Toetsing waterhuishouding

Transcriptie

1 Toetsing waterhuishouding Bedrijventerrein Hattemerbroek - deelgebied Hattem Quickscan waterhuishouding - nieuwe stedenbouwkundige opzet Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V. december 2009 concept

2 Toetsing waterhuishouding Bedrijventerrein Hattemerbroek - deelgebied Hattem Quickscan waterhuishouding - nieuwe stedenbouwkundige opzet dossier : C registratienummer : ON-D versie : 1 Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V. december 2009 concept DHV B.V. Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van DHV B.V., noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Het kwaliteitssysteem van DHV B.V. is gecertificeerd volgens ISO 9001.

3 INHOUD BLAD 1 INLEIDING 2 2 HET OORSPRONKELIJKE PLAN 3 3 GEWIJZIGD PLAN Het plan Uitgangspunten voor de waterhuishouding Ontwerp waterhuishouding en beschikbare berging Mogelijkheden extra waterberging 4 4 CONCLUSIE 4 5 COLOFON 4 BIJLAGEN 1 Ontwerp waterhuishouding 2 Profielen ON-D

4 1 INLEIDING DHV heeft voor bedrijventerrein Hattemerbroek het totale civieltechnische voorbereidingstraject uitgevoerd. Het traject bestond op hoofdlijnen uit het opstellen van het waterhuishoudkundig ontwerp en de bouw- en woonrijp besteksvoorbereiding. Het bouw- en woonrijp maken van het totale plangebied is reeds aanbesteed. In het westelijk deel (deel Oldebroek) is de uitvoering in 2007 gestart. Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek is voornemens het oostelijk deel (deel Hattem) uit te breiden. De voorgenomen uitbreiding heeft geresulteerd in een gewijzigd stedenbouwkundig ontwerp (concept) waarbij de infrastructuur eveneens gewijzigd is DHV is gevraagd om te toetsen of het ontwerp voor de waterhuishouding voldoet aan de opgave die er ligt in het gebied. ON-D

5 2 HET OORSPRONKELIJKE PLAN Het plan Het oorspronkelijke ontwerp voor de waterhuishouding gaat uit van een plangebied van 25,5 ha. In figuur 1 staat het oorspronkelijke stedenbouwkundig ontwerp weergegeven. Het ontwerp van de waterhuishouding staat weergegeven in bijlage 1. Bij de technische uitwerking van de waterstructuur is uitgegaan van de volgende principes: Op het bedrijventerrein wordt een Verbeterd Gescheiden Stelsel (VGS) aangelegd; Hemelwater van wegen en terreinen voert af op het VGS; Het eerste afstromende water met straatvuil (first flush) voert af naar de RWZI; Bij hevige buien treden regenwateruitlaten in werking die water afvoeren op het oppervlaktewater; Hemelwater van daken voert rechtstreeks af op oppervlaktewater. Figuur 1: Stedenbouwkundig ontwerp Uitgangspunten voor de waterhuishouding Voor de berekening van de benodigde waterberging zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 90% van het uitgeefbaar terrein voert hemelwater af op oppervlaktewater; 45% van het bruto uitgeefbaar terrein bestaat uit dakoppervlak; 45% van het bruto uitgeefbaar terrein bestaat ui terreinverharding; Het VGS beschikt over 4 mm berging in het stelsel; Er is gerekend met de volgende oppervlakken: o 0,8 ha wegen; o 6,1 ha terreinverharding; o 6,1 ha afvoerend dakoppervlak; De afvoer uit het plangebied mag bij een bui van T=10 niet groter zijn dan de landelijke afvoer (1,5 l/s/ha). Om de afvoer te beperken dient de maatgevende bui van 35,7 mm in 45 minuten binnen het plangebied te worden geborgen. Hierop mag 1 mm in mindering worden gebracht ten gevolgen van inloopverliezen door verdamping en plasvorming op straten, daken en terreinverhardingen; Maximale peilstijging bij T=10: 0,4 m ON-D

6 Rekening houdend met de eerder genoemde uitgangspunten is een bergingsberekening uitgevoerd. De resultaten hiervan staan hieronder in een overzicht weergegeven: Tabel 1 : Overzicht bergingsopgave (deel Hattem) Oorspronkelijk deelplan Hattem T=10, in 45 min (35,7-1 = 34,7 mm) T=100, in 2 uur (50 mm 1 = 49 mm) Verhard oppervlak plangebied (m 2 ) Bergingsopgave (m 3 ) Landelijke afvoer (1,5 l/s/ha) Afvoer via VGS naar RWZI (m 3 ) Benodigde berging (m 3 ) Uit bovenstaande tabel blijkt dat bij een bui van bui van 35,7 mm in 45 minuten (T=10, maatgevende bui) m 3 berging gerealiseerd moet worden. In het waterhuishoudingsplan is aangegeven dat deze bui geborgen wordt in de watergangen in het plangebied. Hierbij treedt een peilstijging van 0,44 m op in de watergangen. ON-D

7 3 GEWIJZIGD PLAN 3.1 Het plan Door de voorgenomen uitbreiding (aankoop percelen) neemt het verharde oppervlak toe. In figuur 2 is het concept stedenbouwkundig plan weergegeven. 3.2 Uitgangspunten voor de waterhuishouding De toename aan verhard oppervlak heeft gevolgen voor de waterbalans. De benodigde hoeveelheid waterberging is berekend met de uitgangspunten die gehanteerd zijn bij de oorspronkelijke inrichting. De oppervlakken in de gewijzigde opzet zijn als volgt: 1,4 ha wegen; 7,8 ha terreinverharding; 7,8 ha afvoerend dakoppervlak. Figuur 2: concept stedenbouwkundig ontwerp (d.d. 14/08/09) De oorspronkelijke en gewijzigde bergingsopgave zijn weergegeven in tabel 2: Tabel 2 : Overzicht bergingsopgave oppervlaktewater Oorspronkelijk plan Gewijzigd plan T=10, in 45 T=100, in 2 uur T=10, in 45 min T=100, in 2 uur min (35,7-1 = 34,7 mm) (50 mm 1 = 49 mm) (35,7-1 = 34,7 mm) (50 mm 1 = 49 mm) Verhard oppervlak plangebied (m 2 ) Bergingsopgave (m 3 ) Landelijke afvoer (1,5 l/s/ha) Afvoer via VGS naar RWZI (m 3 ) Benodigde berging (m 3 ) Uit bovenstaande bergingsberekening blijkt dat bij een T=10 neerslaggebeurtenis er m 3 waterberging benodigd is. Dit is een toename van m 3 ten opzichte van het oorspronkelijke plan. ON-D

8 3.3 Ontwerp waterhuishouding en beschikbare berging Bij de uitwerking van de waterstructuur is uitgegaan van de volgende uitgangspunten: Waterberging vindt plaats in watergangen langs de infrastructuur (zie figuur 3). De watergangen hebben een breedte van 7 meter (insteek-insteek) en een talud van 2:3. Voor de meest westelijk gelegen watergang wordt een profiel gehanteerd waarbij het onderhoudspad benut kan worden voor waterberging. Dakoppervlakken wateren zoveel mogelijk rechtstreeks af op oppervlaktewater. Figuur 3: Gewenste inrichting waterstructuur In figuur 3 is met een blauwe lijn de waterstructuur weergegeven welke wordt gerealiseerd in het gebied. Indien het watersysteem volgens de uitgangspunten (figuur 3) wordt gerealiseerd ontstaat er in totaal m aan watergang. Uitgaande van de profielen in bijlage 2 en een maximale peilstijging van 0,4 m, kan hierin m 3 water geborgen worden. Dit betekent dat er bij een T=10 bui een bergingstekort is van m 3 (noodzakelijke berging is m 3 ). 3.4 Mogelijkheden extra waterberging In het plangebied zijn er een tweetal mogelijkheden om extra waterberging te creëren. De spoorsloot langs het spoor kan benut worden voor waterberging en door de bermsloot langs de Zuiderzeestraatweg anders in te richten kan hemelwater van daken direct afvoeren op deze bermsloot. Daarnaast heeft Waterschap Veluwe aangegeven dat een grotere peilstijging dan 0,4 meter bij T=10 bespreekbaar is. Benutten spoorsloot Indien de spoorsloot (ca. 400 m) benut wordt voor waterberging en met hetzelfde profiel wordt aangelegd als de overige watergangen wordt er extra waterberging gecreëerd. Bij een peilstijging van 0,4 m kan in deze watergang 570 m 3 water geborgen worden. In de huidige situatie voert de spoorsloot af op een lager peil. Om de spoorsloot te kunnen benutten voor waterberging moet deze losgekoppeld worden van het lagere peil en gekoppeld worden aan het watersysteem van het bedrijventerrein. Dakwater percelen Zuiderzeestraatweg afvoeren op bermsloot Door in het zuidelijk deel van het plangebied dakoppervlak direct te laten afvoeren op een bestaande bermsloot langs de Zuiderzeestraatweg hoeft er minder bergingscapaciteit te worden gerealiseerd in het plangebied. Hiervoor zal de bermsloot anders moeten worden ingericht. De percelen langs de Zuiderzeestraatweg hebben in totaal een oppervlak van 4,3 ha. Als uitgangspunt wordt gehanteerd dat 90% van de kavel verhard is en 50% hiervan bestaat uit dakoppervlak. Dit betekent dat 1,9 ha direct kan afvoeren op de watergang. Hiermee hoeft er bij T= m 3 minder water geborgen ON-D

9 te worden en bij T= m 3. Aangezien de zuidzijde van het plangebied 510 meter lang is, betekent dit dat bij berging van 925 m 3, 1,8 m 3 water per meter geborgen moet worden. Meer peilfluctuatie toe laten De hoeveelheid berging die in het gebied kan worden gerealiseerd is afhankelijk van de peilstijging die in de watergangen mag optreden. Waterschap Veluwe stelt als randvoorwaarde bij de in het plan aan te houden peilfluctuaties dat bij T=100 geen inundatie mag optreden en dat bij T=10 lozing van het rioolstelsel (VGS) goed mogelijk moet blijven. In onderstaande tabel is voor verschillende scenario s doorgerekend hoeveel peilstijging er optreedt bij een bui van T=10 en T=100. Nummer Benutten van Dakoppervlak Peilstijging in m bij Peilstijging in m bij scenario spoorsloot zuidelijke percelen T=10, in 45 min (35,7-1 T=100, in 2 uur (50 mm direct afvoeren = 34,7 mm) 1 = 49 mm) 1 Ja Ja 0,49 0,58 2 Ja Nee 0,54 0,65 3 Nee Ja 0,56 0,66 4 Nee Nee 0,61 0,74 Uit bovenstaande tabel blijkt dat er relatief weinig verschil zit in de peilstijging bij T=10 en T=100, dit komt doordat bij een peilstijging van groter dan 0,35 m ook het onderhoudspad van de meest westelijk gelegen watergang benut kan worden voor waterberging. Het omliggende agrarische gebied ligt op 1,10 m +NAP. Bij geen enkele van de scenario s treedt inundatie op van het omliggende gebied. In het meest ongunstige scenario komt het waterpeil bij T=100 te liggen op 1,09 m +NAP. Aanbevolen wordt om beide maatregelen toe te passen Benutten spoorsloot (scenario 1, figuur 4), zodat bij T=10 een peilstijging optreedt van 0,49 m. Bij de technische uitwerking van de waterstructuur is reeds aangetoond dat een peilstijging van 0,44 m geen problemen oplevert met de afvoer van het rioolstelsel (VGS). In de technische uitwerking van het riolerings- en Dakoppervlak direct afvoeren afwateringsplan zal getoetst worden of een peilstijging van 0,49 m problemen oplevert. Mocht dit het geval zijn, dan wordt verwacht dat met aanpassingen in het rioolstelsel de problemen opgelost kunnen worden. Figuur 4: scenario 1, benutten spoorsloot en dakoppervlak direct afvoeren ON-D

10 4 CONCLUSIE Door de toename van verhard oppervlak in het plangebied neemt de benodigde waterberging bij T=10 toe met m 3 tot totaal m 3. Met het uitgangspunt watergangen langs infrastructuur wordt nog onvoldoende waterberging in het plan gecreëerd (bijkomend voordeel van dit uitgangspunt is wel dat het hemelwater van dakoppervlakken eenvoudig kan afwateren op oppervlaktewater). Het is daarom noodzakelijk om deze extra waterberging te realiseren. De gemeente is voornemens om het bergingstekort op te lossen door: Benutting waterberging in sloot langs spoor. en Dakwater percelen Zuiderzeestraatweg afvoeren op bermsloot. en Toelaten grotere peilstijging dan 0,4 meter bij T=10. Indien deze maatregelen genomen worden, stijgt het waterpeil bij T=10 met 0,49 meter tot 0,84 m +NAP. Het rioolstelsel kan dan nog voldoende goed lozen op het oppervlaktewater en bij T=100 treedt geen inundatie op naar naast liggende percelen. ON-D

11 5 COLOFON Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V./Toetsing waterhuishouding ON-D Opdrachtgever : Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V. Project : Toetsing waterhuishouding Dossier : C Omvang rapport : 4 pagina's Auteur : Rinus Hoogeslag Interne controle : Evert de Lange Projectleider : Rob Engbers Projectmanager : Peter Leferink Datum : 4 december 2009 Naam/Paraaf : ON-D

12 Ruimte en Mobiliteit Verlengde Kazernestraat ZA Deventer Postbus AX Deventer T (0570) F (0570) E [email protected]

13 Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V./Toetsing waterhuishouding bijlage 0 ON-D

14 BIJLAGE 1 Ontwerp waterhuishouding Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V./Toetsing waterhuishouding bijlage 1 ON-D

15 BIJLAGE 2 Profielen Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V./Toetsing waterhuishouding bijlage 2 ON-D

16 Profiel westelijk gelegen watergang 7 m 1,15 m 0,60 m 0,35 m 2,63 m 2,85 m 1,52 m 8,05 m Profiel overige watergangen 7 m 1,15 m 0,60 m 2,62 m 2,05 m 2,32m 5 m Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V./Toetsing waterhuishouding bijlage 2 ON-D

17 Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V./Toetsing waterhuishouding bijlage 2 ON-D