Onderwijsverhalen Relatie Gezag

Transcriptie

1 Onderwijsverhalen Relatie Wie kinderen wil opvoeden, moet liefde voor hen over hebben. Wie zelf liefde tekort komt, heeft niets over voor het kind en kan beter uit zijn buurt worden gehouden, omdat hij alleen maar schade aanricht (Ter Horst, 1995). Wat ter Horst hier aan wil geven is dat we een relatie met het kind op willen bouwen we het kind liefde moeten geven. Als we het kind geen liefde geven kan er geen gezonde relatie uit voorkomen en kan je beter niet proberen een relatie met het kind op te bouwen. In het begin wordt het leven volgens Maslow ( ) voornamelijk beheerst door fysieke behoeften (voeding, warmte, veiligheid). Als aan die fundamentele behoeften is voldaan steken sociale behoeften de kop op (behoefte aan contact en liefde) en worden zogenaamde ego behoeften belangrijk (behoefte aan respect en status) (Hooijmaaijers, Stokhof, & Verhulst, 2011). Maslow geeft in het citaat hierboven aan wat de basisbehoefte van het kind zijn om een relatie op te kunnen bouwen. Zijn meerdere factoren niet aanwezig is het moeilijk om een goede relatie met het kind aan te gaan. Een kind is als een mens (Waaldijk, 1999). Dit is een heel bekend citaat van Korczak. Het is als volwassene heel belangrijk om je in het kind te verplaatsen. Op deze manier weet je veel beter waar het kind behoefte aan heeft. Gezag Juist in deze tijd waarin gezag een steeds minder vanzelfsprekend item in het onderwijs is, is het belangrijk om na te denken over een visie op dit thema. Als school hebben wij ons daarom een visie gevormd op dit thema. Om te beginnen zijn wij van mening dat gezag niet als iets negatiefs moet worden opgevat, maar als middel om het onderwijs nog krachtiger te maken. Het gezag moet worden gezien als onderdeel van de olie waarmee een machine wordt gesmeerd. Natuurlijk zijn er meer aspecten belangrijk om het onderwijs goed te laten lopen, maar gezag is hierbij wel heel belangrijk. Binnen onze school worden per klas regels opgesteld door de leerlingen, onder begeleiding van de leerkracht, waaraan de klas zich gezamenlijk dient te houden. Hierdoor leren leerlingen dat ze verantwoordelijk zijn voor hun gedrag en leren ze om te reflecteren op hun eigen gedrag. Zo leren ze ook te zien wat de gevolgen zijn van hun gedrag. Belangrijk is dat de leerkracht steeds positief blijft benaderen. In de school wordt zoveel mogelijk gestreefd naar strafloos lesgeven. Is het wel nodig om straf te geven, dan vinden wij het belangrijk dat dit volgens de sandwichmethode gaat. Deze methode benoemt eerst iets positiefs, dan iets negatiefs, om vervolgens

2 met iets positiefs te eindigen. Zo willen wij ervoor zorgen dat er een positieve sfeer in de klassen en in de school komt, waarin zo min mogelijk straf wordt gegeven. Dit vanuit het motto: belonen werkt beter dan straffen. Pedagogen bij dit thema: 1. Ter Horst: Men moet leerlingen bij herhaling duidelijk laten merken dat de liefde van de opvoeders nooit in het geding is, wat er ook gebeurt (Ter Horst, 1995). 2. Wij nemen onze kinderen onvoorwaardelijk aan omdat we volledig zijn aangenomen door God. Het zal ons op het hart liggen dat zij hun innerlijk leven ontwikkelen, omdat wij geïnteresseerd zijn in deze dingen in ons eigen leven. En we zullen niet onze toevlucht nemen tot angst om onze kinderen te motiveren, omdat wijzelf door de liefde bevrijd zijn van de angst (Narramore, 1992). 3. Opvoeden betekent ook durven beschermen, durven grenzen stellen, durven niet te verwennen. Het betekent dat je eigen ego als ouder ondergeschikt kunnen maken aan het welzijn van je kind. Het betekent ook onder ogen zien dat er een nieuw opvoedende instantie is ontstaan, het virtuele milieu met internet als belangrijkste component (Delfos, 2006). Leeromgeving Als school vinden we het belangrijk dat kinderen leren met enthousiasme, omdat zo het geleerde beter blijft hangen. En dat enthousiasme breng je teweeg door verwondering te scheppen bij leerlingen. Verwondering zit in kleine dingen die aantrekkelijk en uitnodigend zijn. Verwondering scheppen is in de handen van de leerkracht, want met zijn of haar enthousiasme kan een leerkracht de leerlingen zich laten verwonderen over iets wat in eerste instantie heel vanzelfsprekend lijkt. Maar enthousiasme ontstaat ook als leerlingen de vrijheid krijgen om zelfstandig aan eigen problemen te werken. Daarom willen we er in onze school voor zorgen dat leerlingen die mogelijkheden hebben. Er is in de school een onderwijscentrum waarin materialen en informatie beschikbaar is. In dit onderwijscentrum mogen leerlingen zelf op zoek naar materiaal en informatie. Ieder dagdeel wordt dit onderwijscentrum bemand door een ouder van één van de leerlingen van de school. Daarnaast krijgen leerlingen eventueel steun van de leerkracht bij het maken van presentaties of werkstukken. Zo willen we leerlingen enthousiast maken over de leerstof en uitdagen om aan eigen vragen te werken, zodat leerlingen intrinsiek, van binnenuit, leren. Pedagogen bij dit thema: 1. Ter Horst: Wie kinderen iets aan de werkelijkheid wil laten beleven, kan dat alleen als hij er zelf ook iets aan beleeft (Ter Horst, 1995). 2. Kalkman: Leren is betrokken op het hoofd, het hart en de handen, gericht op het denken, willen en voelen van de mens (Kalkman, 2003). Het grootste effect op de motivatie van kinderen ontstaat wanneer ze meer verantwoordelijkheid en zelfstandigheid krijgen (Kalkman, 2003).

3 De motivatie om meer te weten te komen wordt nog eens versterkt wanneer blijkt dat er dingen te ontdekken of te zien zijn die tegen de verwachting ingaan (Kalkman, 2003). 3. Als we onze kinderen aanhoudend nieuwe dingen aanbieden, kunnen zij niet op hun eigen manier de wereld exploreren, ontdekken en sociale omgang vormgeven (Delfos, 2006). Organisatie Het pedagogisch klimaat of de sfeer in de klas kan positief beïnvloed worden door aandacht voor de invloed die de opvoedingsfactoren op kinderen hebben, zoals inrichting van ruimte en aanwezige leermiddelen en materialen (Drs.E.Blaauwendraat). Wat Blaauwendraat hiermee wil zeggen is dat materiële dingen zoals de inrichting van een ruimte heel veel invloed kunnen hebben op de sociale aspecten binnen een groep of gezin. Het is van degelijk belang dat de inrichting, leermiddelen en materialen op het niveau van het kind zijn en voor kinderen geschikt. Om goed onderwijs te kunnen geven moet er een bepaalde orde en overzichtelijkheid zijn in de klas. Dat geeft rust aan de kinderen en aan jou als leerkracht (Klamer-Hoogsma, 2012). Het is in de klas heel belangrijk om een bepaalde structuur in de klas te hebben. Door structuur en regelmaat te hebben geeft je de kinderen een stukje rust mee dat ze nodig hebben om zich verder te ontwikkelen op bijvoorbeeld cognitief gebied. Leerkrachten zorgen ervoor dat leerlingen de onderwijsinhouden als zinvol ervaren en er competentie-ervaringen aan kunnen ontlenen. Je bereikt dit niet alleen door differentiatie toe te passen maar vooral door een verscheidenheid aan inhouden aan te bieden die aansluiten bij de interesses en leefwerelden van de leerlingen (Kalkman, 2003). Het is heel belangrijk om als leerkracht te kijken naar de leerlingen die je voor je hebt en aan te sluiten bij hun leefwereld. De kinderen zien de opdrachten dan als zinvol en gaan er actiever mee aan de slag. Ontwikkeling Het echte (intellectuele) leren neemt nu een grotere plaats in, maar als dat in een positief klimaat met veel samenwerkend leren gebeurt, wordt er niet alleen aan de intellectuele ontwikkeling een goed bijdrage geleverd, maar ook aan de morele vorming. (Daarbij is het van groot beland dat een kind de gelegenheid krijgt om fouten te maken zonder uitgelachen of buiten de groep geplaatst te worden) (Biemond, 2009). Biemond geeft in dit citaat heel duidelijk de relatie aan tussen de cognitieve en morele ontwikkeling. Door coöperatieve werkvormen te gebruiken ontwikkelen kinderen zich op meerdere gebieden tegelijk. Ook leren ze dan verantwoordelijk te zijn voor hun eigen werk, maar ook het werk van elkaar.

4 Het kind kan alleen de leerstof eigen maken wanneer het zich in datgene wat het leer als werkelijkheid en als waarheid kan verplaatsen (Waterink, 1962). Als kinderen dingen moeten leren die ver buiten hun leefwereld liggen kunnen ze het nut er niet van inzien. Het is niet waardevol voor zich en ze gaan er niet actief mee aan de slag, dit hindert hun ontwikkeling. Als je de kinderen opdrachten geeft waarin ze zich kunnen verplaatsen zijn ze geprikkeld om aan het werk te gaan. Op deze manier komen ze veel verder in hun leerproces. De voorstander van het zogenaamde natuurlijke opvoeding vind dat men het ordenen van het gedrag zoveel mogelijk moeten beperken. Ze willen het kind zelf laten ontdekken wat effectief gedrag is en het zodoende zichzelf laten kwamen. Het is onmogelijk alle ontdekking van het voorgeslacht over te doen (Horst, 2010). Ter Horst geeft hier aan dat het belangrijk is om kinderen een stukje vrijheid te geven, maar dat het belangrijk is om die vrijheid wel in te perken. Met het stukje vrijheid dat ze krijgen kunnen de kinderen zichzelf gaan ontwikkelen op gebied van verantwoordelijkheid, maar het is wel belangrijk dat je ze niet alles zelf laat ontdekken, maar ook dingen leert. Uniciteit Als christenlijke school geloven wij dat ieder kind uniek is. Ieder kind heeft verschillende gaven en talenten van God gekregen op verschillende gebieden. Salemo bijvoorbeeld had veel wijsheid gekregen van God En salemo had veel wijsheid van de Heere ontvangen.( (Statenvertaling, 1664) Ook bij kinderen verscheelt het hoeveel talenten zij hebben en op welke gebieden. (Gardner, 1983) houd zich bezig met deze talenten en deelt die in in verschillende talentgebieden. Wij willen graag samen met de kinderen kijken welke manier van leren het beste bij hun past. Hierbij gebruiken wij verschillende inteligenties van leerlingen, wij willen niet alleen simpel kennis overdragen, maar iedere leerling zijn eigen kansen geven. Op sommige scholen is het zo dat leerlingen zelf mogen kiezen hoe en wat zij leren, op onze school is het gedeeltelijk zo dat leerlingen mogen kiezen wat zij leuk vinden om te leren. Het kan echter ook voorkomen dat leerlingen wel eens iets moeten doen, wat ze niet zo leuk vinden of waar ze minder goed in zijn. Volgens (Delfos) voel je je briljant als je iets leert waarvan je eerst dacht dat je het niet kon. Op onze school proberen wij dit te bereiken met de leerlingen door grensverlegende activiteiten aan de leerlingen aan te bieden. Verantwoordelijkheid Verantwoordelijkheid is een zaak van verantwoordelijkheid geven en verantwoordelijkheid nemen. Binnen onze school krijgt het thema verantwoordelijkheid veel aandacht. De leerlingen kunnen aan het werk zijn alsof de leerkracht er niet is (Montessori, 1906) Dit citaat geeft goed weer hoef wij als de schakel verantwoordelijkheid zien. De leerlingen kunnen zelfstandig aan het werk, die verantwoordelijkheid geef je als leerkacht aan de leerling, de leerling is enerzijds

5 al voor een gedeelte verantwoordelijk voor zijn eigen leerrproces, anderzijds helpt echter de leerkracht wel de leerling deze verantwoordelijkheid te dragen en de leerling te sturen. De joods filosoof (Lenivas, 1976) zegt het volgende over het thema verantwoordelijkheid: Je bent verantwoordelijk voor de ander die via het kwetsbaar gelaat tot je komt. Deze filosofie vormt een belangrijke grond in het inrichten van het begrip verantwoordelijkheid bij ons op school. Ons uitgangspunt is altijd het proberen te begrijpen van de ander, als christen probeer je je verantwoordelijkheid voor het welzijn van de naaste te nemen. Inhoud Over het begrip Christenlijke school is nog niet veel in de onderwijsverhalen gezegd. Dit komt wel het duidelijkste naar voren bij de inhoud van ons onderwijs. Want zoals eerder gezegd, hebben wij oog voor de ontwikkeling uniciteit en de relatie met het kind, dit vanuit verschillende visies van pedagogen. Als Christenlijke school streven wij echter naar een hoger doel. Het is niet de bedoeling dat wij de kinderen alleen kennis overdragen wij willen ook in onze hele levenshouding laten zien dat wij een Christenlijke school zijn. In de bijbel komt op veel verschillende plaatsen voor dat je je naaste lief moet hebben als jezelfve; Hij antwoorde en zeide Gij zult de Heere uw god liefhebben met geheel uw hart en uw verstand(..) en uw naaste als uwzelve (Lukas, 30) Dit liefhebben van elkaar en van G (P.J., 2005)od is ons ideaalbeeld van onderwijs. Dit houd in dat het christen zijn niet alleen bij de dagopening te zien is maar ook tijdens andere activiteiten, kan worden gewezen op de grootheid van God. Wij moeten beseffen dat we al onze gaven van hem hebben ontvangen. Inhoudelijk bestaat het onderwijs op onze school uit verschillende werkvormen. (P.J., 2005) zegt het volgende over goed onderwijs: Slechte leraren scheppen afstand tussen zichzelf en hun onderwerp en zoo ok tussen zichzelf en de leerlingen. Goede leraren voegen zichzelf, hun vakgebied en hun leerlingen samen. Goede leraren beschikken over het vermogen tot verbinding. Zij zijn in staat een complex netwerk van verbindingen te weven tussen zichzelf, hun onderwerp en hun leerlingen, zodat hun leerlingen in staat zijn hun eigen wereld te weven Als leraar proberen wij deze beelden dus na te streven een leerkracht die dicht bij het vakgebied staat, die een klimaat weet te scheppen waarin leerlingen en leerkracht zich samen verwonderen over

6 Bibliografie Marlotte: Biemond, M. (2009). Morele vorming, de klas als morele gemeenschap. Zwolle: Lectoraat Morele vorming Gereformeerde Hogeschool. Delfos, M. (2006). Het maakbare kind. Opvoeding als vergissing. Comeniusvoordracht. Gardner. (1983). Meervoudige Intelligentie. Horst, W. t. (2010). Wijs mij de weg! Kampen: Uitgeverij Kok. Kalkman, B. (2003). De leeromgeving als bron van inspiratie. Studiedag Anders Adaptief. Klamer-Hoogsma, M. (2012). Klassenmanagement. Noordhoff uitgevers BV. Waterink, J. (1962). Grondslagen der didactiek. Kampen: Kok. Mendy: Biemond, M. (2009). Morele vorming, de klas als morele gemeenschap. Zwolle: Lectoraat Morele vorming Gereformeerde Hogeschool. Drs.E.Blaauwendraat. Belonen en straffen. Hooijmaaijers, T., Stokhof, T., & Verhulst, F. (2011). Ontwikkelingspsychologie voor leerkrachten basisonderwijs. Assen: Van Gorcum. Horst, W. t. (1995). Wijs me de weg! Kampen: Uitgeverij Kok. Kalkman, B. (2003). De leeromgeving als bron van inspiratie. Studiedag Anders Adaptief. Klamer-Hoogsma, M. (2012). Klassenmanagement. Noordhoff uitgevers BV. Waaldijk, K. (1999). Janusz Korczak, over klein zijn en groot worden. Utrecht: SWP. Waterink, J. (1962). Grondslagen der didactiek. Kampen: Uitgeverij Kok.