Kledingstoffen groep 7 en 8

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kledingstoffen groep 7 en 8"

Transcriptie

1 2011 Kledingstoffen groep 7 en 8 Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 10 tot 14 jarigen

2 Stoffenonderzoek binnen thema kleding In de kapstok kom ik weinig aanknooppunten tegen voor een les mens en natuur maar dan zou deze les een mooie aanvulling zijn voor de leerlingen die hieraan meedoen. Mijn insteek zal vooral zijn waarom kleding, en een onderzoek naar verschillende stoffen. In drie verschillende practica zullen de leerlingen met een microscoop kijken naar de structuur van verschillende vezels, de brandbaarheid van verschillende stoffen bekijken en de sterkte van stoffen vergelijken. Voor de verschillende stoffen gebruik ik twee of drie natuurlijke vezels (Wol, katoen en linnen) en twee of drie synthetische vezels (Acryl, fleece en nylon). Daarnaast zullen we ook kijken waarom er combinaties worden gebruikt van natuurlijke en synthetische stoffen. Lesvoorstel Wanneer? Wat? Hoe? Wie? Aanvang les en ongeveer 15 minuten. Waarom kleding, Waarvan gemaakt en onderscheid tussen natuurlijke en synthetische stoffen Korte uitleg geschiedenis en stoffen laten voelen en zien Instructie door docent en van lln zelf door verschil te voelen en te zien. 1. Carrousel van drie practica waar de lln meteen mee kunnen beginnen na de eerste instructies (30) 2. Zie 1 (30) 3. Zie 1 (30) Microscopie (vezels) Brandbaarheid Sterkte Zie beschrijving proeven Zie 1 Zie 1 Zie 1 Zie 1 Zie 1 Zie 1 Wijzen op veiligheid bij practica (kaarsje) Lln gaan zelf aan de gang aan de hand van de beschrijvin Het zijn weinig lln dus docent kan het alleen aan. Evt. toa Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 1

3 Welke presentatievorm kies je om je kennis over te brengen op de rest van jouw klas/groep? (30) Korte evaluatie en resultaten vergelijken en een presentatievorm kiezen en uitwerken. Groepsopdracht Instructie docent en coaching Waarom dragen mensen kleren? (Korte inleiding, film klokhuis is duidelijk) Mensen zijn kleren gaan dragen omdat ze het koud hadden. Vroeger hadden mensen veel meer haar op hun lijf dan nu. Maar door de eeuwen heen kregen ze minder haar, waardoor ze in de winter vellen van dieren moesten dragen om warm te blijven. Om die vellen gemakkelijker te kunnen dragen (ze gleden steeds van hun lijf af), ging men de uiteinden aan elkaar naaien. Dat was het begin van kledin Door de tijd heen verloren wij bijna al ons haar (behalve op ons hoofd) en gingen we ons schamen om bloot rond te lopen. Vandaar dat we nu altijd kleding dragen. Er is zelfs een tijd geweest dat je ook in bad kleding moest dragen, anders was je onfatsoenlijk. Tegenwoordig gaan we met de mode mee en kiezen kleren niet alleen om ons warm te houden, maar ook om er leuk uit te zien. Er zijn verschillende stoffen waarvan kleding gemaakt wordt. Een aantal daarvan gaan we onderzoeken op verschillende functies. Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 2

4 1: Brandbaarheid van stoffen. De onderzoeksvraag is: Is er verschil van brandbaarheid tussen Wol, acryl, katoen en nylon? Voor de drager van kleding is het heel belangrijk dat je weet of jouw kleding brandbaar is of niet. Je kunt je voorstellen dat kleding van een brandweerman of van een kok niet echt brandbaar is. Materialen: Vier verschillende draadjes Kroezentan Waxinelichtje. Lucifers. Hoe gaan we dat onderzoeken? Doe een jas aan en doe een veiligheidsbril op. Leg van elke stof een draad op een van de vier schoteltjes. Steek het kaarsje aan met een lucifer. Pak met een kroezentang (een schaar zonder scherpe kanten en met een boog) een van de draadjes vast. Steek het draadje voorzichtig aan met het kaarsje en let goed op (ruiken en kijken). Vul je resultaten in de hieronder staande tabel in. Herhaal deze proef met de drie andere draadjes. Brandbaar: Goed/slecht/niet. Geur: Plastic/anders Wat blijft er over? Wol Dooft vanzelf Verbrand vlees Grof as (brokjes) Acryl Brand heel goed Plastic/zuur Harde korrels Katoen Brand goed Verbrand papier Heel fijn as Nylon Smelt Plastic/zuur Harde druppels Vergelijk je resultaten met de tabel die je hebt gehad. Wat is je conclusie? Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 3

5 2. Sterkte van verschillende stoffen. De onderzoeksvraag is: Welke stof is het sterkst; Wol, acryl, nylon of katoen? Wat denk je, zou een rugzak van wol sterk genoeg zijn voor je boeken of denk je dat je een laptop in een katoenen tas kunt doen. Welke stof is het sterkst? Materialen: Vier even lange en even dikke draden van wol, katoen, acryl en nylon. De proefopstelling zoals die hierboven staat afgebeeld. Gewichtenhouder met verschillende massa`s. Hoe gaan we dit onderzoeken? Maak een van de draden bovenaan de statief vast zoals in het plaatje. Maak onderaan de draad een lusje en hang daar een gewichthouder in. Kijk nu hoever de draad uitgerekt is op de liniaal en schrijf dit op in de tabel bij 50 gram. Doe nog een gewichtje in de houder en vul de uitrekking in (Eindstand liniaal-beginstand liniaal. Doe er weer een gewichtje bij en noteer weer de uitrekking in de tabel. Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 4

6 Ga hiermee door totdat de draad breekt. Herhaal dit bovenstaande met de andere drie draden. 500 g 1000 g Wol xxx xxx Katoen xxx xxx Acryl xxx xxx Nylon De tabel was niet ruim genoeg voor de nylondraad. Deze brak pas tussen de 5500 en 6000 gram. Vergelijk de resultaten met de tabel die je hebt gehad. Wat is je conclusie? Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 5

7 3. Microscooponderzoek van de verschillende stoffen. Hoe zien de stoffen er met een microscoop uit? Wie wil niet de stoffen van heel dichtbij bekijken? Alle vier de stoffen ga je bekijken met een microscoop en als je ze 400 maal vergroot dan zie je heel duidelijke verschillen De begeleider legt uit wat je moet doen en als je het beeld hebt dan vul je in de onderstaande tabel de resultaten in. Wat zie je precies? Materialen: Een digitale microscoop met computeraansluitin Vier preparaten van de vezels. Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 6

8 Foto`s van de vezels via de microscoop Wol 40 x 100 x 400 x Katoen Acryl Nylon Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 7

9 Bijlage tabel Eigenschappen stoffen. Eigenschappen Wol Katoen Nylon Acryl Vochtopname Langzaam Grote vochtopname Snel Grote vochtopname Weinig Weinig Warmte vasthouden Heel goed Weinig Weinig Redelijk Lucht doorlaten Goed Goed Slecht Slecht Hitte bestendig Matig Goed Niet Niet Brandbaarheid Geur Zelfdovend. Geschroeid haar. Niet dovend Geschroeid papier Smelt weg (druppelt) Zure geur Smelt weg (druppelt) Zure geur As Harde as, Zachte as Harde Harde bros. druppels druppels Sterkte Matig Redelijk Sterk (Heel Sterk sterk) Vezels (Microscoop) Onregelmatig Onregelmatig Regelmatig Regelmatig Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 8

10 Evaluatie lessen groep Rennevoirt (21 februari 2011) Ik heb de groep opgewacht bij de ingang van 2College Ruiven en heb hen begeleid naar het lokaal. Eerst heb ik hen een aantal veiligheidsmaatregels en huisregels uitgelegd en ben toen begonnen met de les. Na een kort vraag en antwoord gesprekje over kleding ben ik kort de geschiedenis van kleding gaan uitleggen. Het waarom kleding en het ontstaan van verschillende vezels die tegenwoordig gebruikt worden. Samen zijn we de practica langsgelopen om de leerlingen te wijzen op enkele veiligheidsvoorschriften en handelingen waar zij rekening mee moesten houden. De verhoudingen tussen de leerlingen waren mij onbekend en ik heb de leerlingen zelf laten kiezen met wie zij samenwerkten. Hierdoor ontstond een groepje van vier jongens, een groepje van drie meisjes en een groepje van twee meisjes en een jongen. Opvallend tijdens de proeven was dat de jongens echte doeners waren die meteen aan de gang gingen zonder zich op enige manier te storen aan de voorschriften. De andere twee groepen lazen eerst de voorschriften goed en gingen daarna aan de gan Hierdoor moest ik de jongens ook afremmen na de eerste proef omdat zij niet erg nauwkeurig waren geweest. Doordat de leerlingen langer bezig waren dan ik had ingeschat ben ik niet meer toegekomen aan de presentatievorm zoals in de lesplanner vermeld. Ik heb als afsluiting een kort filmpje laten zien over brandweerkleding en aan de hand daarvan de leerlingen aan het denken gezet over de stof (stoffen) waarvan je die het beste kunt maken. De structuur waarmee zij deze opdracht uitvoerden viel mij heel erg mee. De leerlingen werkten via een zelf gevonden afstreepsysteem. Om uur heb ik de leerlingen weer afgeleverd bij de sporthal. Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 9

11 Alles op een rijtje Wat ging goed. De proeven waren gevarieerd en uit de reactie van de leerlingen kan ik concluderen dat ze boeiend genoeg waren. De leerlingen werkten in alle rust hun practica af en lieten zich niet storen door andere groepjes. Zij bleven bezig met de proeven die zij aan het doen waren. De les was niet te lang zodat de aandacht er goed bij bleef. Het onderwerp was niet te moeilijk. Doordat ik gekozen had voor eigenschappen van verschillende vezels had het weinig overlap. Wat kan beter. Zorgen voor een of twee extra proeven zodat de snelle leerlingen bezig blijven. Zorgen voor meerdere opstellingen per proef zodat niemand op een ander hoeft te wachten. De ene groep werkt sneller dan de andere. Extra les voor presentatie van de resultaten. Leerlingen zelf laten kiezen met welk practicum zij beginnen dus altijd voldoende opstellingen hebben per practicum. Behalve de zuivere vezels de volgende keer ook gecombineerde vezels gebruiken. Deze worden in de textielindustrie steeds meer gebruikt. Naast de gangbare vezels die ik nu heb gebruikt ook eens informeren naar vezels van brandnetels of iets dergelijks. Verrassend blijven. Leerlingen na inleiding zelf laten kiezen welke stoffen er gebruikt worden en daaruit zelf draden trekken. (Bezwaar is dan de dikte van de draad en de samenstelling). Misschien wel iets meer Wat kan beters dan Wat ging goeds maar dat komt omdat ik meestal tijdens de les al bezig ben met wat ik ermee kan doen om het te perfectioneren. Mijn gevoel over de les was heel positief en zeker heel nuttig als opstap voor de volgende pilot. Als bijlage heb ik nog een aantal foto`s bijgevoegd om een sfeerimpressie te geven. Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 10

12 Een korte fotoreportage. Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 11

13 Mick Sluijter Kledingstoffenonderzoek 12

Kijk eens goed naar de trui.

Kijk eens goed naar de trui. Lees de uitleg over vezels en textiel. Kijk eens goed naar de trui. De trui is gemaakt van draadjes. Kijk eens goed naar de draadjes. De draadjes zijn gemaakt van dunne draadjes. Die dunne lange draadjes

Nadere informatie

> Inhoud. Colofon. ISBN Copyright 2014 Uitgeverij Edu Actief b.v. Derde druk/eerste oplage

> Inhoud. Colofon. ISBN Copyright 2014 Uitgeverij Edu Actief b.v. Derde druk/eerste oplage De was verzorgen > Inhoud > Cursus: De was verzorgen 5 > Tekstbron: De was verzorgen 32 > Project: Instructieboekje voor het behandelen van vlekken 53 > Training: De was verzorgen 63 > BPV: De was verzorgen

Nadere informatie

Docentenhandleiding HAVO

Docentenhandleiding HAVO Over de inhoud In deze mini-module worden de leerlingen kort ingewijd in het forensisch onderzoek door eerst te ervaren dat waarnemingen van een persoon lang niet altijd betrouwbaar zijn, ook al denkt

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe maken we dingen warmer?

Kernvraag: Hoe maken we dingen warmer? Kernvraag: Hoe maken we dingen warmer? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Welke kleur wordt heter? Neem twee stukjes doek, een witte en een zwarte. Houd je ene hand onder het

Nadere informatie

c. Waarom is het slecht voor het milieu om textiel weg te gooien bij het restafval?

c. Waarom is het slecht voor het milieu om textiel weg te gooien bij het restafval? Overal textiel! We zijn inmiddels een week verder. Hoe gaat het met het inzamelen van textiel? Zitten de bak en container van jullie school al helemaal vol? Kun je thuis bijna niet meer door de voordeur,

Nadere informatie

8 et eindproduct is tot draad gesponnen wol. De draden worden meestal opgewonden tot bollen. 4 De geschoren wol wordt gewassen en gekamd.

8 et eindproduct is tot draad gesponnen wol. De draden worden meestal opgewonden tot bollen. 4 De geschoren wol wordt gewassen en gekamd. oofdstk : Draden In dit hoofdstuk leer je hoe draden gemaakt worden. Je gaat ook zelf een draad maken. Draden kunnen van verschillende grondstoffen worden gemaakt. ijvoorbeeld van wol, zijde of katoen.

Nadere informatie

inhoud 1. Textiel? Wat is dat? 2. Weven met papier 3. Stoffen van textiel 4. Wol 5, Zijde 6. Katoen 7. Linnen 8. Filmpje Pluskaarten

inhoud 1. Textiel? Wat is dat? 2. Weven met papier 3. Stoffen van textiel 4. Wol 5, Zijde 6. Katoen 7. Linnen 8. Filmpje Pluskaarten Textiel inhoud 1. Textiel? Wat is dat? 3 2. Weven met papier 5 3. Stoffen van textiel 6 4. Wol 7 5, Zijde 9 6. Katoen 11 7. Linnen 13 8. Filmpje 15 Pluskaarten 16 Bronnen en foto s 18 Colofon en voorwaarden

Nadere informatie

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek Voorbereiding: Materialen verzamelen Voor de les alles al klaarzetten. De tafels in groepjes van vier zetten zodat je elk proefje eventueel twee keer kan klaar leggen. De werkbladen kopiëren De opdrachtvellen

Nadere informatie

Leergebied: Zuid Nederland. Constructies. De mens draagt al meer dan 5000 jaar iets om zijn lichaam. Zo blijft het lichaam warm!

Leergebied: Zuid Nederland. Constructies. De mens draagt al meer dan 5000 jaar iets om zijn lichaam. Zo blijft het lichaam warm! Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Reflectie Geschiedenis De mens draagt al meer dan 5000 jaar iets om zijn lichaam. Zo blijft het lichaam warm! 1. Maar droegen de

Nadere informatie

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander AAN de slag 1.1 de bunsenbrander ORiËNTEREN De bunsenbrander werd rond 1855 uitgevonden door professor Robert Wilhelm Bunsen (1811-1899) uit Heidelberg. De uitvinding diende vooral om een stabiele warmtebron

Nadere informatie

Was houdt vogels droog.

Was houdt vogels droog. Lesbrief Onderzoekend Leren Was houdt vogels droog. Gebruik deze lesbrief bij de proef Vette veren en de leerkrachtgids Onderzoekend leren met chemie. Deze lesbrief geeft verdieping op de proef Vette veren

Nadere informatie

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Energie 5 en 6 2 Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Doelen Begrippen Materialen De leerlingen: begrijpen hoe elektriciteit en stroom ontstaan, als een brandstof wordt

Nadere informatie

Lesbrief: Grote wasjes, kleine wasjes Thema: Hoe kom ik daar?

Lesbrief: Grote wasjes, kleine wasjes Thema: Hoe kom ik daar? Lesbrief: Grote wasjes, kleine wasjes Thema: Hoe kom ik daar? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Zou het profiel Zorg & Welzijn bij jou passen? Een onderdeel

Nadere informatie

Leerlingenmateriaal II: Practicum, wat gebeurt er met moleculen en energie in een

Leerlingenmateriaal II: Practicum, wat gebeurt er met moleculen en energie in een Leerlingenmateriaal II: Practicum, wat gebeurt er met moleculen en energie in een (brandende) pinda? Inleiding De pinda (Arachis hypogaea), is een peulvrucht. Het bijzondere van de pinda is dat de peul,

Nadere informatie

Stoffen en Reacties 2

Stoffen en Reacties 2 Stoffen en Reacties 2 Practicum Metalen Naam student 1. Naam student2..... Pagina 2 van 13 Inleiding Reageert metaal met zuurstof? Sinds de mensheid metalen kent worden ze voor allerlei toepassingen gebruikt

Nadere informatie

Schrijfopdracht 5: Zijn vrienden het altijd eens?

Schrijfopdracht 5: Zijn vrienden het altijd eens? Leerlingboekje Les 9 en 10 Naam:. Schrijfopdracht 5: Zijn vrienden het altijd eens? Groep 7 Leren schrijven met peer response Tekst: M. Hoogeveen, A. van Gelderen, A. Wijnbergh Illustraties: V. van Asperen

Nadere informatie

Hoeveel water verbruik ik?

Hoeveel water verbruik ik? Eventuele vervolgles: Zuinig met water! Doelen Kerndoel 39: De leerlingen leren met zorg om te gaan met het milieu Materialen Varieert naar aanleiding van de vragen van de kinderen. In ieder geval: Waterdagboeken

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 2W

Steekkaart: nummer 2W Steekkaart: nummer 2W Onderwerp Veranderingsverschijnselen bij stoffen vaststellen en vastleggen met het digitaal fototoestel Leeftijd/Doelgroep 2 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur 50 minuten

Nadere informatie

Wat is CO2? (koolstofdioxide) een gas is dat in de lucht zit, net als zuurstof. ervaren of je CO 2

Wat is CO2? (koolstofdioxide) een gas is dat in de lucht zit, net als zuurstof. ervaren of je CO 2 Klimaatverandering 7 en 8 2 Wat is CO2? Proefjes Doelen Begrippen Materialen De leerlingen: weten dat (koolstofdioxide) een gas is dat in de lucht zit, net als zuurstof ervaren of je kan zien, ruiken en

Nadere informatie

LEERLING OPDRACHT BIONISCHE PROEFJES

LEERLING OPDRACHT BIONISCHE PROEFJES LEERLING OPDRACHT BIONISCHE PROEFJES PROEF 1: DE ZAADDOOS VAN DE PAPAVER VERSUS ZOUTSTROOIER. Wetenschapper Raoul France maakte naar de strooitechniek van de zaaddoos van de bloem Papaver, een zoutstrooier.

Nadere informatie

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde VWO-gymnasium 3 VWO gymnasium practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 vwo gymnasium Auteurs F. Alkemade L. Lenders F. Molin R. Tromp Eindredactie P. Verhagen Met medewerking van Th. Smits Vierde editie

Nadere informatie

Module E: Van wie zijn de haren op het dode lichaam?

Module E: Van wie zijn de haren op het dode lichaam? Module E: Van wie zijn de haren op het dode lichaam? Situatieschets Bij het onderzoek door de politie is gebleken dat er op het lichaam van Willem enkele haren zijn gevonden. Die kunnen afkomstig zijn

Nadere informatie

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander AAN de slag 1.1 de bunsenbrander ORiËNTEREN De bunsenbrander werd rond 1855 uitgevonden door professor Robert Wilhelm Bunsen (1811-1899) uit Heidelberg. De uitvinding diende vooral om een stabiele warmtebron

Nadere informatie

Cursushuishoudelijkehulp.nl. Handleiding. Wassen, drogen en strijken. Handleiding - Wassen, drogen en strijken 1

Cursushuishoudelijkehulp.nl. Handleiding. Wassen, drogen en strijken. Handleiding - Wassen, drogen en strijken 1 Cursushuishoudelijkehulp.nl Handleiding Wassen, drogen en strijken Handleiding - Wassen, drogen en strijken 1 Handleiding wassen, drogen en strijken Voordat je begint met drogen, strijken of wassen bekijk

Nadere informatie

Een verslag van de slingerproef en de proef over de slingertijd van de eigen benen. Het verslag bevat de volgende onderdelen:

Een verslag van de slingerproef en de proef over de slingertijd van de eigen benen. Het verslag bevat de volgende onderdelen: LOPEN ALS EEN MENS KORTE BESCHRIJVING: LOPEN ALS EEN MENS Bedoeld voor VO onderbouw Doelgroep Vmbo TL/Havo/VWO Thema Bionica, robot denise, slingerproef Soort lesmateriaal Practicum Waardering Verdieping

Nadere informatie

Elke groep van 3 leerlingen heeft een 9 setje speelkaarten nodig: 2 t/m 10, bijvoorbeeld alle schoppen, of alle harten kaarten.

Elke groep van 3 leerlingen heeft een 9 setje speelkaarten nodig: 2 t/m 10, bijvoorbeeld alle schoppen, of alle harten kaarten. Versie 16 januari 2017 Sorteren unplugged Sorteren gebeurt heel veel. De namen van alle leerlingen in de klas staan vaak op alfabetische volgorde. De wedstrijden van een volleybal team staan op volgorde

Nadere informatie

Onderzoekend leren Vette veren

Onderzoekend leren Vette veren Onderzoekend leren Vette veren Inhoudsopgave Inleiding 3 Lesopzet 3 Lesplan 4 Stap 1. Introductie 4 Stap 2. Verkennen 4 Stap 3. Opzetten onderzoek 5 Stap 4. Uitvoeren onderzoek 5 Stap 5. Concluderen 5

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 VMBO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 VMBO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

Is de pinda een energiebron? Zo ja, hoeveel energie bevat de pinda dan?

Is de pinda een energiebron? Zo ja, hoeveel energie bevat de pinda dan? Is de pinda een energiebron? Zo ja, hoeveel energie bevat de pinda dan? Uit bijna alle dieetvoorschriften blijkt: 'Van pinda's eten wordt je snel dik. Je wordt er snel dik van, omdat ze veel calorieën

Nadere informatie

Presentatiekaart - folder

Presentatiekaart - folder Presentatiekaart - folder Je laat zien wat het antwoord is op de en hoe je eraan gekomen bent. Een folder geeft een korte uitleg van een probleem en wordt gebruikt om mensen in te lichten over bijvoorbeeld

Nadere informatie

Pilot in de 1HV klassen

Pilot in de 1HV klassen Pilot in de 1HV klassen 4 dagdelen (totaal 16 uur) 1 e dag Uitleg project, basis uitleg zintuigen Uitvoeren practica met verschillende stappen van het onderzoek 2 e dag Uitleg herhaling onderzoekscyclus,

Nadere informatie

OUDERE KLEUTERS. Gebruiksvoorwerpen. WERO-thema: Spelen Schoolfeest, TV. Werkblad Stof tot nadenken Kopieerblad met pictogrammen (wasvoorschriften)

OUDERE KLEUTERS. Gebruiksvoorwerpen. WERO-thema: Spelen Schoolfeest, TV. Werkblad Stof tot nadenken Kopieerblad met pictogrammen (wasvoorschriften) TOBO ACCENT 2004-05 WEST-VLAANDEREN JONGSTE KLEUTERS OUDERE KLEUTERS EERSTE DERDE EERSTE So CONTEXTGEBIED Gebruiksvoorwerpen INTEGRATIEMOGELIJKHEDEN WERO-thema: Spelen Schoolfeest, TV TECHNOLOGISCH GEHALTE

Nadere informatie

Datum Voorzitter Secretaris Klusser

Datum Voorzitter Secretaris Klusser Datum Voorzitter Secretaris Klusser Elaborate Aan de slag 4: Het winnen van koper uit malachiet teamopdracht Inleiding De bereiding van koper uit malachiet gaat in verschillende stappen: Stap 1: het maken

Nadere informatie

Lichtbreking en weerkaatsing

Lichtbreking en weerkaatsing Vuurtorens danken hun naam aan de vuren die vroeger branden om schepen in de nacht te helpen hun weg te vinden. De Brandaris op Terschelling is de oudste vuurtoren in Nederland. Het was ook de eerste vuurtoren

Nadere informatie

Brei ze! Breien voor groot en klein. Marja de Haan

Brei ze! Breien voor groot en klein. Marja de Haan Brei ze! Breien voor groot en klein Marja de Haan Inhoud Voorwoord 5 Wol 6 Van schaap tot trui 8 Jarig 14 Leren breien 24 Opzetten 28 Recht breien 30 Averecht breien 32 Meerderen 34 Minderen 35 Afkanten

Nadere informatie

Lesbrief Onderzoekend leren Vette Veren. Gebruik deze lesbrief bij de proef Vette veren en de Leerkrachtgids Onderzoekend leren met chemie.

Lesbrief Onderzoekend leren Vette Veren. Gebruik deze lesbrief bij de proef Vette veren en de Leerkrachtgids Onderzoekend leren met chemie. Lesbrief Onderzoekend leren Vette Veren Gebruik deze lesbrief bij de proef en de Leerkrachtgids Onderzoekend leren met chemie. 1 van 7 Inleiding Deze lesbrief geeft verdieping op de proef en is een lessuggestie

Nadere informatie

Leg in iedere cirkel op het werkvel iets van een grondsoort. Zet de naam van de grond erbij.

Leg in iedere cirkel op het werkvel iets van een grondsoort. Zet de naam van de grond erbij. GROND NADER BEKEKEN Opdracht 1. Kennismaken Leg in iedere cirkel op het werkvel iets van een grondsoort. Zet de naam van de grond erbij. We gaan de grondsoorten onderling vergelijken. De volgende vragen

Nadere informatie

Kruidentuin in de klas

Kruidentuin in de klas Kruidentuin in de klas Werkbladen Leerlingenwerkboek Groep 5 t/m 8 Zaden... 2 Kieming, een nieuw begin... 3 Testen kiemfactoren... 4 Kruidenkaart maken... 5 De bouw van een plant... 6 Herbarium maken...

Nadere informatie

Scheikunde: vakspecifieke toelichting en tips

Scheikunde: vakspecifieke toelichting en tips Scheikunde: vakspecifieke toelichting en tips Nuttige bronnen Interessante situaties/taken: Diversie krantensites + nieuwssites Oude examens (www.examenblad.nl) Kennislink (www.kennislink.nl ) Voorbeelden

Nadere informatie

Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie. >>> Belastingdienst

Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie. >>> Belastingdienst Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie >>> Belastingdienst voorbereiding Het doel van dit project Met het project de Belastingdienst willen we uw leerlingen:

Nadere informatie

Proef Natuurkunde Massa en zwaartekracht; veerconstante

Proef Natuurkunde Massa en zwaartekracht; veerconstante Proef Natuurkunde Massa en zwaartekracht; ve Proef door een scholier 1568 woorden 20 januari 2003 4,9 273 keer beoordeeld Vak Natuurkunde Natuurkunde practicum 1.3 Massa en zwaartekracht; ve De probleemstelling

Nadere informatie

Zintuigen. Expertgroep 2 : Ruiken doe je met je neus! Naam leerling:... Leden expertgroep:...

Zintuigen. Expertgroep 2 : Ruiken doe je met je neus! Naam leerling:... Leden expertgroep:... Expertgroep 2 : Ruiken doe je met je neus! Naam leerling:.... Leden expertgroep:... De voorbereiding De neus is er niet alleen om te ademen want door je neus kun je lekkere en vieze geuren ruiken. Jullie

Nadere informatie

Zelf papier maken!? Hoe doe je dat?

Zelf papier maken!? Hoe doe je dat? Zelf papier maken!? Hoe doe je dat? Hoe belangrijk is papier? Wat voor heb je papier nodig? Met papier kan je bijvoorbeeld: schrijven, tekenen of boeken maken. Van oud papier zoals kranten, kun je zelf

Nadere informatie

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

Micro-organismen kweken en bekijken. Zelf bacteriën kweken. Benodigdheden. Werkwijze. Ziek van virussen?

Micro-organismen kweken en bekijken. Zelf bacteriën kweken. Benodigdheden. Werkwijze. Ziek van virussen? Micro-organismen kweken en bekijken Zelf bacteriën kweken Je gaat zelf bacteriën kweken. Benodigdheden twee lege petrischaaltjes met daarop je naam, klas en datum brander en lucifers vloeibare voedingsbodem

Nadere informatie

Lesbrief: Sporten met een doelgroep Thema: Waar ga ik heen?

Lesbrief: Sporten met een doelgroep Thema: Waar ga ik heen? Lesbrief: Sporten met een doelgroep Thema: Waar ga ik heen? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Sporten met een doelgroep Inleiding Sporten is goed voor iedereen. Je blijft

Nadere informatie

LESBRIEF LOPEN ALS EEN MENS

LESBRIEF LOPEN ALS EEN MENS LESBRIEF LOPEN ALS EEN MENS OPDRACHT 1: SLINGERPROEF De slingertijd is de tijdsduur wanneer de slinger heen en weer is gegaan. De slinger wordt ook wel periode genoemd. Een slinger is een voorwerp dat

Nadere informatie

vaardigheden bijlage inhoud vaardig 1 Woordweb maken Veilig werken Diagram maken Verslag maken Mondeling presenteren 122

vaardigheden bijlage inhoud vaardig 1 Woordweb maken Veilig werken Diagram maken Verslag maken Mondeling presenteren 122 bijlage vaardig vaardigheden inhoud 1 Woordweb maken 120 2 Veilig werken 120 3 Diagram maken 121 4 Verslag maken 121 5 Mondeling presenteren 122 6 Samenwerken 122 7 Informatie zoeken 123 8 Rubrics 123

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe laat ik iets sneller afkoelen?

Kernvraag: Hoe laat ik iets sneller afkoelen? Kernvraag: Hoe laat ik iets sneller afkoelen? Naam leerling: Klas: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Hoe stroomt warmte? 1. Wat gebeurt er met de temperatuur in een verwarmde kamer wanneer je het

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling?

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling? SAMENVATTING In deze les wordt het begrip voedselverspilling geïntroduceerd. De leerlingen maken kennis met een voedselketen en ontdekken welke partijen daarbij betrokken zijn (de schakels in de voedselketen:

Nadere informatie

Pepernoten warenonderzoek Groep 5&6

Pepernoten warenonderzoek Groep 5&6 Pepernoten warenonderzoek Groep 5&6 Auteur/ontwikkelaar: Suzanne Diederiks Begeleider: Welmoet Damsma (opleider Pabo HvA) Pepernoten warenonderzoek Groep 5&6 Onderwerp De kinderen gaan een vergelijkend

Nadere informatie

Mens en Natuur, Natuurkunde. VO onderbouw (havo/vwo) 2-3 lesuren

Mens en Natuur, Natuurkunde. VO onderbouw (havo/vwo) 2-3 lesuren De sneeuwpop Voor de docent Vak(gebied) Schooltype / afdeling Mens en Natuur, Natuurkunde VO onderbouw (havo/vwo) Leerjaar 1 Tijdsinvestering Vakinhoud 2-3 lesuren Warmtegeleiding en -isolatie in dagelijkse

Nadere informatie

onderzoek water opdrachtkaart Onderdeel A les 5-6.6

onderzoek water opdrachtkaart Onderdeel A les 5-6.6 Onderdeel A 1. 2. 3. 4. 5. Lees de opdracht. Noteer de verwachting. Voer het onderzoek uit. Noteer het resultaat. Noteer de verklaring. - twee glazen - bol dikke wol - schaar - liniaal - viltstift, donkere

Nadere informatie

Google naar Instructieposter, kies daar goede voorbeelden uit (korte en krachtige teksten, afbeeldingen) die u in bij opdracht 2 kunt gebruiken 1.

Google naar Instructieposter, kies daar goede voorbeelden uit (korte en krachtige teksten, afbeeldingen) die u in bij opdracht 2 kunt gebruiken 1. Handleiding Les 1 Deze schrijfles is de derde waarin leerlingen oefenen in het genre instrueren. Het is een oefenles: leerlingen passen de schrijfstrategie KLUNS toe, die trouwens in deze les verkleind

Nadere informatie

4 Vind me dan. Achtergrondinfo Planten en dieren hebben allerlei manieren om niet op te vallen. Deze kunnen onderverdeeld worden in:

4 Vind me dan. Achtergrondinfo Planten en dieren hebben allerlei manieren om niet op te vallen. Deze kunnen onderverdeeld worden in: 4 Vind me dan Er is altijd wel een verjaardag of een ander feestje om te vieren. En bij een feestje horen cadeautjes. Maar voor het zover is, wil je het cadeautje natuurlijk zo goed mogelijk verstoppen.

Nadere informatie

weer: regen, wind, onweer en zon ander soort kleding aantrekt dat je het niet koud krijgt weer vaker voorkomen in bepaalde seizoenen

weer: regen, wind, onweer en zon ander soort kleding aantrekt dat je het niet koud krijgt weer vaker voorkomen in bepaalde seizoenen Seizoenen GROEP 1-2 11 75 minuten 1, 43, 51, 54 en 55 De leerling: weer: regen, wind, onweer en zon ander soort kleding aantrekt dat je het niet koud krijgt weer vaker voorkomen in bepaalde seizoenen kleding

Nadere informatie

Les 1: Veiligheid op het laboratorium.

Les 1: Veiligheid op het laboratorium. Les 1: Veiligheid op het laboratorium. Inleiding Deze les gaat over het onderwerp VEILIGHEID BIJ SCHEIKUNDE en geldt als een soort van naslagwerk. Bewaar dit dus goed. Vraag bij twijfels over de veiligheid

Nadere informatie

Werkblad. LES 7: Hygiëne. www.gavoorgezond.nl GROEP 5-6. Namen groepje: ... ... ... ... ...

Werkblad. LES 7: Hygiëne. www.gavoorgezond.nl GROEP 5-6. Namen groepje: ... ... ... ... ... LES 7: Hygiëne Namen groepje: Eerst voorbereiden: Zorg ervoor dat je met je groepje 1 petrischaaltje klaar hebt staan. Het schaaltje is verdeeld in 3 verschillende vakken. In ieder vakje gaan jullie een

Nadere informatie

De traditionele microscopen onderscheiden we de gewone of biologische microscoop en de stereo microscope.

De traditionele microscopen onderscheiden we de gewone of biologische microscoop en de stereo microscope. Microscopie Ons oog is niet in staat om zonder hulpmiddelen details van organismen te bekijken. Daarom gebruiken we voor kleine objecten vergrotende instrumenten. Dit zijn de loep en de microscoop. 1 Soorten

Nadere informatie

Bacteriën maken zwavel Vragen en opdrachten bij de poster

Bacteriën maken zwavel Vragen en opdrachten bij de poster Vragen en opdrachten bij de poster Bacteriën maken zwavel Vragen en opdrachten bij de poster 3 vwo Probleem: Zuur gas T1 Waterstofsulfide ontstaat bij de afbraak van zwavelhoudende organische stoffen.

Nadere informatie

De lamp. Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden.

De lamp. Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden. De lamp Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden. De lamp Met lampen is het als met schoenen; ze zijn vanzelfsprekend en je ziet ze overal. Pas als de stroom een keer uitvalt, merk

Nadere informatie

Gebruik module 1 bij het beantwoorden van de vragen. Indien je het antwoord hierin niet kunt vinden dan mag je andere bronnen gebruiken.

Gebruik module 1 bij het beantwoorden van de vragen. Indien je het antwoord hierin niet kunt vinden dan mag je andere bronnen gebruiken. Science+ leerjaar 1 module: het oog 4 x 45 min, werk in duo s. vragenblad Gebruik module 1 bij het beantwoorden van de vragen. Indien je het antwoord hierin niet kunt vinden dan mag je andere bronnen gebruiken.

Nadere informatie

VOEL! KLEUTERS. Vlinderen. --> in zijvak hand

VOEL! KLEUTERS. Vlinderen. --> in zijvak hand VOEL! KLEUTERS Vlinderen kaart zon/wolk --> in zijvak hand De begeleider kiest een open plek met bloemen. De kinderen zijn vlinders die rondfladderen in het grasland. Vlinders hebben de warmte van de zon

Nadere informatie

1. Verlagen halslijn:

1. Verlagen halslijn: Inhoudsopgave. 1.0 VOORWOORD... 2.0 BENODIGDHEDEN.... 3.0 LICHAAMSMATEN DAMES.... 4.0 MAATSCHEMA DAMES.... 5.0 LICHAAMSMATEN HEREN.... 6.0 MAATSCHEMA HEREN.... 7.0 TEKENSYSTEEM.... 8.0 EXAMEN EISEN....

Nadere informatie

Voorbereidende les Peperduur

Voorbereidende les Peperduur Voorbereidende les Peperduur op ontdekking in de Gouden Eeuw ------------------------------------------------------------------------------------------------------- Lesactiviteit: Specerijen ruiken en

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

THEMA 6. Microscopie

THEMA 6. Microscopie THEMA 6 Microscopie In dit thema ga je op ontdekking in de wereld van de allerkleinste bouwstenen van levende wezens. Je gebruikt daarvoor een microscoop. Je leert een micropreparaat maken en daarop structuren

Nadere informatie

Naam: Klas: Practicum veerconstante

Naam: Klas: Practicum veerconstante Naam: Klas: Practicum veerconstante stap Bouw de opstelling zoals hiernaast is weergegeven. stap 2 Hang achtereenvolgens verschillende massa's aan een spiraalveer en meet bij elke massa de veerlengte in

Nadere informatie

TEST DEELNAME TAALTRAJECT werknemers schoonmaak

TEST DEELNAME TAALTRAJECT werknemers schoonmaak TEST DEELNAME TAALTRAJECT werknemers schoonmaak Waarom deze test? Deze test kan u als leidinggevende helpen een besluit te nemen: o of uw medewerker het Taaltraject Taal in de Schoonmaak kan volgen: o

Nadere informatie

Doezijde. Zelf verf maken. Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven!

Doezijde. Zelf verf maken. Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven! Doezijde Zelf verf maken Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven! Wat heb je nodig? Spullen Kwast of penseel Vel wit A4 papier om op te verven 4 schaaltjes Limonadeglas 4 theelepeltjes

Nadere informatie

Schematisch en natuurgetrouw

Schematisch en natuurgetrouw Proef 1 Schematisch en natuurgetrouw - Werkblad 1 - Tekenmateriaal - Liniaal Hieronder zie je een afbeelding van een vlinder. Maak hiervan een schematische tekening op werkblad 1. Maak ook een natuurgetrouwe

Nadere informatie

Leer ze woorden leren! Van onthouden naar toepassen

Leer ze woorden leren! Van onthouden naar toepassen Leer ze woorden leren! Van onthouden naar toepassen 19 maart 2016 Johan Keijzer [email protected] Naam Datum Aandacht voor. Woordjes leren zelf ervaren Woordjes leren: hoe staat het erbij? Woorden leren:

Nadere informatie

BELAND JIJ OP EEN VULKANISCH EILAND?

BELAND JIJ OP EEN VULKANISCH EILAND? BELAND JIJ OP EEN VULKANISCH EILAND? 2 TOT 4 UUR Groep 4 5 6 7 8 Begin november 1963 ontstond er een nieuw eiland in de Atlantische Oceaan, ongeveer 33 kilometer ten zuiden van IJsland. Een week eerder

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Stap 1 Zorg Voor Goede Stemming

Stap 1 Zorg Voor Goede Stemming Stap 1 Zorg Voor Goede Stemming Klinkt simpel natuurlijk! Maar het is echt heel lastig om je passie te ontdekken en er achter te komen wat echt bij je past wanneer je je leeg of ongelukkig voelt. Je wilt

Nadere informatie

17-1. Opdracht. Leidingen koppelen - soldeerverbinding

17-1. Opdracht. Leidingen koppelen - soldeerverbinding Opdracht Verbinden van buizen Er zijn verschillende manieren om buizen te verbinden. Bijvoorbeeld met een schroefkoppeling of met een knelkoppeling. Je kunt koperen buizen ook aan elkaar solderen. Dit

Nadere informatie

Boer zoekt hulp NME-les voor groep 3 en 4

Boer zoekt hulp NME-les voor groep 3 en 4 Boer zoekt hulp NME-les voor groep 3 en 4 Handleiding leerkracht H Inleiding Vooraf: Op school hebben de leerlingen al nagedacht over hoe het zou zijn op de kinderboerderij. Wat zou een boer allemaal moeten

Nadere informatie

Een vreemde planeet groep 5-8

Een vreemde planeet groep 5-8 Een vreemde planeet groep 5-8 Hoe weten we wat voor weer het is op Mars? Of uit welk materiaal de ringen van Saturnus bestaan? De leerlingen onderzoeken in deze les zelfgemaakte planeten. Ze leren dat

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE STAGE 2014-2015

MAATSCHAPPELIJKE STAGE 2014-2015 MAATSCHAPPELIJKE STAGE 2014-2015 WAT GA JE DOEN? De maatschappelijke stage is een stage waarin jij vrijwilligerswerk gaat doen. Dat vrijwilligerswerk kan er op heel veel verschillende manieren uitzien.

Nadere informatie

Patroon kussen van granny s

Patroon kussen van granny s Patroon kussen van granny s Voor dit patroon heb je 8 bolletjes katoen van 50 gram nodig in de hoofdkleur. Voor het aan elkaar haken van de lapjes heb je nog 1 bolletje nodig in een andere kleur. Ik haakte

Nadere informatie

Daar voel ik wel iets.

Daar voel ik wel iets. Thema: Mini Moeilijkheid : *** Biologie Tijdsduur : ** De mens Juf Nelly De huid Daar voel ik wel iets. Doel: Na deze opdracht weet je meer over de werking van je huid en weet je waarom je huid zo belangrijk

Nadere informatie

T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen

T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen 2008 Voorbeeld toets dinsdag 29 februari 60 minuten NASK 2, 2(3) VMBO-TGK, DEEL B. H5: VERBRANDEN EN ONTLEDEN 3(4) VMBO-TGK,

Nadere informatie

Samenvatting scheikunde hoofdstuk 1 stoffen 1 tm 7 (hele hoofdstuk) + aantekeningen h3a 1.1 zwart goud (herhaling) Fossiele

Samenvatting scheikunde hoofdstuk 1 stoffen 1 tm 7 (hele hoofdstuk) + aantekeningen h3a 1.1 zwart goud (herhaling) Fossiele Samenvatting scheikunde hoofdstuk 1 stoffen 1 tm 7 (hele hoofdstuk) + aantekeningen h3a 1.1 zwart goud (herhaling) Fossiele Aardgas, aardolie en steenkool heten ook wel fossiele brandstoffen brandstoffen

Nadere informatie

Waterrijk. 1. Aanzetten. 1.a Waterrijk

Waterrijk. 1. Aanzetten. 1.a Waterrijk 1. Aanzetten Waterrijk 1.a Waterrijk Jij gaat aan de slag met het dossier Waterrijk. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN STAP ONDERDEEL TIJD BESCHRIJVING 2

Nadere informatie

Wist je dat. Bitter Zuur Zout Zoet. ... de bobbeltjes op je tong je smaakpapillen zijn. Hiermee proef je of iets bitter, zuur, zout of zoet is.

Wist je dat. Bitter Zuur Zout Zoet. ... de bobbeltjes op je tong je smaakpapillen zijn. Hiermee proef je of iets bitter, zuur, zout of zoet is. Wist je dat... de bobbeltjes op je tong je smaakpapillen zijn. Hiermee proef je of iets bitter, zuur, zout of zoet is. Bitter Zuur Zout Zoet... mensen vroeger dachten dat suiker geluk bracht. En nog steeds

Nadere informatie

Werkblad bodem (vooraf)

Werkblad bodem (vooraf) Werkblad bodem (vooraf) Wat zit er in de bodem? In en op de bodem leven planten en dieren. Om te kunnen leven hebben ze licht, lucht, water en voeding nodig. Licht valt van boven op de bodem, de rest zit

Nadere informatie

De TOA heeft een aantal potjes klaargezet. In sommige potjes zit een oplossing, in andere potjes zit een vaste stof.

De TOA heeft een aantal potjes klaargezet. In sommige potjes zit een oplossing, in andere potjes zit een vaste stof. OPDRACHT 9 Practicum Om je kennis van de scheidingsmethoden en oplosbaarheid te vergroten volgen hieronder een aantal proeven. Ook krijg je een proef over indicatoren / reagens. Met behulp daarvan kun

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe kun je dingen warm houden?

Kernvraag: Hoe kun je dingen warm houden? Kernvraag: Hoe kun je dingen warm houden? Naam leerling: Klas: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Hoe kun je dingen warm maken 1. Stel je voor dat je de temperatuursensor zo warm mogelijk moet maken

Nadere informatie

Hoe werk je met het projectenboek?

Hoe werk je met het projectenboek? Hoe werk je met het projectenboek? In dit boek ga je allerlei opdrachten maken met gewassen in de hoofdrol. Je gaat toepassen wat je in de afgelopen jaren hebt geleerd. Ook leer je er nog een hoop nieuwe

Nadere informatie

Criteria. Doel. Leerlingen leren kiezen en nemen steeds meer de regie in handen, hetgeen het eigenaarschap en de motivatie bij leerlingen vergroot.

Criteria. Doel. Leerlingen leren kiezen en nemen steeds meer de regie in handen, hetgeen het eigenaarschap en de motivatie bij leerlingen vergroot. Criteria Sector vmbo basis vmbo kader / theoretisch havo / vwo mbo niveau 1-2 mbo niveau 3-4 Fase van de opleiding begin van de opleiding tijdens de opleiding einde van de opleiding Loopbaancompetentie

Nadere informatie

1 Inleiding. Inleiding. Dit boek gaat over natuur- en scheikunde. Maar wat is natuur-kunde? Wat is schei-kunde? Een voorbeeld uit de

1 Inleiding. Inleiding. Dit boek gaat over natuur- en scheikunde. Maar wat is natuur-kunde? Wat is schei-kunde? Een voorbeeld uit de 1 Inleiding Inleiding Dit boek gaat over natuur- en scheikunde. Maar wat is natuur-kunde? Wat is schei-kunde? Een voorbeeld uit de natuurkunde: Zeil-wagens rijden snel door de kracht van de wind. Bij natuurkunde

Nadere informatie

Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010

Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010 Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010 Zelf aan het werk met genotype, fenotype, en kruisingen Mijn idee was om reebops te gebruiken om de leerlingen zelf te laten kruisen, met als lesdoel:

Nadere informatie

Lesbrief: Lekker ontspannen? Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen?

Lesbrief: Lekker ontspannen? Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Lesbrief: Lekker ontspannen? Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Niks is fijner dan je prettig en ontspannen voelen. Dit

Nadere informatie

LESMODULE OVER WINDENERGIE

LESMODULE OVER WINDENERGIE YOUNG ENERGY PROJECT - STUDENTEN LESMODULE OVER WINDENERGIE Inhoudsopgave Instructiebladen Les 1 Module windenergie, Instructieblad 1.1 4 Les 1 Ontdek, Instructieblad 1.2 5 Les 2 Onderzoek, Instructieblad

Nadere informatie