Ontwerp bestemmingsplannen Katendrecht

Transcriptie

1 Ingenieursbureau Ontwerp bestemmingsplannen Katendrecht Wateronderzoek locaties Scharnier, Pols en Fenix Projectcode , en Datum 26 mei 2010 Versie Definitief Opdrachtgevers OBR en ds+v Opsteller Rob van der Wolf Paraaf Opsteller: Projectleider Erik Trouwborst Paraaf Projectleider:

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Beleidskader Rijkswaterstaat Gemeente Rotterdam 6 3. Beschrijving huidige situatie Oppervlaktewater Regen- en afvalwater Grondwater Funderingen Waterkeringen Waterveiligheid Wateropgave Beschrijving toekomstige situatie Effecten van het plan op het watersysteem Waterberging Afval- en regenwater Waterveiligheid en uitgiftepeil Melding aan HBR Conclusies en aanbevelingen Commentaar en advies van de beheerders Rijkswaterstaat (RWS) Waterschap Hollandse Delta (WSHD) Gemeentewerken Rotterdam, afd. Watermanagement (WM), rioolbeheerder Verwerking commentaar van beheerders 18 Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

3 Bijlage 1 Beleidskader water 19 Bijlage 2 Kaart Waterbesluit 24 Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

4 1. Inleiding Voor de opstelling van het ontwerp Bestemmingsplan zijn verschillende milieuadviezen noodzakelijk, waaronder o.a. bodem, energie, externe veiligheid, geluid, lucht, natuur en groen en water. De plangebieden liggen in het noorden van Rotterdam Zuid. Het omvat een gebied binnen de Kop van Zuid en twee gebieden op Katendrecht. In figuur 1 zijn de gebieden aangegeven die voor de ontwerp bestemmingsplannen zijn onderzocht. De ontwikkellocaties zijn Scharnier (groen omlijnd), Katendrecht Pols (geel omlijnd) en Fenix (rood omlijnd). Scharnier Fenix Katendrecht Pols Figuur 1 Begrenzing studiegebied met aanduiding ontwikkellocaties Dit rapport betreft uitsluitend het wateradvies, dat onderdeel uitmaakt van de verplichte watertoetsprocedure. De gebieden liggen allen geheel buitendijks. De waterbeheerders voor de gebieden zijn: Rijkshavenmeester; Nautisch beheer voor Nieuwe Maas en daarmee in open verbinding staande havens (Rijnhaven en Maashaven). Rijkswaterstaat; Waterbeheer (waterkwantiteit, waterkwaliteit) voor de Nieuwe Maas en daarmee in open verbinding staande havens (Rijnhaven en Maashaven). Waterschap Hollandse Delta (WSHD). Afdeling Watermanagement (WM) van Gemeentewerken Rotterdam (rioolbeheerder). Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

5 Het conceptrapport is ter beoordeling en voor advies aan voornoemde waterbeheerders in het gebied aangeboden. In hoofdstuk 6 is het commentaar van de beheerders weergegeven. Met dit wateradvies kunnen de waterparagrafen van de ontwerp bestemmingsplannen worden opgesteld. Daarnaast kan dit advies worden gebruikt voor de haalbaarheidsstudie van het te ontwikkelen plan. De verantwoordelijkheid voor alle milieuadviezen ten behoeve van de ontwerpbestemmingsplannen, waaronder dit wateradvies, berust bij de opdrachtgever. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

6 2. Beleidskader 2.1 Rijkswaterstaat Waterwet en waterbesluit (2009) Volgens de Waterwet en bijbehorend waterbesluit is het verboden om zonder toestemming van de minister van Verkeer en Waterstaat iets anders te doen met een waterstaatswerk, dan waarvoor het bedoeld is. Voor bouwen in of rond een waterstaatswerk moet daarom een vergunning in het kader van de waterwet worden aangevraagd (de vroegere WBR-vergunning). Uitzondering hierop zijn de gebieden die door het Waterbesluit zijn aangewezen als gebieden met een vrijstelling van de vergunningplicht. Van deze gebieden is bepaald dat ze uit rivierkundig oogpunt minder van belang zijn. Deze gebieden blijven wel deel uit maken van het rivierbed en kunnen bij hoogwatersituaties onder water komen te staan. Bouwen in deze gebieden geschiedt, net als elders in het rivierbed, op eigen risico. Het bebouwde buitendijks gebied van Katendrecht en omgeving valt binnen de vrijstelling van het waterbesluit (zie hiervoor bijlage 2). Het vergunningsregime is dus niet van toepassing. Het beheer van de Rijnhaven is sinds 10 maart 2010 in handen van het OntwikkelingsBedrijf Rotterdam (OBR). Daar waar sprake is van een demping gelden geen nautische belangen. Op basis van een Convenant tussen het OBR en HbR verricht de Divisie Havenmeester van het HbR de "Havenmeestertaken" in OBR-havens, waaronder de Rijnhaven. 2.2 Gemeente Rotterdam Waterplan 2 Rotterdam (2007) De gemeenteraad van Rotterdam heeft in 2007 het Waterplan 2 Rotterdam vastgesteld. Het Waterplan is een gezamenlijk en integraal product van alle waterbeheerders in de stad. In het Waterplan zijn lange termijn streefbeelden en kwaliteitsdoelstellingen geformuleerd die een beeld geven van de gewenste situatie voor het watersysteem in heel Rotterdam. De streefbeelden hebben een integraal karakter, niet alleen waterkwaliteit en -kwantiteit, maar ook natuurwaarden en belevingswaarden spelen een rol. In buitendijkse gebieden moet bij bouwen, met oog op overstroming, uitgegaan worden van een risicobenadering. Niet alleen kijken naar de kans op overstroming, maar ook naar de gevolgen. Acceptabel moet zijn dat zo n gebied vaker overstroomt, als de persoonlijke en materiële schade maar beperkt blijft. Voor de deelgemeenten Charlois en Feijenoord is in 2006 het Deelgemeentelijk Waterplan (DGWP) formeel vastgesteld. Een actualisatie van dit DGWP is thans in ontwikkeling. Voor de buitendijkse gebieden zijn geen maatregelen vastgesteld. Wel is als beleid opgenomen dat schone verharde oppervlakken, zoals daken, in buitendijkse gebieden zoveel mogelijk afgekoppeld moeten worden, met rechtstreeks afvoer naar de havens of de Nieuwe Maas. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

7 Meer relevant beleid In bijlage 1 is een beknopt overzicht opgenomen van overig relevant beleid en regelgeving waar rekening mee moet worden gehouden. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

8 3. Beschrijving huidige situatie De plangebieden (Scharnier, Pols en Fenix) vallen binnen de deelgemeente Feijenoord. De te ontwikkelen gebieden liggen geheel buitendijks, waarbij Scharnier in de Rijnhaven wordt ontwikkeld. De bestaande locaties Pols en Fenix zijn in de huidige situatie geheel verhard. Het (huidige) maaiveld (straat) ter plaatse van Pols en Fenix is globaal NAP + 3,50 m. 3.1 Oppervlaktewater De gebieden hebben geen stedelijk oppervlaktewater. De Nieuwe Maas en de daarmee in open verbinding staande Rijnhaven staan onder invloed eb en vloed van de Noordzee. Het waterpeil varieert normaal tussen NAP + 1,50 en NAP 0,50 m. 3.2 Regen- en afvalwater Met uitzondering van Scharnier, zijn de gebiedslocaties voorzien van een gemengd rioolstelsel. Afval- en regenwater wordt via één stelsel van riolen en rioolgemalen afgevoerd naar afvalwaterzuivering (AWZI) Dokhaven. Het rioolstelsel is voorzien van overstorten om bij hevige neerslag water op straat te voorkomen. De overstorten zijn gelokaliseerd aan de Nieuwe Maas en de havens. 3.3 Grondwater Het freatisch grondwater staat met name onder invloed van de Nieuwe Maas. Binnen en nabij de locatiegebieden staan veel peilbuizen alwaar de grondwaterstanden regulier worden gemeten. De ontwateringsdiepten (hoogteverschil tussen grondwaterstand en maaiveld) variëren gemiddeld van ruim 1,00 tot 1,50 m meer. Een minimale ontwateringsdiepte van 0,80 m wordt aanbevolen. De gemeten ontwateringsdiepten voldoen dus aan de eisen. 3.4 Funderingen In de nabijheid van de locaties Fenix en Pols zijn panden gefundeerd op houten palen. In onderstaand figuur is aangegeven waar die zich bevinden. Figuur 2 Locaties houten paalfunderingen Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

9 Bij een te lage grondwaterstand kunnen houten paalkoppen boven het grondwater staan, met kans op paalrot. De panden kunnen daardoor verzakken. Het grondwater kan dus onderlast (te lage grondwaterstand) veroorzaken. 3.5 Waterkeringen De plangebieden liggen geheel buitendijks en liggen niet binnen de invloedssfeer van de hoofdof secundaire waterkeringen. Bij nieuwbouw behoeft geen rekening te worden gehouden met nabij gelegen hoofd- of secundaire waterkeringen. Op onderstaand kaartje staat de primaire waterkering aangegeven. Scharnier Fenix Katendrecht Pols Primaire waterkering Kernzone Beschermingszone Figuur 3 Kaart met waterkeringen Opgemerkt wordt dat de kades langs de Rijnhaven door het Havenbedrijf Rotterdam (HBR) worden beheerd en onderhouden. Werkzaamheden aan en nabij deze kades dienen vroegtijdig te worden gemeld bij het HBR. 3.6 Waterveiligheid Effect van Wet beheer rijkswaterstaatswerken In paragraaf 2.1 is aangegeven dat het plangebied buiten het vergunningregime van de Waterwet valt. Er is dus geen vergunning van RWS nodig voor de ontwikkeling van de voorgenomen activiteiten, ook niet voor gedeeltelijk demping van de Rijnhaven (Scharnier). Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

10 Voor de waterveiligheid in het gebied wordt gekeken naar het risico van een overstroming. Dit risico bestaat uit de kans van voorkomen van een overstroming vermenigvuldigd met de gevolgen. De kans dat een overstroming plaatsvindt, wordt bepaald door het waterpeil in de Nieuwe Maas en, aangezien het plangebied niet wordt omsloten door een waterkering, de maaiveldhoogte van het plangebied. Rijkswaterstaat heeft voor Rotterdam bij een herhalingstijd van 1 x jaar de waterhoogte bij het plangebied (dijkring 17) bepaald op NAP + 3,40 m. 1 In hierna volgende figuur 3 is aangegeven waar de laagste delen zich binnen het plangebied bevinden. De laagste delen zijn donkerblauw gekleurd. Bij een hoogwaterpeil (herhalingstijd 1 x 4000) is de overstromingsdiepte het grootst. De donkerblauw gekleurde vlakken ondervinden bij hoog water de meeste overlast. Figuur 4 Overstromingsrisico (bron Provincie Zuid-Holland, overstromingsrisicokaart) Uitgaande van de bestaande maaiveld- en straathoogten tussen NAP + 3,45 en + 4,00 m is er in de huidige situatie een kans op plaatselijke overstroming. De gebiedsdelen die lager zijn gelegen dan NAP + 3,40 m hebben een kans op overstroming gelijk of groter dan een herhalingstijd van 1 : jaar. 1 Bron: Hydraulische randvoorwaarden primaire waterkeringen, Min. V&W, d.d. augustus 2007 Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

11 Gevolg van een overstroming Bij het bepalen van de mogelijke gevolgen van een overstroming wordt gekeken naar de potentiële veiligheidsrisico s, waaronder mogelijke slachtoffers en materiële schade. Materiële schade is afhankelijk van de waterdiepte die optreedt en de objecten die hiermee worden bedreigd. Enkele decimeters water in openbaar gebied hoeft niet direct schade op te leveren, maar een woning of bedrijf waarin deze hoeveelheid water staat levert wel direct schade op aan het pand en de inboedel. Daarnaast ontstaat er nog schade door eventueel productieverlies. Het optreden van overstroming van buitendijks gebied gaat in het algemeen zeer langzaam en is goed voorspelbaar. Grote stroomsnelheden zullen dus niet voorkomen. De waterdiepte is beperkt door het hoog gelegen maaiveld, waardoor de kans op verdrinking klein is. Wel kan de volksgezondheid gevaar lopen. In overstroomde gebieden zijn de riolen geheel gevuld en het rioolwater zal zich vermengen met het overstromingswater en aan de oppervlakte komen. 3.7 Wateropgave Het buitendijks gebied kent geen wateropgave, vanwege het grote afvoerend vermogen van de Nieuwe Maas. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

12 4. Beschrijving toekomstige situatie Op een drietal locaties zal nieuwbouw worden gerealiseerd. In onderstaand kaartje is de locatie Scharnier aangegeven. Figuur 5 Nieuwbouwlocatie Scharnier De locatie is thans water (Rijnhaven) en staat in open verbinding met de Nieuwe Maas. Na een gedeeltelijk demping van de Rijnhaven wordt het gebied ontwikkeld. De nieuwbouw omvat o.a. woningen, detailhandel, een supermarkt en een horecagelegenheid. In het hierna volgende figuur is de locatie Pols aangegeven. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

13 Figuur 6 Nieuwbouwlocatie Pols Bestaande bebouwing op het schiereiland zal worden gesloopt. De nieuwbouw omvat o.a. woningen, kantoren, bedrijven, commerciële voorzieningen, non-profit voorzieningen, horeca en detailhandel. In hierna volgend kaartje is de locatie Fenix aangegeven. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

14 Figuur 7 Locatie Fenix Deze locatie sluit aan op het oostelijk gelegen Pols. De bestaande Fenixloodsen worden intern verbouwd. Het programma omvat woningen, horeca, detailhandel, kantoren, bedrijven, maatschappelijke en recreatieve voorzieningen. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

15 5. Effecten van het plan op het watersysteem 5.1 Waterberging Ten behoeve van het opstellen van de ontwerp bestemmingsplannen zijn de nieuwe bouwlocatieplannen globaal. Exacte oppervlakken en hoeveelheden af te voeren afval- en regenwater water zijn onbekend. Voor de toekomstige situatie kunnen de consequenties dus alleen worden geschat. Ten opzichte van de huidige situatie kan bij realisatie van de plannen er een geringe toename zijn van de verharding. Rijkswaterstaat stelt vanwege de buitendijkse ligging en de grote omvang van het nabijgelegen oppervlaktewater geen eisen aan het open wateroppervlak, ondanks een mogelijke geringe gewijzigde verhouding verhard/onverhard. Er geldt geen compensatieplicht. Wel moet ervoor gezorgd worden dat het regenwater dat in het plangebied valt, geen overlast veroorzaakt. Dit betekent dat de afvoer van regenwater gegarandeerd moet worden. Dit kan door aanleg van afvoer naar bijvoorbeeld de Nieuwe Maas en de daarmee in open verbinding staande havens, of het nemen van maatregelen waarbij het regenwater voldoende snel kan infiltreren in de bodem. 5.2 Afval- en regenwater Regenwater Op grond van de beschikbare plangegevens wordt aangenomen dat het verhard oppervlak in de toekomst gelijk is gebleven. In de huidige situatie is er geen onverhard oppervlak. Dit geldt echter niet voor de locatie Scharnier. Aansluiting van dit nieuw verhard oppervlak op het bestaand rioolstelsel resulteert in een extra belasting op het gemengd rioolstelsel. Afvalwater Mogelijk is het aanbod van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater (dwa) in de toekomstige situatie iets hoger zijn dan nu het geval is. De benodigde gegevens zijn niet bekend. Geschat is dat er een toename is van het bruto vloeroppervlak, ten opzichte van de huidige situatie. Indien dat het geval is zal er een toename zijn van het dwa (droog weer afvoer). Bij uitwerking van het Definitief Ontwerp (DO) dienen door of namens de initiatiefnemer(s) de gevolgen voor het rioolstelsel te worden uitgewerkt in een rioleringsplan. Het plan dient ter goedkeuring aan alle waterbeheerders te worden voorgelegd. Vooral voor buitendijkse gebieden geldt als uitgangspunt de aanleg van gescheiden rioolstelsels. Alle drie locaties liggen in de directe nabijheid van de haven, waarbij verhard oppervlak (VO) rechtstreeks naar het oppervlaktewater kan afvoeren. Hierbij dient het VO wel schoon te zijn. Het Waterschap Hollandse Delta beveelt aan om zoveel mogelijk schone oppervlakken af te koppelen, ter ontlasting van het bestaand gemengd stelsel en de hydraulische belasting van AWZI-Dokhaven. Dit komt ook overeen met het beleid uit Waterplan 2 Rotterdam. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

16 Nabij de locaties Pols en Fenix zijn veel panden op houten palen gefundeerd, zie paragraaf 3.4. Om droogstaande paalkoppen tegen te gaan zou afstromend regenwater via waterdoorlatende verharding in de bodem geïnfiltreerd kunnen worden. Bij uitwerking van het DO dient nagegaan te worden of dit haalbaar is bij voornoemde locaties. Wanneer binnen het plangebied verschillende maaiveldhoogtes worden toegepast is het van belang dat bepaalde voorzieningen worden getroffen opdat het regenwater op de laagste punten geen overlast veroorzaakt. Voorkomen moet worden dat plaatselijk lage delen onder water blijven staan. Bij de ontwikkeling van locatie Scharnier moet rekening worden gehouden met een bestaande riooluitmonding in de Rijnhaven en een niet meer functionerend lozingspunt van een persleiding. Op onderstaand kaartje is een en ander aangegeven. Figuur 8 Lozingspunt riolering in Rijnhaven Voor alle locaties geldt dat schoon verharde oppervlakken rechtstreeks op de haven moeten afvoeren. De (afvalwater)riolering moet worden aangesloten op bestaande gemengde stelsels. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

17 5.3 Waterveiligheid en uitgiftepeil Voor de waterveiligheid is het toekomstige maaiveldniveau van belang. Rijkswaterstaat en de werkgroep Uitgiftepeilen van Gemeentewerken Rotterdam adviseren voor het gebied, op basis van de huidige Maatgevende Hoogwaterstand (hydraulische randvoorwaarden) en de stijging van de zeespiegel door klimaatverandering, een uitgiftepeil op NAP + 3,90 m. De minimale hoogte van het vloerpeil voor de woningen moet dan NAP+ 4,10 m zijn. Ondergrondse bergingen en parkeergarages die vanaf de straat bereikbaar zijn, moeten tot op NAP + 4,10 m waterdicht te zijn, ter voorkoming van onderlopen bij extreem hoogwater. Doordat de ontwikkeling zich buiten de primaire waterkering bevindt, wordt het gebied niet beschermd door een waterkering. Het bouwen in buitendijks gebied is op eigen risico en het Rijk, noch het Waterschap, kan voor eventuele schade aansprakelijk worden gesteld. Het betreft hier adviezen en zijn niet wettelijk verplicht. Tot slot is het goed om naast preventie ook in te zetten op gevolgbeperkingen en organisatorische voorbereiding op hoogwater. Voorbeelden hiervan zijn het verhoogd aanleggen van gebouwen en infrastructuur en gebruikmaken van waterdichte schotten. 5.4 Melding aan HBR De kades langs de Rijnhaven worden door het Havenbedrijf Rotterdam (HbR) beheerd en onderhouden. Voorafgaande aan de (plaatselijke) demping van de Rijnhaven en bouwwerkzaamheden aan en nabij kades dient bij het HbR en het OBR een melding te worden gedaan. De werkzaamheden dienen in goede harmonie tussen OBR en HbR te worden besproken, mede ter waarborging van de nautische belangen. 5.5 Conclusies en aanbevelingen Algemeen, geldend voor alle 3 locaties Het gebied ligt buitendijks en er geldt geen compensatieplicht. Bij nieuwbouw behoeft geen rekening te worden gehouden met nabij gelegen hoofd- of secundaire waterkeringen. Beschermingszones liggen buiten de plangebieden. Voorafgaand aan bouwwerkzaamheden nabij kades dient het HBR te worden geïnformeerd. Met oog op mogelijke overstromingen geschiedt het bouwen op eigen risico. Aanbevolen wordt een voldoende hoog uitgiftepeil en vloerpeil te realiseren, respectievelijk op NAP + 3,90 m en NAP m. Door de nieuwbouw zal de belasting op het rioolstelsel enigszins kunnen toenemen. Schone oppervlakken en daken grenzend aan de havens afkoppelen, waarbij regenwater rechtstreeks afvoert naar buitenwater. Overige oppervlakken aansluiten op (verbeterd) gescheiden riolering. Bij definitieve plannen (bestemmingsplan) dient per locatie een rioolplan te worden opgesteld, ter beoordeling van alle waterbeheerders. Specifiek voor Locatie Scharnier Er dient rekening te worden houden met een bestaande en functionerende riooluitlaat en een voormalig lozingspunt riolering aan de Hillelaan. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

18 6. Commentaar en advies van de beheerders 6.1 Rijkswaterstaat (RWS) Bram Jansen, d.d Nautisch beheer Het beheer van de Rijnhaven is sinds 10 maart 2010 in handen van het OntwikkelingsBedrijf Rotterdam (OBR). Op basis van een Convenant tussen het OBR en HbR verricht de Divisie Havenmeester van het HbR de "Havenmeestertaken" in OBR-havens, waaronder de Rijnhaven. Aansluitend verzoek ik u de Rijkshavenmeester als waterbeheerder op pagina 4 in de inleiding van uw plan te benoemen. Waterkwaliteit Par. 5.2 (pagina 15). Vermeldt is dat bij nieuwe gebouwen die direct aan de Nieuwe Maas grenzen het dakoppervlak afgekoppeld moet worden. Dit is geen verplichting en is alleen van toepassing indien de af te koppelen oppervlakken schoon zijn. Par In de conclusie staat dat overige schone oppervlakken aansluiten op (verbeterd) gescheiden riolering. Aangezien de overige schone en niet schone oppervlakken op het riool dan wel op het vuilwaterriool dienen te worden aangesloten, dient het woord schone uit deze zin te worden verwijderd. In bijlage 1 op pagina 19 aangegeven dat Rijkswaterstaat is het bevoegd gezag voor lozingen op de Nieuwe Maas en alle in open verbinding daarmee staande havens. 6.2 Waterschap Hollandse Delta (WSHD) Henk Smit, d.d Het wateradvies t.b.v. de ontwerp Bestemmingsplannen Katendrecht (3 locaties) geeft geen aanleiding tot opmerkingen van de kant van het Waterschap. WSHD ziet de rioleringsplannen van de betreffende gebieden t.z.t. graag tegemoet. 6.3 Gemeentewerken Rotterdam, afd. Watermanagement (WM), rioolbeheerder Kees Koudstaal, d.d Par Uitgangspunt riolering: gescheiden rioolstelsel (buitendijks gebied). Par Dakvlakken direct afvoeren naar oppervlaktewater, waarbij ieder dakvlak schoon dient te zijn. Par Uitgiftepeil en vloerpeil: respectievelijk m en m. 6.4 Verwerking commentaar van beheerders Het commentaar van RWS, het Waterschap en WM is in de desbetreffende hoofdstukken van dit rapport verwerkt. Bij 6.3, 3 e aandachtspunt wordt opgemerkt dat i.o.m. de werkgroep Uitgiftepeilen peilen worden aangehouden van resp. + 3,90 en + 4,10 m. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

19 Bijlage 1 Beleidskader water Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) Het beleid over de waterkwaliteit op Europees niveau is vastgelegd in de Europese Kaderrichtlijn Water. De KRW stelt doelen voor een goede ecologische en chemische toestand van het oppervlakte- en grondwater in 2015, Die doelstelling is verplicht, maar de weg ernaartoe wordt niet centraal gestuurd. Die mogen lidstaten van de EU zelf invullen, mits ze er alles aan doen die doelen te bereiken. In 2015 moet het oppervlaktewater voldoen aan: - normen voor chemische stoffen - ecologische doelstellingen Voor grondwater gelden aparte normen voor chemische stoffen Waterwet De EU stelt de norm voor prioritaire stoffen vast voor alle lidstaten. Ecologische doelstellingen mogen lidstaten en regio s zelf vaststellen. Momenteel wordt gewerkt aan doelstellingen en maatregelen om deze te bereiken, in 2009 wordt dit vastgelegd in stroomgebiedsbeheersplannen, in 2015 moeten de doelen in principe zijn bereikt. Doelstelling van de Waterwet: Het voorkomen en waar nodig beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, in samenhang met de bescherming en verbetering van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen en de vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen. De kern van de Waterwet is integraal waterbeheer: gericht is op alle aspecten van het watersysteem in hun onderlinge samenhang. Om het beheer zo goed mogelijk vorm te geven is ervoor gezorgd dat het huidige wettelijke instrumentarium zoveel mogelijk is gestroomlijnd en gemoderniseerd. De wet- en regelgeving die de Waterwet vervangt/samenvoegt zijn: - Wet op de waterhuishouding - Wet op de waterkering - Grondwaterwet - Wet verontreiniging oppervlaktewateren - Wet verontreiniging zeewater - Wet droogmakerijen en indijkingen - Wet beheer rijkswaterstaatswerken - Waterstaatswet Wrakkenwet - Saneringsregeling voor waterbodems van de Wet bodembescherming Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

20 (ex.) Wet op de waterhuishouding (overgegaan in Waterwet) (ex.) Wet verontreiniging oppervlaktewateren (Wvo, overgegaan in Waterwet) Nationaal Waterplan Advies Waterbeheer 21 e eeuw (WB21) Hierin worden regels gesteld voor het beleid en het beheer van de waterhuishouding. Het bevat onder andere eisen voor het kwantiteitsbeheer. Voor lozingen op (en onttrekking van) oppervlaktewater moet meestal een vergunning worden aangevraagd. Ook voor lozing van regenwater is, afhankelijk van de hoeveelheid, een vergunning nodig van de waterkwantiteitsbeheerder. In deze wet wordt de kwaliteit van het oppervlaktewater geregeld. Op grond van deze wet worden onder meer vergunningen voor lozingen op oppervlaktewater geregeld. Regenwater dat niet verontreinigd is mag zonder Wvo-vergunning worden geloosd. Wettelijke normen voor de verontreinigingsgraad van regenwater zijn niet vastgesteld. Voor het binnendijks gebied is het Waterschap als waterkwaliteitsbeheerder de bevoegde controlerende instantie. Voor het buitendijksgebied (Nieuwe Maas en alle daarmee in open verbinding staan havens) is Rijkswaterstaat het bevoegd gezag. Het Nationaal Waterplan is de opvolger van de Vierde Nota Waterhuishouding uit 1998 en vervangt alle voorgaande Nota's Waterhuishouding. Het Nationaal Waterplan is opgesteld op basis van de Waterwet die inmiddels in werking is getreden en beschrijft de hoofdlijnen van het nationale waterbeleid. Op basis van de Wet ruimtelijke ordening heeft het Nationaal Waterplan voor de ruimtelijke aspecten de status van structuurvisie. Belangrijke onderdelen van het Nationaal Waterplan zijn het nieuwe beleid op het gebied van waterveiligheid, het beleid voor het IJsselmeergebied, het Noordzeebeleid en de Stroomgebiedbeheerplannen op grond van de KRW. Tevens bevat het Nationaal Waterplan een eerste beleidsmatige uitwerking van de kabinetsreactie op het advies van de Deltacommissie. Deze is opgesteld om te anticiperen op de klimaatveranderingen, het stijgen van de zeespiegel, de bodemdaling en de verstedelijking. Doel is om in de toekomst wateroverlast te voorkomen. Kernbegrip met betrekking tot de waterkwantiteit is: water eerst vasthouden, eventueel bergen en dan pas afvoeren. Voor de waterkwaliteit geldt: water schoon houden, scheiden en zuiveren. Regenwater zoveel mogelijk afkoppelen van het riool is volledig hiermee in lijn. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

21 Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW, 2003), NBW actueel (2008) en Wet op de Ruimtelijke Ordening (Wro) Wet milieubeheer Besluit lozing afvalwater huishoudens en Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (bedrijven) Grondwaterbeheersplan (Provincie Zuid-Holland) Beschrijving taken en verantwoordelijkheden van gemeenten en waterschappen. Het bevat concrete afspraken om de doelstellingen van het Waterbeheer 21e eeuw te bereiken. Doel is om het watersysteem in 2015 op orde te hebben en het daarna op orde te houden. Bij elk structuurplan en bestemmingsplan moeten vooraf de consequenties voor de waterhuishouding in kaart worden gebracht. Het afkoppelen van regenwater is één van de mogelijkheden om eventuele negatieve gevolgen van een plan voor de waterhuishouding te voorkomen. De werknorm voor wateroverlast is dat eens per 100 jaar geen inundatie vanuit oppervlaktewater mag voorkomen. Bij toename van verhard oppervlak door een ontwikkeling is de initiatiefnemer verantwoordelijk voor realisatie van compenserend wateroppervlak of berging. Per 1 november 2003 is de Watertoets wettelijk verplicht gesteld in WRO (en is een belangrijk uitgangspunt in de WRO (juli 2008)). Dit betekent dat er vooral meer ruimte voor water moet komen, maar ook dat er anders moet worden nagedacht over regenwaterafvoer. In de zogenaamde deelstroomgebiedsvisies (DSGV) worden de maatregelen geschetst om aan de NBW-afspraken te voldoen. Alle Waterschappen hebben in 2005 de wateropgave voor hun beheersgebied op moeten stellen. In 2008 is het NBW geactualiseerd. Deze wet regelt in brede zin de bescherming van het milieu waaronder water. In artikel is de zorgplicht van de gemeente voor een doelmatige inzameling en transport van afvalwater opgenomen. Om aan deze taak te voldoen legt de gemeente een gemengd, een gescheiden of een verbeterd gescheiden rioolstelsel aan. Naast het aanleggen van de leidingen heeft de gemeente ook de taak/plicht de leidingen te onderhouden en indien nodig te vervangen. Regenwater van particuliere terreinen wordt aangemerkt als huishoudelijk afvalwater. Als het milieuhygiënisch verantwoord is, hoeft het regenwater niet via de riolering te worden afgevoerd. Vanaf januari 2008 gelden algemene regels voor het lozen van grondwater en hemelwater (m.u.v. IPPC bedrijven en landbouwbedrijven). De gemeente is, via de DCMR Milieudienst Rijnmond, het bevoegde gezag. Hoe met afvalwater, regenwater en grondwater wordt omgegaan zal worden beschreven in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). De beleidsvoornemens voor het grondwaterbeheer staan in dit Grondwaterbeheersplan Zuid-Holland. De provincie wil zorgen voor voldoende grondwater met een kwaliteit die geschikt is voor alle functies die ervan afhankelijk zijn. De grondwaterhuishouding moet duurzaam en evenwichtig zijn, zodat het beschikbare grondwater juist wordt verdeeld en de kwaliteit gewaarborgd blijft. In het grondwaterbeheersplan is een aantal doelen opgenomen. Voor stedelijk dient ter bescherming van (houten) funderingen zo veel mogelijk een vast grondwaterregime te worden gehandhaafd. Een vast grondwaterregime kan tevens een bijdrage leveren om wateroverlast door te hoge of lage grondwaterstand tegen te gaan. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

22 Bouwbesluit Beleidsplan Groen, Water en Milieu (BMW) Nota regels voor Ruimte (8 maart 2005, gewijzigd januari 2007), van GS Provincie Zuid- Holland), voorheen Nota Planbeoordeling Provinciaal Waterplan Ontwerp Deelstroomgebiedvisie Midden Holland, feb Gemeentelijk Rioleringsplan Hierin worden eisen gesteld aan bouwwerken waaronder de riolering. Een dak moet een regenwaterafvoer hebben die kan worden aangesloten op het openbare riool. De norm NEN 3215 stelt eisen aan de afvoer- voorzieningen op particulier terrein. Eisen en verantwoordelijkheden voor afvoervoorzieningen op openbaar terrein zijn opgenomen in de gemeentelijke aansluitverordening. In Rotterdam is dit de Leidingverordening. Hierbij zijn het provinciale Waterhuishoudingsplan (van Zuid-Holland) en het Milieubeleidsplan samengevoegd tot een integraal plan. Duurzaamheid en omgevingskwaliteit zijn sleutelbegrippen. Afkoppelen draagt hieraan bij. Toetsingskader voor de waterparagraaf in bestemmingsplannen De waterparagraaf dient ten minste in te gaan op: - omschrijving effecten waterkeringzorg en waterhuishouding (inundatierisico en consequenties voor waterkwaliteit en riolering) - beschrijving van wijze waarop de initiatiefnemer de adviezen van de waterkwaliteitsbeheerder(s) heeft verwerkt - beschrijving van de wijze waarop de wateradviezen worden verwerkt in de plankaart en voorschriften. Het Provinciaal Waterplan Zuid-Holland geeft antwoord op de vraag wat er in de periode moet gebeuren om de provincie Zuid-Holland ook in de toekomst op een duurzame wijze veilig en leefbaar te houden en vervangt voor water het Beleidsplan Groen, Water en Milieu. Het gaat daarbij om - het waarborgen van de veiligheid tegen overstromingen, - het realiseren van mooi en schoon water, - ontwikkelen van een duurzame zoetwatervoorziening - het realiseren van een robuust en veerkrachtig watersysteem Het plan werkt de strategische wateropgaven voor drie gebieden verder uit, in samenhang met economische, milieu- en maatschappelijke opgaven. Dit leidt tot een integrale visie op de ontwikkeling van de Zuid-Hollandse Delta, het Groene Hart en de Zuidvleugel van de Randstad. Op basis van landelijk afgesproken principes en uitgangspunten voor de lange termijn wordt een beeld geschetst van zowel waterproblematiek als de richting waarin oplossingen gezocht moeten worden om de problemen het hoofd te kunnen bieden. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) Rotterdam is een wettelijk verplicht meerjarenbeleidsplan, dat alle aspecten op het gebied van de rioleringstaak van de gemeente Rotterdam behandelt. Het plan is in overleg met de waterkwaliteitsbeheerders opgesteld en is een bijlage bij het Waterplan Rotterdam. In combinatie met de herstructurering van bepaalde wijken maakt het afkoppelen van schone oppervlakte kansrijk. Het plan is onlangs door de gemeenteraad vastgesteld. Een tweetal bijzonderheden hieruit zijn: de jaarlijks ter vervangen kilometers riolering wordt vergroot van 14 km in 2000 naar 40 km in 2010; kansen worden benut om gemengde rioolstelsels te vervangen door gescheiden stelsels (afkoppelen van regenwater). Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

23 Afkoppelkansenkaart Rotterdam, jan Kaarten waarop locaties staan aangegeven die kansrijk zijn voor afkoppelen van verharde oppervlakken. Wateronderzoek , , Definitief 26 mei van 24

24 Bijlage 2 Kaart Waterbesluit Bestemmingsplannen Katendrecht Projectcode Versie Datum Pagina Wateronderzoek Definitief 26 mei van , ,