Reizen door Europa, ongevaarlijk?

Transcriptie

1 Reizen door Europa, ongevaarlijk? Dr Perry JJ van Genderen, internist Havenziekenhuis en Instituut voor Tropische Ziekten 25 november 2016

2 Epidemiological triad PATHOGEN VECTOR HOST ENVIRONMENT

3 Mug Zandvlieg Teek REIZEN DOOR EUROPA Vector-gebonden ziekten Zoetwaterslak TROPISCHE INFECTIEZIEKTEN BEPERKT TOT EUROPA

4 MUG

5 MUG Aedes aegypti Oorspronkelijk import vanuit Afrika Al in 1919 waargenomen in VK Voedt bij voorkeur op mensen Aangepast aan verblijf in verstedelijkte gebieden (zowel binnens- als buitenshuis) Actief overdag-schemering Eieren kunnen niet overwinteren Competente vector van ondermeer DENV, CHIKV, ZIKV, YFV, WNV

6 Aedes aegypti Verspreidingsgebied

7 DENGUE Madeira ( ) DENV-1 infectie Afkomstig uit Zuid- Amerika n= 2168 cases n= 87 reizigers Geen severe Dengue Geen fatale gevallen

8 WEST-NILE FEVER Europa (2016) Migratie route vogels n= 206 cases in EU27 n= 264 aangrenzende landen

9 MUG Aedes albopictus Import vanuit Zuid-Oost Azië Eerste beschrijving in Europa: Albanië (1979) Beschouwd als meest invasieve muggensoort Voedt zich overdag en ook binnenshuis Voedt zich opportunistisch op verschillende gastheren (beschikbaarheid) Eieren Europese mug kunnen temperaturen van -10 C en droogte weerstaan Competente vector van DENV, CHIKV, Dirofilaria en 22 andere arbovirussen

10 Aedes albopictus Verspreidingsgebied

11 CHIKUNGUNYA Frankrijk (2014) Montpellier n= 12 autochtone gevallen

12 DENGUE Frankrijk (2015) Nîmes n= 7 autochtone gevallen Primaire patiënt terugkerend uit Frans-Polynesië

13 ZANDVLIEG

14 ZANDVLIEG Phlebotomus Voorkomen 3 mnd/jr >15.6 gr c Temp<10 C slapende toestand Meestal voorkomend in warme en vochtige omgeving Zwakke vliegers met karakteristieke hoppende vlucht Meeste species vliegen dicht bij de grond Vrouwtjes nemen naast plantensappen bloedmaal (specifieke gastheervoorkeur afhankelijk van beschikbaarheid) Harige vleugels onder hoek van 40 graden in rust en bij bloedmaaltijd Vector van LEISHMANIASIS en SANDFLY FEVER

15 Phlebotomus papatasi Verspreidingsgebied

16 SANDFLY FEVER Zuid-Europa S= Sicilian sandfly fever N= Naples sandfly fever T= Toscana sandfly fever Synoniemen Pappataci koorts en 3-dagen koorts Meestal self-limiting Zomermaanden Koorts, spierpijn, lichtschuw Toscana serotype geassocieerd met neurologische complicaties zoals meningo-encefalitis

17 LEISHMANIASIS Zuid-Europa

18 TEEK

19 TEEK Hyalomma marginatum Passief transport door vogels Veestapel hoge infestatiegraad (cave import vee) Larvae blijven op zelfde gastheer tot nymf stadium volwassen teken zoeken nieuwe gastheer Actief T> 12 C; hoogste activiteit tijdens zomer Kunnen overleven T tot -20 C (Rusland) Volwassen teken zoeken actief naar gastheer; sommige species volgen prooi over een afstand van 100 meter Ontwikkeld gezichtsvermogen Vector van CCHF, Rickettsia aeschlimannii, Dhori virus, Bahiq virus en Matruh virus Overdracht van virus transstadiaal en transovarieel

20 Hyalomma marginatum Verspreidingsgebied

21 KRIM CONGO KOORTS Spanje (2016) CCHF mn in Balkan Mortaliteit 5-30% Orgaanfalen en bloedingen Augustus autochtone gevallen in Spanje (beiden geen reis buiten Spanje) CCHF 1 62 jr overleden na trektocht in Avila en contact teek CCHF 2 50 jr HCW (mensop-mens overdracht)

22 TEEK Ixodes ricinus Luchtvochtigheid van tenminste 80% nodig en vegetatie Moet regelmatig positie verlaten om te rehydreren Geen ogen maar een zintuiglijk orgaan (orgaan van Haller) ter detectie omgevingsveranderingen in omgeving (temperatuur, CO 2, vibraties, vochtigheid) Zoekt naar prooi vanuit hinderlaag op tip vegetatie Vector van TBEV, Lyme borreliose, anaplasmose, TULAREMIE, rickettsiose, babesiose, louping ill virus, tribec virus

23 TEEK Ixodes ricinus

24 TEKENENCEFALITIS Nederland (2016) TBEV vastgesteld in teken Utrechtse en Sallandse Heuvelrug

25 TEEK Tularemie Bacterie Francisella tularensis Subspecies holartica [type B] Potentieel bioterroristisch wapen Mortaliteit <1% (pre AB era) Klinische beelden (Ulcero)glandulair Orofaryngeaal Oculoglandulair Pulmonaal Typhoidaal

26 TULAREMIE Scandinavië

27 Zoetwaterslak

28 SCHISTOSOMIASIS Corsica

29 SCHISTOSOMIASIS Corsica

30 SCHISTOSOMIASIS Corsica Bulinus truncatus Schistosoma haematobium ei

31 Reizen door Europa, ongevaarlijk? Habitat van vectoren is veranderlijk, ook in Europa Landgrenzen vormen GEEN belemmering voor uitbreiding habitat vectoren Bepaalde vectoren zijn overbruggingsvectoren voor zoonotische infecties naar de mens Continue surveillance en eradicatie vector noodzakelijk om vestiging van nieuwe infectieziekten in Europa te voorkomen Ook reizigers naar Europese landen lopen kans op het oplopen van (nieuwe) infectieziekten De wereld is aan het veranderen, Europa verandert mee.