Inhoudsopgave. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 2

Transcriptie

1 Inhoudsopgave 1.#ALGEMEEN# 1.1 Woordvooraf blz Gegevensvandeschool blz Omschrijvingtaalbeleid blz Motiveringvanhetbelangvantaalbeleidopeigenschool blz Formuleringvandeteamvisieoptaalentaalonderwijs blz Depopulatievandeschool blz Hetteamvandeschool blz Devoorschoolseopvang blz Deaansluitingmethetvervolgonderwijs blz.7 2.#BESCHRIJVING#VAN#HET#TAALONDERWIJS#VAN#DE#SCHOOL# 2.1Methodenenmaterialenvoorhettaalonderwijs(incl.ICT) blz.9 2.2Bestedetijdaantaalonderwijsperjaargroepperdomein blz Afsprakeninverbandmetderolvantaalinanderevakken blz Signalering,diagnostiseringenbehandelingvanleerlingenmet blz.15 taalproblemen 2.5Leerlingvolgsysteemvoortaal blz Toetsresultatenvoortaal blz Onderwijsondersteunendeouderprogramma s## # # # ########blz.22# # 3.#ANALYSE#VAN#HET#TAALONDERWIJS#VAN#DE#SCHOOL# 3.1Hettaalbeleidinrelatietotdepopulatie blz Hettaalbeleidinrelatietothetteam blz Hettaalbeleidinrelatietotdevoorschoolseopvang blz Hettaalbeleidinrelatietotdeaansluitingmethetvervolgonderwijs blz Methodenenmaterialenvoorhettaalonderwijs(incl.ICT) blz Bestedetijdaantaalonderwijsperjaargroepperdomein blz Afsprakeninverbandmetderolvantaalinanderevakken blz Signalering,diagnosticeringenbehandelingvanleerlingenmet blz.28 taalproblemen 3.9Leerlingvolgsysteemvoortaal blz Toetsresultatenvoortaal blz Onderwijsondersteunendeouderprogramma s blz Conclusievandeanalyse;formuleringvandebelangrijkste blz.36 knelpunten 4.#PRIORITEITEN# 4.1Prioriteit1 blz Prioriteit2 blz Prioriteit3 blz.38 5.#ACTIVITEITENPLAN# 5.1Doelen blz Geplandeactiviteiten blz Organisatievanactiviteiten blz Middelendienodigzijn blz Manierwaarophetresultaatwordtgeëvalueerd blz.40 6.#BIJLAGEN# Inhoudsopgavebijlagen blz.58 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 2

2 Bijlagen:## 1. Algemeen ## # 1.1 Woordvooraf Van2007tot2011hebbenwijhetleesbeleidsplangehanteerd.Ervindtnueendoorgang plaatsdoormiddelvanhettaalbeleidsplan. Sinds2010iseropbasisschoolDeZaaiereentaalcoördinator. Detaalcoördinatorgeeftmethettaalverbeterteamsturingaanhettaalbeleidvande school. HetverbeterteambestaatuitJan_WillemStegeman(directeur),RianneTiedink(intern begeleider)engeaslooijer_vanlooijengoed(taalcoördinator). Dittaalbeleidsplanisinsamenwerkingmethetteamtotstandgekomen. Hettaalbeleidsplanbestaatuitvijfonderdelen: 1. Algemeen 2. Beschrijvingvanhettaalonderwijsvandeschool 3. Analysevanhettaalonderwijsvandeschool 4. Prioriteiten 5. Activiteitenplan Ditplanisbestemdvoordeperiodevan1augustus2011t/m31juli2015.Daarmee loopthetgelijkaanhetschoolbeleidsplan. 1.2 Gegevensvandeschool c.b.s.dezaaier Blèriotstraat3 7395MLTeuge Tel.:055_ Directeur: Jan_WillemStegeman [email protected] Onzeschoolmaaktdeeluitvan: StichtingP.C.B.O.Voorst H.W.lordensweg9(bezoekadres) Postbus AETwello Tel.0571_ [email protected] Algemeendirecteur: Mevr.G.P.M.(Petra)vanHaren c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 3

3 1.3 Omschrijvingtaalbeleid Hettaalbeleidsplanisopgesteldalseendynamischwerkdocumentomtussentijdsaante passenenaantevullenterverbeteringvandekwaliteitvanhettaalonderwijsvanc.b.s. DeZaaier.Wijziendeverbeteringvantaalonderwijsalseencyclischproceswaarin voortdurendaanverderekwalitatieveverbeteringenwordtgewerkt.hettaalbeleidsplan isnooitaf;hetheeftvoortdurendeevaluatieenbijsturingnodig 1. We#zeggen#wat#we#doen#en#doen#wat#we#zeggen. _ Hetborgenvangemaakteafspraken. _ Hetuitvoerenvandemethodenzoalsdieeigenlijkbedoeldzijn. Spellingonderwijs (luisterend/begrijpend)leesonderwijs Dezegegevenskomenuithetschoolplan2009_2010,medetotstandgekomendoorhet ZIEZOtraject.(Zelfevaluatie:InvestereninEenZichtbareOnderwijskwaliteit)Doelvan hetprojectiservaringopdoenmethetopgangbrengenvan schoolontwikkelingsprocessendoormiddelvanzelfevaluatieencollegialevisitatiedoor eenanderebasisschool. 1.4 Motiveringvanhetbelangvantaalbeleidopeigenschool Taaliseeninstrumentdatkindereninbijnaalledagelijksesituatiesnodighebben.Het gaathierbijnietalleenomhetfoutloosschrijven.taaliseenvormvancommunicatie. Heelveelaandachtiserdanookvoormondelingtaalgebruik,luisteren (kringgesprekkenenspreekbeurten)enhetschrijvenvanteksten(opstellen,verhalen, poëzieenwerkstukken). Wijzijnonservanbewustdathetgevenvaneffectieftaal_/leesonderwijseennoodzaak is.kinderenmoetengoedlerenlezen,omdathunleesvaardigheiddemeestcruciale voorwaardeisvoorsuccesindehuidigeentoekomstigesamenleving.alsleerlingenniet goedlerenlezen,zijnzebegrensdinhunmogelijkhedenopallerleiterreinen.bovendien hebbenzedanvaakeenlagerzelfvertrouweneneenlagere(leer)motivatie. Demogelijkhedenvaneenietsmindergoedlezendeleerlingzijnbeperktvoorhoger onderwijsenvoorveelberoepenomdatdaareensterkappèlopdeleesvaardigheid wordtgedaan.goedlerenlezenisduszowelbelangrijkvoordeleerlingen,alsvoorde samenleving. Vanuitdezegedachtebeschikkenwijopschooloverhet Protocolvoorleesproblemen endyslexie voorgroep1_4envoorgroep5_8. 1 Tijdschrift Vonk, 33 e jaargang, nummer 2, nov.-dec c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 4

4 1.5 Formuleringvandeteamvisieoptaalentaalonderwijs Vanuithetschoolteamkomtdevolgendevisieoptaalonderwijsnaarvoren: Taalonderwijsvindenwevangrootbelang,omdattaaleenbelangrijkerol speeltbijhetverwervenvaninhoudenenvaardighedeninalle leergebieden.betekenisvollerenvindenwijhierbijzeerwaardevol. Differentiëreninhettaalonderwijsdoenwijdoorgebruiktemakenvan hetdirecteinstructiemodel.opdezemanierkanelkkindtotzijnrecht komenenzijntalentontwikkelen.(zwakkemaarookmeerbegaafde leerlingen) Wemakenhierbijgebruikvanmoderneenaantrekkelijkematerialen. Wijvindenhetbelangrijkomstrategieënaantelerent.a.v.planning, uitvoeringencontrolevanhuneigen(taal)leerproces.alleenalsje weethoeje,jeeigenproceskuntstructurerenenkuntkomentoteen bepaalddoel,kunnenalleleerlingenhuneigendoelenophuneigen ontwikkelingsniveaubereiken. Kinderenlerenvanenmetelkaar,hierbijwordenverschillende didactischestructuren(coöperatief 2 )gebruiktomtaalzogevarieerden functioneelmogelijktelatenzijn. Doormiddelvanhetdigibord,platen,woordenwebbene.d.maken wetaalvisueelindeklassen. Alsteamwillenwijzorgblijvendragenvooreendoorgaandeleerlijnen kwaliteitsverbeteringvanonstaalonderwijs.hierbijmakenwijgebruikvan zelfevaluatie.(ziezo) Onsstrevenisresultaatgericht.Ditbetekentdateenkindde basisschoolverlaatmeteenhogekwaliteitaantaalvaardigheden. (aansluitendophetvervolgonderwijs) Wijvindenhetbelangrijkdatonstaalonderwijsvoldoetaande kerndoelen Depopulatievandeschool Op1oktober2010zitteneroponzeschool92kinderenverdeeldover4 combinatiegroepen.deschoollaattegenalleprognosesineengroeiendleerlingaantal zien.wijhopenalsschoolzijndenogmeerkinderenvanuitapeldoorntekrijgen. Sommigeouderskiezenbewustvooreenkleinschaligeschool. Vanalonzeleerlingenkennenwij12leerlingenmeteenwegingvan0.30. Wijkennenoponzeschoolgeenkinderenvanbuitenlandseafkomst. 2 Zie bijlage 1 voor de coöperatieve werkvormen die afgesproken zijn. 3 Zie bijlage 2 voor de kerndoelen van Taalonderwijs. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 5

5 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 6 1.7Hetteamvandeschool Onsteambestaatuitdevolgendemensen: Jan_WillemStegeman directeur,neemtdeelaantaalverbeterteam(ziezo), leerkrachtgr.5/6(maandag) RianneTiedink internbegeleider,leerkrachtgr.3/4(ma,di,woe),rt_ activiteiten,neemtdeelaanhettaalverbeterteam (ZIEZO) JolienBrands_vanEs ict_er,leerkrachtgr.3/4(do,vrij) DickOrmel leerkrachtgr.5/6(dit/mvrij) EllenCastelijns_deMooij leerkachtgr.1/2(ma,di,woe) NelyKloosterboer_Fikse leerkrachtgr.1/2(do,vrij),gr.7/8(vrijmiddag) GeaSlooijer_vanLooijengoed taalcoördinator,leerkrachtgr.7/8(mat/mvrij),neemt deelaanhettaalverbeterteam(ziezo) BarbaraAberson_Nijhof onderwijsassistentgr.1t/m8(alleochtenden) RietHuisman voorschoolseopvang(dinsdag,donderdag), onderwijsassistentopdonderdagochtendgr.1/2. MarryPotjes geefthulpaankinderenmetdyslexieopdinsdagmiddag FreddyRitsma conciërge,tuinonderhoud,schoolschoonmaak DescholenindeGemeenteVoorstbeschikkenovereengemeentelijke logopediste,renatereinten.eenmaalperveertiendagenkomtzijmethaar logomobielnaaronzeschoolomkinderenlogopedischtebegeleiden. >Veranderingen: _Aanheteindevanschooljaar2010_2011zalDickOrmelgebruikmakenvandeFPU_ regeling.zijnopvolgerismartenvanstraten. _Inhetschooljaar2011_2012zullendemeesteleerkrachtenwisselenvangroep. 1.8 Devoorschoolseopvang Devoorschoolseopvangwordtdoordeschoolzelfverzorgd.Voordebuitenschoolse opvang(bso)heeftdeschooleensamenwerkings_overeenkomstgeslotenmetcatalpa. Wijhebbenhetvoordeeldatdepeuterzaalinonzeschoolgehuisvestis. Erzijninformelecontactenalsoverdracht,daarnaastisereenoverdrachtoppapier.Dit dientweldooroudersgoedgekeurdteworden.wijzoudengraagnaareenformele overdrachttoewillenwerken. Enkelekinderenkomenvanhetkinderdagverblijf,zijhebbengeenschriftelijke overdracht.natoestemmingvandeouderskunnenwijwelcontactmethenopnemen. Deleerkrachtvangroep1/2(EllenCastelijns)isdecontactpersoonVVEvanonze school.

6 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 7 Voorschoolseopvang Devoorschoolseopvangwordtinprincipeaangebodenopdinsdagendonderdagvan 7.30uurtot8.15uur.Aansluitendgaandekinderenvangroep1/2naarhunlokaalende kinderenvangroep3t/m8naarhetschoolplein.deopvangvindtplaatsinde peuterspeelzaalinschool. Buitenschoolseopvang Debuitenschoolseopvangwordtaangebodenopmaandagendonderdag.Deopvang vindtplaatsindepeuterspeelzaalenwordtdoorcatalpaverzorgd. 1.9Deaansluitingmethetvervolgonderwijs DemeesteleerlingengaannaarvervolgscholeninApeldoornofTwello.Gedurendehet schooljaarwordendeleerlingenvangroep8voorbereidopdekennisenvaardigheden diezenodighebbeninhetvervolgonderwijs.zozijnonzemethodesopgebouwdvolgens dekerndoelen.daarmeehebbenzeeenmooieaansluitingophetvervolgonderwijs.het vakengelskenteentaalportfoliowatmeegegevenkanwordenaanhet vervolgonderwijs.welerendeleerlingenookstuderen,hetmakenvanhuiswerk, agendaplannene.d. Voordeoudersendeleerlingenisereeninformatiebijeenkomstoverhetvoortgezet onderwijs. Deleerkrachtvangroep8wordtdoormiddelvanbrievenene_mailsopdehoogte gehoudenvandeveranderingenvandevervolgscholen. Erwordtinjanuari/februarieenonderwijskundigrapportingevuldn.a.v.deovergang vangroep8naarhetvoortgezetonderwijs.hierinstaandegegevensvandeleerlingen vandecitoscoresvoortaal,spelling,dmtenbegrijpendlezen,daarnaastookdecijfers vandemethodegebondentoetsen. Hetcontactbeperktzichtotschriftelijkcontact.Insommigegevallenvindtermondeling overlegplaatsoverbehaaldescoresgekoppeldaanadviesofniveaubetreffende toelating.tevensgevenweaanwanneereenkindinhetbezitisvandyslexieverklaring en/ofextrahulpheeftgehadm.b.t.taalen/ofspelling. DoordathetRegionaalNetwerkPassendonderwijseenrijkssubsidievandeoverheid heeftontvangenwashetdeafgelopentweeschooljaren( )mogelijkomvoor oudersenscholenkosteloostewerkenaaneendoorgaandedyslexielijnvoorbasis_en voortgezetonderwijs.dittrajectwordtdekomende4jarennogdoorgezet. InsamenwerkingmetdebasisschoolvoerendeGZ_psychologen/orthopedagogenen RemedialTeachersvandeSLAR(StichtingLeerlingenzorgApeldoornenRegio)dit dyslexieonderzoekuit. Dooringroep8hetonderzoekuittevoerenkan,alsaanallecriteriaisvoldaan,een dyslexieverklaringwordenafgegevenvóórhetkindnaardebrugklasgaat.hetvoordeel daarvanisdatkinderenvanafdeeerstedagindebrugklasinaanmerkingkomenvoor extrafaciliteitendiedevervolgschoolbiedt(zoalsbijv.remedialteaching,tijdverlenging enaangepastebeoordeling). Hetisechterookmogelijkdatkinderengeendyslexieverklaringkrijgen,maardaniswel bekendwelkelees_enspellingsproblemendezekinderenhebben. Deleerkrachtuitgroep8krijgtvanuithetvervolgonderwijseenterugkoppelingoverde prestatiesengedragingenvandeleerlingendienaardebetreffendescholenzijngegaan. Ditwordtdoordeschoolbijgehoudenalsevaluatievanonseigenadvies.

7 2. Beschrijving van het taalonderwijs van de school 2.1Methodenenmaterialenvoorhettaalonderwijs(incl.ICT) Groep 1 Methode Schatkist (nieuw) Map Fonemisch bewustzijn Voor (extra) woordenschat: Ik ben Bas, taalplezier voor jonge kleuters Groep 2 Methode Schatkist (nieuw) Map Fonemisch bewustzijn Voor (extra) woordenschat: Ik ben Bas, taalplezier voor jonge kleuters Groep 3 Methode Veilig Leren Lezen (2 de maanversie) Horizontaal lezen; voornamelijk duo-lezen Groep 4 Methode Taaljournaal (taal en spelling) Methode Lekker Lezen en Horizontaal lezen (technisch lezen) Nieuwsbegrip XL (begrijpend lezen) Groep 5 Methode Taaljournaal (taal en spelling) Methode Lekker Lezen en Horizontaal lezen (technisch lezen) Nieuwsbegrip XL (begrijpend lezen) Methode Take it easy (Engels) Groep 6 Methode Taaljournaal (taal en spelling) Methode Lekker Lezen en Horizontaal lezen (technisch lezen) Nieuwsbegrip XL (begrijpend lezen) Methode Take it easy (Engels) Groep 7 Methode Taaljournaal (taal en spelling) Horizontaal lezen (technisch lezen) Nieuwsbegrip XL (begrijpend lezen) Methode Take it easy (Engels) Groep 8 Methode Taaljournaal (taal en spelling) Horizontaal lezen (technisch lezen) Nieuwsbegrip XL (begrijpend lezen) Methode Take it easy (Engels) VoordeNT2leerlingen(diewijmomenteelniethebben)biedtdemethode Taaljournaal eennt2programmaaanindelesboekenzelf. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 8

8 ICTmaterialenensoftware: _ Voortaalenspelling:Softwarevan Taaljournaal en Veiliglerenlezen _ Voorbegrijpendlezen: NieuwsbegripXL ditgaatviainternet. (eriseeninlogcodevoornodig) _ VoorEngels: Takeiteasy ditgaatviainternet. (eriseeninlogcodevoornodig) ICT_woordenschatonderwijsSchatkist. Schatkistbiedtdemogelijkheidomwoordenschataansluitendbijdethema sdigitaalaan tebieden.totophedenisditnognietaangeschaft. Erhangtdanookeenprijskaartjeaan.Mochtditnodigzijndanzoudenweditkunnen aanschaffen.inrelatietothetdigibordzouditeenleukeaanvullingkunnenzijn.wel moetenderesultatenvanhetwoordenschatonderwijshierinmeegewogenworden.op ditmomentzijnderesultatengoedenisdeaanschaftotditpakketnietecht noodzakelijk. Aanvullenderemediërendematerialen: _Specialeleesbegeleiding L.Koning _Specialespellingbegeleiding Malmberg(wordtdoorMaryPotjesgebruikt) _Spellingindelift _Opzoekboekje TonBraams _Citohulpboeken _Woordbouw 2.2Bestedetijdaantaalonderwijsperjaargroepperdomein Opc.b.s.DeZaaierisnietteambreedafgesprokenhoeveeltijdwebestedenaanhet taalonderwijsperdomein.opwww.taalpilots.nlstaateenkwaliteitskaart Tijdsschema Tijdvoorlezenentaal 4. Naonderzoekopc.b.s.DeZaaierwordtmomenteeldevolgendetijdbesteedaanhet taalonderwijspergroepperweek: Groep#1/2#(per#week)# Beginnende geletterdheid Indegrotekring: 5xp.w.5min.oefenenmetklankenenletters. Groep2nog1xp.w.15min.extra. 3xp.w.15min.interactiefvoorlezen. 2xp.w.15min.herhaaldinteractiefvoorlezen.(soms gesplitst) Tijdensdespeelwerklesisereenschrijfhoek. Inprincipenaareigenkeus(somsgestuurddoorde leerkracht)vandeleerling.ingr.2moetenzijweleenaantal werkbladenmaken. Onderdespeelwerkleswordterdagelijks10min.metde leerkrachteentaligeactiviteitgeoefend. 165 min. 4 In bijlage 3 vindt u deze kwaliteitskaart Tijdsschema Tijd voor lezen en taal c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 9

9 Mondelingetaal Woordenschat Overige: Opmaandagiser30min.vertelkring.(werkvormenals vertellenenvragenstellen,mix&koppel,binnen/buiten kring). Opdonderdagiser20min.vertelkring. Indespeelwerklesiseenvertelhoek/tafel.Ditisnaareigen keuzevandeleerling. Woordenschat/themakaartjes3xp.w.15min.(werkvormen o.a.mix&koppel,memory) Binneninteractiefvoorlezenwordenookdiversewoorden aangeboden. Bijdespeelwerklesiseenschrijfhoek.Ziehierboven. 5xp.w.10min.voorlezenvoorschooltijddoorouders. InteractiefvoorlezenwordtookgedaantijdensTrefwoord (godsdienstmethode)ensociaalemotionelelessen. Binneneenthemawordenuitstapjesgemaakt. ElkeweekwordterKoekeloerebekeken(15min.).Eentv programmavoorkleutersgerichtopgebiedvan taalontwikkeling,sociaal_emotionelevormingenoriëntatie opjezelfendewereld. Diverseprentenboekenwordendigitaal bekeken/voorgelezen. Binnendelessenvansociaalemotioneleontwikkeling wordenookgesprekkengevoerdmetelkaarineengrote kring. 50 min. 45 min. 65 min. KwaliteitskaartTaalleesonderwijs_Tijdvoortaalontwikkelingingroep1en2perweek zegt 5 : Grote#kring# Dagelijks#25S30#minuten# Beginnende geletterdheid Mondelingetaal Woordenschat 3_4xperweek10_15 minuten: _Klankenenletters 2_3xperweek10_15 minuten: _Interactiefvoorlezen 2xperweek5minuten: _Prateninduo stijdens grotekring 4_5xperweek10_15 minuten: _Enkelewoordenexpliciet aanbieden _Meerderewoorden herhalen Kleine#kring# Dagelijks#1S2x## 10#minuten# 2_3xperweek10 minuten: _Klankenenletters 1_2xperweek10 minuten: _Herhaaldinteractief voorlezen 1_2xperweek10_15 minuten: _Gesprekkenvoerenen vertellen 2_3xperweek10 minuten: _Preteachingof reteaching Speelwerkles## 3x#per#week#een#talige# activiteit#van#ongeveer#10# minuten# 1xperweekkeuzeuit zelfstandigeactiviteit 1xperweekkeuzeuit zelfstandigeactiviteit 1xperweekkeuzeuit zelfstandigeactiviteit 5 In bijlage 4vindt u Kwaliteitskaart Taalleesonderwijs- Tijd voor taalontwikkeling in groep 1 en 2 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 10

10 Groep#3#(per#week) Veiligleren 5xp.w.30min.duolezen(zwakkelezerskrijgenindezetijd3 lezen keerp.w.extrainstructiegedurende30min.) (aanvankelijk technisch 5xp.w.15min.lezeninhetmaanleesboekje,Veilig&Vlot lezenentaal) boekjeenstilleesboek 5xp.w.45minutenmethodeVeiligLerenLezen(ditbevattaal, 450 min. lezen,spelling,begrijpendlezen) Spelling 3xp.w.15minuteneenspellingsdicteeuitVeiligLerenLezen 45 min. KwaliteitskaartTijdschema_Tijdvoorlezenentaal 6 zegt: Groep#3#(per#week) 420minuten 60minuten Groep#4#(per#week)# Aanvankelijk technisch lezen BijhetgebruikvaneengeïntrigeerdemethodevoorLezenentaal(zoalsveiligleren lezen) Voorlezen,leesvormenengevarieerdeactiviteitenrondboekeninsamenhangmet leesbegripenwoordenschatontwikkeling 5xp.w.30minutenhorizontaallezen(waarvan3x30minuten instructieaanzwakkelezers,restleest4keerperweek30 minutenzonderinstructieen1keerperweek30minutenmet instructie) 5xp.w.10minutenstillezen 2xp.w.15minutenwoordrijeninstructie+lezen 230 min. Taal 5xp.w.45minutenm.b.v.demethodeTaaljournaal 225 min. Spelling 3xp.w.30minutenm.b.v.demethodeTaaljournaal 4xp.w.10minutenBLOON Zwakkeleerlingenkrijgen1keerp.w.gedurende20minuten extrainstructie 130 min. Begrijpend lezen Overige activiteiten Sindsjanuari2011doenwedit1keerperweekgedurende30 minutenm.b.v.hetverhaaluitdemethodenieuwsbegripofeen verhaaluitdeoudemethode Leeszin Tijdenszelfstandigwerkentaal_/leesactiviteitenuitde kieskast:3keerp.w.10minuten Boekbespreking:1xp.j.10minuten Kijkkring:1xp.j.15minuten 30 min. 30 min. 6 Bijlage 3 Kwaliteitskaart Tijdschema- Tijd voor lezen en taal c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 11

11 KwaliteitskaartTijdschema_Tijdvoorlezenentaal 7 zegt: Groep#4#(per#week) 150_180minuten Voortgezettechnischlezen 45_60minuten Voorlezen,leesvormenengevarieerdeactiviteitenrondboekeninsamenhangmet leesbegripenwoordenschatontwikkeling 240_300minuten Taal;sprekenenluisteren,spellen,stellen,woordenschat,taalbeschouwing Groep#5#(per#week)# Aanvankelijk technisch lezen 5xp.w.30minutenhorizontaallezen(waarvan2x30minuten instructieaanzwakkelezers) 150 min. Taal 4xp.w.60minutenTaaljournaal 240 min. Spelling 1xp.w.30minutenm.b.v.demethodeTaaljournaal 4xp.w.20minuten(werkboekTaaljournaal,BLOON,computer) 110 min. Begrijpend lezen 1xp.w.90minutenNieuwsbegrip(basisles) Incidenteel15minutenNieuwsbegripXL(extrales) 90 min. Engels Takeiteasy(1xindetweeweken) 45 min. Overige activiteiten Boekbesprekingwaarbijhetaccentwordtgelegdopvertellenaandeklas a.d.h.v.eenboek. InTopOndernemers(methodewereldoriëntatie)komendevolgendeitems naarvoren: Mondelingepresentatie,schriftelijkverslag,werkstukkenmaken. TopOndernemerswordt135minutenperweekgegeven. KwaliteitskaartTijdschema_Tijdvoorlezenentaal 8 zegt: Groep#5#(per#week) 120_150minuten Voortgezettechnischlezen 60minuten Begrijpendlezen(Nieuwsbegrip) 45minuten Voorlezen,leesvormenengevarieerdeactiviteitenrondboekeninsamenhangmet leesbegripenwoordenschatontwikkeling 240_300minuten Taal;sprekenenluisteren,spellen,stellen,woordenschat,taalbeschouwing Groep#6#(per#week)# Aanvankelijk technisch lezen 5xp.w.30minutenhorizontaallezen(waarvan2x30minuten instructieaanzwakkelezers) 150 min. Taal 4xp.w.60minutenTaaljournaal 240 min. Spelling 1xp.w.30minutenm.b.v.demethodeTaaljournaal 4xp.w.20minuten(werkboekTaaljournaal,BLOON,computer) 110 min. Begrijpend lezen 1xp.w.90minutenNieuwsbegrip(basisles) Incidenteel15minutenNieuwsbegripXL(extrales) 90 min. Engels Takeiteasy(1xindetweeweken) 45 min. 7 Zie bijlage 3 Kwaliteitskaart Tijdschema- Tijd voor lezen en taal 8 Zie bijlage 3 Kwaliteitskaart Tijdschema- Tijd voor lezen en taal c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 12

12 Overige activiteiten Hethoudenvaneenspreekbeurt.InTopOndernemers.(methode wereldoriëntatie)komendevolgendeitemsnaarvoren: Mondelingepresentatie,schriftelijkverslag,werkstukkenmaken. TopOndernemerswordt135minutenperweekgegeven. KwaliteitskaartTijdschema_Tijdvoorlezenentaal 9 zegt: Groep#6#(per#week) 120minuten Voortgezettechnischlezen 60_90minuten Begrijpendlezen(Nieuwsbegrip) 30minuten Voorlezen,leesvormenengevarieerdeactiviteitenrondboekeninsamenhangmet leesbegripenwoordenschatontwikkeling 240_300minuten Taal;sprekenenluisteren,spellen,stellen,woordenschat,taalbeschouwing Groep#7/8#(per#week)# Aanvankelijk technisch lezen 5xp.w.30minutenhorizontaallezen(metgebruikvandiverse werkvormen) 5xp.w.20minutenstillezen/voorlezen(verdeelddoor2x10 minutennadepauze) 250 min. Taal 5xp.w.45minutenm.b.v.demethodeTaaljournaal 225 min. Spelling 3xp.w.20minutenm.b.v.demethodeTaaljournaal 60 min. Begrijpend lezen 90minutenNieuwsbegrip(basislesenXLopdecomputer), daarnaast1xindemaandeenstrategielesvan60minuten. 90 min. Engels Takeiteasy 60 min. Overige activiteiten Erwordenspreekbeurtenenboekbesprekingengehouden. InTopOndernemers(methodewereldoriëntatie)komendevolgendeitems naarvoren: Mondelingepresentatie,schriftelijkverslag,werkstukkenmaken. TopOndernemerswordt135minutenperweekgegeven. 9 Zie bijlage 3 Kwaliteitskaart Tijdschema- Tijd voor lezen en taal c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 13

13 KwaliteitskaartTijdschema_Tijdvoorlezenentaal 10 zegt: Groep#7/8#(per#week) 30_60minuten Onderhoudenvanvoortgezettechnischlezen 90_120minuten Begrijpendlezen(Nieuwsbegrip) 30minuten Voorlezen,leesvormenengevarieerdeactiviteitenrondboekeninsamenhangmet leesbegripenwoordenschatontwikkeling 240_300minuten Taal;sprekenenluisteren,spellen,stellen,woordenschat,taalbeschouwing MomenteelzijnergeenNT2leerlingenbijonsopschool. 2.3Afsprakeninverbandmetderolvantaalinanderevakken Erzijngeenvastgelegdegemaakteafsprakenoverderolvantaalinanderevakken.Het volgendewordtwelgedaan: VoorlezenvantekstenofvergrotenvantekstenopA_3(metnameCitotoets) voordyslectischeleerlingen. Ingroep1/2wordta.d.h.v.eenthemagewerkt.Zijhebbeneenverteltafel, tentoonstellingrondomhetthema.zijprobereneenuitstapjetemakenpassend bijhetthema. _ Spreekbeurtenenboekbesprekingeningroep4. _ Ingroep5wordthetaccentgelegdopietsvertellenaandeklas. Dekinderenvertellena.d.h.v.eenboek. _ Ingroep6wordteenspreekbeurtgehouden. _ Ingroep7/8wordenspreekbeurten,boekbesprekingen,Engelsespreekbeurten gehouden.ditwordtomhetjaargewisseldzodatditnietallemaalinéén schooljaarplaatsvindt. _ Werkstukkenmakeningroep7en8.TijdensTopondernemerswordtditookal gedaaningroep5/6. Anderewerkvormendiegebruiktwordenzijn:eenmuurkrant,verslag, powerpoint,foldermakeno.a.intopondernemers.daarnaastookpresenteren vanjouwkaartvantopondernemersvoordeklas. Stappenplanbegrijpendlezengebruikenbijtekstenindetaalmethodeenbijde zaakvakken. 2.4Signalering,diagnostiseringenbehandelingvanleerlingenmet taalproblemen Wehanterendeuitgangspuntenvanhandelingsgerichtwerken(HGW).Hierbijwordt onderstaandstappenplangebruikt: *Groepsniveau: Wewerkenmeteendatamuur.Ditwordtopgestelddoordegroepsleerkrachti.s.m. internbegeleidern.a.v.decitotoets.hetgeeftpreciesweerwelkekinderennaeenkorte instructieaanhetwerkkunnen.welkekinderende gewone instructienodighebbenen welkekinderenextra(verlengde)instructienodighebben. Groep1/2: 10 Zie bijlage 3 Kwaliteitskaart Tijdschema- Tijd voor lezen en taal c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 14

14 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 15 Ingroep1en2werkenwemetdemethodeSchatkist.Wewerkenviertotvijfweken langaaneenthema.voorafplannenwedeactiviteiten,aanheteindvanhetthema kruisenwedeleerdoelenaanwaarweaangewerkthebben. Wisselendvoorgroep1en2vullenwenahetthemadeobservatielijstenvanSchatkist in.zowordtvanelkkind1xindetweemaandendevorderingenvastgelegd.op taalgebiedwordterdangekekennaarwoordenschat,mondelingetaalenbeginnende geletterdheid. Verderhanterenwedelijstenvanhetdyslexieprotocol.Erwordtdaarbijgekekennaar boekoriëntatie&verhaalbegripenspecifiekefactorendieeventueelkunnenverwijzen naardyslexie;erfelijkheid,thuissituatie,eventuelevertraagdespraak_en taalontwikkeling,logopediee.d. Delijstwordt2xingroep1en2xingroep2ingevuld.Halverwegehettweedejaarwordt ereendyslexietestafgenomenbijdekinderenvangroep2.erwordtdangekekennaar hetaantalaangeleerdeletters,hetonderscheidenvandeeersteklankvaneenwoord,de auditievesyntheseeninhoeverrezezelfalwoordjeskunnenschrijven(invented spelling). TenslotteisdeCito_toetsnogeenindicatorvoordetaalontwikkelingvanhetjongekind. Deonderdelenkritischluisteren,actieve_enpassievewoordenschatenbegrippenen letterkenniswordengetoetst. Wanneereenkindvijfjaarisgaathijofzijnaardelogopediebus.Dezekomttwee wekelijksnaaronzeschool.ervindtdaneenuitgebreidescreeningophetgebiedvan taalplaats.deresultatenwordenbesprokenmetdeleerkrachtenevtueelwordtertijd vrijgemaaktomeenkindgedurendeeenlangereperiodeinsamenwerkingmetde ouderstebegeleiden. Signaleringslijstenentoetsresultatenaangevuldmetobservatiesbijbijvoorbeeldhet aanbiedenvanoefeningenuitdemapfonemischbewustzijn,kunnenaanleidingzijnom kinderenverdertehelpenmetzijnofhaartaalontwikkeling. Groepsplan: Wewerkenmeteengroepsplaningroep1/2.Debasisvanditplanvormenderesultaten vandecitotaaltoetsvoorkleutersendedyslexietest. Hete.e.a.wordtuitgedruktineendatamuur. Inhetgroepsplanwordendekinderenbenoemddieextrahulpnodighebbenbij onderdelenvandetaalontwikkeling.ditkanondermeerzijnophetgebiedvan letterkennis,woordenschaten/ofoefeningenophetgebiedvanfonemischbewustzijn. Dezekinderenwordentijdenshetspelenenwerkeningeplandvoorextrabegeleiding. Zijgaandanineenkleinekringonderbegeleidingvandestagiair,deonderwijsassistent en/ofdeleerkrachtwerkenaanhetonderdeelwaarzijopuitvallen.erwordtgewerkt metletterkaartenenspelletjes,taalspellenuitdekast,demapfonemischbewustzijnen somsextrawerkbladen.indegrotekringkrijgenzijdaarbijooknogeensextra aandacht. Groep3: Ingroep3werkenwemetdeintegraletaal_/leesmethodeVeiligLerenLezen.Deze methodewerktgedurende3wekeninéénthema.aanheteindevanhetthemazijner toetsenomdevoortgangtekunnenmonitoren. Dezebijdemethodehorendetoetsennemenweafenderesultatenvoerenweinop

15 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 16 N.a.v.detoetsendelenwedekindereninniveaugroepenin(ster,maan,zon).De sterkinderenkrijgenzomogelijkdagelijksverlengdeinstructiem.b.v.deverlengde instructievandeleerkrachtassistentophttp://la.veiliglerenlezen.nl Demaankinderenkrijgendebasisinstructie. Dezonkinderenvolgendebasisinstructie,maardoendeverwerkingmeerzelfstandigen opeenietsmoeilijkerniveauwaarbijmeertechnischeleesvaardigheideninzicht gevraagdwordt. Wijhebbendemogelijkheidomonzeonderwijsassistenteintezetten,omnogextrate oefenenmetdehelezwakkelezers. Behandelingwordtvooralingezetoptechnischlezen. Ingroep4t/m8: Detoetsgegevensvandemethodegebondentoetsenleggenwevastinonsdigitaal leerlingvolgsysteemparnassysenineentoetsmappergroep. Naasttoetsenvolgenwewekelijksdeontwikkelingvandeleerlingendoorobservaties encontrolesvanschriftelijkwerk. Detoetsgegevensvandemethodeongebondentoetsenleggenwevastinonsdigitaal leerlingvolgsysteemparnassys. Wehebbeneendyslexieprotocolingevoerd,watbetekentdatdeleerlingenvangroep1 t/m8extragoedgevolgdwordenwatbetrefthuntaalontwikkelingenhuntechnisch leesniveau. Aandehandvandetoetsenendeobservatiesvandeleerkrachtkanbeslotenworden omsommigekinderen waarbijhetleerprocesmeerofminderstagneert_extra aandachttegeven.eenkindkanookzogoedscorendathetnodigisommoeilijkerof meeruitdagenderstofaantebieden. IndeeersteplaatswordendetoetsgegevensvanCitoineengroepsplanverwerkt.Het verdeeltdeklasindriegroepen.dea/b,cend/egroep.n.a.v.ditgroepsplangeefthet deleerkrachtinzichtindeverschillenvaninstructie. DeA/Bgroepkannaeenkorteinstructieaanhetwerk,deC/D/Eleerlingenkrijgeneen basisinstructie,waarnagroepcaanhetwerkgaat.ded/eleerlingenkrijgeneenextra instructie.daarnaaststaaterineengroepsplanookhetdoelwaarnaartoegewerkt word,welkehulpmiddelen,hetevaluatieinstrumentenhetevaluatiemoment. Indiendeontwikkelingstagneert,makenwevoordeleerlingeenhulpprogramma (individueelhandelingsplan).ditkaninhoudendatdeleerlingextrainstructie,extra (in)oefeningofeenanderprogrammakrijgt. Inhetkadervaneenhandelingsplanishetsomsnoodzakelijkdateenkind(veel)meer tijdkrijgtomzichdebasisstofvandegroepeigentemaken. Indatgevalkanhetvoorkomendatdeleerlingeenjaarextrabijeenleerkrachtinde groepblijft.deleerlingkrijgtindiennodigeenaangepastprogramma,afgestemdop zijn/haartempoenmogelijkheden.hetisookmogelijkdateenleerlingvooréénof enkelevakgebiedendelessenvolgtineenanderegroep. *Schoolniveau: Deinternbegeleideriseenleerkrachtdie(gedeeltelijk)isvrijgeroosterdvoorde coördinatievandeleerlingenzorgenondersteuningvandeleerkrachtenbijhetopzetten vanhulpprogramma s.zijkanookaanvullendonderzoekdoenombeterzichtophet probleemtekrijgen.opc.b.s.dezaaierisriannetiedinkdeinternbegeleider. Vaakkandeleerkrachtdeextrahulpindegroepgeven,maarsomsishetwenselijkom ditbuitendegroepinallerusttedoen(rt).dezertwordtditjaargegevendoorde internbegeleideropdevrijdagochtend.volgendjaarzaldezemogelijkheiderhelaasniet

16 meerzijn.extrahulpzaldanm.b.v.eenonderwijsassistenteindegroepgerealiseerd moetenworden. Driekeerperjaarhoudendeleerkrachtenendeinternbegeleidereen groepsbespreking.hierinwordenallevak_envormingsgebiedengerichtopde leerdoelenendesociaal_emotioneleontwikkelingvandehelegroepbesproken.hetgaat danomeentotaalindrukvandeontwikkelingvandeleerlingenopdatmoment.aanhet eindevaneengroepsbesprekingontstaatereengroepsplan. Ookhoudthetteamvanafhetschooljaar2011_2012onderleidingvandeintern begeleidertweekeerperjaareenleerling_bespreking.tijdensdeleerling_bespreking wordtergekekennaardevak_envormingsgebiedengerichtopdeleerdoelenende sociaal_emotioneleontwikkelingsdoelenenwordterm.b.v.eenhgpdformulierlangere tijdstilgestaanbijdeproblemenvandeindividueleleerling.n.a.v.deleerling_ besprekingontstaatereenindividueelhandelingsplan. Verderzijnervanafhetschooljaar2011_2012zorggesprekkentussendeleerkrachten deinternbegeleider.dezezorggesprekkenvinden4keerperjaarnaschooltijdplaats.in dezegesprekkenwordendezorgleerlingenbesprokenomzomeerzichttekrijgenop hunproblematiekentekunnenkomentothandelingsgerichteoplossingen. Vanafhetjaar2009_2010krijgendeleerkrachtenookaltweekeerperjaarde mogelijkheidomeenleerlinguitgebreidtebesprekenmetdeorthopedagoogomsamen totafsprakenvanhandelentekomen.dezegesprekkennoemenwehgpd(handelings GerichteProcesDiagnostiek)gesprekken. Opiedereteamvergaderingstaatdezorgalsvastpunt. Beginfebruarienbeginjunihebbenweeenteamvergaderingwaarinweaandehand vaneendatamuurenniveaugrafiekendebehaalderesultatenevaluerenennieuwe afsprakenmakenomonsonderwijstekunnenverbeteren. Ookhebbenwetweekeerperjaareenvergaderingwaardezorginhetalgemeen centraalstaat. Detaalcoördinator 11 iseenleerkrachtdie10middagenperjaarisvrijgeroosterdvoor hetbewakenvanhetprocesvanimplementatie,uitvoeringenborgingvanhet taalbeleidsplanenondersteuningvandeleerkrachten. Erzijndrieelementendiedepijlersvormenvanhetwerkvandetaalcoördinator. Datisindeeersteplaatshettaalonderwijszelf. Detaalcoördinatorhoudtzichbezigmetdekwaliteitvanhettaalonderwijsenheeft kennisvanhettaalonderwijs. Opdetweedeplaatsiseentaalcoördinatoreenvraagbaakeneenstimulatorvoorderest vanhetteam.detaalcoördinatormaakthaarteamenthousiastvoorverschillende aspectenvanhettaalonderwijsencoachtenbegeleidthaarcollega's. Opdederdeplaatsmoetdetaalcoördinatoreroptoeziendathettaalonderwijsopeen verantwoordemanierwordtvastgelegdendatveranderingenplanmatigverlopen.dit taalbeleidsplanisdaarbijhethandboek. Dezedrieelementenfunctionerensteedsinsamenhangmetelkaar. Eentaalcoördinatorkancollega'senthousiastmakenvoorbepaaldevernieuwingen, teamledenhandvattengevenbijdeinvoeringvan zo'nvernieuwingenzo'ninvoeringplanmatiglatenverlopen 12. Daarnaastvormtdetaalcoördinator,directeureninternbegeleiderhet taalverbeterteam.schoolzelfevaluatieishierbijeenessentieelonderdeel. 11 Zie bijlage 5 voor taakomschrijving taalcoördinator. 12 Deze drie elementen komen uit het artikel Taalcoördinator worden,geschreven door: Albert Walsweer & Harry Paus, tijdschrift JSW, maart 2003 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 17

17 *Bovenschoolsniveau: BinnenhetsamenwerkingsverbandApeldoornenomgeving,waarwijbijzijn aangeslotenisafgesprokendatelkeschooldebeschikkingheeftovereenvaste orthopedagoogtoegewezendoordeijsselgroep.inonsgevalisdatmevrouwj. Barendsen. Alsdeschoolheeftgewerktmeteengroepsplan,individueelhandelingsplaneneen specifiekhandelingsplanennogsteedsmetvragenblijftzitten,kandeorthopedagoog ingeschakeldwordenvooradvisering,intervisie,(deel)onderzoek,observatie,hgpd_ werkwijze. Daarnaastkunnenweookgebruikmakenvandevolgendemogelijkhedenvan hulpverleningrondomdeschool: 1. Preventieveambulantebegeleiding(PAB);aanvragenbijeenREC. 2. ZorgnetwerkgemeenteVoorst;eendoordegemeenteingesteld,interdisciplinair team(vertegenwoordigdzijn:gemeentevoorstindevormvaneenvoorzitteren notulist,verianconsultatiebureau,sensirealgemeenmaatschappelijkwerk.ggd Gelre_IJssel,BureauJeugdzorgApeldoorn,Youngeratheart,politieen leerplichtambtenaar). 3. SchoolgerichtmaatschappelijkwerkvanMDVeluwe,contactpersoonvanonze schoolisgrietjevermeer. 4. Regulierejeugdhulpverlening.Omhiervoorinaanmerkingtekunnenkomen moetenouderszichaanmeldenbijbjz(iqvanhetkindbovende80)ofmee Veluwe(IQvanhetkindonderde80).Dezeinstantiesgeveneenbeschikkingaf, zodatbijéénvandeaanbiedershetvervolg/deuitvoeringkanplaatsvinden. 5. Persoonsgebondenbudgetvoorindethuissituatie;datkandanlopenviaBJZ, MEEVeluweofhetCIZ. 6. Particulierepraktijken. 7. AdviesvragenaandePCLvanheteigensamenwerkingsverband. Debedoelingenopzetvandebestaandezorgstructuurindeschoolenbuitendeschool is,omkinderenzolangmogelijkpassendonderwijstebiedenopdeeigenschool. Alshetonderwijsendaarbijdezorgstructuurniethetgewensteresultaatqua welbevinden,gedragen/ofleerprestatiesvoordeeigenschool(enthuis)oplevert,kan overwogenwordenomnaareenanderebasisschool,meteenanderzorgprofiel,overte stappen. Hetkanvoorkomendatdemogelijkhedenbinnenhetvoortrajectverkendenbenutzijn, maarnietleidentoteenvoorhetkindzooptimaalmogelijkeontwikkeling.danhebben deschoolendeoudersdemogelijkheidomviadepclvanheteigenswveen beschikkingvoorsboaantevragen. Indieneenschool(i.s.m.ouders)kiestvooraanmeldingbijdePCL,moetvoorafgaand afstemmingplaatsgevondenhebbenmetde eigen orthopedagoog. Bijernstige/specifiekeleer_/gedragsproblemenhebbendeschoolendeoudersde mogelijkheideenrugzakaanvraagtedoenbijhetrecvaneenschoolvoorspeciaal Onderwijs. 2.5Leerlingvolgsysteemvoortaal Daarinwordtdenormvan80%aangehouden.AlleCitotoetsenendemeestemethode gebondentoetsenstaangeregistreerdinparnassyszodatelkegroepsleerkracht zijn/haareigentoetsenkaninvoeren. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 18

18 Groep 1 Cito Taal voor Kleuter (midden en eind) Cito Rekenen voor kleuters (midden en eind) (onderdelen seriëren, classificeren en oorzaak-gevolg als toetsmiddel voor de hogere denkvaardigheden ten behoeve van begrijpend luisteren cq begrijpend lezen) Observatielijst Schatkist Signaleringslijsten Protocol Leesproblemen (2x afgenomen in gr. 1) Groot letterblad toets van Veilig Leren Lezen ( aan het einde van het schooljaar als signalering in hoeverre gr. 1 de letters al kent.) Groep 2 Cito Taal voor kleuters (midden en eind) Cito Rekenen voor kleuters (midden en eind) Observatielijst Schatkist Signaleringslijsten Protocol Leesproblemen (2x afgenomen in gr. 2) Risicoscreening kleuters (dyslexieprotocol; alle leerlingen in december en de zwakke leerlingen in juni nogmaals) c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 19

19 Groep 3 Cito Spelling (midden en eind) AVI (lezen) Drie Minuten Toets (lezen) Toetsen van Veilig leren lezen Groep 4 Cito Spelling (midden en eind) Cito Begrijpend lezen (midden en eind) AVI (lezen) Drie Minuten Toets (lezen) Methode toetsen Taaljournaal (spelling en taal) Methode toets Nieuwsbegrip (begrijpend lezen vanaf januari) Groep 5 Cito Spelling (midden en eind) Cito Begrijpend lezen (midden) AVI (lezen) Drie Minuten Toets (lezen) Methode toetsen Taaljournaal (spelling en taal) Methode toets Nieuwsbegrip (begrijpend lezen) Groep 6 Cito Spelling (midden en eind) Cito Begrijpend lezen (midden) AVI (lezen) Drie Minuten Toets (lezen) Methode toetsen Taaljournaal (spelling en taal) Methode toets Nieuwsbegrip (begrijpend lezen) Methode toets Take it easy (Engels) Groep 7 Cito Spelling (midden en eind) Cito Begrijpend lezen (midden) AVI (lezen) Drie Minuten Toets (lezen) Methode toetsen Taaljournaal (spelling en taal) Methode toets Nieuwsbegrip (begrijpend lezen) Methode toets Take it easy (Engels) Entreetoets groep 7 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 20

20 Groep 8 Cito Spelling (midden en eind) Cito Begrijpend lezen (midden) AVI (lezen) Drie Minuten Toets (lezen) Methode toetsen Taaljournaal (spelling en taal) Methode toets Nieuwsbegrip (begrijpend lezen) Methode toets Take it easy (Engels) Cito eindtoets groep 8 2.6Toetsresultatenvoortaal WijstrevenernaaromalletoetsresultateninParnassysteregistreren.Ditomalle gegevensvandeschool,degroependeleerlingbijelkaartehebben. DezetoetsenstaanalvastinParnassysmetnormering(80%goed): _CitoTaalvoorkleuters _CitoSpelling _CitoBegrijpendlezen _CitoEntreetoets _AVI _DrieMinutenToets _MethodetoetsenTaaljournaal(spellingentaal) _Begin_eneindtoetsvanNieuwsbegrip DevolgendemethodetoetsendienenzelfgemaakttewordeneninParnassysworden gezet: _MethodetoetsNieuwsbegrip(bloktoetsenomde6weken) _MethodetoetsTakeiteasy Ingroep3wordendetoetsenvanVeiligLerenLezeningevuldopwww.toetssite.nl.Je krijgterdangelijkhandelingsadviezenbijdieopgevolgdkunnenwordenterverbetering voordeleerling. VoordemethodeLekkerLezenhebbenwemomenteelgeenregistratieprogramma.De AVIenDMTzijnhierwelonzerichtlijnenin. 2.7Onderwijsondersteunendeouderprogramma s _Delogeerbeer(Flip)indegroepen1/2omhettaalgebruiktestimuleren. _BLOON(bekijken,lezen,omdraaien,opschrijven,nakijken)vandewoorden vanspellingwordtthuisgeoefend.hierondersteunendeoudershun kinderenin. _Nieuwsbegripwordtnadelesmeegegevennaarhuisomhierevt.nog thuisoverdoortepraten.nieuwsbegripxlkanookthuisgemaaktworden. _WanneereenkindnaardegespecialiseerdedyslexieRemedialTeacher gaatofnaardelogopedistkrijgenzijookoefeningenomthuismethun ouderswekelijksteoefenen. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 21

21 3. Analyse van het taalonderwijs van de school 3.1Hettaalbeleidinrelatietotdepopulatie Inhetschooljaar2009_2010hebbenwijeeneerstestapgezettoteendoorgaandelijn binnendeschool. TedenkenaandemethodeSchatkistgroep1/2naarVeiligLerenLezeningroep3met inzetopbegrijpendluisteren/lezen. DaarnaasthebbenwijeendoorgaandelijnuitgezetbijdemethodenTaaljournaalen Nieuwsbegripvanafgroep4t/m8.Erzijnhierbijafsprakengemaakt. 13 NT2leerlingenhebbenwijmomenteelniet. Wijmakennueenkleinegroeiinhetleerlingaantal.Wewerkeninvier combinatiegroepen. Hetkomendeschooljaar2011/2012gaanwebeginnenmethetopstellenvan groepsplannen 14.Metwelkvakhierbijgestartwordtisnognietbekend. 3.2Hettaalbeleidinrelatietothetteam Demeesteleerkrachtenwerkenparttime.Dedirecteurissindshetschooljaar2010_ 2011bijonsopschoolgekomen.Inhetschooljaar2011_2012zalereennieuwe leerkrachtkomenwerkenbijonsopschool.daarnaastzulleneenaantalleerkrachten perschooljaar2011_2012wisselenvangroep. Binnenonsteamwillenwijopbrengstgerichtgaanwerken.Hierhoreno.a.hetwerken metgroepsplannen,datamurenenhetbewustwerkenmethetdirecteinstructiemodel. Schoolbreedgaanwijvanafschooljaar2011_2012horizontaalindeochtendenwerken. Ditbetekentdatdeinstructielessenvanrekenen,taal,spellingenbegrijpendlezenop vastetijdenstarten.eenaantalleerlingenkunnenbijdezewerkwijzeophuneigen niveauineenandereklasgaanwerkenaaneenbepaaldvakophetzelfdetijdstip. Daarnaasthebbenwijgewerktaandekwaliteitsverhogingvanbegrijpendlezen, woordenschatentaaljournaal(taalmethode).ditisnognietallemaalgoedgeborgd. Wijhebbeneentaalverbeterteamwatmomenteelenhetkomendeschooljaarzichricht opspelling. IndeweekvandeKinderboekenweek(eenvasteprojectweek)bestedenwijalsschool extraaandachtaanhetlees_entaalonderwijs. Ingroep1/2wordtinaugustus2011demethodeOnderbouwdaangeschaften geïntegreerd.eenmethodedieduidelijkhetleerstofaanbodaanjongekinderen beschrijft.hierbijwordtgebruikgemaaktvanontwikkelingsmaterialen. Ingroep5/6doenzemeeaandeNederlandseKinderjury.Doormeetedoenkunjelaten zienwatjefavorieteboekis.ditboekkaneenprijswinneninnederland. Tervoorbereidingophetvoortgezetonderwijsbiedenwijvanafgroep6t/m8een tweedetaal(engels)aan. 3.3Hettaalbeleidinrelatietotdevoorschoolseopvang Deafgelopenjarenhebbendeleerkrachtenvangroep1/2VVEscholinggehad. EllenCastelijns(leerkrachtgroep1/2)isonzecontactpersoonVVE. IndestichtingPCBOVoorstisééniemanddehoofdcontactpersoonvanVVE. 13 Zie bijlage 6 afspraken werkwijze Taaljournaal en Nieuwsbegrip. 14 Zie bijlage 7 kwaliteitskaart Werken met groepsplannen. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 22

22 Erzijninformelecontactendieplaatsvindenvandepeuterspeelzaalnaargroep1/2.Wij zoudenditgraagformelerwillenzien. 3.4Hettaalbeleidinrelatietotdeaansluitingmethetvervolgonderwijs DoordathetRegionaalNetwerkPassendonderwijseenrijkssubsidievandeoverheid heeftontvangenwashetdeafgelopentweeschooljaren( )mogelijkomvoor oudersenscholenkosteloostewerkenaaneendoorgaandedyslexielijnvoorbasis_en voortgezetonderwijs.ditzalzichindekomendevierjarennogvoortzetten. InsamenwerkingmetdebasisschoolvoerendeGZ_psychologen/orthopedagogenen RemedialTeachersvandeSLAR(StichtingLeerlingenzorgApeldoornenRegio)dit dyslexieonderzoekuit. Dooringroep8hetonderzoekuittevoerenkan,alsaanallecriteriaisvoldaan,een dyslexieverklaringwordenafgegevenvóórhetkindnaardebrugklasgaat.hetvoordeel daarvanisdatkinderenvanafdeeerstedagindebrugklasinaanmerkingkomenvoor extrafaciliteitendiehetvervolgonderwijsbiedt(zoalsbijv.remedialteaching, tijdverlengingenaangepastebeoordeling). Hetisechterookmogelijkdatkinderengeendyslexieverklaringkrijgen,maardaniswel bekendwelkelees_enspellingsproblemendezekinderenhebben. Hetonderwijskundigrapporteneen(telefonisch)gesprekzijndeoverdrachten terugkoppelingvanhetvervolgonderwijsnaardebasisschool. VanuitdeEngelsemethodeTakeitEasyhebbendeleerlingeneentaalportfolio.Ditkan alsoverdrachtvoorhetvervolgonderwijsdienenquaniveauengels. 3.5Methodenenmaterialenvoorhettaalonderwijs(incl.ICT) Onzemethodenvoldoenaandekerndoelen. Wijgebruikendevolgendemethoden: _Methode Schatkist (nieuw) 15 _Map Fonemischbewustzijn _Methode VeiligLerenLezen (2 de maanversie) _Methode Taaljournaal (taalenspelling) 16 _Methode LekkerLezen (technischlezen) 17 _Methode NieuwsbegripXL (begrijpendlezen) 18 Dekwaliteitskaartengevenduidelijkesterkeenzwakkekantenaanvandemethode. Peraugustus2011gaanwewerkenmetdemethodeOnderbouwdvoorgroep1/2.Een methodedieduidelijkhetleerstofaanbodaanjongekinderenbeschrijft.hierbijwordt gebruikgemaaktvanontwikkelingsmaterialen. Devolgendeverbeteringen(sommigealsZIEZO_project)zijnalinganggezetde afgelopenjaren: 15 Zie bijlage 8 Analyse Schatkist kleuters. 16 Zie bijlage 9 Analyse methoden Spelling Taaljournaal. 17 Zie bijlage 10 Kwaliteitskaart Voortgezet technisch lezen Lekker Lezen. 18 Zie bijlage 11 Analyse methoden Taal en leesmethoden begrijpend lezen Nieuwsbegrip. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 23

23 _Goededoorgaandeleerlijnvangroep2naargroep3opgebiedvan begrijpendluisteren/lezen. _EenduidigeaanpakindewerkwijzevandemethodeTaaljournaal(Taal). _InvoeringeneenduidigeaanpakinNieuwsbegrip. _InvoeringLekkerLezen. DitwordtindePDSA(hoofdstuk5)verderuitgewerkt. Vooralborgingenhethoudenaandeafsprakenkrijgendeaandachtdekomendejaren. Inschooljaar2010_2011heefthettaalverbeterteamd.m.v.ZIEZOeenonderzoekgedaan naardeknelpuntenvanspelling.(methodetaaljournaal)ditkrijgtinhetschooljaar 2011_2012eenverdervervolgterverbeteringvandekwaliteitvanons spellingonderwijs. 3.6Bestedetijdaantaalonderwijsperjaargroepperdomein In 2.2staateenuitgebreideversievandebestedetijdaantaalonderwijsperjaargroep Hetisbelangrijkdatervoldoendetaaltijdophetroosterstaatendathetdaadwerkelijk wordtbesteedaanlezenentaal.deinspectiegeeftaandatdetijdvoortaalenlezen ongeveer8uurperweekzalmoetenzijn. 19 Hierondereenoverzichtquatijdsindelingvolgensdekwaliteitskaartenwatwijop schoolaantijdenhebbeninhettaalonderwijs. Hetgaatomdedoelgerichteinstructieen(in)oefening. Kwaliteitskaarttijdvoorlezen entaal 20 tijdlezenentaalopc.b.s.de Zaaier Groep½ 300_480minuten 325minuten Groep3 480minuten 495minuten Groep4 435_540minuten 645minuten Groep5 465_555minuten 590minuten Groep6 450_540minuten 590minuten Groep7/8 390_510minuten 625minuten Sterkte_/zwakteanalyse: Groep1/2:Volgensditonderzoekwordteropschool325minutenaanlezenentaal besteed.ditzitaandeondergrensvandeaantalminutenwatdekwaliteitskaartaangeeft.in groep1/2ishetmoeilijkdepreciezetijdvastteleggenomdatertussendelessendoorook aandachtisvoortaal/lezen. Wanneerjekijktnaar 2.2enexplicietdekwaliteitskaartTaalleesonderwijs_Tijdvoor taalontwikkelingingroep1/2ernaastlegtziejehetvolgende: Beginnendegeletterdheid: 165min. kwaliteitskaart:90_155min. Mondelingetaal: 50min. kwaliteitskaart:20_40min. Woordenschat: 45min. kwaliteitskaart:60_135min. Binnenwoordenschat,explicietenkelewoordenaanbiedenenwoordenherhalen, preteachingen/ofreteachingstaanteweinigminuten. 19 Wat geschreven staat in de kwaliteitskaart Tijd voor lezen en taal (bijlage 3). 20 Zie bijlage 3 kwaliteitskaart Tijd voor lezen en taal c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 24

24 Momenteelisdoordeleerkrachtaangegevendatdezegroepgeenpreteachingnodigheeft omdatdeleerlingensterkindewoordenschatzijn. Groep3:Volgensditonderzoekwordtermeeraandachtbesteedperweekaanhet taalonderwijs.daarnaastkrijgendezwakkelezersnog3xperweekextrainstructie gedurende30minuten.ditwordtonderdeleestijdgedaan. Groep4:Volgensditonderzoekishetaantalminuteninhetvoortgezet_entechnischlezen meerdanwatdekwaliteitskaartaanraadt. Taalenspellinggaansamenookoverdeaantalminutenheenvanwatdekwaliteitskaart aangeeft.voornamelijkspelling.normaalgesproken3x20minutenperweek 21. Groep4krijgtmomenteelhetdubbeleaantalminuteninvergelijkingmetdenormdiede kwaliteitskaartendehandleidingtaaljournaalaangeven(incl.bloon). Dekwaliteitskaartgeeftgeenminutenvoorbegrijpendlezen.Groep4krijgtmomenteel vanafjanuarialleendebegrijpendleestekst.dezeleestekstwordtmetdekinderen besprokendoorvoorspellingentedoeneneenwoordwebtemaken. HetartikelvanJoopStoeldraijerenKeesVernooygeefthetvolgendeaan: Ons#standpunt#is:#besteed#in#groep#4#veel#aandacht#aan#belangrijke#onderliggende# vaardigheden#voor#begrijpend#lezen,#zoals#voortgezet#technisch#lezen#en#woordenschat.#start# vervolgens#met#de#methode#voor#de#leesstrategieën#als#de#leerlingen#minimaal#avis4#(oude#avi)# lezen.#dit#voorkomt#frustrerende#ervaringen.#onze#stelling:#meer#aandacht#voor#vlot#lezen,# maar#ook#woordenschat,#leidt#tot#betere#resultaten#bij#begrijpend#lezen. 22 # NeemwelinjanuarideCitobegrijpendlezengroep4af.Ditiseen0_meting. Degroep4vannu(schooljaar2010_2011)iseenzwakkegroep. Extrataalonderwijsopmaatisnoodzakelijkvoordezegroep. Groep5:InhetaantalminutenishetvakEngelsmet45minutennietmeegerekend.Dit wordtindekwaliteitskaartnietgenoemd. Hetvoortgezettechnischlezenispreciesgelijkaanwatdekwaliteitskaartvoorschrijftqua minuten. Ingroep5wordter30minutenlangerbesteedaanbegrijpendlezendanwatde kwaliteitskaartvoorschrijft. Aanspellingwordt110minutenperweekaandachtbesteed.Quagerichteinstructietijdis ditinvergelijkingmetdekwaliteitskaart50minutenmeer.taaljournaaltaal(240min.)en spelling(zoalsdemethodeaangeeft60min.)zousamenprecieshetaantalminutentaalzijn, watdekwaliteitskaartvoorschrijft. Erwordtopditmomentgeentijdbesteedaanvoorlezen. Groep6:InhetaantalminutenishetvakEngelsmet45minutennietopgenomen.Ditgeeft ookdekwaliteitskaartnietaan. Dekindereningroep6bestedenperweek30minutenmeertijdaanaanvankelijktechnisch lezen.bijonsisdeafspraakopschooldatervan8.30_9.00uurinallegroepenhorizontaal gelezenwordt.ditkanincombinatiezijnmetdemethodelekkerlezen.voornamelijkin gebruikbijgroep4t/m6. Detijdvoorbegrijpendlezenispreciesgelijkaanwatdekwaliteitskaartvoorschrijft namelijk90minuten. 21 Zie handleiding Taaljournaal spelling. 22 Artikel Géén begrijpend lezen in groep 4? Analyse van 5 methoden. Joop Stoeldraijer en Kees Vernooy, Basisschool Management Nr. 2, oktober 2007 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 25

25 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 26 VoorspellingstaatvolgensdemethodeTaaljournaalendekwaliteitskaart60minutenper week.ingroep6wordthier110minutenaandachtaanbesteed.wanneerdit60minuten zouzijnsamenmetdetaalmethode240minuten,danzouditovereenkomenmetde kwaliteitskaartquaminutenperweek. Groep7/8:IndeminutenishetvakEngelsvan60minutennietmeegenomen.Ditgeeftook dekwaliteitskaartnietaan. Aanhetonderhoudenvanhetvoortgezettechnischlezeningroep7/8wordtveeltijd besteed.medeomdatereenafspraakisomelkemorgentebeginnenmet30minutenstil lezen.daarnaastwordtersindsmaart2011meerdan30minutenvoorgelezenperweekin dezegroep. Taaljournaaltaalenspellingzijnsamen285minutenperweek.Ditzitpreciestussende aantalminutenwatdekwaliteitskaartaangeeft. Opvallendisdaterteweinigaandachtbesteedwordtaanbegrijpendlezen.Structureelper weekzo n30minuten. Eenmogelijkeoplossingzoukunnenzijndateropdeochtendenvanhorizontaallezen minimaaléénochtendvan30minutenbegintmetbegrijpendlezeni.p.v.stillezen. Momenteelwordteralmeeraandachtbesteedaanbegrijpendlezendanwathierboven vermeldstaat.ditnaaraanleidingvandecitovanjanuari. Opvallend: _Vanafgroep4starttenweinjanuarimethetvakbegrijpendlezenals methode,terwijlerdooronderzoekersaangegevenwordtditniette doen.ditblijfteendiscussiepunt.alsschoolhebbenwijafgesprokendatde leerlingeningroep4minimaalavim4moetenhebbenomtestartenmet begrijpendlezen.. _Aanhetvakspelling(alslosvak)wordtveeltijdgespendeerd.Ditkan meegenomenwordeninhetziezoonderzoekspelling.60minutenperweek voorhetvakspellingisgenoeg,daarnaastmoetereentransfergemaakt wordennaaranderevakken. _Indebovenbouwwordtveeltijdbesteedaanhetonderhoudenvanhet voortgezettechnischleesonderwijs. _Indebovenbouwwordtteweinigaandachtbesteedaanbegrijpendlezen. _Hetaanvankelijkenvoortgezettechnischlezenkomt(metuitzonderinggr.7/8) goedovereenmetdekwaliteitskaart. _Taaljournaaltaalkomtgoedovereenmetwatdekwaliteitskaartaangeeft. 3.7Afsprakeninverbandmetderolvantaalinanderevakken Demeestevakkenwordenapartvanelkaargegeven.Erisgeentotweinigtransfermet devakkentenaanzienvanelkaar. N.a.v.Nieuwsbegripworden(on)bewustdestrategieëntoegepastopanderetekstenen anderevakken. N.a.v.ZIEZOspellingkomenerwelafsprakenomvanuithetvakspelling,deregelstoete passenindeanderevakken. Hierzijnwijmomenteelnognietexplicietmeebezig. 3.8Signalering,diagnosticeringenbehandelingvanleerlingenmet taalproblemen WemakengebruikvanhetdigitaleleerlingvolgsysteemParnassys.

26 HierinvullenweCitogegevensendemethodetoetsenin. Hetanalyserenhiervanbiedtdataopindividueelniveau,groepsniveau,schoolniveau, trendsendwarsdoorsneden,zodatdaaropgereageerdkanworden.hetnadeeliswel datergeenanalysesopspellingscategorieëngemaaktkunnenworden. Indienextrazorgnodigisschrijftdeleerkrachteen(groeps_ofindividueel_) handelingsplan,deouderswordenhiervanopdehoogtegesteld.alsditniethelpt,volgt overlegmetdeinternbegeleiderovervolgendestappenenkaneventueelexternehulp wordeningeschakeld 23. _Wewerkenmeteendatamuur.Ditwordtopgestelddoorde groepsleerkrachti.s.m.deinternbegeleidern.a.v.decitotoets.hetgeeft preciesweerwelkekinderennaeenkorteinstructieaanhetwerkkunnen, welkekinderende gewone instructienodighebbenenwelkekinderen extra(verlengde)instructienodighebben.wewerkenaanopbrengst gerichtwerken. _Driekeerperjaarhoudendeleerkrachtendeinternbegeleidereen groepsbespreking.aanheteindevaneengroepsbesprekingontstaater eengroepsplan. _Vanafhetschooljaar2011_2012houdthetteamtweekeerperjaaronder leidingvandeinternbegeleider,volgensdeverkorteincidentmethodeen aandehandvaneenvantevoreningevuldhgpdformuliereen leerlingbespreking.ditkannogleidentoteenindividueelhandelingsplan. _Vanafhetschooljaar2011_2012hebbendeinternbegeleiderende leerkracht4keerperjaarnaschooltijdeenzorggesprek.inditgesprek wordenzorgleerlingengevolgd. - Vanafhetjaar2009_2010hebbendeleerkrachtenooktweekeerperjaar demogelijkheidomeenleerlinguitgebreidtebesprekenmetde orthopedagoogomsamentotafsprakenvanhandelente komen.dezegesprekkennoemenwehgpd(handelingsgerichteproces Diagnostiek)gesprekken. _Inelketeamvergadering(sindsschooljaar2010_2011)staater5min.voor dezorgofopverzoekvandeinternbegeleiderlanger.2xperjaarstaater indeteamvergaderingdeleerlingenzorgcentraalen2xperjaarde datamuurendeniveaugrafieken.intotaal4uurperjaar. _AlleDenEleerlingendieneneenhandelingsplantehebben(=afspraak opschool),maarindetoekomstzullenwijsteedsmeergaanwerkenmet groepsplannen. Groep1/2: _Herhaling/intensiveringvanhetaangebodenprogramma _ObservatiesenoverlegmetdeobservatieformulierenvanSchatkist _Citotaal _Citorekenen _SignaleringprotocolLeesproblemen _Dyslexieprotocol _Onderbouwd(vanafaugustus2011) Groep3: 23 Dit komt uit het schoolplan van c.b.s. De Zaaier, hoofdstuk 5 Waar we voor staan, Één zorgroute c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 27

27 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 28 _ToetsenvanVeiligLerenLezen _AVI _DMT _Citospelling Groep4t/m8: _AVI(n.a.v.AVIstartdeleerlingmetLekkerLezen) _DMT _MethodetoetsenTaaljournaal(taal&spelling) _Citospelling _Citobegrijpendlezen(hulpboekCitobegrijpendlezen(vanafgroep5) omextrateoefenen) _StructureelwordtermetBLOONgeoefend(thuisenopschool) _MethodetoetsenNieuwsbegrip(vanafgroep5),begin_eneindtoetsookin groep4 SomswordterRTgegevenaandezwakkeleerlingen. _PIdictee _Foutenanalyse _Extrainoefenenenherhalingvandeonderdelendienietbeheerst worden _Preteaching Eriselkedinsdagmiddageengespecialiseerdedyslexieleerkrachtaanwezigopschool. Omhiervooralsleerlinggebruikvantekunnenmakenmoetendetoetsresultaten aangevendaterextrahulpnodigis. Wanneerdeleerkrachtextrahulp,opgesteldineenplan,gegevenheeftgedurende minimaaleenhalfjaarendetoetsresultatengevenaandatdehulpgeeneffectheeft gehadkomtdeleerlinghiervoorinaanmerking.meestalisditvanafgroep4. DegespecialiseerdedyslexieRemedialTeacher(MarryPotjes)geeftspecifieke begeleidinginlezenen/ofspelling.zijisoponzeschool2uurperweek.zijisaangesteld doordestichtingenbegeleidtookandereleerlingenopanderescholenbinnende stichting. DegemeentebetaaltdituitdeGOA_gelden. Wezoudennogeensnamoetendenkenoverdebehandelingvanleerlingenmet problement.a.v.spellingenbegrijpendlezeningroep3. Vanafhetschooljaar2011_2012gaanwijopdeochtendenhorizontaalwerkenaande hoofdvakken:rekenen,taal,spellingenbegrijpendlezen. Ditkanbetekenendatsommigeleerlingenmakkelijkereenniveauhogeroflagermee kunnendoenmeteeninstructielesvanbijv.spelling,taalofbegrijpendlezen. Depreciezeinvullingvolgtnog,gezienhetfeitdathetkomendeschooljaarermee gestartwordt.

28 Inaugustus2011wordteringroep1/2metdemethodeOnderbouwd 24 gestart.de methodebeschrijfthetleerstofaanbodaanjongekinderenvanontwikkelingsmaterialen. DemethodeOnderbouwdzetdeontwikkelingsmaterialenneermeteenduidelijke leerlijn.hetontwikkelingsmateriaalzorgtervoordatkinderenalhandelendhundoelen behalen.opstempelkaartenwordtperleerlingdebehaaldedoelenbijgehouden. DemethodeOnderbouwdgeeftantwoordop: 1.Welkkerndoelhoortbijwelkspel? 2.Welkspelwordtwanneeraangebodeneninwelkegroep? 3.Kanhetontwikkelingsmateriaalhetwerkbladvervangen? 4.Hoemaakikdeinzetvanontwikkelingsmateriaalinzichtelijkvoorde Onderwijsinspectie. 3.9Leerlingvolgsysteemvoortaal AlletoetsenwordeninParnassysgeregistreerd.Daarinwordtdenormvan80%goed aangehouden.allecitotoetsenendemeestemethodegebondentoetsenstaanerin zodatelkegroepsleerkrachtzijn/haareigentoetsenkaninvoeren. DitbetreftdevolgendeCitotoetsen: _Taalvoorkleuters _AVI _DMT _Spelling _Begrijpendlezen _Entreetoetsgroep7 _EindCitogroep8 DeD/Escoreswordengeanalyseerdeninhetgroepsplanuitgewerkt.Zieparagraaf3.8. Aanhetbeginvanhetschooljaarkrijgtelkeleerkrachtvandeinternbegeleidereen toetskalenderlovsmethettijdspadvanallehoofdvakgebiedeninbeeld. 3.10Toetsresultatenvoortaal Dedatamuur 25 geeftaanhoedea/b,cend/eleerlingenprocentsgewijsverdeeldzijn. Hierzijndeconclusiesvanhetteamo.a.opgeformuleerd. Detrendanalysevandegroep 26 kuntuvindenindebijlage. Hierondervolgtdetrendanalysevandeschool. 24 Bron van de methode Onderbouwd: 25 Zie bijlage 12 Datamuur. 26 Zie bijlage 13 trendanalyse groepen c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 29

29 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 30 Opvallend: DesamenvattingverteltonsdatwevanCitoCnaarCitoBzijngegaan Wegaandegoedekantop. Conclusieteamvergadering24_03_2011: AVI: geweldigresultaatdankzijlekkerlezen. Wedenkenzekerhetstreefdoel:65%A/B,20%Cen15%D/Etekunnenstellenente behalen.

30 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 31 DMT: Ingroep3,4en5ligtnogwelwatwerk.Inrace_lezenzienweeengoedeoplossing.Isin groep3/4algerealiseerd,moetenweingroep5nogrealiseren.wedenkenzekerhet streefdoel:65%a/b,20%cen15%d/etekunnenstellenentebehalen. Opvallend: Ingroep5/6scorenwebovenhetgemiddelde.Vooralingroep7zittenweveronderhet gemiddelde. DeniveaugrafieklaatziendatwijvoorhetgrootstegedeelteD/Eleerlingenhebbenen maareenkleinpercentagealeerlingen.

31 ConclusievanuitZIEZO_project: Methettrekkenvanconclusiesuitdezegegevensmoetenwevoorzichtigzijn,omdatde gegevensomverschillenderedenennietevenbetrouwbaarkunnenzijn.zohebbenwe temakenmetkleinegroepen,datheefteengroteinvloedopdecijfers.ookzijnwevan CitoLOVSovergegaannaarParnassyswaardoorwevandebovenbouwgeengrote geschiedenis t.a.v.despellingresultatenhebben.ookishetdevraagofweallegegevens evengoedhebbeningevoerd. Maarmetdezekanttekeningentrekkenwevoorzichtigdevolgendeconclusie: opdecito_toetsenscorenwegemiddeldeenlagecinallegroepen. opditmomentbehalenwezekernognietdestreefscorevan55%a/b leerlingeninallegroepen. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 32

32 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 33 Conclusieteamvergadering24_03_2011: Spellingisoverdeheleliniezwak.Hiergaanwezekern.a.v.hetZIEZO_projectafspraken overmaken.

33 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 34 Opvallend: Indemiddenbouwzittenwebovenhetgemiddelde.Deanderegroepenzittenonderhet gemiddelde. Conclusieteamvergadering24_03_2011: Begrijpendlezendoenwenietingroep3eningroep4moetjehetzienalseen0_meting. Groep5en6eengoedescore.Welmoetenweopmerkendater3leerlingenzijn voorgelezen.ditheeftzekereffectomdatbegrijpendluisterendanmeergestimuleerd wordt. Ingroep7/8zienwedegrootsteafwijkingvandestreefdoelenzoalsdePO_raaddeze heeftgesteld.deleerkrachtvangroep8heefthieropingezetmiddelsextrainstructie aanded/eleerlingenenhetoefenenuithetcitohulpboek. Wewillenonsookt.a.v.begrijpendlezentochconformerenaandevolgende streefdoelen:65%a/b,20%cen15%d/e. 3.11Onderwijsondersteunendeouderprogramma s Zoalsin 2.7beschrevenstaatzijndeoudersbetrokkenindevolgendedingen: _DelogeerbeerFlip(gr.1/2) _BLOON(bekijken,lezen,omdraaien,opschrijven,nakijken)vandewoorden. _Nieuwsbegripwordtnadelesmeegegevennaarhuisomhierevt.nog thuisoverdoortepraten.nieuwsbegripxlkanookthuisgemaaktworden. _Oudersgevenopadviesvandeleerkrachtextrahulpthuisbijhetlezenen bijoefenbladenvanspellingindienhunkindditnodigheeft. _Oudersbegeleidenhunkindbijdeoefeningvandegespecialiseerde dyslexieremedialteacheren/ofdelogopedistindienzijhiervoorin aanmerkingkomen. WanneereenkindnaardegespecialiseerdedyslexieRemedialTeachergaat(Marry Potjes),heefthetkindthuisookextrabegeleidingnodig.Ditprogrammawordtsamen metdegespecialiseerdedyslexieremedialteacherendeouderopgesteld.ditkanzijn datdeouder4xperweekeenhalfuurmetzijn/haareigenkindthuishardopleest. Daarnaastkrijgthetoefeningenmee,passendbijeenspellingsregel. Ingroep1/2wordterelkeochtendgestartmethetvoorschoolselezen. Vanwegeeengrotegroepkleuterswordtersindsditschooljaar(2010_2011)gelezen van8.25_8.35uurdoorouders.voordietijd lezen dekinderenbijbinnenkomstzelf, maaroudersstartenookweleerdermetvoorlezen. Indevorigeschooljarenwaservoorschoolslezenvoordekinderenvanaf8.15_8.30uur methuneigenouder. Erzijn leesouders ingroep3.zijbegeleidendekinderenvangroep3bijhetduolezen. Ditvindtplaatselkeochtendvan8.30_9.00uur. 3.12Conclusievandeanalyse;formuleringvandebelangrijkste knelpunten Sterkepunten:

34 +Goedeleerlijnvangroep2naargroep3geziendeletterkennisenhet begrijpendluisteren. +StartvaneenduidigeleerlijnindewerkwijzetenaanzienvanTaaljournaal, NieuwsbegripenbeginnendmetSpellingopgebiedvandewerkwijze. +Opbrengstgerichtwerken. +Groepsplannenenindividuelehandelingsplannen. +Deschoolbeziteentaalverbeterteam(directeur,internbegeleideren taalcoördinator). +Vanafgroep5biedtdeschooleen2 e taalaan(engels). +ElkjaarneemtdeschooldeelaandeKinderboekenweekmiddelseen thema. +Groep5/6doetmeeaandeNederlandseKinderboekenjury. +EriseenVVEscholinggeweest.DeschoolheefteenVVEcontactpersoon. +SLARdyslexieonderzoekvoorleerlingengroep8,teraansluitingop vervolgonderwijs. +Methodendievoldoenaandekerndoelen (technischlezen,taal,spelling,begrijpendlezen). +Degroepenbestedenophetroosterveeltijdaanhettaalonderwijs. +AanschaftechnischleesmethodeLekkerLezenwatmeteengoedeCito resultatengaf. +Leerlingenbesprekingen,groepsbesprekingen,HGPDgesprekkenen teambesprekingentenaanzienvandezorg. +DeschoolheefteengespecialiseerdedyslexieRemedialTeachervoor1 middagperweek. +Deschoolheefteenlogopedistvoor1xper14dagen. +Hethorizontaalwerkenopdeochtenden(lezen,rekenen,taal,spelling, begrijpendlezen). +LeerlingvolgsysteembinnenParnassys.Allegegevensvandeleerlingenin éénsysteem. +Deschoolheeft(hoge)streefdoelengeformuleerdtenaanzienvan spelling,begrijpendlezenendmt. +Deschoolmaaktgebruikvanoudersdiebijhettaalonderwijswillen helpen. +Deschoolislidvandebibliobus.Eenbibliotheekineenbus.Dezestaat elkedonderdagtegen12.00uurvoordeschool. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 35

35 Zwakkepunten: _Deschoolheeftalleencombinatiegroepen.(voornamelijkde combinatiegroep3/4encombinatiegroep7/8) _Erwordtmomenteelnogteweiniggeborgd(wordtalwelaangewerkt). _Erkomtin2011_2012eennieuweleerkrachtgroep7/8.(zwakvanwegede lijnendiealuitgezetzijnenmetdezenieuweleerkrachtbesprokendienen teworden.nietinalleskanmeteenvlekkelooseendoorgangvinden). _Beginschooljaar2011_2012isereenwisselinggeweestvandeleerkrachten overdegroepen.eenaantalleerkrachtenhebbeneennieuwegroep. _Deformeleoverdrachtvandepeuterspeelzaalnaargroep1/2. _Deschoolbesteedtveeltijdaanhettaalonderwijs,gezienderesultaten; Wordterdoelgerichteinstructiegegevenindelessenter verbeteringvandetaalonderwijskwaliteit?hoeeffectiefzijndelessen? Wordtdehandleidinggelezenengebruikt?Iservoldoendedifferentiatie? _ResultatenvanCitobegrijpendlezenenspellingzijnonderhet gemiddelde. _Deschoolheeftweinigtotgeentransfervanhettaalonderwijsinrelatie metdeandereschoolvakken. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 36

36 Inonsschoolbeleidsplanstaanalleprioriteitenwaarwijdekomendejarenaangaan werken. Indepersoneelsvergaderingvan19april2011hebbenwijtotdevolgendeprioriteiten beslotenbinnenhettaalonderwijsvoordekomendejaren. 4.1Prioriteit1:Directeinstructiemodel Er#is#aandacht#voor:## _Taal _Spelling Tijdspad:## Startinaugustus2011totaugustus2012.(specialistischehulpvanIJsselgroep) Tussenevaluatie#moment(en):# Inenkelebeleidsvergadering(vantevorenvastgelegd)iseenevaluatiemoment. 4.2Prioriteit2:Spellingonderwijs Er#is#aandacht#voor:## _Visualiseringenmotorischeauditieveondersteuning. _Gebruikmakenvanhetmodeldirecteinstructie. _Werkenaanautomatiserenvandespellingcategorieën. _VoorbereidingopdeCitowerk/vraagwijze. Tijdspad: 1,5jaar.Startinjanuari2012totjuni2013. Tussenevaluatie#moment(en): Inenkelebeleidsvergadering(vantevorenvastgelegd)iseenevaluatiemoment. 4.3Prioriteit3:Begrijpendlezen 4. Prioriteiten Er#is#aandacht#voor:## _Stappenplanbegrijpendlezen. _Modelen,hetvoorbeeldgedrag(denkaanwoordenboekgebruikenbij moeilijkewoorden). _Differentiëren. _VoorbereidingopCitowerk/vraagwijze. Tijdspad:## 1,5jaar.Startinaugustus2013totjanuari2015. # Tussenevaluatie#moment(en): Inenkelebeleidsvergadering(vantevorenvastgelegd)iseenevaluatiemoment. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 37

37 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN Doelen Hetkomentothogereopbrengstenvoorhetspellingonderwijs(vanafjanuari2012) enhogereopbrengstenvoorhetbegrijpendleesonderwijs(vanafaugustus2013). Wijstarteninaugustus2011metdebewustwordingvanlesgevenvolgenshet directeinstructiemodel,hetteamkrijgthierookspecialistischescholingvande IJsselgroepvoor. Spellingonderwijs: Groep1/2 Versterkingvandebasisvaardighedenvoorhetlerenlezenende verderetaalontwikkelingvandeleerling.(mapfonemischbewustzijn) Vroegtijdigsignalerenvanmogelijkeleerproblemeninhet taalonderwijs.(dyslexie_screening) Groep3t/m8 Kansenopbeterespellingresultatenvergrotend.m.v.differentiatie, visueleenmotorischeondersteuning,instructievolgenshet instructiemodel. Borgingvandeafspraken. Begrijpendlezen: Groep1/2 Kinderenvangroep1t/m3bekendmakenmetstrategieënom verhalentebegrijpen,ditalsbasisvoorhetaanlerenvande strategieënbegrijpendlezenindehogeregroepen. Begrijpendluisterniveau/kwaliteitverbeterenenautomatiserenvande luisterstrategieën. Eenvoortgezetteaanpakin(heteerstehalfjaarvan)groep3 realiseren. Groep3t/m8 Begrijpendleesniveau/kwaliteitverbeterenenautomatiserenvande leesstrategieën. EenduidigeaanpakindeschoolwatbetreftNieuwsbegrip. Differentiatiezowelvoorsterkealszwakkereleerlingen. 5.2Geplandeactiviteiten ViahetZIEZO_trajecthebbenwijdiversedeelgebiedenvantaalonderzocht.Dooreen zelfevaluatieformulierzijndedeelgebiedeninkaartgebracht. Erwordteenverbeterplangeschrevenenerkomteenvisitatiecommissievaneen andereschool.zijbestuderenonsverbeterplanengevenantwoordenopdeonsgestelde vragen.meestaliséénvandevragen: Trektdevisitatiecommissieopgrondvandit onderzoekdezelfdeconclusie? 5. Activiteitenplan

38 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 39 UiteindelijkwordendeaanbevelingenenverbeteringenbeschrevenineenPDSA(Plan_ Do_Study_Act).Eencyclusomhetverbeterplantenuitvoertebrengen,teborgenente verbeteren. WanneerhetZIEZO_trajectvervaltzaldeschoolvanwegedeafspraakindestichtingwel blijvenwerkenmetdepdsa_cyclus. 5.3Organisatievandeactiviteiten HetZIEZO_trajectisopstichtingsniveau.5ScholenvanstichtingPCBOVoorsten5 scholenvanstichtingprocon. Erzijneenaantalnetwerkbijeenkomstenvoortaalcoördinatoren,internbegeleidersen directeuren.somswordenerdeskundigenuitgenodigd. Wijbesprekenopdezenetwerkbijeenkomstendeverbeteringenvandescholent.a.v.de zelfevaluatieenmakenvervolgenssomsafsprakenhierover. Ditistotstandgekomendooreensubsidiedieteneindeloopt.Hetismomenteelnogde vraaghoeeninwelkevormhetziezotrajectverdergaat. Inschooljaar2011_2012wordtdetaalcoördinatoreenuurperweekvrijgeroosterdom depdsaspellingonderwijsuittewerken. Ineenaantalbeleidsvergaderingenkomthettaalonderwijstersprake. DeresultatenvanCitowordenineenbeleidsvergaderingviaeendatamuurbesproken. 5.4Middelendienodigzijn Deskundigetaalcoördinator(tijdvoordeskundigheid). Taalverbeterteam. Tijdvoorhetopzetten,uitvoerenenevaluerenvandePDSA s. Gedegenmethodes. Onafhankelijketoetsen(Cito). TijdvoorhetbesprekenvandeCitotoetsenviaeendatamuur. Directeinstructiemodel. 5.5Manierwaarophetresultaatwordtgeëvalueerd Debeleidsvergaderingeninelkjaaropdeonderwerpenvanhet taalonderwijs.. HalfjaarlijkseCitoresultatenbesprekenmeteendatamuur. Doorklassenbezoekenvantaalcoördinator(coachenderol) en/ofdedirecteur(beoordelenderol). MethetZIEZO_trajectdoorvisitatiesenpresentatiesop denetwerkbijeenkomsten. Deverbeterpuntenvanhetafgelopenjaarworden geborgdinhettaalbeleidsplanenevt.nieuwe verbeterpuntenwordenmeegenomeninhet taalbeleidsplanvoorhetvolgendschooljaar. Terverbeteringvanhettaalonderwijswordende volgendeonderdelennaderuitgeschrevenineenpdsa. _ Spellingonderwijs _ Begrijpendleesonderwijs

39 SPELLINGONDERWIJS Beschrijf het verbeteronderwerp: P L A N Beleidsterrein: Onderwijskundig beleid/onderwijsinhoud Beleidsplan: Taalbeleidsplan: Fonemisch bewustzijn groep 1/2 Omschrijving: Het Fonemisch bewustzijn beslaat een aantal vaardigheden die ten grondslag liggen aan de vaardigheid tot het leren lezen en de latere spelling- en taalvaardigheid. Het is een belangrijke indicator voor de verdere taalontwikkeling van de leerling. Het gaat om de volgende vaardigheden: Woorddelen onderscheiden Woorden in zinnen onderscheiden Rijm Beginklank (midden- en eindklank) onderscheiden Klanken vervangen, toevoegen of weglaten. Auditieve synthese Auditieve discriminatie letters benoemen. Perspectief: Doel: Meet de huidige situatie Het oefenen van het Fonemisch bewustzijn krijgt een vaste, dagelijkse terugkerende plek binnen het kleuteronderwijs. De oefeningen worden op niveau (gedifferentieerd) aangeboden. Zo nodig is er extra oefening voor de taalzwakkere leerling. Observatie en vastleggen van uitvallende leerlingen is van belang. Versterking van de basisvaardigheden voor het leren lezen en de verdere taalontwikkeling van de leerling. Vroegtijdig signaleren van mogelijke leerproblemen in het taalonderwijs. In het schooljaar hebben wij d.m.v. een zelfevaluatie (ZIEZO) traject het spellingonderwijs in kaart gebracht. In het kader van spellingsonderwijs is er in de kleutergroep gekeken naar oefeningen t.a.v. het Fonemisch bewustzijn. Er zijn enkele oefeningen aangeboden in de grote kring (30 lln. gr 0 t/m/ 2). Mede n.a.v. het klassenbezoek zijn er mogelijkheden gecreëerd om de groep te splitsen in kleinere taalkringen, zodat de oefeningen gedifferentieerd aangeboden kunnen worden. Gewerkt wordt er met de map Fonemisch bewustzijn. Aan de jongste leerlingen worden de eerste drie opdrachten aangeboden. In groep twee komen de laatste, moeilijkere opdrachten van een hoofdstuk aan bod. Observatie neemt binnen deze lessen een belangrijke plaats in. Dit jaar hebben de oefeningen voor het Fonemisch bewustzijn al een meer structureel karakter gekregen binnen het kleuteronderwijs. Er zijn nu ook meer beurten te verdelen. In de grote kring wordt er naast oefeningen uit de map Fonemisch bewustzijn ook met regelmaat, als tussendoortje, oefeningen aangeboden aansluitend bij het thema. Deze oefeningen worden van internet afgehaald. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 40

40 Meet de huidige situatie Tijdens het spelen en werken worden herhalende oefeningen aangeboden aan leerlingen die uitvallen bij oefeningen van het Fonemisch bewustzijn in kleine kring. Het Fonemisch bewustzijn wordt getoetst in groep 2 met de dyslexie-screening van Anneke Smits. (auditieve synthese en het onderscheiden v/d eerste klank, letterkennis). Deze en ook andere oefeningen zoals rijm en letterkennis worden daarnaast ook nog getoetst in bepaalde onderdelen van de taaltoets voor kleuters. In de schrijfhoek zijn o.a. werkbladen met oefeningen met fonemische oefeningen. Hier kan vrijblijvend aan gewerkt worden het komt ook wel voor dat de leerkracht stuurt. Op de maandagmiddag zijn de groepen gesplitst. In groep 2 is ruime tijd voor taaloefeningen middels werkbladen, daarnaast rouleren er taalspellen. Vooraf is er tijd voor instructie. Analyseer de oorzaken; stel een verbetertheor ie op In groep 1 wordt de letterkennis in mei geïnventariseerd. Op de maandagmiddag krijgt deze groep mondelinge taalvaardigheden aangeboden. Dit jaar is al een flinke slag geslagen door de gesplitste kringen en het uitwerken van de oefeningen uit de map fonemisch bewustzijn. Echter door een goede jaarplanning en weekplanning kan oefeningen op het gebied van Fonemisch bewustzijn een structurele plek binnen het kleuteronderwijs krijgen. (Een dagelijks terugkerende activiteit.) De aanschaf van de vernieuwde map Fonemisch bewustzijn geeft hieraan een nieuwe impuls. In augustus 2011 wordt er gestart met de nieuwe methode Onderbouwd. Een methode die voor de leerkracht, leerlingen en ouders de kerndoelen van het taalonderwijs voor kleuters zichtbaar maak. D.m.v. een stempelkaart werken zij aan de doelen. Is een doel behaald? Dan mag het afgestempeld worden. De observatie en registratie van de uitval binnen de groepen 0/1/2/ kan versterkt worden. Zo kan er sneller ingespeeld worden op taalzwakke kinderen en extra oefening in kleine kring worden aangeboden. De aanschaf van een klankkast maakt de oefeningen van het Fonemisch bewustzijn visueel en aantrekkelijk. Deze klankkast kan heel goed naast de map Fonemisch bewustzijn worden ingezet. Voor remediërende activiteiten is deze klankkast ook heel geschikt. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 41

41 D O Probeer de verbeteringen uit Activiteiten: Tijdpad Initiator/ projectleider - Start (aanschaf) methode Onderbouwd in gr. 1/2 Aug Leerkracht 1/2 Betrokke nen Leerkrac hten 1/2 Financiën/ Budget 700,- - Vasthouden en realiseren gesplitste kringen Leerkracht 1/2 - (Afh. van uitval) aantal kleine kringen realiseren tijdens het spelen en werken Leerkracht 1/2 - Opnemen van hoofdstukken uit de map Fonemisch bewustzijn in de jaarplanning. (een verdeling maken.) Leerkracht 1/2 - Oefen Fonemisch bewustzijn opnemen, (uitgedrukt in tijd) in het weekrooster. Uitbreiding van de tijd Leerkracht 1/2 - Aanschaf nieuwe map Fonemisch bewustzijn Directeur onbekend - Afname controletaak fon. bewustzijn uit de map fon. bewustzijn (bij risicoleerlingen.) Jaarlij ks in januari Leerkracht gr. 1/2 - Bij uitval extra zorg realiseren. n.a.v. Cito Leerkracht gr. 1/2 en intern begeleider - Aanschaf klankkast Leerkracht gr. 1/2 en directeur onbekend - Onderzoeken of er digitaal hulpprogramma s zijn op het gebied van fonemisch bewustzijn en evt. m.b.v. het digibord aanbieden Leerkracht gr. 1/2 en directeur c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 42

42 S T U D Y A C T Meet en bestudeer de resultaten Borg de verbeteringen Continueer de verbetering Fonemisch bewustzijn wordt getoetst in groep 2 met de dyslexie-screening. (auditieve synthese en het onderscheiden v/d eerste klank, letterkennis). In groep 1 wordt de letterkennis in mei geïnventariseerd. Cito taal voor kleuters. Cito rekenen. D.m.v. de evaluaties in de teamvergaderingen, vier keer per jaar. In de evaluatievergadering (aan het einde van het schooljaar). Borging vindt plaats d.m.v. de notulen, besluitenlijst en opneming in dit taalbeleidsplan. Klassenbezoek met kijkwijzer. Zorgvergadering m.b.t. de Cito toetsen. Dit onder verantwoording van de directeur en taalcoördinator. In elke beleidsvergadering is een evaluatiemoment. In de PV van de jaarlijkse evaluatiedag wordt de PDSA spelling geëvalueerd. De verbeterpunten van het afgelopen jaar worden geborgd in het taalbeleidsplan en evt. nieuwe verbeterpunten worden meegenomen in het taalbeleidsplan voor het volgend schooljaar. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 43

43 Beschrijf het verbeteronderwerp: P L A N Beleidsterrein: Beleidsplan: Omschrijving: Perspectief: Doel: Meet de huidige situatie Analyseer de oorzaken; stel een verbetertheor ie op Onderwijskundig beleid/onderwijsinhoud Taalbeleidsplan: Spellingonderwijs Optimaliseren en verdieping in het spellingonderwijs. In de toekomst willen wij een doorgaande lijn in de volgende onderdelen: - lesaanbod (d.m.v. directe instructiemodel). - differentiatie - auditieve, visuele en motorische ondersteuning Daarnaast willen wij hoge doelen stellen en aandacht besteden aan het automatiseren van de categoriewoorden van deze en vorige weken. Kansen op betere spellingresultaten vergroten d.m.v. differentiatie, visuele en motorische ondersteuning, instructie volgens het instructiemodel. Daarnaast borging. In het schooljaar hebben wij d.m.v. een zelfevaluatie (Ziezo) traject het spellingonderwijs in kaart gebracht. Door de zelfevaluatie en door de komst van de visitatiecommissie zijn er een aantal verbeterpunten naar voren gekomen. Het team gaf unaniem aan dat zij de resultaten van het spellingonderwijs wilden verbeteren. Tevreden zijn ze met de wijze waarop de vorderingen van de leerlingen regelmatig volgens afspraken getoetst worden. BLOON wordt trouw door elke leerling gemaakt. Er is behoefte aan zichtbare spellingregels in de klas. Uit de Cito toetsen trekken we voorzichtig de conclusie dat we gemiddeld een lage C scoren in alle groepen. In het schooljaar is De Zaaier middels het ZIEZOvisitatietraject gestart met het evalueren van ons spellingonderwijs. Uit dit traject zijn een aantal verbeterpunten naar voren gekomen die zijn verwerkt in een verbeterplan (PCDA). Helaas zijn we echter nooit tot borging van de verbeterpunten gekomen. In het jaar hebben wij opnieuw voor het spellingonderwijs gekozen als onderwerp van de zelfevaluatie in het kader van ZIEZO-traject 27. De analyse in de zelfevaluatie heeft geleid tot nieuwe actie- en verbeterpunten. Door ook deze weer in een PDSA te zetten en daarbij duidelijk aan te geven wie de initiator is willen wij ervoor zorgen dat ons verbeterplan ook werkelijk uitgevoerd wordt. Wij gaan de komende jaren werken aan: - Versterken van het spellinggeweten en bewustzijn door middel van zelfcontrole onderdeel te laten zijn van de spellingactiviteiten. - Het realiseren van verkorte, basis en verlengde instructie n.a.v. een datamuur. - Het realiseren van differentiatie voor spelling zwakke, maar ook sterke leerlingen. 27 Zie bijlage 14 : Zelfevaluatie in het kader van ZIEZO-project spelling. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 44

44 D O Probeer de verbeteringen uit - gebruik maken van de tips voor betere spellingresultaten (kwaliteitskaart) 28 Activiteiten: Tijdpad Initiator/ projectleider Verbeterte am Betrokke nen Financiën/ Budget - Werken met streefscores, hoge doelen stellen Verbeterte am - Horizontaal werken Directeur - Instructie volgens het directe instructiemodel(igdi). Specifiek het lesdoel benoemen Directeur - Visualiseren van de spellingregels in de klas. Jan Taalcoördi nator - Motorische auditieve ondersteuning aanbieden. Jan Taalcoördi nator - Werken aan automatiseren door 3 à 4 keer in de week een kort oefendictee te geven. Jan Taalcoördi nator Gr. 3 t/m 8 - Leerlingen voorbereiden op de Cito werk/vraagwijze. Jan Taalcoördi nator Gr. 3 t/m 8 - Differentiatie aanbieden voor zwakke en sterke leerlingen. Aug Taalcoördi nator, intern begeleider - Grammatica (werkwoorden). Aug Taalcoördi nator Gr. 6 t/m 8 28 Zie bijlage 15: Tips voor betere spellingresultaten c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 45

45 - Spelling integreren in andere leervakken. Jan Taalcoördi nator - Klassenbezoeken Jaarlij ks Taalcoördi nator Taaluren - ICT-programma spelling inzetten Mee doorg aan ICT-er en Taalcoördi nator S T U D Y A C T Meet en bestudeer de resultaten Borg de verbeteringen Continueer de verbetering - Cito bespreking a.d.h.v. datamuur Na elke Cito Intern begeleider D.m.v. de evaluaties in de beleidsvergaderingen. Prestatienormen 1 e jaar: 55 % AB Prestatienormen 2 e jaar: 60% AB Prestatienormen 3 e jaar: 65% AB Toetsresultaten van spelling Taaljournaal analyseren (staan in Parnassys). Toetsresultaten van Cito spelling analyseren (staan in Parnassys). In de evaluatievergadering (aan het einde van het schooljaar) spellingonderwijs evalueren en aanpassen indien nodig voor het komende jaar. Borging vindt plaats d.m.v. de notulen, besluitenlijst en opneming in dit taalbeleidsplan. Klassenbezoek met kijkwijzer. Zorgvergadering m.b.t. op de Cito-toetsen. Dit onder verantwoording van de directeur en taalcoördinator. In de PV van de jaarlijkse evaluatiedag wordt de PDSA spelling geëvalueerd. De verbeterpunten van het afgelopen jaar worden geborgd in het taalbeleidsplan en eventueel nieuwe verbeterpunten worden meegenomen in het taalbeleidsplan voor het volgend schooljaar. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 46

46 BEGRIJPEND LUISTEREN/LEZEN Beschrijf het verbeteronderwerp: P L A N Beleidsterrein: Onderwijskundig beleid/onderwijsinhoud Beleidsplan: Taalbeleidsplan: Begrijpend luisteren groep 1/2 en 3 Omschrijving: Perspectief: Optimalisering en verdieping in het begrijpend luisteronderwijs in de kleutergroep en groep 3. In groep 1 t/m 3 willen we komen tot een doorgaande lijn begrijpend luisteren waarin de kinderen: hun aandacht kunnen richten en gedurende langere tijd vast kunnen houden een positieve luisterhouding hebben een (voorgelezen) verhaal of informatieve tekst kunnen begrijpen belangrijk en minder belangrijke informatie kunnen onderscheiden voorspellingen kunnen doen en deze al luisterend bij kunnen stellen. Doel: Meet de huidige situatie Je ziet in groep 1 t/m 3 dat de leerkrachten dagelijks interactief voorlezen. En dat er in deze groepen pictogrammen hangen die houvast geven bij het voorspellen en navertellen van een verhaal. Kinderen van groep 1 t/m 3 bekend maken met strategieën om verhalen te begrijpen, dit als basis voor het aanleren van de strategieën begrijpend lezen in de hogere groepen. Begrijpend luisterniveau/kwaliteit verbeteren en automatiseren van de luisterstrategieën. In schooljaar hebben wij een zelfevaluatie traject 29 gehouden t.a.v. begrijpend leesonderwijs. Voor groep 1/2 was dit reden te kijken naar het interactief voorlezen en het begrijpend luisteren. Het begrijpend luisteren wordt in de taaltoets voor kleuters getoetst bij het onderdeel kritisch luisteren. In waren de kinderen al bekend met het interactief voorlezen van prentenboeken. Vanuit de methode schatkist staat een prentenboek centraal. De methode geeft zelf suggesties aan hoe dit prentenboek interactief voorgelezen kan worden. Middels klassenbezoeken en een kijkwijzer is het interactief voorlezen bekeken, besproken en geactualiseerd. Aandachtspunten tijdens het interactief voorlezen zijn: Het benoemen van de titel, de schrijver, de voor- en achterkant van een boek en de kaft. (Dit laten we altijd even horen) Het bekijken van het boek. (het kan soms ook gaan om een andere vorm van het boek, bijv. theaterplaten) Het voorspellen van een boek, vooraf en tijdens het lezen a.d.h.v. platen. Het bespreken waar je moet beginnen met lezen. 29 Zie bijlage: Ziezo zelfevaluaties c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 47

47 Meet de huidige situatie Tijdens het voorlezen gerichte vragen stellen m.b.t. woordenschat, gevoelens van de hoofdpersoon, te verwachten ontwikkelingen etc. Het nabespreken van een boek. Het ankerverhaal, het prentenboek dat centraal staat bij de methode Schatkist, wordt gedurende het thema met grote regelmaat voorgelezen en op den duur naverteld en/of nagespeeld aan de verteltafel en/of de naspeelhoek. De allerjongsten kunnen het verhaal nog eens naluisteren en bekijken in de luisterhoek. In 2009 zijn de symbolen voor begrijpend luisteren geïntroduceerd. M.b.v. deze symbolen kan een verhaal worden geanalyseerd. De volgende symbolen worden gebruikt: Een poppetje, dit staat voor wie ermee doet in het verhaal. Een huisje, om te bespreken waar het verhaal zich afspeelt. De letter b staat voor het begin van het verhaal Het? staat voor wat er verder gebeurde.. en toen Het ei staat voor het einde van het verhaal. Een kaart met een regenwolk staat voor een probleem dat zich in het verhaal afspeelt en een paraplu staat voor de oplossing. De kleuters zijn nu m.n. bekend met de eerste 5 symbolen. De symbolen zijn na bespreking zichtbaar gemaakt bij de verteltafel of de uitspeelhoek. Een boekje van het verhaal en/of platen zijn ook aanwezig. De symbolen worden ook nog in groep 3 gebruikt. De symbolen worden ook wel ingezet bij het bespreken van een versje dat we aanleren of andere verhaaltjes of prentenboeken die we voorlezen. In augustus 2011 wordt er gestart met de nieuwe methode Onderbouwd. Een methode die voor de leerkracht, leerlingen en ouders de kerndoelen van het taalonderwijs voor kleuters zichtbaar maakt. D.m.v. een stempelkaart werken zij aan de doelen. Is een doel behaald? Dan mag het afgestempeld worden. In groep 3 is het begrijpend luisteren en het verhalen vertellen opgenomen in de methode Veilig Leren Lezen. Een methode waarmee wij dagelijks werken. Elke kern starten we met het voorlezen van een ankerverhaal door de leerkracht. Het aanbieden hiervan gebeurt gestructureerd volgens de volgende 3 fasen: Voor het voorlezen: In een interactief groepsgesprek worden de ervaringen en voorkennis van de kinderen opgeroepen t.a.v. de verhaallijn die in het ankerverhaal aan bod zal komen. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 48

48 Meet de huidige situatie Tijden het voorlezen: De leerkracht leest het ankerverhaal interactief voor en licht er regelmatig een moeilijke gedachte of woord uit en stelt af en toe open vragen die gericht zijn op de hoofdlijn van het fragment of het verhaal. Dit gebeurt middels zogenaamde denkvragen. Na het voorlezen: Komt het ankerverhaal terug via gerichte activiteiten zoals een praatplaat en een strip-verhaal, woordwebben of een woord- of themamuur. Vanaf kern 7 (als de kinderen voldoende technisch lezen vaardigheid hebben) gaat het begrijpend luisteren meer over naar een combinatie van begrijpend luisteren en begrijpend lezen. De volgende vaardigheden komen dan regelmatig aan bod m.b.v. pictogrammen: Beantwoorden van vragen met wie, wat, wanneer, waar en hoe na de lezing van een tekst. De hoofdgedachte van een eenvoudige, verhalende of informatieve tekst kunnen aangeven. Vragen kunnen beantwoorden en stellen over personen, situaties en gebeurtenissen. Voorspellingen doen en deze controleren op basis van de informatie in een verhaal. De hoofdgedachte van een eenvoudig verhaal na kunnen vertellen. Vergroten van de woordenschat en verbanden tussen woorden leggen. Al deze zaken komen middels de methode aan bod. Toch is het sterk leerkracht afhankelijk in welke mate ze uitgevoerd worden. Vooral de stap na het lezen is weinig zichtbaar in de groep. En ook de picto s zoals die in groep 1/2 hangen zouden in groep 3/4 moeten hangen om blijvend aandacht te geven aan begrijpend luisteren/lezen. Op dit moment ligt de meeste aandacht op technisch lezen. De methode zou meer uitgevoerd mogen worden zoals hij dat zelf aangeeft. Analyseer de oorzaken; stel een verbetertheor ie op De toets taal voor kleuters voor groep 2 is dit jaar (januari 2011) goed gemaakt. (100% A/B score) Op het onderdeel kritisch luisteren zijn er echter leerlingen die onvoldoende hebben gescoord. Voorstel: Nog meer toepassen van symbolen/begrippen ook bij kortere verhaaltjes uit de map sociaal-emotionele vorming, trefwoord of een verhaaltje uit Jip en Janneke o.i.d. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 49

49 Voor kinderen die uitvallen: tijd nemen tijdens het spelen en werken in de kleine kring. Korte verhaaltjes aanbieden, plaatjes op volgorde laten leggen en dingen terugvragen, bijv. m.b.v. Ik ben Bas, Taalplezier jongste kleuters. Er is nog weinig bekend over de doorgaande leerlijn, de overgang van het begrijpend luisteren naar begrijpend lezen. Voorstel: Evalueren symbolen begrijpend luisteren in de onderbouw met het oog op de doorgaande leerlijn groep 1/2 naar groep 3/4. Symbolen van begrijpend luisteren naast leerstrategieën Nieuwsbegrip leggen met het oog op integratie. In groep 3 is de afgelopen jaren de nadruk meer komen te liggen op het aanleren van de technisch lezen vaardigheid en minder op het aanleren van begrijpend luisteren en lezen vaardigheden. Het wordt tijd daar verandering in aan te brengen: Verbeterpunten liggen in: Het beter ophalen van de voorkennis De picto s zoals die in groep 1/2 hangen ook in groep 3/4 ophangen zoals is afgesproken en deze inzetten bij (interactief) voorlezen en tijdens het gebruik van de maanleesboekjes. Per thema werken met een woordweb, themamuur of thematafel Begrijpend luisteren toetsen in groep 3 en 4. D O Probeer de verbeteringen uit Activiteiten: Tijdpad Initiator/ projectleider - Methode Onderbouwd gebruiken. Aug Leerkracht gr. 1/2 Betrokke nen Leerkracht gr. 1/2 Financië n/ Budget 700,- -Toetsen begrijpend luisteren voor groep 1-3 en mogelijk 4 bekijken. Om zo na groep 1/2 zicht te kunnen houden op begrijpend luisteren Intern begeleider Taalcoör dinator, lk. gr Toepassing van symbolen/begrippen op de korte verhaaltjes in de kleutergroep en de ankerverhalen, het gewone voorlezen en de maanleesboekjes in groep Taalcoördinator Leerkracht gr. 1/2/3 c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 50

50 -Per thema de voorkennis goed ophalen en een woordweb, themamuur of thematafel maken Taalcoördinator Leerkracht gr. 3 - Voor de zwakkere leerlingen toepassing op de symbolen en begrippen in een kleine kring Taalcoördinator Leerkracht gr. 1/2 - Evaluatie symbolen/begrippen van begrijpend luisteren en voorkennis ophalen en woordweb, themamuur of thematafel in groep 1-3. Mei 2012 Taalcoördinator Leerkracht 1/2/3 - Symbolen begrijpend luisteren vergelijken/aanpassen op de strategieën van Nieuwsbegrip in gr. 4 t/m Taalcoördinator Leerkracht 1/2/3/4 - Doorgaande leerlijn van gr. 2 naar gr. 3 van begrijpend luisteren naar begrijpend lezen Taalcoördinator Leerkrachten gr. 2/3 - Evaluatie interactief voorlezen d.m.v. de kijkwijzer. Elk school jaar. Taalcoördinator Leerkracht gr. 1/2 S T U D Y Meet en bestudeer de resultaten - Cito kritisch luisteren bekijken, vervolgstappen zetten ter verbetering indien er weer leerlingen onvoldoende scoren. Jan Taalcoördinator Leerkracht 1/2 D.m.v. de evaluaties in de teamvergaderingen, vier keer per jaar. Prestatienormen: 60 % AB, 25% C, 15% DE score. Cito taal voor kleuters Cito rekenen Klassenbezoeken afleggen d.m.v. kijkwijzer interactief voorlezen. In de evaluatievergadering (aan het einde van het schooljaar) begrijpend leesonderwijs evalueren en aanpassen indien nodig voor het komende jaar. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 51

51 A C T Borg de verbeteringen Continueer de verbetering Borging vindt plaats d.m.v. de notulen, besluitenlijst en opneming in dit taalbeleidsplan. Klassenbezoek met kijkwijzer. Zorgvergadering m.b.t. de Cito toetsen. Dit onder verantwoording van de directeur en taalcoördinator. In de PV van de jaarlijkse evaluatiedag wordt de PDSA begrijpend luisteren/lezen geëvalueerd. De verbeterpunten van het afgelopen jaar worden geborgd in het taalbeleidsplan en evtentueel nieuwe verbeterpunten worden meegenomen in het taalbeleidsplan voor het volgend schooljaar. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 52

52 Beschrijf het verbeteronderwerp: P L A N Beleidsterrein: Onderwijskundig beleid/onderwijsinhoud Beleidsplan: Taalbeleidsplan: Begrijpend lezen groep 4 t/m 8 Omschrijving: Perspectief: Doel: Meet de huidige situatie Analyseer de oorzaken; stel een verbetertheor ie op Optimalisering en verdieping in het begrijpend leesonderwijs. In de toekomst heeft het vak begrijpend lezen een eenduidige aanpak in de school. Er is een effectieve instructie aanpak en differentiatie in de groepen. De kwaliteit is verbeterd. Begrijpend leesniveau/kwaliteit verbeteren en automatiseren van de leesstrategieën. Eenduidige aanpak in de school wat betreft Nieuwsbegrip. In schooljaar hebben wij een zelfevaluatie traject 30 gehouden t.a.v. begrijpend leesonderwijs. De volgende punten kwamen naar voren: - Maak een keuze uit de verschillende stappenplannen die Nieuwsbegrip aanbiedt. Overzichtelijk maken. - Wat gebeurt er met de zwakkere/sterkere leerlingen? Hoe wordt er gedifferentieerd? - Er zijn verschillen in het aanbieden van Nieuwsbegrip. Het zou fijn zijn dat dit op elkaar afgestemd kan worden. - Nieuwsbegrip na afloop van de les mee naar huis laten nemen. Niet bewaren in de leerling-mappen. - In schooljaar is er verder gewerkt aan Nieuwsbegrip. - De taalcoördinator is naar een CED bijeenkomst geweest van Nieuwsbegrip. - De strategieën zijn per maand vastgesteld voor de groepen 5 t/m 8. - Stappenplannen lezen zijn gemaakt. - Bloktoetsen worden gemaakt door de groepen 5 t/m 8. In het leesbeleidsplan 2007 t/m 2011 zijn diverse punten nog niet uitgevoerd. Die worden meegenomen in dit PDSA. Dit schooljaar heeft begrijpend lezen nog geen speciale aandacht gehad. Er zijn geen klassenbezoeken geweest in het kader van begrijpend lezen, het heeft ook geen plekje gehad op de agenda van de personeelsvergadering. Zowel de taalcoördinator als intern begeleider of nieuwe directeur hebben hier geen aanstalten toe gemaakt. Wel heeft de taalcoördinator individueel contact gehad met leerkrachten die met Nieuwsbegrip werken. Dit was soms op initiatief van de taalcoördinator en soms op initiatief van de leerkrachten. Hierdoor is het op dit moment erg onduidelijk wat er gebeurt met Nieuwsbegrip. 30 Zie bijlage: Ziezo zelfevaluaties c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 53

53 Analyseer de oorzaken; stel een verbetertheor ie op VERBETERTHEORIE Begrijpend lezen een aantal keren (4 keer) per jaar op de PV terug laten komen. A.d.h.v. een onderwerp wordt er dan gekeken hoe de stand van zaken op dat moment in de verschillende groepen is. Klassenbezoeken afleggen om te observeren en eventueel te coachen (a.d.h.v. een kijkwijzer). 6 keer per jaar overleg tussen taalcoördinator, directeur en internbegeleider t.a.v. begrijpend lezen. Inzetten van Cito hulpboek Begrijpend lezen om kinderen vertrouwd te maken met toetswijze van Cito. Zorgen voor transfer van strategieën van begrijpend lezen naar andere vakken. Versterken van de vaardigheden van het hardop denkend voordoen. Er is geen evaluatie meer geweest over Nieuwsbegrip hoe het er momenteel aan toe gaat in de klassen. Onderling is er met de leerkrachten wel contact geweest. Door de afspraken te borgen, kan er gekeken worden welke aspecten nog onderbelicht worden in de groepen. Begrijpend lezen in beleidsvergaderingen terug laten komen (zie tijdspad). Zes keer per jaar overleg met directeur en taalcoördinator. D O Probeer de verbeteringen uit Activiteiten: Tijdpad Initiator/ projectleider Methode Nieuwsbegrip basis + XL per jaar (excl. Kopieerkosten): April 2011 Directeur Betrokke nen Financiën/ Budget 525,- - Bijhouden van de nieuwe ontwikkelingen van Nieuwsbegrip & begrijpend lezen Maandelijks Taalcoördinator - Strategielessen Nieuwsbegrip vaststellen. Vanaf school jaar Taalcoördinator - Begin- en eindtoetsen van Nieuwsbegrip in Parnassys registreren Taalcoördinator - Bloktoetsen in Parnassys registreren Taalcoördinator c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 54

54 Probeer de verbeteringen uit - Toetsresultaten Cito Begrijpend lezen worden geanalyseerd. En gepresenteerd aan het team. (in de vorm van een Datamuur) Taalcoördinator - Aandacht voor woordenschatonderwijs Taalcoördinator Lk. Gr. 5 t/m 8 - Zichtbaar maken van de strategieën in de klas. Aug Taalcoördinator Lk. Gr.5 t/m 8 - Didactiek van het Hardopdenkend (voor)lezen voortzetten/integreren. Aug Taalcoördinator Lk. Gr.5 t/m 8 - De opbrengsten van Cito begrijpend leesonderwijs worden op basis van de behaalde resultaten getoetst aan de streefscores. En gepresenteerd aan het team a.d.h.v. een datamuur. Jan Taalcoördinator - Differentiatie mogelijkheden bekijken/toepassen. Aug Taalcoördinator - Leuke en uitdagende leesplekken realiseren in het schoolgebouw. Aug Taalcoördinator onbekend - De leerling-overdracht wordt op teamniveau gestructureerd en expliciet toegespitst op de leesontwikkeling. Aug Taalcoördinator - Borging van de afspraken. Evt. coachen en begeleiden van collega s. Jaarlijks Taalcoördinator - Jaarlijkse klassenbezoek. Jaarlijks Taalcoördinator c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 55

55 S T U D Y A C T Meet en bestudeer de resultaten Borg de verbeteringen Continueer de verbetering D.m.v. de evaluaties in de beleidsvergaderingen. Prestatienormen: 65 % AB, 20% C, 15% DE score. Toetsresultaten van Nieuwsbegrip analyseren (staan in Parnassys). Begin- en eindtoets Nieuwsbegrip analyseren. Klassenbezoeken afleggen. In de evaluatievergadering (aan het einde van het schooljaar) begrijpend leesonderwijs evalueren en aanpassen indien nodig voor het komende jaar. Borging vindt plaats d.m.v. de notulen, besluitenlijst en opneming in dit taalbeleidsplan. Klassenbezoek met kijkwijzer. Zorgvergadering m.b.t. de Cito toetsen. Dit onder verantwoording van de directeur en taalcoördinator. In de PV van de jaarlijkse evaluatiedag wordt de PDSA begrijpend luisteren/lezen geëvalueerd. De verbeterpunten van het afgelopen jaar worden geborgd in het taalbeleidsplan en evt. nieuwe verbeterpunten worden meegenomen in het taalbeleidsplan voor het volgend schooljaar. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 56

56 6. Bijlagen 6.1Bijlagen Bijlage1 Coöperatievewerkvormendieafgesprokenzijn. Bijlage2 KerndoelenvanTaalonderwijs. Bijlage3 Kwaliteitskaart Tijdsschema Tijdvoorlezenentaal Bijlage4 Kwaliteitskaart Taalleesonderwijs_Tijdvoortaalontwikkelingin groep1en2 Bijlage5 Taakomschrijvingtaalcoördinator. Bijlage6 AfsprakenwerkwijzeTaaljournaalenNieuwsbegrip. Bijlage7 Kwaliteitskaart Werkenmetgroepsplannen. Bijlage8 AnalyseSchatkistkleuters. Bijlage9 Analysemethoden SpellingTaaljournaal. Bijlage10 Kwaliteitskaart VoortgezettechnischlezenLekkerLezen. Bijlage11 Analysemethoden Taalenleesmethodenbegrijpendlezen Nieuwsbegrip Bijlage12 Datamuur. Bijlage13 Trendanalysegroepen. Bijlage14 ZelfevaluatieinhetkadervanZIEZO_projectspelling. Bijlage15 Tipsvoorbeterespellingresultaten. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 57