 ; Spline3 := Spline0 ; DDDS := 0 ; DDS := 0 ; DS := 0 ; S := Spline0 Procedure TSpline.Spline(v : Integer) ; for i := 1 to SplineLength -1 do SplineArray[i-1] := SplineArray[i] ; SplineArray[SplineLength-1] := v ; Spline0 := Spline1 ; Spline1 := Spline2 ; Spline2 := Spline3 ; Spline3 := 0 ; for i := 0 to SplineLength-1 do Spline3 := Spline3 + SplineArray[i] ; DDDS := -Spline0 + 3 * Spline1-3 * Spline2 + Spline3 ; DDS := DDS + DDDS ; 3

4 DS := DS + DDS ; S := S + DS ; procedure TSpline.extrapolation ; // DDS := DDS + DDDS ; DS := DS + DDS ; S := (S + DS) ; procedure TSpline.remember ; TmpS := S ; TmpDS := DS ; TmpDDS := DDS ; TmpDDDS := DDDS ; procedure TSpline.restore ; DDDS := TmpDDDS ; DDS := TmpDDS ; DS := TmpDS; S := TmpS ; function TSpline.SplineValue : integer ; SplineValue := S div SplineLength function TSpline.ddtSplineValue : integer ; ddtsplinevalue := DS Div SplineLength * 4 function TSpline.d2dtSplineValue : integer ; d2dtsplinevalue := DDS 4

5 function TSpline.d3dtSplineValue : integer ; d3dtsplinevalue := DDDS procedure TSPline.PlotSpline(x, y, wdth : integer ; Color : TColor) ; Spline(y) ; if x >= SplineLength then Plot(x - plotdelay, SplineValue, wdth, Color) ; procedure TSPline.PlotExtrapolation(j, size : integer ; clr : TColor) ; Remember; for i := j to j + SplineLength div do extrapolation; Plot(i-PlotDelay, SplineValue, Size, clr) ; Restore end Hierbij geldt DDDS is de derde afgeleide, DDS de tweede, DS de eerste en S is de functie zelf. 5

N3 LINEAIRE INTERPOLATIE

N3 LINEAIRE INTERPOLATIE N3 LINEAIRE INTERPOLATIE 3.18 Inleiding Het komt vaak voor dat we slechts gedeeltelijke informatie hebben over het vloeiende verloop van een functie f en toch de waarde van de functie y = f(x) in een bepaald

Nadere informatie

Een unit test is geen integratie test. Niet het hele systeem, maar onderdelen van een systeem worden getest.

Een unit test is geen integratie test. Niet het hele systeem, maar onderdelen van een systeem worden getest. WAT IS EEN UNIT TEST? Een unit test is een test om de functionaliteit van stukken code te controleren. Een goede unit test waarborgt een consistente werking van een klein onderdeel (een unit ) van de broncode.

Nadere informatie

Som Van Twee Getallen

Som Van Twee Getallen Public Class frmsomvantweegetallen Som Van Twee Getallen Private Sub btnberekensom_click(sender As System.Object, e As System.EventArgs) Handles btnberekensom.click 'Declareer de variabelen '-----------------------

Nadere informatie

Discrete Structuren. Piter Dykstra Opleidingsinstituut Informatica en Cognitie

Discrete Structuren. Piter Dykstra Opleidingsinstituut Informatica en Cognitie Discrete Structuren Piter Dykstra Opleidingsinstituut Informatica en Cognitie www.math.rug.nl/~piter [email protected] 22 februari 2009 INDUCTIE & RECURSIE Paragrafen 4.3-4.6 Discrete Structuren Week 3:

Nadere informatie

Derde Delphi Programma verkenning

Derde Delphi Programma verkenning Derde Delphi Programma verkenning In deze opdracht gaan we een aantal typische componenten en gegevenstypen van Windows en Delphi verkennen. We bouwen een eenvoudige rekenmachine en ondertussen leer je

Nadere informatie

Turbo Pascal deel 3 MSX CLUB MAGAZINE 36. Erik van Bilsen. Scanned, ocr ed and converted to PDF by HansO, 2001

Turbo Pascal deel 3 MSX CLUB MAGAZINE 36. Erik van Bilsen. Scanned, ocr ed and converted to PDF by HansO, 2001 Turbo Pascal deel 3 MSX CLUB MAGAZINE 36 Erik van Bilsen Scanned, ocr ed and converted to PDF by HansO, 2001 In deze aflevering van de cursus gaan we scrollen en wel smooth-scroll in maar liefst vier richtingen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Functies voor getallen en teksten

Hoofdstuk 5: Functies voor getallen en teksten Programmeren in Microsoft Visual Basic 6.0, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Marnix Gymnasium Rotterdam, maart 2001 Hoofdstuk 5: Functies voor getallen en teksten

Nadere informatie

VB Magazine Online 2004 01/08 1 / 6

VB Magazine Online 2004 01/08 1 / 6 Een van de krachtigste elementen binnen Visual Basic 2003 vind ik wel de mogelijkheid om objecten te overerven; ook wel inheritance genoemd. U kunt niet alleen uw eigen classes en business objecten overerven,

Nadere informatie

Tutorial 1, Delphi: Geldspraak

Tutorial 1, Delphi: Geldspraak Tutorial 1, Delphi: Geldspraak Versie Datum Auteurs Opmerkingen 1 25-09-2001 Kees Hemerik (code) Gebaseerd op Delphi 5 Enterprise. Roel Vliegen (tekst) 2 17-03-2005 Kees Hemerik Aanpassingen: Delphi 7,

Nadere informatie

Machtsfuncties, Exponentiële, en Logaritmische Krommen

Machtsfuncties, Exponentiële, en Logaritmische Krommen (HOOFDSTUK 1, uit College Mathematics, door Frank Ayres, Jr. and Philip A. Schmidt, Schaum s Series, McGraw-Hill, New York; dit is de voorbereiding voor een uit te geven Nederlandse vertaling; het deel

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Calculus C (2WCB1) op zaterdag 25 januari 2014, 9:00 12:00 uur

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Calculus C (2WCB1) op zaterdag 25 januari 2014, 9:00 12:00 uur TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Calculus C (WCB) op zaterdag 5 januari 04, 9:00 :00 uur Maak dit vel los van de rest van het tentamen. Vul uw naam etc. in op

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Zelf functies maken

Hoofdstuk 6: Zelf functies maken Programmeren in Microsoft Visual Basic 6.0, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Marnix Gymnasium Rotterdam, januari 2004 Hoofdstuk 6: Zelf functies maken 6.0 Leerdoel

Nadere informatie

Maak een pivot uit een Generic.List

Maak een pivot uit een Generic.List Maak een pivot uit een Generic.List Introductie in extensions, reflection en code generation Nivo: 400 Introductie In bepaalde gevallen komt het voor dat je een Generic.List van een specifieke class hebt,

Nadere informatie

Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4. Hoofdstuk 4 : De Selectie

Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4. Hoofdstuk 4 : De Selectie Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4 Hoofdstuk 4 : De Selectie Visual Basic 6.0 1 Basisstructuren (herhaling) Sequentie (HK2) : Alle opdrachten gewoon na mekaar uitvoeren. Hier worden geen keuzes

Nadere informatie

(On)Doenlijke problemen

(On)Doenlijke problemen Fundamentele Informatica In3 005 Deel 2 College 1 Cees Witteveen Parallelle en Gedistribueerde Systemen Faculteit Informatie Technologie en Systemen Overzicht Inleiding - Relatie Deel 1 en Deel 2 - Doenlijke

Nadere informatie

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding OVERZICHT VAN HET PROGRAMMEREN Inleiding Als je leert programmeren lijkt het nogal overweldigend om die eerste stappen te doorworstelen. Er zijn dan ook heel wat programmeertalen (Java, Ruby, Python, Perl,

Nadere informatie

Divide & Conquer: Verdeel en Heers vervolg. Algoritmiek

Divide & Conquer: Verdeel en Heers vervolg. Algoritmiek Divide & Conquer: Verdeel en Heers vervolg Algoritmiek Algoritmische technieken Vorige keer: Divide and conquer techniek Aantal toepassingen van de techniek Analyse met Master theorem en substitutie Vandaag:

Nadere informatie

Threads programmeren in Lazarus: een inleiding

Threads programmeren in Lazarus: een inleiding Threads programmeren in Lazarus: een inleiding Michaël Van Canneyt April 11, 2013 Abstract De ondersteuning van Thread programmeren in Free Pascal is grondig onder handen genomen, zodat het compatibel

Nadere informatie

Inhoud. Informatica. Hoofdstuk 5 Scripting. Context. Editor voor Programmeercode. Scripting 1

Inhoud. Informatica. Hoofdstuk 5 Scripting. Context. Editor voor Programmeercode. Scripting 1 5.1 5.2 1rste BAC Biologie Hoofdstuk 5 Inhoud Inleiding Programeerconstructies functies variabelen (toekenning) statements (print, ) controlestructuren (if, while, until, for) Oefeningen 5.3 5.4 "functionzero.zip"

Nadere informatie

Hoofdstuk 9: Menu s toevoegen

Hoofdstuk 9: Menu s toevoegen Programmeren in Microsoft Visual Basic 6.0, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Marnix Gymnasium Rotterdam, maart 2005 Hoofdstuk 9: Menu s toevoegen 9.0 Leerdoel

Nadere informatie

Opgaven bij Numerieke Wiskunde I

Opgaven bij Numerieke Wiskunde I Opgaven bij Numerieke Wiskunde I 7 november 8 1. (a) Gegeven verschillende interpolatiepunten x, x 1, x [a, b], en getallen y, y 1, y, z 1, toon aan dat er hooguit 1 polynoom p P 3 is met p(x i ) = y i,

Nadere informatie

Datatypes Een datatype is de sort van van een waarde van een variabele, veel gebruikte datatypes zijn: String, int, Bool, char en double.

Datatypes Een datatype is de sort van van een waarde van een variabele, veel gebruikte datatypes zijn: String, int, Bool, char en double. Algemeen C# Variabele Een variabele is een willekeurige waarde die word opgeslagen. Een variabele heeft altijd een datetype ( De soort waarde die een variabele bevat). Datatypes Een datatype is de sort

Nadere informatie

DELPHI VOOR ELEKTRONICI. Deel 2: Een rekenmachine programmeren CURSUS

DELPHI VOOR ELEKTRONICI. Deel 2: Een rekenmachine programmeren CURSUS DELPHI VOOR ELEKTRONICI CURSUS Deel 2: Een rekenmachine programmeren Herman Bulle met dank aan Anton Vogelaar In het vorige artikel hebben we de programmeeromgeving van Delphi geïntroduceerd en zijn er

Nadere informatie

Wetenschappelijk Rekenen

Wetenschappelijk Rekenen Wetenschappelijk Rekenen Examen - Bacheloropleiding informatica Oefeningen 3 september 204. Beschouw de matrix A = 8 6 3 5 7 4 9 2 Deze matrix heeft 5 als dominante eigenwaarde. We proberen deze eigenwaarde

Nadere informatie

6.0 Differentiëren Met het differentiequotiënt bereken je de gemiddelde verandering per tijdseenheid.

6.0 Differentiëren Met het differentiequotiënt bereken je de gemiddelde verandering per tijdseenheid. 6.0 Differentiëren Met het differentiequotiënt bereken je de gemiddelde verandering per tijdseenheid. f(x) = x x Differentiequotiënt van f(x) op [0, 3] = y f (3) f (0) 60 x 30 30 y x 1 Algemeen: Het differentiequotiënt

Nadere informatie

Korte handleiding Maple, bestemd voor gebruik bij de cursus Wiskunde

Korte handleiding Maple, bestemd voor gebruik bij de cursus Wiskunde Korte handleiding Maple, bestemd voor gebruik bij de cursus Wiskunde voor B. 1 Eenvoudige operaties en functies. 1. De bewerkingen optellen aftrekken, vermenigvuldigen, delen en machtsverheffen worden

Nadere informatie

Small Basic Console Uitwerking opdrachten

Small Basic Console Uitwerking opdrachten Opdracht 1 3 getallen => inlezen Gemiddelde uitrekenen Resultaat afdrukken TextWindow.WriteLine("Dit programma berekend het gemiddelde van drie door U in te voeren getallen.") TextWindow.Write("Voer getal

Nadere informatie

Pascal uitgediept Data structuren

Pascal uitgediept Data structuren Pascal uitgediept Data structuren MSX Computer & Club Magazine nummer 68-juni/juli 1994 Herman Post Scanned, ocr ed and converted to PDF by HansO, 2001 In deze aflevering wordt bekeken hoe zelf een datastructuur

Nadere informatie

7 Omzetten van Recursieve naar Iteratieve Algoritmen

7 Omzetten van Recursieve naar Iteratieve Algoritmen 7 Omzetten van Recursieve naar Iteratieve Algoritmen Het lijkt mogelijk om elke oplossings-algoritme, die vaak in eerste instantie recursief geformuleerd werd, om te zetten in een iteratieve algoritme

Nadere informatie

VBA voor Doe het Zelvers Deel 7

VBA voor Doe het Zelvers Deel 7 VBA voor Doe het Zelvers Deel 7 Handleiding van Auteur: leofact Juni 2014 Vorige aflevering In de vorige aflevering hebben we een timer gecreëerd met gebruik van de OnTime methode. Er werd ook een methode

Nadere informatie

Hoofdstuk 7: Werken met arrays

Hoofdstuk 7: Werken met arrays Programmeren in Microsoft Visual Basic 6.0, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Marnix Gymnasium Rotterdam, januari 2004 Hoofdstuk 7: Werken met arrays 7.0 Leerdoel

Nadere informatie

Uitwerking tentamen Analyse van Algoritmen, 29 januari

Uitwerking tentamen Analyse van Algoritmen, 29 januari Uitwerking tentamen Analyse van Algoritmen, 29 januari 2007. (a) De buitenste for-lus kent N = 5 iteraties. Na iedere iteratie ziet de rij getallen er als volgt uit: i rij na i e iteratie 2 5 4 6 2 2 4

Nadere informatie

Uitwerking Derde deeltentamen Imperatief programmeren - versie 1 Vrijdag 10 november 2017, uur

Uitwerking Derde deeltentamen Imperatief programmeren - versie 1 Vrijdag 10 november 2017, uur Uitwerking Derde deeltentamen Imperatief programmeren - versie 1 Vrijdag 10 november 2017, 11.00-13.00 uur Schrijf op elk ingeleverd blad je naam. Schrijf op het eerste blad ook je studentnummer en het

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Inleiding PHP 7 of ouder Hoe dit boek werkt 2

Hoofdstuk 1 Inleiding PHP 7 of ouder Hoe dit boek werkt 2 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 1 1.1 PHP 7 of ouder 2 1.2 Hoe dit boek werkt 2 Hoofdstuk 2 De programmeeromgeving 5 2.1 In dit hoofdstuk 5 2.2 Editor 5 2.3 Webserver op Linux, Mac of PC 5 2.4 De webmap 6

Nadere informatie

Opgaven Functies en Reeksen. E.P. van den Ban

Opgaven Functies en Reeksen. E.P. van den Ban Opgaven Functies en Reeksen E.P. van den Ban c Mathematisch Instituut Universiteit Utrecht Augustus 2014 1 Opgaven bij Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 Zij f : R n R partieel differentieerbaar naar iedere variabele

Nadere informatie

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Objecten Programmeren voor de Sport: Een inleiding tot JAVA objecten Wetenschapsweek 20 November 2012 Tony Wauters en Tim Vermeulen [email protected] en [email protected]

Nadere informatie

(Assistenten zijn Sofie Burggraeve, Bart Jacobs, Annelies Jaspers, Nele Lejon, Daan Michiels, Michael Moreels, Berdien Peeters en Pieter Segaert).

(Assistenten zijn Sofie Burggraeve, Bart Jacobs, Annelies Jaspers, Nele Lejon, Daan Michiels, Michael Moreels, Berdien Peeters en Pieter Segaert). Tussentijdse Toets Wiskunde I 1ste bachelor Biochemie & Biotechnologie, Chemie, Geografie, Geologie, Informatica, Schakelprogramma Master Toegepaste Informatica, donderdag 17 november 011, 8:30 10:00 uur

Nadere informatie

vbg.vbnet.beginner Foutafhandeling binnen Visual Basic.NET

vbg.vbnet.beginner Foutafhandeling binnen Visual Basic.NET Fouten in software zijn onwenselijk, maar bijna niet te voorkomen. Er zijna namelijk zaken waar uw software geen invloed op uit kan oefenen. Het verbreken van een netwerkverbinding is een voorbeeld hiervan.

Nadere informatie

Tutorial 2, Delphi: Parabool

Tutorial 2, Delphi: Parabool Tutorial 2, Delphi: Parabool Versie Datum Auteurs Opmerkingen 1 23-09-2001 Kees Hemerik (code) Roel Vliegen (tekst) 2 18-03-2005 Kees Hemerik Diverse tekstuele wijzigingen. Code van DrawGraph gewijzigd.

Nadere informatie

Visual Basic.NET. Visual Basic.NET. M. den Besten 0.3 VB. NET

Visual Basic.NET. Visual Basic.NET. M. den Besten 0.3 VB. NET Visual Basic.NET M. den Besten 0.3 VB. NET Inhoud Voorwoord Deel 1 Visual Basic.NET 1.1 Inleiding...13 1.2 De programmeertaal Visual Basic.NET...14 1.3 Microsoft Visual Basic 2010 Express Edition...15

Nadere informatie

Faculteit Economie en Bedrijfskunde

Faculteit Economie en Bedrijfskunde Faculteit Economie en Bedrijfskunde Op dit voorblad vindt u belangrijke informatie omtrent het tentamen. Voordat u met het tentamen t: lees dit voorblad! Tentamen: V&O IV: Programmeren Tentamendatum &

Nadere informatie

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding. Het spiraalmodel. De programmeertaal. vervolgens de berekening van het totale bedrag, incl. BTW:

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding. Het spiraalmodel. De programmeertaal. vervolgens de berekening van het totale bedrag, incl. BTW: OVERZICHT VAN HET PROGRAMMEREN Inleiding Als je leert programmeren lijkt het nogal overweldigend om die eerste stappen te doorworstelen. Er zijn dan ook heel wat programmeertalen (Java, Ruby, Python, Perl,

Nadere informatie

Derde deeltentamen Imperatief programmeren - versie 1 Vrijdag 10 november 2017, uur

Derde deeltentamen Imperatief programmeren - versie 1 Vrijdag 10 november 2017, uur Derde deeltentamen Imperatief programmeren - versie 1 Vrijdag 10 november 2017, 11.00-13.00 uur Schrijf op elk ingeleverd blad je naam. Schrijf op het eerste blad ook je studentnummer en het aantal ingeleverde

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 6 januari 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Introductie in C++ Jan van Rijn. September 2013

Introductie in C++ Jan van Rijn. September 2013 Introductie in C++ Jan van Rijn September 2013 Inhoud Classes Overerving Const correctness Standard C++ library Templates Classes Voordelen van classes: Modelleren Modulariteit Informatie afschermen Makkelijk(er)

Nadere informatie

Oefenopgaven wi3097: Numerieke methoden voor differentiaalvergelijkingen

Oefenopgaven wi3097: Numerieke methoden voor differentiaalvergelijkingen Oefenopgaven wi3097: Numerieke methoden voor differentiaalvergelijkingen 1 Introductie Taylor polynoom, floating point getal, afrondfout Orde symbool Landau 1. Laat f(x) = x 3. Bepaal het tweede orde Taylor

Nadere informatie

Differentiaalvergelijkingen Technische Universiteit Delft

Differentiaalvergelijkingen Technische Universiteit Delft Differentiaalvergelijkingen Technische Universiteit Delft Roelof Koekoek WbMT2048 Roelof Koekoek (TU Delft) Differentiaalvergelijkingen WbMT2048 1 / 1 Het vinden van een particuliere oplossing Voor een

Nadere informatie

Turbo Pascal (deel 1)

Turbo Pascal (deel 1) Turbo Pascal (deel 1) MSX CLUB MAGAZINE 34 Erik van Bilsen Scanned, ocr ed and converted to PDF by HansO, 2001 Erik van Bilsen leert u het klappen van de Turbo Pascal zweep. Turbo Pascal toepassen Deze

Nadere informatie

Stacks and queues. Hoofdstuk 6

Stacks and queues. Hoofdstuk 6 Hoofdstuk 6 Stacks and queues I N T R O D U C T I E In dit hoofdstuk worden drie datastructuren stack, queue en deque behandeld. Om deze datastructuren te implementeren, worden onder andere arrays en linked

Nadere informatie

Krommen in de ruimte

Krommen in de ruimte Krommen in de ruimte z Een ruimtekromme is de baan van een tijd-plaatsfunctie van een bewegend deeltje in de ruimte Na keuze van een rechthoekig assenstelsel Oxyz wordt die functie f gegeven door zijn

Nadere informatie

Datastructuren Werkcollege Intro

Datastructuren Werkcollege Intro Bart Hijmans, Universiteit Leiden. Universiteit Leiden The Netherlands Focus 1 19 ˆ Ervaring in gebruik en implementatie van datastructuren ˆ Kennis van mogelijkheden ˆ Programmeren voor andere programmeurs

Nadere informatie

HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM Informatica Opleiding. CPP 1 van 10

HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM Informatica Opleiding. CPP 1 van 10 CPP 1 van 10 ADSdt 1-2009 TENTAMENVOORBLAD Voor aanvang van het tentamen s.v.p. de tentamengegevens goed doorlezen om eventuele misverstanden te voorkomen!! Naam student : Studentnummer : Groep : Studieonderdeel

Nadere informatie

HANDLEIDING PROGRAMMEREN IN PASCAL (LAZARUS)

HANDLEIDING PROGRAMMEREN IN PASCAL (LAZARUS) HANDLEIDING PROGRAMMEREN IN PASCAL (LAZARUS) LES 4 In deze les gaan we een eenvoudig dobbelspelletje maken: Allereerst krijgt de speler de gelegenheid zijn/haar naam in te vullen en daarna op OK te klikken

Nadere informatie

Een korte samenvatting van enkele FORTRAN opdrachten

Een korte samenvatting van enkele FORTRAN opdrachten Een korte samenvatting van enkele FORTRAN opdrachten Inhoud 1 Introductie 3 2 De structuur van een FORTRAN programma 3 3 Datatypen, variabelen en declaraties 3 4 Expressies-volgorde van uitwerking 4 5

Nadere informatie

Geven we decimale getallen als invoer, dan past Maxima zich onmiddellijk aan en geeft ook decimale getallen als resultaat:

Geven we decimale getallen als invoer, dan past Maxima zich onmiddellijk aan en geeft ook decimale getallen als resultaat: 3. Rekenkunde 3.1. Rekenmachine Maxima kan als een zakrekenmachine gebruikt worden voor het uitvoeren van eenvoudige en ingewikkelde berekeningen. Maxima rekent exact met gehele getallen, breuken en wortelvormen

Nadere informatie

Variabelen gebruiken in ons programma

Variabelen gebruiken in ons programma Hoofdstuk 3 Variabelen introduceren Variabelen gebruiken in ons programma Het zou leuk zijn als ons programma Hallo kan zeggen met de naam van de gebruiker in plaats van het algemene Hallo wereld?. Als

Nadere informatie

Informatica. Objectgeörienteerd leren programmeren. Van de theorie met BlueJ tot een spelletje met Greenfoot... Bert Van den Abbeele

Informatica. Objectgeörienteerd leren programmeren. Van de theorie met BlueJ tot een spelletje met Greenfoot... Bert Van den Abbeele Informatica Objectgeörienteerd leren programmeren Van de theorie met BlueJ tot een spelletje met Greenfoot... Bert Van den Abbeele http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/legalcode Objectgeörienteerd

Nadere informatie

Objectgeoriënteerd Programmeren: WPO 2a

Objectgeoriënteerd Programmeren: WPO 2a Objectgeoriënteerd Programmeren: WPO 2a 1. Inhoud Eenvoudige (enkelvoudige) overerving, override, ToString(), base, private, public, protected, virtual 2. Inleiding 2.1 Overerving In het voorgaande WPO

Nadere informatie

Een inleiding in de Unified Modeling Language 67

Een inleiding in de Unified Modeling Language 67 Een inleiding in de Unified Modeling Language 67 1.4.5. Toepassing 5: Klasse Kaart. De opdracht bestaat erin algemene klassen te maken zodanig dat het mogelijk wordt om het even welk kaartspel te maken.

Nadere informatie

1.2 ENVIRONMENT DIVISION.

1.2 ENVIRONMENT DIVISION. 1 SEQUENTIAL I/O 1.1 Inleiding 1.1.1 SEQUENTIËLE ORGANISATIE (= opslagstructuur) Begrip record: Elk record heeft een vaste voorganger (behalve het 1ste record), elk record heeft een vaste opvolger (behalve

Nadere informatie

Afbeelding 12-1: Een voorbeeld van een schaakbord met een zwart paard op a4 en een wit paard op e6.

Afbeelding 12-1: Een voorbeeld van een schaakbord met een zwart paard op a4 en een wit paard op e6. Hoofdstuk 12 Cartesische coördinaten 157 Hoofdstuk 12 CARTESISCHE COÖRDINATEN In dit hoofdstuk behandelen we: Het Cartesisch coördinatenstelsel De X-as en de Y-as De commutatieve eigenschap van optellen

Nadere informatie

Android apps met App Inventor 2 antwoorden

Android apps met App Inventor 2 antwoorden 2014 Android apps met App Inventor 2 antwoorden F. Vonk versie 1 11-11-2014 inhoudsopgave Mollen Meppen... - 2 - Schrandere Scholier... - 15 - Meteoor... - 21 - Dit werk is gelicenseerd onder een Creative

Nadere informatie

Add the standing fingers to get the tens and multiply the closed fingers to get the units.

Add the standing fingers to get the tens and multiply the closed fingers to get the units. Digit work Here's a useful system of finger reckoning from the Middle Ages. To multiply $6 \times 9$, hold up one finger to represent the difference between the five fingers on that hand and the first

Nadere informatie

WISKUNDE VOOR HET HOGER TECHNISCH ONDERWIJS. deel 1 LOTHAR PAPULA. 2e druk > ACADEMIC SERVICE

WISKUNDE VOOR HET HOGER TECHNISCH ONDERWIJS. deel 1 LOTHAR PAPULA. 2e druk > ACADEMIC SERVICE WISKUNDE VOOR HET HOGER TECHNISCH ONDERWIJS deel 1 LOTHAR PAPULA 2e druk > ACADEMIC SERVICE inhoud 1 Algemene grondbegrippen 1 1.1 Enkele basisbegrippen in de verzamelingenleer 1 1.1.1 Definitieenbeschrijvingvaneenverzameling

Nadere informatie

2 Fourier analyse en de Fast Fourier Transform

2 Fourier analyse en de Fast Fourier Transform 2 FOURIER ANALYSE EN DE FAST FOURIER TRANSFORM 21 2 Fourier analyse en de Fast Fourier Transform Zij f een continue 2π-periodieke funktie op IR (eventueel met complexe waarden), dan kunnen we f ontwikkelen

Nadere informatie

Doe de noodzakelijke berekeningen met de hand; gebruik Maple ter controle.

Doe de noodzakelijke berekeningen met de hand; gebruik Maple ter controle. De n-de term van de numerieke rij (t n ) (met n = 0,, 2,...) is het rekenkundig gemiddelde van zijn twee voorgangers. (a) Bepaal het Z-beeld F van deze numerieke rij en het bijhorende convergentiegebied.

Nadere informatie

Objectgeoriënteerd Programmeren: WPO 1

Objectgeoriënteerd Programmeren: WPO 1 Objectgeoriënteerd Programmeren: WPO 1 1. Inhoud Opfrissing syntax, programmeermethodes, datatypes, functies/procedures, tekenen in C#. Herhaling Informatica 1 ste bachelor. 2. Oefeningen Demo 1: Volume

Nadere informatie

Uitleg van de Hough transformatie

Uitleg van de Hough transformatie Uitleg van de Hough transformatie Maarten M. Fokkinga, Joeri van Ruth Database groep, Fac. EWI, Universiteit Twente Versie van 17 mei 2005, 10:59 De Hough transformatie is een wiskundige techniek om een

Nadere informatie

vergelijkingen 6.1 Systematisch onderzoek Inhoud P Q x Q Grafieken van functies en vergelijkingen Grafieken van functies 6-2 en vergelijkingen

vergelijkingen 6.1 Systematisch onderzoek Inhoud P Q x Q Grafieken van functies en vergelijkingen Grafieken van functies 6-2 en vergelijkingen Grafieken van functies en vergelijkingen Grafieken van functies 6-0 en vergelijkingen Grafieken van functies en vergelijkingen Inhoud 1. Sstematisch onderzoek van grafieken Conveiteit en uigpunten Asmptoten

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Calculus B (2WBB1) op maandag 28 januari 2013, 14:00 17:00 uur

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Calculus B (2WBB1) op maandag 28 januari 2013, 14:00 17:00 uur ENGLISH VERSION: SEE PAGE 7 TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Calculus B (WBB) op maandag 8 januari 03, 4:00 7:00 uur Maak dit vel los van de rest van het tentamen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Tweede orde lineaire differentiaalvergelijkingen

Hoofdstuk 3: Tweede orde lineaire differentiaalvergelijkingen Hoofdstuk 3: Tweede orde lineaire differentiaalvergelijkingen De inhoud van hoofdstuk 3 zou grotendeels bekende stof moeten zijn. Deze stof is terug te vinden in Stewart, hoofdstuk 17. Daar staat alles

Nadere informatie

Wiskundige Technieken 1 Uitwerkingen Hertentamen 23 december 2014

Wiskundige Technieken 1 Uitwerkingen Hertentamen 23 december 2014 Wiskundige Technieken Uitwerkingen Hertentamen 3 december 04 Normering voor 4 pt vragen andere vragen naar rato: 4pt 3pt pt pt 0pt goed begrepen én goed uitgevoerd, eventueel met enkele onbelangrijke rekenfoutjes

Nadere informatie

Meten met de ultrasoon afstandsensor:

Meten met de ultrasoon afstandsensor: Meten met de ultrasoon afstandsensor: Belangrijk!!!!!! 1. Om zo goed mogelijk met de sensor te kunnen meten moeten de ultrasoon geluiden (de klikjes die je hoort) zo goed mogelijk worden weerkaatst. Wij

Nadere informatie

Training integreren WISNET-HBO. update aug 2013

Training integreren WISNET-HBO. update aug 2013 Training integreren WISNET-HBO update aug 2013 Primitiveren De primitieve bepalen betekent in feite de functie bepalen waarvoor geldt dat Anders geschreven: Links en rechts maal dx: df = f dx De betekenis

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Getallensystemen, verzamelingen en relaties

Getallensystemen, verzamelingen en relaties Hoofdstuk 1 Getallensystemen, verzamelingen en relaties 1.1 Getallensystemen 1.1.1 De natuurlijke getallen N = {0, 1, 2, 3,...} N 0 = {1, 2, 3,...} 1.1.2 De gehele getallen Z = {..., 4, 3, 2, 1, 0, 1,

Nadere informatie

Bestand: /home/karel/scripts/start-installatie Pagina 1 van 10

Bestand: /home/karel/scripts/start-installatie Pagina 1 van 10 Bestand: /home/karel/scripts/start-installatie Pagina 1 van 10 1 #!/bin/bash 2 ############################################################################# 3 # Bestand: start-installatie # 4 # Doel: Script

Nadere informatie

Een eenvoudige webserver maken in Lazarus

Een eenvoudige webserver maken in Lazarus Een eenvoudige webserver maken in Lazarus Michaël Van Canneyt 2 december 2011 Samenvatting Free Pascal - en dus ook Lazarus - kan meerdere TCP/IP componenten compileren: Synapse, Indy en lnet. Free Pascal

Nadere informatie

Project Digitale Systemen

Project Digitale Systemen Project Digitale Systemen Case Study The Double Dabble algorithme Jesse op den Brouw PRODIG/2014-2015 Introductie Double Dabble In de digitale techniek wordt veel met decimale getallen gewerkt, simpelweg

Nadere informatie

Kleine cursus PHP5. Auteur: Raymond Moesker

Kleine cursus PHP5. Auteur: Raymond Moesker Kleine cursus PHP5 Auteur: Raymond Moesker Kleine cursus PHP PHP is platform en CPU onafhankelijk, open source, snel, heeft een grote userbase, het is object georiënteerd, het wordt omarmd door grote bedrijven

Nadere informatie

Imaginary - singulariteiten

Imaginary - singulariteiten Imaginary - singulariteiten Gommaar Maes en Tania Van Damme SLO Wiskunde - Universiteit Gent en Atheneum Mariakerke Inleiding Een regulier punt van een vlakke kromme is een punt waar de kromme vloeiend

Nadere informatie