4vwo les1. 4vwo les1. Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Paragraaf 1 t/m 4

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "4vwo les1. 4vwo les1. Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Paragraaf 1 t/m 4"

Transcriptie

1 4vwo les1 4vwo les1 - Leerlingenlijst controleren - De onderwerpen dit jaar - De opzet van het boek en werkboek (o.a. BOX en CHECK IT OUT opdrachten) - Knipbladen - Werkoverzichten - intro hoofdstuk 1 - Hoofdstuk 1 1 en gedeelte van 2 Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Paragraaf 1 t/m 4 1

2 domein aarde Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones inhoud Inleiding: klimaatverandering in de tijd (par. 1) Energiebalans van de aarde (par. 2) Luchtstromen rond de aarde (par. 3) Wet van Buys Ballot, ITCZ, passaten, moessons, fronten en depressies (par. 4) buitenland Boek blz. 5 en 6 buitenland Boek blz. 5 en 6 Denk in viertallen na over onderstaande introductiefoto. Noteer de begrippen die jullie kennen als je het over het klimaat hebt. Zet de begrippen vervolgens in een samenhangend schema Lees paragraaf 1 voor je zelf (anderhalve minuut) Vul jullie begrippenschema daarna verder aan Samenstelling van de atmosfeer Ook: Waterdamp en wolken Aërosolen: zwevende vaste deeltjes (bijv. roet) 2

3 Opbouw van de atmosfeer Hier speelt het weer zich af Toelichting Stratosfeer door middel van een videofragment uit de serie EARTH Power of the Planet: Atmosphere Toelichting Stratosfeer door middel van een videofragment uit de serie EARTH Power of the Planet: Atmosphere (helaas offline ivm auteursrechten) Einde les 1 Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Volgende week, dus week 2 is er geen AK-les in verband met de werkweken Zorg dat je bij blijft met de te verwerken stof, waar je nu aan kunt beginnen In week 3 behandelen we de ozonlaag, het broeikaseffect, de wereldwijde luchtstromen én volgt er een BOX pc-opdracht over de relatie tussen zon en aarde AK 4vwo vrijdag 19 september 14:20 Hoofdstuk 1 2 De energiebalans van de aarde 14:30 Hoofdstuk 1 3 Wereldwijde luchtstromen 14:40 BOX 1 Zon en aarde 14:55 te verwerken stof // nakijken // aftekenen 15:12 [einde] instraling Een deel van de UV-straling van de zon zet zuurstof om in ozon reflectie uitstraling 3. Wereldwijde luchtstromen Het weer speelt zich af in de troposfeer. Tot 18 km rond de evenaar tot 6 km rond de polen (tropopauze) broeikaseffect absorptie warmtestraling Uit je Boek bron 7: Energiebalans van de aarde 3

4 Weer en klimaat Weerkaart van Europa Het weer is: de toestand van de lucht op een bepaalde plaats en een bepaald moment. Het klimaat is: het gemiddelde weer over 30 jaar berekend. Luchtstromen op aarde Hogedrukgebieden en lagedrukgebieden Teleblik (een code zodat je teleblik-filmpjes zelf thuis kan bekijken, kun je van mij krijgen) Dit filmpje is toevallig ook zonder inlogcode te bekijken. Klik op onderstaande link: Luchtdruk Hogedrukgebied (maximum) Lagedrukgebied (minimum) Mondiale luchtdrukverdeling Opstijgende lucht koelt af, krimpt in en daalt. Hoge druk Wind Steenbokskeerkring Verwarmde lucht zet uit, wordt lichter en stijgt op, koelt dan af en er treedt condensatie op. Lage druk evenaar Wind Zuidoost passaat Noordoost Passaat Intertropische Convergentie Zone Hoge druk Kreeftskeerkring 4

5 Wind Luchtstroom van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied TROPEN GEMATIGDE ZONE ARCTISCHE ZONE Langs het aardoppervlak Hoe groter het luchtdrukverschil, hoe sterker de wind Lage druk NO. Passaat Hoge druk Westenwind Lage druk NO. Poolwind Hoge druk Wet van Buys Ballot (volgende week week 4) Evenaar Kreeftskeerkring Poolcirkel Noordpool BOX 1 Zon en aarde Pak per tweetal een laptop Ga naar johanvandergaag.nl, >4Vwo Klik op de Klik op START Maak de 3 opdrachten bij hoofdstuk 1 BOX 1 Zon en aarde Noteer je belangrijkste bevindingen in je schrift Immers, de BOX-opdrachten zijn onderdeel van de leerstof! Klaar met de BOX-opdracht? Ga verder met de te verwerken stof volgens het werkoverzicht maken // nakijken // aftekenen Einde les Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Volgende week, week 4-4 Wet van Buys Ballot - 6 Oceaan- en zeestromen - BOX 2 -taakwerk 5

6 AK 4vwo vrijdag 26 september Inter Tropische Convergentie Zone (ITCZ) 14:20 Hoofdstuk 1 4 Wereldwijde luchtstromen beter bekeken 14:35 BOX 2 De wet van Buys Ballot = Coriolis-effect Buys Ballot: , oprichter van het KNMI Verschuiving van de ITCZ met de seizoenen 14:50 te verwerken stof // nakijken // aftekenen 15:12 [einde] Wet van Buys Ballot Lucht beweegt van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied, waarbij met de wind in de rug geldt dat op het noordelijk halfrond de wind een afwijking naar rechts heeft en op het zuidelijk halfrond een afwijking naar links heeft. Inter Tropische Convergentie Zone Routes van alle tropische cyclonen van Is deze satellietfoto van een orkaan op het noordelijk halfrond genomen of op het zuidelijk halfrond? Youtube Hurricane Katrina Deze foto is genomen op het ZUIDELIJK HALFROND! Uitleg Door de Coriolis-kracht heeft de lucht op het zuidelijk halfrond een kleine afwijking naar LINKS, zal dus iets LINKS van het 'centrum/het oog' aankomen en er links omheen stromen, en zo voor een draairichting met de klok mee zorgen (van bovenaf gezien) Voor het noordelijk halfrond geldt dus precies het tegenovergestelde! Zie volgende dia 6

7 Deze satellietfoto van de orkaan Katrina is dus op het noordelijk halfrond genomen Oefening Coriolis-effect / Wet van Buys Ballot Deel 1 klassikaal BOX 2 Uitleg Door de Coriolis-kracht heeft de lucht op het noordelijk halfrond een kleine afwijking naar RECHTS, zal dus iets RECHTS van het 'centrum/het oog' aankomen en er rechts omheen stromen, en zo voor een draairichting tegen de klok in zorgen (van bovenaf gezien) BOX 2 Moessonsysteem in Azië en Oceanië 30 NB Cirrus bewolking Op een hoogte tussen 6 en 12 kilometer Meestal in de straalstroom op 10 kilometer hoogte tussen de 30 en 55 (NB en ZB) 0 L 30 ZB Straalstroom Jetstream BOX 2 De wet van Buys Ballot verklaard Pak per tweetal een laptop Ga naar johanvandergaag.nl, >4Vwo Klik op de Klik op START Klik bij hoofdstuk 1 / BOX 2 op het coriolis effect in de praktijk Met orkaankracht van west naar oost Noteer je belangrijkste bevindingen in je schrift Immers, de BOX-opdrachten zijn onderdeel van de leerstof! 7

8 Klaar met de BOX-opdracht? Ga verder met de te verwerken stof volgens het werkoverzicht maken // nakijken // aftekenen Proefwerkdatum bekend! Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones 1 t/m 8 Woensdag 29 oktober het 1e uur Einde les!! De les van vrijdag 17 oktober wordt gegeven op DINSDAG 7 oktober het 3e uur in lokaal 309!! Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Volgende week, week 5-6 Oceaan- en zeestromen - 7 Circulatiesystemen gekoppeld - taakwerk AK 4vwo vrijdag 3 oktober Passaten en moessons 14:20 Hoofdstuk 1 4 Wereldwijde luchtstromen beter bekeken - Passaten en Moessons - 14:30 Hoofdstuk 1 6 Oceaan- en zeestromen 14:45 te verwerken stof // nakijken // aftekenen 15:12 [einde] 8

9 9

10 6 Waterkringloop buitenland boek Blz Verdamping+verdamping door gewassen : 6 Oceaan- en zeestromen Water, waterdamp en ijs wisselen elkaar af Zout water zout en gassen uit continentaal gesteente via rivieren en grondwater naar zee water verdampt zout blijft achter Waarom wordt zeewater niet steeds zouter? evenwicht tussen aan- en afvoer van zouten zout verdwijnt uit kringloop voorbeeld: indampen van binnenzee Golfstroom Zeestromen (driften) De bewegende watermassa s aan het oppervlak van de oceanen Zeestromen onder invloed van passaten Westenwinddrift Zeestromen (driften) De bewegende watermassa s aan het oppervlak van de oceanen aangedreven door de wind water beweegt vooral horizontaal verticaal menging door wind tot 100 meter diepte 10

11 Thermohaliene circulatie ( diepzeepomp ) Stroming van het zeewater op grote diepte Video-fragment over de oceaanstromen DVD EARTH-OCEANS start±23:00min. einde 32:55min.!! De les van vrijdag 17 oktober wordt aanstaande DINSDAG 7 oktober het 3e uur gegeven in lokaal 309 Ook deze les was weer Voor nu, taken volgens werkoverzicht > maken/nakijken/aftekenen Einde les Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones 14:50 15:12 Volgende week, week 6 = dinsdag 7 oktober, 3e uur, lokaal Klimaten wereldwijd - BOX 3 Klimaatsysteem van Köppen ( 7 Circulatiesystemen gekoppeld) - taakwerk 11

12 AK 4vwo dinsdag 7 oktober 10:30 Hoofdstuk 1 8 Klimaten wereldwijd 10:50 BOX 3 Klimaatsysteem van Köppen 11:15 te verwerken stof // nakijken // aftekenen 11:27 [einde] A B C D E Mondiale klimaatgebieden volgens Köppen Mondiale klimaatgebieden volgens Köppen Klimaatgebieden volgens Köppen Natuurlijke vegetatiezones BOX 3 Klimaatsysteem van Köppen Klaar met de BOX-opdracht? Ga verder met de te verwerken stof volgens het werkoverzicht maken // nakijken // aftekenen Login op de vaste pc Ga naar johanvandergaag.nl, >4Vwo Klik op de Klik op START Maak hoofdstuk 1 BOX 3 Klimaatsysteem van Köppen Noteer je belangrijkste bevindingen in je schrift Immers, de BOX-opdrachten zijn onderdeel van de leerstof! 12

13 Einde les Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Àanstaande vrijdag 10 oktober 7 Circulatiesystemen gekoppeld El Nino AK 4vwo vrijdag 10 oktober 14:20 Hoofdstuk 1 7 Circulatiesystemen gekoppeld 14:35 Herhaling aandachtspunten proefwerk 29 oktober 14:45 te verwerken stof // nakijken // aftekenen // controle voortgang - 10 Examentraining - taakwerk 15:12 [einde] Circulatiesystemen gekoppeld: fysisch-geografische zones Circulatiesystemen gekoppeld natuurlijk broeikaseffect uitwisseling van lucht en warmte tussen evenaar en polen verdeling temperatuur en neerslag fysisch-geografische zones (bron 26) boreale zone : zone met naaldwoud/taiga in het noorden van Rusland en Canada/VS Geologische tijdschaal Tijdschaal hoef je niet uit je hoofd te leren El Niño Een onregelmatige equatoriale tegenstroom. 13

14 El Niño westenwind i.p.v. passaten warm water naar de Amerika s gevolgen: droogte, extreem weer El Niño is een zeestroom die niet jaarlijks voorkomt. Het is een afwijking van de normale zeestroom in de Pacifische Oceaan. Op het zuidelijk halfrond van de Pacifische Oceaan komt normaal een koude zeestroom voor. De zogenaamde von Humboldtstroom, genoemd naar een Duits onderzoeker. (zie foto) Deze zeestroom ontstaat door dat het rond het hogedrukgebied circulerende water in oostelijke richting wordt gestuwd, zoals de volgende dia schematisch laat zien. Wind waait van hoge druk naar lage druk met een afbuiging naar rechts op het Noordelijk Halfrond en naar links op het Zuidelijk Halfrond als je de wind in de rug hebt! Evenaar Lage druk (ITCZ) Hoge druk Steenbokskeerkring Hoge druk De richting van de circulatie wordt bepaald door de Wet van Buys Ballot, genoemd naar een Nederlandse natuurkundige.(zie foto) Koude zeestroom Warme zeestroom ZO Passaat Aan de Westkust van Zuid-Amerika is de wind aflandig. Het oceaanwater wordt in westelijke richting gestuwd. Wat is het effect van deze westwaartse stuwing van het oceaanwater? Hoge druk gebied Normale situatie Andesgebergte ITCZ Lage druk gebied Evenaar Wat gebeurt er met het water? Het wordt opgestuwd. De waterspiegel wordt daardoor aan de kust lager! Er ontstaat dus een gradiënt. Oceaanbodem Dit hoogteverschil wordt aangevuld van uit de diepte: COASTAL UPWELLING (zie 6) Dit opwellende oceaanbodemwater is koud en zuurstofrijk. Het water wordt langs de kust richting = Aflandige evenaar gestuwd. Passaatwind Hoge druk gebied Steenbokskeerkring wind Koude zeestroom 14

15 December. Zon boven Steenbokskeerkring. ITCZ verplaatst zich naar het zuidelijk halfrond. Dus NO. Passaat waait over Evenaar het zuidelijk halfrond op. En krijgt dus volgens de Wet van Buys Ballot een afbuiging naar links. ITCZ = lage drukgebied De geologische geschiedenis andere verdeling continenten, bijv. in Perm: - supercontinent Pangaea - één grote oceaan: Panthalassa - invloed op verdeling temperatuur/neerslag Het warme oceaanwater in de buurt van de Evenaar wordt door de wind weer richting de Westkust van Z.Amerika gestuwd. Deze warme tegenstroom wordt El Niño genoemd! optreden van ijstijden, bijv. Kwartair - interglacialen en glacialen - isolatie Antarctica op Zuidpool - isolatie Noordelijke IJszee door continenten (zeestromen minder invloed!) La Niña La Niña is eigenlijk het tegenovergestelde van El Niño. In dit geval betekent een La Niña voor de kust van Peru voor een nog koudere zeestroom dan normaal. Je zou dus kunnen zeggen dat een La Niña een versterking is van de normale situatie. Kwartair 2,5 miljoen jaar geleden tot nu Tijdschaal hoef je niet uit je hoofd te leren De wereld in het Perm 7 Vraag 4 WB blz grote oceaan 1 supercontinent 15

16 d e f 7 Vraag 4 De wind is aan de westkust aflandig bij de evenaar. Het warme water stroomt daardoor van de kust weg. Zie de kaart. Het binnenland van het continent ligt ver van zee en zal daardoor droog zijn geweest. Doordat de wind bij de westkust bijna niet aanlandig is, zal het daar tot vlak bij de kust ook erg droog zijn geweest. 7 Vraag 4 Aandachtspunten eerste proefwerk Leerstof: Hoofdstuk 1 extern systeem en klimaatzones 1 t/m 4 6 t/m 8 Aandachtspunten eerste proefwerk algemene tips Checklist leerdoelen: WB blz. 29 Bestudeer ook de BOX-opdrachten = onderdeel van de leerstof (online) Aandachtspunten eerste proefwerk algemene tips Begrippenlijst achterin je buitenland boek op blz. 136/137 Al je taken gemaakt hebben = leerstof oefenen en begrijpen Hand-outs van de PowerPoints uit de lessen bestuderen. Ze staan online Online = johanvandergaag.nl >4Vwo Aandachtspunten eerste proefwerk Per paragraaf - 1 bekijk de foto s Aandachtspunten eerste proefwerk Per paragraaf - 2 bron 7: energiebalans van de aarde bron 8: temp. en luchtdruk atmosfeer Ken de verschillende lagen in de atmosfeer bij naam met bijbehorende hoogte! box 1: beinvloeding instraling 16

17 Aandachtspunten eerste proefwerk Per paragraaf - 3 Weer en klimaat (verschil!) Hoge- en lagedrukgebieden Tip: videoclips en extra uitleg op johanvandergaag.nl bron 11+12: mondiale luchtcirculatie Aandachtspunten eerste proefwerk Per paragraaf - 4 Goed kunnen uitleggen: Wet van Buys Ballot / Coriolis-effect (Box 2) bron 11+12: mondiale luchtcirculatie ITCZ Passaten en Moessons Aandachtspunten eerste proefwerk Per paragraaf - 6 Ken de waterkringloop (bron 23) Driften (zeestromen) en de thermohaliene circulatie (diepzeepomp) kunnen uitleggen Aandachtspunten eerste proefwerk Per paragraaf - 7 De fysisch-geografische zones kennen (bron 26) ken dus de verschillende circulatiesystemen en welke invloed ze hebben op het weer en klimaat! Ken de geologische geschiedenis, met name de periode PERM en KWARTAIR m.b.t. de circulatiesystemen (bron 27, PowerPoint, leertekst blz. 19) Het verschijnsel El Niño kunnen omschrijven (PowerPoint) Aandachtspunten eerste proefwerk Per paragraaf - 8 Ken de klimaatindeling van Köppen! (dus ook alle afkortingen) Bijvoorbeeld: Df = continentaal klimaat, droge periode ontbreekt De tekst bij bron 30 én de tekst in het gele kader bij Box 3 kennen verband en verschil zien tussen de mondiale klimaatgebieden en vegetatiezones Aandachtspunten eerste proefwerk Nog vragen? Week 7 kom langs in Dalton, op maandag of vrijdag Mailen kan ook naar 17

18 Het China probleem the olympic nightmare Voor nu: Ga verder met de te verwerken stof volgens het werkoverzicht maken // nakijken // aftekenen Einde les Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Volgende week geen les daarna is het herfstvakantie -Woensdag 29 oktober is het eerste proefwerk -Dus, succes met leren en alvast een fijne herfstvakantie! 18

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Antwoorden Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: dinsdag 31 januari 2017 Tijd: 11:02 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 11, 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15,

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 1

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 1 Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 1 Samenvatting door een scholier 2311 woorden 14 juni 2011 6,4 67 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand Samenvatting Aardrijkskunde H1 2: energiebalans

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde H.2 tot paragraaf 8

Samenvatting Aardrijkskunde H.2 tot paragraaf 8 Samenvatting Aardrijkskunde H.2 tot paragraaf 8 Samenvatting door Anouk 747 woorden 19 januari 2018 6,3 7 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand H.2 Klimaat 1 De stralingsbalans van de aarde

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde H1 paragraaf 6t/m 14

Samenvatting Aardrijkskunde H1 paragraaf 6t/m 14 Samenvatting Aardrijkskunde H1 paragraaf 6t/m 14 Samenvatting door een scholier 1712 woorden 1 november 2008 7,2 27 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand Begrippenlijst Ak Interglaciaal

Nadere informatie

Geologische tijdschaal. AK 4vwo vrijdag 31 oktober. 11 Het klimaat door de tijd. inhoud

Geologische tijdschaal. AK 4vwo vrijdag 31 oktober. 11 Het klimaat door de tijd. inhoud Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Paragraaf 11 t/m 14 inhoud Het klimaat door de tijd (par. 11) Het klimaat nu (par. 12) Het klimaat in de toekomst (par. 13) Klimaatbeleid (par. 14) AK 4vwo vrijdag

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde 4.1 t/m 4.6

Samenvatting Aardrijkskunde 4.1 t/m 4.6 Samenvatting Aardrijkskunde 4.1 t/m 4.6 Samenvatting door een scholier 1392 woorden 15 januari 2014 5,9 5 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Wereldwijs AARDRIJKSKUNDE PW 4.1 T/M 4.6 H 4 1 *Reliëfkaart:

Nadere informatie

Wat is Meteorologie?

Wat is Meteorologie? Meteorologie Niek van Andel www.alweeronline.nl Wat is Meteorologie? Latijn: Meteorologia Grieks: Meteorologos metewros (hoog in de lucht) logos (leer van) Leer van iets, hoog in de lucht (abstract) 1

Nadere informatie

Energiebalans = verschil instraling en uitstraling = weinig/geen verschil: dynamisch evenwicht.

Energiebalans = verschil instraling en uitstraling = weinig/geen verschil: dynamisch evenwicht. Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones 2 De energiebalans van de aarde Zon belangrijkste energiebron van de aarde. 1. Instraling: Zonnestralen gaan door de atmosfeer. UV straling door ozon tegengehouden.

Nadere informatie

De algemene luchtcirculatie

De algemene luchtcirculatie De algemene luchtcirculatie De Aarde wordt niet gelijkmatig opgewarmd door de Zon. Bij de polen is het het hele jaar beduidend kouder dan aan de evenaar. Er is dus een effect van de breedteligging op de

Nadere informatie

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Vragen Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: 31-1-2017 Tijd: 11:02 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 11, 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 16, 17, 18, 19,

Nadere informatie

KLIMAAT GLOBAAL. We beginnen met enkele observaties: aardrijkskunde 4 e jaar. De zonnehoogte in Ukkel doorheen de dag, doorheen het jaar.

KLIMAAT GLOBAAL. We beginnen met enkele observaties: aardrijkskunde 4 e jaar. De zonnehoogte in Ukkel doorheen de dag, doorheen het jaar. KLIMAAT GLOBAAL We beginnen met enkele observaties: De zonnehoogte in Ukkel doorheen de dag, doorheen het jaar. Enkele vragen bij de afbeelding: wat is de maximale zonnehoogte (= culminatiehoogte) begin

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

Aardrijkskunde samenvatting H2: Klimaat: is een beschrijving van het gemiddelde weer over een periode van 30 jaar.

Aardrijkskunde samenvatting H2: Klimaat: is een beschrijving van het gemiddelde weer over een periode van 30 jaar. Samenvatting door S. 1016 woorden 28 februari 2016 6,2 47 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand Aardrijkskunde samenvatting H2: Nadeel tropische klimaten: het vocht, en de insecten/ziektes.

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde oud progr vwo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde oud progr vwo 2010 - I Actieve aarde Opgave 7 Platentektoniek en klimaat Bestudeer bron 1 die bij deze opgave hoort. 1p 25 Welke atlaskaart moet je gebruiken om inzicht te krijgen in de plaattektonische bewegingen vanaf het

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 1 Klimaat en landschapszones op aarde

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 1 Klimaat en landschapszones op aarde Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 1 Klimaat en landschapszones op aarde Samenvatting door een scholier 1974 woorden 19 juni 2011 7,3 68 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Wereldwijs Hoofdstuk

Nadere informatie

2. Algemene circulatie

2. Algemene circulatie 2. Algemene circulatie 2.1 Inleiding De atmosfeer is voortdurend in beweging. Op het eerste gezicht lijkt dat bewegingspatroon een totale chaos, maar toch blijkt het te voldoen aan bepaalde regels. Beweging

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk en

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk en Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 1.1 1.2 en 4.1 4.2 Samenvatting door een scholier 1402 woorden 5 december 2017 7 21 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Humboldt Aardrijkskunde toetsweek 1

Nadere informatie

INDONESIË. Natuurlijke en landschappelijke kenmerken

INDONESIË. Natuurlijke en landschappelijke kenmerken INDONESIË Natuurlijke en landschappelijke kenmerken Structuur [1/2] De kandidaat kan gebiedskenmerken van een ontwikkelingsland beschrijven en analyseren. Het betreft: a. sociaal-geografische en fysisch-geografische

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2 Samenvatting door een scholier 122 woorden 17 juni 2016 6, 75 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Humboldt Samenvatting aardrijkskunde H2 2.1 Het weer: beschrijft

Nadere informatie

De inkomende straling (vanaf de zon) stellen we 100 eenheden we gaan nu bekijken hoe dit wordt gebruikt :

De inkomende straling (vanaf de zon) stellen we 100 eenheden we gaan nu bekijken hoe dit wordt gebruikt : Boekverslag door E-B-Svaneke 3445 woorden 29 maart 2014 7.5 52 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand Aardrijkskunde HF 2: Klimaat 2: De energiebalans van de aarde De energiebalans De zon

Nadere informatie

Werkblad:weersverwachtingen

Werkblad:weersverwachtingen Weersverwachtingen Radio, tv en internet geven elke dag de weersverwachting. Maar hoe maken weerdeskundigen deze verwachting, en kun je dat niet zelf ook? Je meet een aantal weergegevens en maakt zelf

Nadere informatie

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet?

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? 1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? Hoofdstuk 1 Les 1 Zoek het op Bij de evenaar staat de zon hoog. Het is er warm en daardoor verdampt het water. Die warme damp stijgt op en koelt af: dan gaat

Nadere informatie

Samenvatting aardrijkskunde H9:

Samenvatting aardrijkskunde H9: Samenvatting aardrijkskunde H9: 1.Opbouw van de atmosfeer: opbouw atmosfeer of dampkring gebaseerd op temperatuursschommelingen. Hoogte atmosfeer Naam atmosfeerlaag Temp.-verloop verschijnsel 80-1000Km

Nadere informatie

Klimaat is een beschrijving van het weer zoals het zich meestal ergens voordoet, maar ben je bijvoorbeeld in Spanje kan het ook best regenen.

Klimaat is een beschrijving van het weer zoals het zich meestal ergens voordoet, maar ben je bijvoorbeeld in Spanje kan het ook best regenen. Samenvatting door Annique 1350 woorden 16 mei 2015 7,3 333 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand Klimaten Paragraaf 2.2 Weer en klimaat Klimaat is een beschrijving van het weer zoals het

Nadere informatie

Periode Aardrijkskunde 10 e klas. Klimatologie. Versie 2011-5

Periode Aardrijkskunde 10 e klas. Klimatologie. Versie 2011-5 Periode Aardrijkskunde 10 e klas Klimatologie Versie 2011-5 Fokko Hooijer Januari 2011 2 Inhoud Inleiding... 3 Praktische informatie... 3 Hoe word je beoordeeld?... 3 Wat moet je kennen en kunnen?... 4

Nadere informatie

Welke soort winden en zeestromen speelden een rol bij de historische vaarroutes van de schepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie?

Welke soort winden en zeestromen speelden een rol bij de historische vaarroutes van de schepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie? Praktische opdracht Aardrijkskunde In hoeverre wordt bij de zeilvaart over de oceaan rekening gehouden met het vaste luchtcirculatiesysteem van de aarde en de zeestromen? Praktische-opdracht door een scholier

Nadere informatie

7,5. Samenvatting door Anne 867 woorden 12 april keer beoordeeld. Aardrijkskunde. paragraaf 2. klimaten wereldwijd.

7,5. Samenvatting door Anne 867 woorden 12 april keer beoordeeld. Aardrijkskunde. paragraaf 2. klimaten wereldwijd. Samenvatting door Anne 867 woorden 12 april 2017 7,5 15 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand paragraaf 2 klimaten wereldwijd breedteligging: de afstand van een plaats tot de evenaar in

Nadere informatie

Wat is de wisselwerking tussen de atmosfeer, de oceanen en het land bij de totstandkoming van klimaten?

Wat is de wisselwerking tussen de atmosfeer, de oceanen en het land bij de totstandkoming van klimaten? Samenvatting door C. 2771 woorden 23 mei 2016 7,3 52 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde De Geo 1 Het klimaatsysteem De hoofdvraag in dit hoofdstuk is: Wat is de wisselwerking tussen de atmosfeer,

Nadere informatie

Van de regen in de drup

Van de regen in de drup Doelen Kerndoel 43: De leerlingen leren hoe je weer en klimaat kunt beschrijven met behulp van temperatuur, neerslag en wind. De leerlingen leren de waterkringloop. Kerndoel 47: De leerlingen leren de

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

Het soort weer dat een land tijdens een lange periode heeft. Gebied in de wereld waar het klimaat overal hetzelfde is.

Het soort weer dat een land tijdens een lange periode heeft. Gebied in de wereld waar het klimaat overal hetzelfde is. Meander Samenvatting groep 6 Thema 4 Streken en klimaten Samenvatting Klimaatgebieden De aarde kun je verdelen in gebieden met verschillende klimaten. Nederland heeft een zeeklimaat. Dat is een gematigd

Nadere informatie

Hoe komen de verschillende klimaten op Aarde tot stand?

Hoe komen de verschillende klimaten op Aarde tot stand? Klimaat Wat is klimaat? Klimaat is de gemiddelde toestand van het weer over een langere periode op een bepaalde plaats. Veel meteorologische instituten hanteren een periode van 30 jaar voor de berekening

Nadere informatie

Manieren om een weersverwachting te maken Een weersverwachting kun je op verschillende manieren maken. Hieronder staan drie voorbeelden.

Manieren om een weersverwachting te maken Een weersverwachting kun je op verschillende manieren maken. Hieronder staan drie voorbeelden. Weersverwachtingen Radio, tv en internet geven elke dag de weersverwachting. Maar hoe maken weerdeskundigen deze verwachting, en kun je dat niet zelf ook? Je meet een aantal weergegevens en maakt zelf

Nadere informatie

K1 Geofysica. Diagnostische toets. Weer en klimaat vwo. Paragraaf 1.2 Atmosfeer

K1 Geofysica. Diagnostische toets. Weer en klimaat vwo. Paragraaf 1.2 Atmosfeer K1 Geofysica Weer en klimaat vwo Diagnostische toets Paragraaf 1.2 Atmosfeer Figuur 1 weerkaart met isobaren 1 a Een isobaar is een lijn van gelijke luchtdruk op een weerkaart, de getallen geven de luchtdruk

Nadere informatie

Soms moet de lucht omhoog omdat er een gebergte ligt. Ook dan koelt de lucht af. Er ontstaan wolken en neerslag. Dit is stuwingsregen.

Soms moet de lucht omhoog omdat er een gebergte ligt. Ook dan koelt de lucht af. Er ontstaan wolken en neerslag. Dit is stuwingsregen. Samenvatting door een scholier 1790 woorden 1 juni 2016 7,9 13 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand samenvatting Aardrijkskunde hoofdstuk 2: KLIMATEN 2.1 Klimaten Waardoor is het niet

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Atmosfeer 3 mei 2016 UITWERKINGEN TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 3 mei 2016, 13:30-16:30 uur

Tentamen Inleiding Atmosfeer 3 mei 2016 UITWERKINGEN TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 3 mei 2016, 13:30-16:30 uur UITWERKINGEN TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER 3 mei 2016, 13:30-16:30 uur 2 a. Gebruik De barometrische hoogteformule: p(z) = p 0 e (gm dz R T) Punt A: 50 10 3 = 101 10 3 (9.81 28.96 z 831 273.15 e ) geeft

Nadere informatie

Spiekbrief METEO GZV 2006/2007

Spiekbrief METEO GZV 2006/2007 Troposfeer Onderste laag, bij polen t/m 6 km, bij tropen 18 km. Hier speelt het weer zich af. (Gasvormig, vloeibaar en vast). Temp daalt 6,5 graden per km stijging (=normale temperatuurdaling) Tropopauze:

Nadere informatie

Het weer hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63740

Het weer hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63740 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 06 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63740 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Klimaat en zeestromen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Klimaat en zeestromen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63747 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2 Samenvatting door M. 965 woorden 21 juni 2014 4,9 5 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand 2 Mediterraan klimaat en landschap. Middellandse Zeeklimaat:

Nadere informatie

HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN

HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN 54 II. Hoe kunnen we verklaren dat we in België vaak een wisselvallig weer hebben? Wat wordt bedoeld met wisselvallig weer? De verklaring: op ca. 50 NB hebben we een botsing

Nadere informatie

AARDE 1 HAVO ANTWOORDENBOEK HOOFDSTUK 6 KLIMAAT EN LANDSCHAPSZONES

AARDE 1 HAVO ANTWOORDENBOEK HOOFDSTUK 6 KLIMAAT EN LANDSCHAPSZONES HOOFDSTUK 6 Paragraaf 1 Oriëntatie 1 a Hoe lager de geografische breedte is, hoe meer zonnestraling het aardoppervlak ontvangt. b Het woestijngebied van de Sahara en Arabië. Het is hier overwegend onbewolkt,

Nadere informatie

Aardrijkskunde hoofdstuk 3 Klimaat en landschapszones 1. Oriëntatie

Aardrijkskunde hoofdstuk 3 Klimaat en landschapszones 1. Oriëntatie Aardrijkskunde hoofdstuk 3 Klimaat en landschapszones 1. Oriëntatie 3 vragen: 1. Hoe wordt de energie van de zon door lucht en water over de aarde verspreid? De zon is leverancier van energie. De verschillen

Nadere informatie

2 Landschapszones op aarde SO 1

2 Landschapszones op aarde SO 1 Aardrijkskunde 1 havo/vwo 2 Landschapszones op aarde SO 1 Deze toets bestaat uit tien vragen: open vragen en meerkeuzevragen. Ook zijn er vragen waarbij de atlas (Grote Bosatlas, editie 54) nodig is. Bij

Nadere informatie

IJSLAND: EEN LAND VAN WATER EN VUUR

IJSLAND: EEN LAND VAN WATER EN VUUR Naam: Klas : Nr: Datum: IJSLAND: EEN LAND VAN WATER EN VUUR A. Roegis & L. Van Eycken 2014-2015 BACHELORPROEF HOGENT Aardrijkskunde IJsland: een land van water en vuur Pagina 2 Deze werkbundel mag gebruikt

Nadere informatie

Werkblad Naut Thema 5: Weer en klimaat

Werkblad Naut Thema 5: Weer en klimaat Werkblad Naut Thema 5: Weer en klimaat 5.1 Wordt het warm vandaag Lees het verhaal Wat is het weer? Kijk naar de boom Kijk naar de muts en de wanten Wat denk jij? Is het koud? In de zomer is het warm In

Nadere informatie

1. LESBEGIN. 2. Lesuitwerking De verschillende klimaten de Europese kaart situeren. LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/ MEDIA/ORGANISATIE TIJD

1. LESBEGIN. 2. Lesuitwerking De verschillende klimaten de Europese kaart situeren. LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/ MEDIA/ORGANISATIE TIJD 1. LESBEGIN 2. Lesuitwerking De verschillende klimaten de Europese kaart situeren. Onderwijsleergesprek 2 III. Factoren van weer en klimaat. 1. De temperatuur verschilt volgens het seizoen. - 21 juni staat

Nadere informatie

Klimaten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Klimaten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 02 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52491 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

20 keer beoordeeld 18 juni 2013

20 keer beoordeeld 18 juni 2013 5,7 Samenvatting door F. 1438 woorden 20 keer beoordeeld 18 juni 2013 Vak Aardrijkskunde Methode De Geo Aardrijkskunde, Hoofdstuk 3, Paragraaf 1, 2 en 3. India is een groot cultuurgebied met scherpe natuurlijke

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I Actieve aarde Opgave 7 De Zuidwalvulkaan Gebruik de bronnen 9 tot en met 11 van het bronnenboekje. 1p 25 Welke atlaskaart geeft het breukensysteem waarmee de ligging van de Zuidwalvulkaan is verbonden

Nadere informatie

Practicum: Hoezo Zeespiegelstijging?

Practicum: Hoezo Zeespiegelstijging? Practicum: Hoezo Zeespiegelstijging? Op de Aarde wonen er ongeveer 6 446 131 400 mensen. In België wonen er 10 584 534. De meeste mensen wonen in de bergen / in de woestijn / in de nabijheid van water/

Nadere informatie

Aardrijkskunde voor de tweede fase LEERKATERN HAVO. Aarde

Aardrijkskunde voor de tweede fase LEERKATERN HAVO. Aarde Aardrijkskunde voor de tweede fase LEERKATERN HAVO Aarde Aardrijkskunde voor de tweede fase LEERKATERN HAVO Auteurs: Wout Lentjes Hans Palings Theo Savelkouls Maarten Terlingen Peter Teune Brigitte Weidema

Nadere informatie

6,5. Onderzoeksvraag: Deelvragen: Extra: Werkstuk door Een scholier 4385 woorden 19 maart keer beoordeeld. Aardrijkskunde. 1.

6,5. Onderzoeksvraag: Deelvragen: Extra: Werkstuk door Een scholier 4385 woorden 19 maart keer beoordeeld. Aardrijkskunde. 1. Werkstuk door Een scholier 4385 woorden 19 maart 2004 6,5 22 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde 1. Inleiding De afgelopen twee jaar is er veel geschreven en gesproken over El Niño. Veel natuurrampen werden

Nadere informatie

-Land-waterverdeling. Land warmt sneller op dan water, maar koelt ook sneller af.

-Land-waterverdeling. Land warmt sneller op dan water, maar koelt ook sneller af. Samenvatting door J. 1848 woorden 15 maart 2015 8,3 3 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Wereldwijs SAMENVATTING AARDRIJKSKUNDE H1: Het weer is de toestand van de atmosfeer of dampkring, zoals

Nadere informatie

Opdrachten bovenbouw hv

Opdrachten bovenbouw hv Opdrachten bovenbouw hv Dit is de laatste actuele lesopener van dit jaar. Deze keer kiezen we voor een quiz over weer, klimaat en klimaatverandering, waarin je jouw kennis kunt meten met andere leerlingen

Nadere informatie

KLIMAATVERANDERING. 20e eeuw

KLIMAATVERANDERING. 20e eeuw KLIMAATVERANDERING 20e eeuw Vraag De temperatuur op aarde is in de afgelopen honderd jaar gestegen met 0.2-0.5 C 0.6-0.9 C Antwoord De temperatuur op aarde is in de afgelopen honderd jaar gestegen met

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 AARDE Klimaat en landschap

Hoofdstuk 2 AARDE Klimaat en landschap Hoofdstuk 2 AARDE Klimaat en landschap Feitjes over de aarde: 1. De aarde is een bol met een scheve aardas 2. graadnet paralellen = breedtecirkels bijv. evenaar max. 90 graden meridianen = lengtecirkels

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2

Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Aardrijkskunde Hoofdstuk 2 Samenvatting door J. 261 woorden 2 april 2014 6,5 11 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde De Geo 1 2 3 4 2.1 De aarde als systeem De vier sferen Atmosfeer,

Nadere informatie

5,8. Werkstuk door een scholier 4209 woorden 27 juni keer beoordeeld. Aardrijkskunde

5,8. Werkstuk door een scholier 4209 woorden 27 juni keer beoordeeld. Aardrijkskunde Werkstuk door een scholier 4209 woorden 27 juni 2007 5,8 46 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde GPO over El Niño en La Niña 1.1 Inleiding Ons klimaat is hot. Iedereen heeft het erover. Van school tot aan

Nadere informatie

Determineren van gesteente

Determineren van gesteente Aarde Paragraaf 1 en atlasvaardigheden Determineren van gesteente Als je een gesteente bestudeert en daarna vaststelt wat de naam van het gesteente is, dan ben je aan het determineren. Je kunt gesteenten

Nadere informatie

INHOUD 1 WAAR LIGT HET? 2 WAAR KOMT HET VANDAAN? 3 EUROPA

INHOUD 1 WAAR LIGT HET? 2 WAAR KOMT HET VANDAAN? 3 EUROPA INHOUD 1 WAAR LIGT HET? Hoe ziet de aarde eruit? 6-7 Hoe vind je de weg op aarde? 8-9 Afstanden 10-11 De zes continenten 12-13 Oceanen en zeeën 14-15 Waar leven walvissen en haaien? 16-17 De grootste rivieren

Nadere informatie

Les 5: Factoren van weer en klimaat

Les 5: Factoren van weer en klimaat Les 5: Factoren van weer en klimaat 1 De stand van de zon 1.1 seizoen Zoek de januari- en julitemperatuur van de volgende steden op. AW weerstation (plaats) temperatuur januari temperatuur juli Stockholm...

Nadere informatie

Klimaatverandering Wat kunnen we verwachten?

Klimaatverandering Wat kunnen we verwachten? Klimaatverandering Wat kunnen we verwachten? Yorick de Wijs (KNMI) Veenendaal - 09 05 2019 Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut 1 Klimaatverandering Oorzaken en risico s wereldwijd Trends en

Nadere informatie

hoofdstuk AK Noordhoff Uitgevers bv

hoofdstuk AK Noordhoff Uitgevers bv AK 2 hoofdstuk AK 244037_Physics_AKL.indd 2 Aarde en klimaat Heftige stormen en flinke overstromingen lijken steeds vaker voor te komen, soms met ernstige gevolgen. Het is belangrijk dat je je daar goed

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

klimaatverandering en zeespiegelstijging Klimaatverandering en klimaatscenario s Achtergronden Prof Dr Bart van den Hurk

klimaatverandering en zeespiegelstijging Klimaatverandering en klimaatscenario s Achtergronden Prof Dr Bart van den Hurk Achtergronden Klimaatverandering en klimaatscenario s Prof Dr Bart van den Hurk Watis 06 hetmondiale klimaatprobleem? Klimaatverandering is van alle tijden Natuurlijke invloeden: Interne schommelingen

Nadere informatie

EL NIÑO EN HET JAARGETIJDE

EL NIÑO EN HET JAARGETIJDE Afbeelding A1 Gebieden El Niño. EL NIÑO EN HET JAARGETIJDE Groepsleden Myron Caasenbrood August Coenders Jitse Ickenroth Aaron Saam Docent Dhr. Afman Module 3 Biosfeer Weblog anwmaja.wordpress.com Inleverdatum

Nadere informatie

11. Weersituaties. 11.1 Inleiding. 11.2 Weertype

11. Weersituaties. 11.1 Inleiding. 11.2 Weertype 11. Weersituaties 11.1 Inleiding et weer wordt voor een belangrijk deel bepaald door de eigenschappen van de lucht die wordt aangevoerd. Nu eens zitten we in lucht die boven zee flink wat vocht heeft opgepikt;

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Atmosfeer 3 mei 2016 TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 3 mei 2016, 13:30-16:30 uur

Tentamen Inleiding Atmosfeer 3 mei 2016 TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 3 mei 2016, 13:30-16:30 uur TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER 3 mei 2016, 13:30-16:30 uur E E R S T D I T L E Z E N!! 1. Vermeld duidelijk je NAAM en REGISTRATIENUMMER in de linkerbovenhoek van elk in te leveren foliovel (de foliovellen

Nadere informatie

Over orkanen, onweer en tornado s. Pieter De Meutter

Over orkanen, onweer en tornado s. Pieter De Meutter Over orkanen, onweer en tornado s Pieter De Meutter 1 Onderzoek in België Orkaan Onweer Geschatte grootteorde van schade in België: 0 wikimedia.org Geschatte grootteorde van schade in België: 100 000 000

Nadere informatie

5.6. Samenvatting door een scholier 1069 woorden 24 juni keer beoordeeld. Aardrijkskunde. 2.1 De aarde als systeem

5.6. Samenvatting door een scholier 1069 woorden 24 juni keer beoordeeld. Aardrijkskunde. 2.1 De aarde als systeem Samenvatting door een scholier 1069 woorden 24 juni 2016 5.6 2 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde De Geo 2.1 De aarde als systeem 4 sferen: - Atmosfeer: Dampkring, bestaande uit gassen Bestaat

Nadere informatie

Inspectie Verkeer en Waterstaat

Inspectie Verkeer en Waterstaat Inspectie Verkeer en Waterstaat PPL voorbeeldexamen Meteorologie 1 Waarvan zijn zichtbare weersverschijnselen in de troposfeer voornamelijk het gevolg? A) Van subsidentie. B) Van luchtvervuiling. C) Van

Nadere informatie

Opgave 3 Opbouw en afbraak van de Schotse Hooglanden

Opgave 3 Opbouw en afbraak van de Schotse Hooglanden Eindexamen vwo aardrijkskunde 214-I Aarde Opgave 3 Opbouw en afbraak van de Schotse Hooglanden Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Gebruik bron 3a en de

Nadere informatie

We hebben zeer waarschijnlijk al een (kleine) klimaatverandering meegemaakt!

We hebben zeer waarschijnlijk al een (kleine) klimaatverandering meegemaakt! We hebben zeer waarschijnlijk al een (kleine) klimaatverandering meegemaakt! 15-16 oktober 1987, windstoten tot 220 km/h, grote schade 2004, bijna 1400 tornado s december (!!) 2001, Faxai, 879 mbar 27

Nadere informatie

De super El Nino

De super El Nino De super El Nino 2015-2016 Jan Stel* & Hans Pirlet** * Janstel@skynet.be ** Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Gemiddeld om de 3-4 jaar horen we erover. Dan berichten de media over het weerfenomeen El

Nadere informatie

Hoe komt het dat er moesson is in Bangladesh?

Hoe komt het dat er moesson is in Bangladesh? Moesson Hoe komt het dat er moesson is in Bangladesh? Sanne Sas - 19 april 2017 MOESSON - H2A 1 Voorwoord Wat is moesson? Wat doet het? Wanneer is het aanwezig? Waardoor wordt het veroorzaakt? Wat zijn

Nadere informatie

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte.

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De aarde 1. Het Heelal De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De oerknal Wetenschappers denken dat er meer dan 15 miljoen jaar geleden een enorme ontploffing

Nadere informatie

Aarde: De aarde als natuurlijk systeem; samenhangen en diversiteit

Aarde: De aarde als natuurlijk systeem; samenhangen en diversiteit Aarde: De aarde als natuurlijk systeem; Aardrijkskunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht domeinen CE Aardrijkskunde A1: Geografische benadering B1: Samenhang en verscheidenheid in de wereld C1: De aarde

Nadere informatie

Antwoorden 6 vwo 5 Aarde. 1 Circulatiesystemen

Antwoorden 6 vwo 5 Aarde. 1 Circulatiesystemen Antwoorden 6 vwo 5 Aarde Circulatiesystemen a De instraling en uitstraling variëren in de tijd en per locatie (dynamisch). De totale hoeveelheid instraling en uitstraling op de aarde zijn wel gelijk aan

Nadere informatie

Werkstuk Aardrijkskunde Broeikaseffect

Werkstuk Aardrijkskunde Broeikaseffect Werkstuk Aardrijkskunde Broeikaseffect Werkstuk door een scholier 1310 woorden 20 juni 2006 6,2 45 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Het Broeikaseffect Inhoudsopgave Inleiding 1.0 Wat is het broeikaseffect?

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken Het Weer 1. Wolken Als je vaak naar buiten kijkt zie je soms wolken. Aan dan vraag jij je soms wel eens af wat er allemaal in een wolk zit. Nou ik zal eens uitleggen hoe een wolk in elkaar zit. Een wolk

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Klimaatzones en landschappen

Samenvatting Aardrijkskunde Klimaatzones en landschappen Samenvatting Aardrijkskunde Klimaatzones en l Samenvatting door S. 2507 woorden 2 december 2012 4,9 34 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand 1. Een gebied van uitersten - Middellandse zeegebied

Nadere informatie

Klimaat in de 21 e eeuw

Klimaat in de 21 e eeuw Klimaat in de 21 e eeuw Hoe verandert ons klimaat? J. Bessembinder e.v.a. Opzet presentatie Wat is klimaat(verandering)? Waargenomen klimaatverandering Wat verwachten we wereldwijd en voor Nederland Mogelijke

Nadere informatie

HOOFDSTUK 3 : KLIMAAT EN LANDSCHAPSZONES

HOOFDSTUK 3 : KLIMAAT EN LANDSCHAPSZONES HOOFDSTUK 3 : KLIMAAT EN LANDSCHAPSZONES 1.ORIËNTATIE Drie vragen staan in dit hoofdstuk centraal: 1. Hoe wordt de energie van de zon door lucht en water over de aarde verspreid? 2. Waarom zijn er o paarde

Nadere informatie

Een les met WOW - Wind

Een les met WOW - Wind Een les met WOW - Wind Weather Observations Website HAVO - VWO WOW handleiding 1 Colofon Deze les is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van het KNMI Redactie:

Nadere informatie

Samenvatting Aardrijkskunde Systeem aarde: hoofdstuk 1

Samenvatting Aardrijkskunde Systeem aarde: hoofdstuk 1 Samenvatting Aardrijkskunde Systeem aarde: hoofdstuk 1 Samenvatting door M. 3131 woorden 24 oktober 2011 6,6 23 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Wereldwijs Paragraaf 1 De zon als motor van het

Nadere informatie

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden.

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden. Thema 1 Water De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde. Bij deze watersnoodramp kwamen veel mensen

Nadere informatie

Leren voor de biologietoets. Groep 8 Hoofdstuk 5

Leren voor de biologietoets. Groep 8 Hoofdstuk 5 Leren voor de biologietoets Groep 8 Hoofdstuk 5 Weer of geen weer 1 Het weerbericht Het weer kan in Nederland elke dag anders zijn. Daarom luisteren en kijken wij vaak naar weerberichten op de radio en

Nadere informatie

De Atlantische Oceaan, de Golfstroom en ons klimaat

De Atlantische Oceaan, de Golfstroom en ons klimaat De Atlantische Oceaan, de Golfstroom en ons klimaat door Hendrik M. van Aken NIOZ Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek, Texel (aken@nioz.nl) Afb. 1. De Pelagia, het onderzoekschip van het

Nadere informatie

AARDE 1 VWO ANTWOORDENBOEK HOOFDSTUK 3 KLIMAAT EN LANDSCHAPSZONES

AARDE 1 VWO ANTWOORDENBOEK HOOFDSTUK 3 KLIMAAT EN LANDSCHAPSZONES HOOFDSTUK 3 Paragraaf 1 Oriëntatie 1 a Hoe lager de geografische breedte is, hoe meer zonnestraling het aardoppervlak ontvangt. b Het woestijngebied van de Sahara en Arabië. Het is hier overwegend onbewolkt

Nadere informatie

12. Depressies, fronten en andere neerslagproducerende weersystemen

12. Depressies, fronten en andere neerslagproducerende weersystemen 12. Depressies, fronten en andere neerslagproducerende weersystemen 12.1 Inleiding In hoofdstuk 10 (Neerslag en buien) is de samenhang besproken tussen neerslag en bewolking; ook zagen we hoe de neerslagsoort

Nadere informatie

Weer en klimaat. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Weer en klimaat. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/87209 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Water. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Water. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Water De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Water WEGWIJZER Deze module bestaat uit drie hoofdstukken.

Nadere informatie

Atmosfeer De atmosfeer bestaat uit troposfeer (8-18 km dik), stratosfeer (tot 50 km), mesosfeer en thermosfeer.

Atmosfeer De atmosfeer bestaat uit troposfeer (8-18 km dik), stratosfeer (tot 50 km), mesosfeer en thermosfeer. Samenvatting door C. 2143 woorden 24 juni 2015 6 8 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde De Geo 2 Afbraak en vorming van landschappen De hoofdvraag in dit hoofdstuk is: Op welke wijze werken exogene

Nadere informatie

3. Verwerking door discussie. (15 min.) De feiten en juiste antwoorden zijn voor de leraar ter beschikking in dit document.

3. Verwerking door discussie. (15 min.) De feiten en juiste antwoorden zijn voor de leraar ter beschikking in dit document. versie 10-12-18 Beste leerkracht, De film Morgenland gaat vergezeld van een bijbehorende verwerkingsles. De tijdsduur van film en les is een tot anderhalf uur. Morgenland is geschikt voor basisschool groepen

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

Klimaat in het brandpunt

Klimaat in het brandpunt Klimaat in het brandpunt Ad Vermaas Grootte van het Agulhaslek bepaalt mede de sterkte van de Warme Golfstroom Het warme en zoute water dat rond de punt van Zuid-Afrika de Atlantische Oceaan in lekt, versterkt

Nadere informatie

VERANDEREN VAN KLIMAAT?

VERANDEREN VAN KLIMAAT? VERANDEREN VAN KLIMAAT? Tropisch klimaat, gematigd klimaat, klimaatopwarming, klimaatfactoren...misschien heb je al gehoord van deze uitdrukkingen. Maar weet je wat ze echt betekenen? Nova, wat bedoelen

Nadere informatie

Weer en klimaat. Werkboek aardrijkskunde klas 2. Klas. Kl. klas..

Weer en klimaat. Werkboek aardrijkskunde klas 2. Klas. Kl. klas.. Weer en klimaat Werkboek aardrijkskunde klas 2 Naam... Klas.. Klas. Kl klas.. 0 Inhoudsopgave. 1-Inleiding 2-De elementen van weer en klimaat 3-Temperatuur 4-Neerslag 5-Wind 6-Klimaat 7-Begrippenlijst

Nadere informatie

2. Noem 4 belanghebbenden die botsen met elkaar als je het hebt over stedelijke distributie.

2. Noem 4 belanghebbenden die botsen met elkaar als je het hebt over stedelijke distributie. Antwoorden door een scholier 3456 woorden 7 juni 2012 6,5 11 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde 1. Leg het begrip stedelijke distributie uit. 2. Noem 4 belanghebbenden die botsen met elkaar als je het

Nadere informatie