Together Everyone Achieves More

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Together Everyone Achieves More"

Transcriptie

1 Together Everyone Achieves More dr. Evelien Opdecam Prof. dr. Patricia Everaert Faculteit Economie en Bedrijfskunde Coöperatief leren Contributie Waarom? Wat? Hoe concreet aangepakt? Evaluatie: Ervaringen van studenten Voor- en nadelen Wie kiest spontaan voor coöperatief leren? Impact op prestaties? Hoe teams samenstellen? 1

2 Hoeveel procent van de leerstof onthouden, bij? College Lezen Video Demonstratie Groepsdiscussie Oefeningen maken Lesgeven aan anderen College Lezen Video Demonstratie Groepsdiscussie Oefeningen maken Lesgeven aan anderen Average Retention 5% 10% 20% 30% 50% 75% 80% 2

3 Waarom Actief leren? Slaagpercentages positief beïnvloeden Studenten sneller en meer tijdens het jaar aan het werk krijgen Veilig leerklimaat creëren Differentiëren Overgang van het secundair onderwijs Waarom Coöperatief leren? Technische, maar zeer logische leerstof Veel belovende techniek, maar weinig onderzocht in hoger onderwijs (voor moeilijke leerstof) Weinig onderzoek bij technische vakken Motivatie - perspectief Sociale - cohesie perspectief Cognitief ontwikkelingspsychologisch perspectief Cognitief elaboratie perspectief 3

4 5 basisprincipes Positive wederzijdse afhankelijkheid Individuele verantwoordelijkheid Directe interactie: face to face Samenwerkingsvaardigheden Reflectie op het groepsproces Accounting A (1 ste semester) Theorie (N = 600) Oefeningen (4 groepen => 150) Accounting B (2 de semester) Theorie (N = 700) Oefeningen: team gestuurd leren 4

5 5

6 6

7 7

8 8

9 Team-based learning: Waarom, wat en hoe? Thuis grondig voorbereiden. Tijdens de les: kleine, vaste teams. Lesgever = coach. Uitleg door coach voor alle teams. 9

10 10

11 11

12 12

13 13

14 14

15 Lecture-based Lesgever overloopt de oplossing Voorbereiding is vrijwillig Geen verplichte aanwezigheid Beperkte mogelijkheden voor vragen Weinig reflecteren 150 studenten per lesgever Team-based Studenten vergelijken oplossing Voorbereiding is noodzakelijk Betrokkenheid bij het team Vragen aan lesgever en team Reflecteren (teamkaart) 36 studenten per lesgever 15

16 Basisprincipe Wederzijdse afhankelijkheid Individuele verantwoordelijkheid Directe interactie Experimentele groep De studenten hebben elkaar nodig om de juiste oplossing te vinden Studenten zijn elk verantwoordelijk voor hun voorbereiding (teamkaart) Studenten overleggen binnen de lescontext Samenwerkingsvaardigheden Teamleider, coaching van de lesgever Reflectie op het groepsproces Teamscore op het einde van de les Activiteit Duur Invullen teamkaart 5 Teamoverleg oefening 1 15 Lesgever overloopt oplossing/knelpunten 15 Mogelijkheid: knelpunten herbekijken 10 Teamoverleg oefening 2 15 Lesgever overloopt oplossing/knelpunten 15 Mogelijkheid: knelpunten herbekijken 10 Algemene bemerkingen + groepsscore 5 16

17 Informatie over de knelpunten voor de lesgever Directe feedback voor de studenten Structureren van het teamproces Stimulans om meer te studeren Reflectie over het teamproces 17

18 Ervaringen van studenten 18

19 Februari Week 1 Orientatiesessie Week 2 Pre-vragenlijst Week 3 Keuzemoment Week 1-12 Week 3-12 Theoretische sessie: basis concepten, journaalposten,balansmethode, terminologie Oefeningensessie: praktische toepassing van theorie Week 12 Post-vragenlijst Week 16 Juni Examen Welbevinden Tijd gespendeerd aan accounting Goed lesgeven Algemene vaardigheden Gepaste werklast Duidelijke doelstellingen Lecture-gestuurd leren Team gestuurd leren ANCOVA, covariates: Gender, Exam score 19

20 Lecture-based leren Volledige uitleg Duidelijk en goed georganiseerd Zelfstandig leren Onderwijsleergesprek Efficiënt Nadruk op essentie Team-gestuurd leren Verplichte voorbereiding Directe feedback en persoonlijk contact Medestudenten Participatie tijdens de les Verwerking van de leerstof is actiever Leuk Lecture-based leren Saai en aandachtsverlies Alleen presentatie van de oplossing Auditorium groot Te snel / te traag Grote groep Geen stimulans Team-based leren Tijdrovend Free-riders Afwijken van teamproces Student-lesgever ratio Weinig zin, indien je niet voorbereidt 20

21 Wie kiest voor welk leertraject? Ancova s op MSLQ Covariate: gender en GPA1W 21

22 Ancova s on MSLQ Covariate: gender and GPA1W Lecture-gestuurd Meer mannen Gemiddeld: sterkere studenten Lagere intrinsieke motivatie Meer controle over hun eigen kunnen Team-gestuurd Meer vrouwen Gemiddeld: minder sterke studenten Hogere intrinsieke motivatie Lagere controle over hun eigen kunnen 22

23 Alleen de gemotiveerden Minder freeriders Inspelen op diversiteit Markt-gebaseerde oplossing Haalbaar voor lesgevers en lokalen Is er een impact op de score van de studenten? 23

24 Steekproef: data over de voorbije vijf jaar: ; alleen studenten die deelgenomen hebben aan het examen van Accounting A en Accounting B. 24

25 25

26 Studenten met een lage competentie leren het meest in heterogene groepen Ze zijn verloren in een homogeen hoog team 1 student met een hoge competentie is niet sterk genoeg in een homogeen laag team. Studenten met een hoog bekwaamheidsniveau leren even veel in een homogeen hoog team of een heterogeen team. Zij ervaren dus geen nadelen wanneer ze gegroepeerd worden in een heterogeen team Het is wel nadelig indien ze als enige ingedeeld worden in een homogeen laag team. Groeperingsvorm heeft geen effect op aanwezigheid in de les Studenten met een lage competentie spenderen meer tijd aan accounting in heterogene teams in vergelijk met homogene lage competente teams Heterogene teams rapporten een beter groepsproces in vergelijking met homogene lage competente teams 26

27 Vooraf nadenken over logistiek (lokaal, tafels) Andere voorbereiding als lesgever en als student Andere rol als lesgever Samenstelling teams zelf organiseren Alternatieven: Varieer Actief en Passief Vooral verdiepend, verwerkend 27

28 28

29 Boland, G., Sugahara, S., Opdecam, E., & Everaert, P. (2011). The impact of cultural factors on students' learning style preferences: a global comparison between Japan, Australia and Belgium. Asian Review of Accounting, 19(3), Opdecam, E., & Everaert, P. (2012). Improving student satisfaction in a first-year undergraduate accounting course by team learning. Issues in Accounting Education, 27(1), Opdecam, E., Everaert, P., Van Keer, H., & Buysschaert, F. (2014). Preferences for Team Learning and Lecture-Based Learning Among First-Year Undergraduate Accounting Students. Research in Higher Education, 55(4), Opdecam, E., Everaert, P., Van Keer, H. Heterogeneous versus Homogeneous Groups in Team learning: Beneficial for both High- and Low-ability students? Submitted for Studies in Higher Education. 29

Effectieve maatregelen

Effectieve maatregelen Effectieve maatregelen In het taal- en rekenonderwijs Pieter Danes 27 maart 2012 Bijeenkomst Taal in mbo 01-11-2011 Presentatie toen: Van Anja Schaafsma (ROC Mondriaan) Over effectief onderwijs Presentatie

Nadere informatie

Doel: 27/11/2017. Coöperatieve werkvormen in functie van SEO en SOB Ariane Moreels

Doel: 27/11/2017. Coöperatieve werkvormen in functie van SEO en SOB Ariane Moreels Coöperatieve werkvormen in functie van SEO en SOB Ariane Moreels Doel: Hoe kunnen we sociale vaardigheden integreren binnen CLS? Hoe kunnen we via CLS kinderen sociaal vaardig maken? Hoe ondersteunen we

Nadere informatie

Teamteaching Sem II - 2 BaLO

Teamteaching Sem II - 2 BaLO Teamteaching Sem II - 2 BaLO Semester II Teamteaching Semester II Teamteaching 1. Waarom? 2. Definitie 3. Voordelen 4. Verschillende mogelijkheden binnen teamteaching 5. Organisatie door de opleiding 1.

Nadere informatie

Bevlogenheid van studenten en docenten. Debbie Jaarsma Hoogleraar Evidence-Based Medical Education & Innovation (UMCG)

Bevlogenheid van studenten en docenten. Debbie Jaarsma Hoogleraar Evidence-Based Medical Education & Innovation (UMCG) Bevlogenheid van studenten en docenten Debbie Jaarsma Hoogleraar Evidence-Based Medical Education & Innovation (UMCG) UPPER Jubileumsymposium 24 juni 2014 Bevlogenheid is een toestand van opperste voldoening

Nadere informatie

De praktijk van leren en werken in teams: wetenschap en praktijk

De praktijk van leren en werken in teams: wetenschap en praktijk De praktijk van leren en werken in teams: wetenschap en praktijk Prof. Dr. F. Dochy Een discussie over de aanpak van je eigen casus en een conclusie over bruikbare richtlijnen 20 jaar ervaring in leren

Nadere informatie

Herman Van de Mosselaer

Herman Van de Mosselaer Herman Van de Mosselaer Breda, 28 maart 2012 Waar gaat onderwijs in essentie over? Onderzoek en onderzoeksresultaten: Welke eerstejaars doen het beter? Longitudinaal onderzoek Visie en doelen rond de Lemo-test

Nadere informatie

Ik ben Pedro De Bruyckere!

Ik ben Pedro De Bruyckere! Hallo, Ik ben Pedro De Bruyckere! (@thebandb) Mythes! Blog www.theeconomyofmeaning.com En: Disclaimer: ik geloof in onderwijs! Disclaimer: ik geloof in docenten! Beter: we kennen belang van goede lesgevers!!

Nadere informatie

Geslacht, Emotionele Ontrouw en Seksdrive. Gender, Emotional Infidelity and Sex Drive

Geslacht, Emotionele Ontrouw en Seksdrive. Gender, Emotional Infidelity and Sex Drive 1 Geslacht, Emotionele Ontrouw en Seksdrive Gender, Emotional Infidelity and Sex Drive Femke Boom Open Universiteit Naam student: Femke Boom Studentnummer: 850762029 Cursusnaam: Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Werkvormen. Werkvormen. Overvloed aan, daarom 4 categorieën die de type werkvormen bespreekbaar maken:

Werkvormen. Werkvormen. Overvloed aan, daarom 4 categorieën die de type werkvormen bespreekbaar maken: Werkvormen Werkvormen Overvloed aan, daarom 4 categorieën die de type werkvormen bespreekbaar maken: 1) Presentatie georiënteerde werkvormen 2) Conversatie georiënteerde werkvormen 3) Samenwerking georiënteerde

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Fiscale wetenschappen modulenaam Projectwerk code module E1 goedkeuring door aantal lestijden 40 studiepunten datum goedkeuring structuurschema / volgtijdelijkheid link: inhoud

Nadere informatie

Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders?

Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders? Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders? 10 december 2012 Congres Dé blikopener voor Inclusief Hoger Onderwijs Handicap + Studie Leen Thienpondt Meggie Verstichele Thema: Zo

Nadere informatie

De invloed van docentenprofessionalisering op het leren van studenten. Ann Stes Sven De Maeyer David Gijbels Peter Van Petegem

De invloed van docentenprofessionalisering op het leren van studenten. Ann Stes Sven De Maeyer David Gijbels Peter Van Petegem De invloed van docentenprofessionalisering op het leren van studenten Ann Stes Sven De Maeyer David Gijbels Peter Van Petegem Docentenprofessionalisering Universiteit Antwerpen Onderwijskundig - didactische

Nadere informatie

KLINISCHE SIMULATIES

KLINISCHE SIMULATIES DEPARTMENT EDUCATIONAL STUDIES KAREN DE CONINCK 13/02/2017 KLINISCHE SIMULATIES PIJLER 3 - INTRODUCTIE Karen De Coninck Karen De Coninck PhD VAKGROEP ONDERWIJSKUNDE E [email protected] T +32 (0)

Nadere informatie

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Effectief leren

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Effectief leren Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn 2015-2016 Stageopdracht Effectief leren 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Werken aan competenties... 3 Praktijkopdracht Effectief leren... 3 Bijlage 1: Beoordelingsformulier...

Nadere informatie

Excursie en bedrijfsbezoek

Excursie en bedrijfsbezoek WAT? Een excursie of een bedrijfsbezoek is een werkvorm die de link legt tussen wat behandeld wordt in de leslokalen en een realistische context. Het gaat om leren uit eerste hand ervaring. Denken en doen

Nadere informatie

Bent u gemotiveerd? L.E.J. Gerretsen Studentnummer: Eerste begeleider: prof. dr. L. Lechner Tweede begeleider: Dr. A.

Bent u gemotiveerd? L.E.J. Gerretsen Studentnummer: Eerste begeleider: prof. dr. L. Lechner Tweede begeleider: Dr. A. Bent u gemotiveerd? Een Experimenteel Onderzoek naar de Invloed van een op het Transtheoretisch Model Gebaseerde Interventie op de Compliance bij de Fysiotherapeutische Behandeling van Psychiatrische Patiënten

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Feedback middels formatief toetsen

Feedback middels formatief toetsen Feedback middels formatief toetsen Studiedag Mbo Taalacademie Kim Schildkamp Contact: [email protected] Formatief toetsen en feedback Waar denkt u aan bij de termen formatief toetsen en feedback?

Nadere informatie

Ervaringen pilootproject: leukere les, enthousiastere leerlingen je moet goed op elkaar ingespeeld zijn, best eenvoudig beginnen

Ervaringen pilootproject: leukere les, enthousiastere leerlingen je moet goed op elkaar ingespeeld zijn, best eenvoudig beginnen De les verleent zich het best tot instructie door 1 persoon De leerkrachten kunnen kiezen wie de les geeft De ondersteunende leerkracht biedt ondersteuning aan leerlingen zonder de les te storen Als bewust

Nadere informatie

De complexe vaardigheid van formatief toetsen in de praktijk

De complexe vaardigheid van formatief toetsen in de praktijk De complexe vaardigheid van formatief toetsen in de praktijk Cindy Poortman, [email protected] Project InformED, m.m.v. Kim Schildkamp, Christel Wolterinck, Jitske de Vries, Adrie Visscher (UT),

Nadere informatie

Methodieken voor het hoger onderwijs

Methodieken voor het hoger onderwijs Methodieken voor het hoger onderwijs 3e GoLeWe-projectconferentie Hasselt, 9 december 2010 Hoe ziet de individuele feedback eruit? Aanbod van Golewe Remediëring binnen PHL en Plantijn Hogeschool 15-2-2011

Nadere informatie

CLIM: Coöperatief Leren in Multiculturele groepen

CLIM: Coöperatief Leren in Multiculturele groepen CLIM: Coöperatief Leren in Multiculturele groepen Theoretische achtergrond CLIM, Coöperatief Leren In Multiculturele groepen, is een Vlaamse variant van Complex Instruction ontwikkeld door Elisabeth Cohen

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Binnenklasdifferentiatie in de lerarenopleiding. Symposium Voorzitter: prof. dr. Kristof De Witte Discussiant: Els Tanghe

Binnenklasdifferentiatie in de lerarenopleiding. Symposium Voorzitter: prof. dr. Kristof De Witte Discussiant: Els Tanghe Binnenklasdifferentiatie in de lerarenopleiding Symposium Voorzitter: prof. dr. Kristof De Witte Discussiant: Els Tanghe Paper 1 Binnenklasdifferentiatie in de lerarenopleiding voor middelbaar onderwijs

Nadere informatie

De effecten van autonomie ondersteuning in hypermedia leeromgevingen

De effecten van autonomie ondersteuning in hypermedia leeromgevingen De effecten van autonomie ondersteuning in hypermedia leeromgevingen ORD 2011 Thema: ICT en Onderwijs Chantal Gorissen, Liesbeth Kester, Saskia Brand-Gruwel, Rob Martens CELSTEC, Open Universiteit Nederland

Nadere informatie

Het Effect van Gender op de Relatie tussen Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive

Het Effect van Gender op de Relatie tussen Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive Gender, Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive 1 Het Effect van Gender op de Relatie tussen Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive Gender Effect on the Relationship between Personality Traits and Sex Drive

Nadere informatie

Hoe kun je samenwerkend leren zo inzetten dat het een positief effect heeft op de leerprestaties?

Hoe kun je samenwerkend leren zo inzetten dat het een positief effect heeft op de leerprestaties? Opgesteld door: Yolande Emmelot (Kohnstamm Instituut) en Edith van Eck (Kennismakelaar Kennisrotonde) Vraagsteller: po-instelling - leraar/ Teacher Leader Referentie: Kennisrotonde. (2019). Hoe kun je

Nadere informatie

VOORTRAJECT TAALBELEID

VOORTRAJECT TAALBELEID VOORTRAJECT TAALBELEID Interactieve werkvormen Sophie Stroobants Wie is wie? Dienst onderwijsondersteuning Mechelen Opdrachtgever van het traject Centrum voor Taal en Onderwijs (CTO) Inhoudelijk vormgever

Nadere informatie

Analyse van de 360 graden feedback

Analyse van de 360 graden feedback Analyse van de 360 graden feedback In deze analyse vergelijk ik de scores van de i360 Docent Feedback testen. De eerste is in november 2013 afgenomen en de 2 e in mei van dit jaar. Hieronder geef ik een

Nadere informatie

11/8/2016. Academisch Schrijven in het curriculum. Opzet van deze bijeenkomst. Academisch schrijven. Toepassing in curriculum.

11/8/2016. Academisch Schrijven in het curriculum. Opzet van deze bijeenkomst. Academisch schrijven. Toepassing in curriculum. Academisch Schrijven in het curriculum Dr N. Saab, ICLON, Dr Ph. Dol, Academisch Talencentrum, Dr. J.A. Mol, Faculteit der Archeologie Opzet van deze bijeenkomst Interactief: 1. Wij geven enkele voorbeelden

Nadere informatie

ETHISCH BEGELEIDEN VAN JEUGDSPORT

ETHISCH BEGELEIDEN VAN JEUGDSPORT ETHISCH BEGELEIDEN VAN JEUGDSPORT Toelichting VUB (onderzoeks)luik Prof. Dr. Kristine De Martelaer Jens De Rycke 2 Inleiding Onze visie en doelstellingen Een te beperkt aanbod van ethische thema s in de

Nadere informatie

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50 De relatie tussen eigen-effectiviteit 1 De Relatie tussen Eigen-effectiviteit, Intrinsieke Motivatie en Fysieke Activiteit bij 50-plussers The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and

Nadere informatie

CST: Leergroep rond samenwerkend leren via on line discussiegroepen

CST: Leergroep rond samenwerkend leren via on line discussiegroepen CST: Leergroep rond samenwerkend leren via on line discussiegroepen Tammy Schellens & Bram De Wever Vakgroep Onderwijskunde Universiteit Gent Hoe gebruiken we online discussiegroepen als didactische werkvorm?

Nadere informatie

Basisinformatie Opleiding

Basisinformatie Opleiding Basisinformatie Opleiding Introductie Je neemt deel aan de opleiding Professional Coaching & Leiderschap bij Coachcenter. De opleiding is er voor ieder die zichzelf verder wil ontwikkelen op persoonlijk

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Powerful Presentations Incompany

Powerful Presentations Incompany Incompany Wat levert het voor jouw organisatie op als medewerkers beter dan ooit in staat zijn om met meer impact te spreken? De klant koopt het product Er worden nieuwe stappen gezet Collega s worden

Nadere informatie

Opleiding. Orthopedagogie. Code + officiële benaming van de module. E2 Samenwerkingsvaardigheden 2. Academiejaar 2015-2016. Semester.

Opleiding. Orthopedagogie. Code + officiële benaming van de module. E2 Samenwerkingsvaardigheden 2. Academiejaar 2015-2016. Semester. Opleiding Orthopedagogie Code + officiële benaming van de module E2 Samenwerkingsvaardigheden 2 Academiejaar 2015-2016 Semester 1 Studieomvang 3 studiepunten Totale studietijd 60 Aantal lestijden 40 Aandeel

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Het Verband Tussen Persoonlijkheid, Stress en Coping. The Relation Between Personality, Stress and Coping

Het Verband Tussen Persoonlijkheid, Stress en Coping. The Relation Between Personality, Stress and Coping Het Verband Tussen Persoonlijkheid, Stress en Coping The Relation Between Personality, Stress and Coping J.R.M. de Vos Oktober 2009 1e begeleider: Mw. Dr. T. Houtmans 2e begeleider: Mw. Dr. K. Proost Faculteit

Nadere informatie

KPB Observeren en differentiëren

KPB Observeren en differentiëren 2014-2015 Cursuscode: Cohort 2012: LGWKOD40P2 Cohort 2013: LGWKOD40P2 Cohort 2014: LGWKOD40P2 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Werken aan competenties 3 Praktijkopdracht observeren en differentiëren 3 Bijlage

Nadere informatie

Een experiment met een didactiek die betere toetsresultaten moet opleveren. Metacognitieve vaardigheden Wilbert van der Heul

Een experiment met een didactiek die betere toetsresultaten moet opleveren. Metacognitieve vaardigheden Wilbert van der Heul Een experiment met een didactiek die betere toetsresultaten moet opleveren Metacognitieve vaardigheden Wilbert van der Heul Inleiding 00-10 Voorstellen: afhankelijk van de grote van de groep ieder persoonlijk?

Nadere informatie

Les Dieren met een baan, thema vermaak

Les Dieren met een baan, thema vermaak Les Dieren met een baan, thema vermaak Lesvoorbereidingsformulier Doelgroep: groep 6 Beginsituatie: Wat kunnen en kennen de leerlingen al m.b.t. de doelstelling? Kijk in de methode, praat met je mentor,

Nadere informatie

Stage in de gezondheidszorg. Een geïntegreerd model om continue competentiegroei te stimuleren

Stage in de gezondheidszorg. Een geïntegreerd model om continue competentiegroei te stimuleren Stage in de gezondheidszorg Een geïntegreerd model om continue competentiegroei te stimuleren Mieke Embo 43 ste week van verpleegkundigen 21/03/2017 Deel 2: workshop Medbook http://medbook.im006.be Rollen

Nadere informatie

Training mobiliteitscoach

Training mobiliteitscoach Training mobiliteitscoach Inleiding Dit project is gefinancierd met steun van de Europese Commissie. Deze publicatie geeft alleen de visie van de auteur weer. De Commissie kan niet verantwoordelijk worden

Nadere informatie

9-10-2013. voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs. Dolf Janson. www.jansonadvies.nl 1

9-10-2013. voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs. Dolf Janson. www.jansonadvies.nl 1 voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs Dolf Janson www.jansonadvies.nl 1 energie 9-10-2013 Teken eens het verloop van het energieniveau van je leerlingen tijdens een ochtend. tijd Hoe komen

Nadere informatie

Doorstroom mbo-hbo en uitval in het hbo. Evidence-based aanbevelingen.

Doorstroom mbo-hbo en uitval in het hbo. Evidence-based aanbevelingen. Doorstroom mbo-hbo en uitval in het hbo. Evidence-based aanbevelingen. Kristof De Witte, Sofie Cabus, Eline Sneyers en Cornel Nessler (Maastricht University) Conferentie 1 juni 2017 Context Europese Horizon

Nadere informatie

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen DIDACTISCHE BEKWAAMHEID D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen Resultaat De leraar motiveert leerlingen om actief aan de slag te gaan. De leraar maakt doel en verwachting van de les duidelijk zorgt

Nadere informatie

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Een onderzoek naar de invloed van cognitieve stijl, ziekte-inzicht, motivatie, IQ, opleiding,

Nadere informatie

Deze steekkaart maakt deel uit van het boek "Steekkaarten doceerpraktijk" van Mieke Clement en Lies Laga (Eds.), uitgegeven door Garant.

Deze steekkaart maakt deel uit van het boek Steekkaarten doceerpraktijk van Mieke Clement en Lies Laga (Eds.), uitgegeven door Garant. Feedback Omschrijving Een didactisch team (zie steekkaart Didactisch team ) kan via feedback na een evaluatieactiviteit (zie steekkaart Evalueren ) studenten informeren over hun eigen kennen en kunnen.

Nadere informatie

VRAGEN STELLEN.

VRAGEN STELLEN. http://www.wetenschapaandestroom.be/plasmas-fusieenergie-2/#.vqivazrhdms http://www.wetenschapaandestroom.be/plasmas-fusie-energie- 2/#.VqivaZrhDMs VRAGEN STELLEN WAT? Door vragen te stellen stimuleer

Nadere informatie

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset Jeugdzorg 7 juni 2013 RAPPORTAGE totaalset Resultaten voordezorg.nl Zes jeugdzorgorganisaties hebben meegedaan aan voordezorg.nl. Medewerkers hebben antwoord gegeven op de vragen: Hoe denkt u over uw werk?

Nadere informatie

De praktische kant van academische vorming: academische vaardigheden

De praktische kant van academische vorming: academische vaardigheden De praktische kant van academische vorming: academische vaardigheden Henk Donkers Sectie Geografie, planologie en milieu Faculteit der Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen Uitgangspunten

Nadere informatie

TOETSEN EN EXAMINEREN IN HET HOGER ONDERWIJS

TOETSEN EN EXAMINEREN IN HET HOGER ONDERWIJS TOETSEN EN EXAMINEREN IN HET HOGER ONDERWIJS Centrale vraag: Hoe kunnen we de praktijk van evalueren optimaliseren om zo een kwaliteitsvolle, gebalanceerde evaluatiepraktijk te realiseren? DE KRACHT VAN

Nadere informatie

Onderwijsvernieuwing in de praktijk : van planning tot evaluatie. Prof. Dr. Apr. Bart ROMBAUT. Dag van de Onderwijsvernieuwing

Onderwijsvernieuwing in de praktijk : van planning tot evaluatie. Prof. Dr. Apr. Bart ROMBAUT. Dag van de Onderwijsvernieuwing Onderwijsvernieuwing in de praktijk : van planning tot evaluatie Prof. Dr. Apr. Bart ROMBAUT 4 juni 2008 pag. 1 INLEIDING Geen onderwijsdeskundige, maar uit de praktijk Voorzitter van het Farmaceutisch

Nadere informatie

DESIGN-BASED LEREN een online tool om docenten te ondersteunen bij het ontwikkelen van lesmateriaal

DESIGN-BASED LEREN een online tool om docenten te ondersteunen bij het ontwikkelen van lesmateriaal DESIGN-BASED LEREN een online tool om docenten te ondersteunen bij het ontwikkelen van lesmateriaal Technische Universiteit Eindhoven, faculteit Industrial Design DESIGN-BASED LEREN Leerlingen werken samen....aan

Nadere informatie

HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER

HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER Dit project werd gefinancierd en ondersteund door de Europese Commissie. Deze publicatie geeft de mening weer van de auteur en de Commissie kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen:

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen: Pedagogische opleiding theorie Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback Doelstellingen De kennis over de begrippen:, feedback, opleiden en leren kunnen uitdrukken en verfijnen Doelstellingen De voornaamste

Nadere informatie

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO)

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Deeviet Caelen Inge Landuyt Magda Mommaerts Iris Vansteelandt 1 Actieonderzoek als stimulans 1 Situering

Nadere informatie

Hogere cesuur. Luc Van de Poele Elien Sabbe. Afdeling Onderwijskwaliteitszorg

Hogere cesuur. Luc Van de Poele Elien Sabbe. Afdeling Onderwijskwaliteitszorg Hogere cesuur Luc Van de Poele Elien Sabbe Afdeling Onderwijskwaliteitszorg Inhoud Wat is hogere cesuur Voor- en nadelen Ruimere toetsbeleid Onderzoeksbevindingen Wat is hogere cesuur? Studenten verliezen

Nadere informatie

SERVICE-LEARNING ONDERWIJSPROJECT VOOR SINOLOGIE PILOOTPROJECT VOOR EEN UNIVERSITEITSBREED PROGRAMMA OG SINOLOGIE

SERVICE-LEARNING ONDERWIJSPROJECT VOOR SINOLOGIE PILOOTPROJECT VOOR EEN UNIVERSITEITSBREED PROGRAMMA OG SINOLOGIE SERVICE-LEARNING ONDERWIJSPROJECT VOOR SINOLOGIE PILOOTPROJECT VOOR EEN UNIVERSITEITSBREED PROGRAMMA OG SINOLOGIE SERVICE-LEARNING Wat is service-learning? Nieuw of niet? Goodpractices uit Latijns-Amerika,

Nadere informatie

ALO! Workshop 11 oktober Ontwerpen van blended leren. Welkom

ALO! Workshop 11 oktober Ontwerpen van blended leren. Welkom ALO! Workshop 11 oktober 2018 Ontwerpen van blended leren Welkom Het team Ruth Bram Stijn Jan Planning 00:05-00:10 Introductie workshop 00:10-00:20 Kennismaking 00:20-00:55 Aan de slag: lesmomenten herontwerpen

Nadere informatie

Interactief college: voorbeelden uit de praktijk. Erwin van Vliet. Universiteit van Amsterdam Center for Neuroscience

Interactief college: voorbeelden uit de praktijk. Erwin van Vliet. Universiteit van Amsterdam Center for Neuroscience Interactief college: voorbeelden uit de praktijk Erwin van Vliet Universiteit van Amsterdam Center for Neuroscience Aanleiding Wat gaan we doen? Demonstratie Praktijkervaringen Vragen 2 e jaar bachelor

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: niet

Nadere informatie

Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding. Relation between Cyberbullying and Parenting. D.J.A. Steggink. Eerste begeleider: Dr. F.

Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding. Relation between Cyberbullying and Parenting. D.J.A. Steggink. Eerste begeleider: Dr. F. Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding Relation between Cyberbullying and Parenting D.J.A. Steggink Eerste begeleider: Dr. F. Dehue Tweede begeleider: Drs. I. Stevelmans April, 2011 Faculteit Psychologie

Nadere informatie

Moetivatie of goesting? Hoe een optimale motivatie te bevorderen bij studenten

Moetivatie of goesting? Hoe een optimale motivatie te bevorderen bij studenten Moetivatie of goesting? Hoe een optimale motivatie te bevorderen bij studenten Jolene van der Kaap-Deeder Nathalie Aelterman Maarten Vansteenkiste Universiteit Gent Eline Sierens Arteveldehogeschool Gent

Nadere informatie

Minor Toegepaste Psychologie

Minor Toegepaste Psychologie Minor Toegepaste Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

Adherence aan HWO en meer bewegen

Adherence aan HWO en meer bewegen Adherence aan HWO en meer bewegen Een experimenteel onderzoek naar de effecten van het motivationele stadium van patiënten en de adherence aan huiswerkoefeningen (HWO) bij fysiotherapie en het meer bewegen.

Nadere informatie

De rol van HR diensten in de beweging naar meer eigenaarschap van onderwijsteam over onderwijskwaliteit

De rol van HR diensten in de beweging naar meer eigenaarschap van onderwijsteam over onderwijskwaliteit De rol van HR diensten in de beweging naar meer eigenaarschap van onderwijsteam over onderwijskwaliteit Reader ten behoeve van bestuurstafels Kwaliteitsnetwerk mbo op 15 en 16 maart 2017 Uitnodigingstekst

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden AC2 40 n.v.t.

Nadere informatie

Docententeam ontwikkelt zich als leergemeenschap

Docententeam ontwikkelt zich als leergemeenschap Docententeam ontwikkelt zich als leergemeenschap Actie onderzoek naar invloedrijke factoren en interventies Voorstellen Voorzitter: Prof. dr. Elly de Bruijn Lector Beroepsonderwijs Faculteit Educatie Hogeschool

Nadere informatie

DE KRACHT VAN LEERKRACHTEN

DE KRACHT VAN LEERKRACHTEN DE KRACHT VAN LEERKRACHTEN DE ROL VAN NABIJHEID EN CONFLICT IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS Dr. Maaike Engels Rijksuniversiteit Groningen, afdeling Sociologie Interuniversity Center for Social Science Theory

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Hoe kunnen we leraren in opleiding voorbereiden op lesgeven in een inclusieve klas?

Hoe kunnen we leraren in opleiding voorbereiden op lesgeven in een inclusieve klas? Hoe kunnen we leraren in opleiding voorbereiden op lesgeven in een inclusieve klas? 19/02/2014 Symposium Docenten voor Inclusie Breedbeeld van Inclusief Onderwijs Meggie Verstichele HUB-KAHO Lerarenopleiding

Nadere informatie

ontwikkeling en implementatie PRAKTIJKGESTUURD LEREN

ontwikkeling en implementatie PRAKTIJKGESTUURD LEREN ontwikkeling en implementatie PRAKTIJKGESTUURD LEREN DELTION COLLEGE 2006-2008 (Innovatieplatform, 20 november 2006) INHOUD Wat is er aan de hand? Wat staat Deltion te doen? Wat hebben we tot nu toe gedaan?

Nadere informatie

Een kader voor binnenklasdifferentiatie Aan de hand van een heleboel voorbeelden

Een kader voor binnenklasdifferentiatie Aan de hand van een heleboel voorbeelden Een kader voor binnenklasdifferentiatie Aan de hand van een heleboel voorbeelden Beroepshouding Definitie Op basis waarvan Hoe Doel Beroepshouding Effective differentiation is governed by a philosophy,

Nadere informatie

Didactiek. Didactiek. Algemeen gedeelte Initiator. Inleiding: Bouwstenen van het didactisch proces

Didactiek. Didactiek. Algemeen gedeelte Initiator. Inleiding: Bouwstenen van het didactisch proces Didactiek Algemeen gedeelte Initiator 1 Overzicht van de presentatie Didactiek Inleiding: Bouwstenen van het didactisch proces Bouwsteen 1: De context Bouwsteen 2: De sportbeoefenaars Bouwsteen 3: Doelen

Nadere informatie

Begeleiding startende leraren (BSL)

Begeleiding startende leraren (BSL) Begeleiding startende leraren (BSL) Workshop tijdens landelijke BSL dag, 15 oktober 2015 René Veldhoen, AOC Oost Marjolein Wallenaar, Stoas - Piety Runhaar, WU Programma 1. Introductie op het Wageningse

Nadere informatie

Zelfevaluatie. Inleiding:

Zelfevaluatie. Inleiding: Sabine Waal Zelfevaluatie Inleiding: In dit document heb ik uit geschreven wat mijn huidige niveau is en waar ik mij al zoal in ontwikkeld heb ten opzichte van de zeven competenties. Elke competentie heb

Nadere informatie

Teaching, Learning & Technology

Teaching, Learning & Technology Teaching, Learning & Technology Instrumentatie van betekenisvolle interacties Lectorale rede Jos Fransen Rotterdam - 24 september 2015 technologie onderwijs technologie en onderwijs vraag naar gepersonaliseerd

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Inleiding en leerdoelen Reflectie is de weerkaatsing van licht in bijvoorbeeld een spiegel. Reflectie zoals je dat in deze opdracht zult leren is eigenlijk

Nadere informatie

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school?

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Assessment as learning Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Formatieve assessment, waarom zou je dat gebruiken? In John

Nadere informatie

TELEFONISCHE INTAKE PROCEDURE

TELEFONISCHE INTAKE PROCEDURE 30 DAGEN FOCUS TRAINING TELEFONISCHE INTAKE PROCEDURE In dlo / coach materiaal In deze briefing geef ik je een aantal overwegingen om als achtergrond/kader mee te nemen tijdens de telefonische intake.

Nadere informatie

Bijlage Onderwijs- en Examenregeling (OER) Master Programma van Pedagogische Wetenschappen. Faculteit der Gedrags- en Maatschappijwetenschappen

Bijlage Onderwijs- en Examenregeling (OER) Master Programma van Pedagogische Wetenschappen. Faculteit der Gedrags- en Maatschappijwetenschappen Bijlage Onderwijs- en Examenregeling (OER) Master Programma van Pedagogische Wetenschappen Faculteit der Gedrags- en Maatschappijwetenschappen 2016-2017 Paragraaf 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Doel

Nadere informatie