Wijkatlas. Smallingerland. Wijkatlas Smallingerland

Transcriptie

1 Wijkatlas Smallingerland 2016 De Wijkatlas Smallingerland bevat veel informatie over alle wijken en buurten van de gemeente Smallingerland. De Wijkatlas bevat gegevens over de bevolkingssamenstelling, woningen, sociale situatie, leefbaarheid, veiligheid en voorzieningen. Behalve actuele cijfers toont de Wijkatlas ook de cijfers van de afgelopen jaren. Het tweede deel bevat de thematische hoofdstukken. Per onderwerp worden steeds alle wijken en buurten weergegeven in tabellen en deels in grafieken en kaarten. Oostveen. Wijkatlas Smallingerland, maart De cijfers uit deze Wijkatlas zijn voor een deel afkomstig uit diverse registraties van onder meer gemeente, Politie, woningcorporaties, UWV en het CBS. Andere gegevens zijn afkomstig uit een bewonersenquête die duidelijk laat zien hoe bewoners oordelen over hun wijk of buurt en welke problemen zij ervaren. Wijkatlas Smallingerland Het eerste deel van de Wijkatlas bevat wijkanalyses voor de 17 wijken van de gemeente. In die analyses zijn alle belangrijke cijfers over de wijk bij elkaar gezet en worden de cijfers vergeleken met het gemiddelde van de gemeente Smallingerland.

2 Colofon Opdrachtgever: Gemeente Smallingerland Postbus , 9200 HA Drachten Contactpersoon: Erik Kort Telefoon (0512) Internet: Uitgave en rapportage: Oostveen Beleidsonderzoek en Advies Elbertbos 1, 7543 GV Enschede Telefoon (053) Internet: Enschede / Drachten, april 2016 ISBN Deze Wijkatlas is ook te downloaden (als PDF): Samenstelling: drs. Paul Oostveen Vormgeving en omslagontwerp: Oostveen Beleidsonderzoek en Advies Foto s: Eddy Joustra, gemeente Smallingerland Basiskaarten: OpenStreetMap auteurs (bewerking Oostveen) Drukwerk: Gildeprint Drukkerijen, Enschede Overname uit dit rapport is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld

3 Voorwoord Voor u ligt de editie 2016 van de Wijkatlas Smallingerland. Sinds 2000 is de Wijkatlas een belangrijke vinger aan de pols voor de ontwikkelingen in het fysieke en sociale woonklimaat in de wijken, buurten en dorpen. De Wijkatlas geeft in cijfers, statistieken én beschrijvende analyse aan wat de sterke en zwakke punten zijn van elk gebied en hoe de wijken zich ontwikkelen. Het tweede deel van de atlas (vanaf pagina 80) bevat de thematische hoofdstukken waarin per onderwerp alle buurten en wijken onder elkaar worden gezet. Op 1 oktober 2015 had Smallingerland inwoners: 167 meer dan in oktober De afgelopen twee jaar kwamen er vooral inwoners bij in de buurten Centrum en De Bouwen west en in de wijk Noord-Oost. De sterkste afname was te zien in de buurten De Bouwen oost en De Trisken rondom. Het aantal alleenstaanden en eenoudergezinnen neemt toe, terwijl het aantal paren met kinderen afneemt. Het aandeel ouderen vanaf 65 jaar is gestegen van 14% in 1999 naar 20% in Het aantal woningen is sinds eind 2013 met 77 toegenomen. In de buurt Centrum kwamen er 165 woningen bij. Van de woningen in Smallingerland wordt 32% verhuurd door Accolade en WoonFriesland. De gemiddelde economische waarde van de woningen is gedaald van (prijspeil 2010) naar (prijspeil 2014). Van alle huishoudens had in % een inkomen rond het sociaal minimum, net zo veel als in heel Nederland. In de wijken Noord-Oost en De Wiken is dit percentage duidelijk hoger. Andere cijfers zijn actueler. Het aantal mensen met een bijstandsuitkering was eerder gestegen van 1183 in 2008 naar 1762 in De laatste twee jaar kwamen daar nog 63 personen bij. De cijfers in het kader van de Wmo worden uitgedrukt in % van inwoners vanaf 60 jaar: in oktober 2015 had 7% recht op huishoudelijke hulp, 6% op begeleiding (voorheen AWBZ) en 5% kreeg het voorgaande jaar een individuele voorziening toegekend (voorheen WVG). Van alle bewoners doet 58% aan sport, waarvan 37% in georganiseerd verband. Bewoners beoordelen hun buurt in het algemeen gemiddeld met een 7,6: net zo hoog als in 2011 en De afgelopen jaren stegen de cijfers voor de kwaliteit van de woonomgeving (van 6,8 in 2008 naar 7,1 in 2015) en het onderhoud van de bestrating (van 6,1 in 2006 naar 6,6 in 2015). Bewoners ervaren steeds minder vervuiling: het cijfer steeg van 6,4 in 2011 naar 6,7 in Het aantal mensen uit Drachten dat zegt dat er een wijkraad in hun wijk is, is gedaald van 69% in 2006 naar 51% in 2011 en 44% in In de dorpen is de bekendheid onverminderd groot (91%). In vergelijking met 2013 willen de bewoners meer geld besteden aan bestrijding van wateroverlast en minder aan hondenpoep. Bij de politie werden in 2014/2015 meer incidenten jeugdoverlast geregistreerd, maar juist minder vernielingen en vandalisme. Al met al vindt 15% van de bewoners dat hun buurt afgelopen jaar vooruit ging (in %) en 12% zag achteruitgang. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten van diefstal en geweld, het aantal slachtoffers en de rapportcijfers voor veilig voelen en criminaliteit zijn op gemeenteniveau niet noemenswaardig veranderd. Het aantal bewoners dat onveilige plekken in de buurt kent steeg in De Bouwen en De Drait, maar daalde in De Folgeren. In De Trisken ervaren minder mensen onveilige verkeerssituaties. Het rapportcijfer voor speelgelegenheden is de afgelopen jaren duidelijk gestegen: van 6,4 in 2006 naar 6,9 in 2011 en 7,3 in Sinds 2013 steeg het cijfer vooral in Noord-Oost (van 5,8 naar 6,5). De afgelopen vier jaar stegen ook de rapportcijfers voor groenvoorzieningen (van 7,1 naar 7,4) en parkeergelegenheid (van 6,4 naar 6,7). Wij bedanken iedereen die heeft meegewerkt aan deze nieuwe Wijkatlas en hopen dat ook deze editie een bruikbaar instrument zal zijn. Een digitale versie van de Wijkatlas staat op Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 3

4 4 Wijkatlas Smallingerland 2016

5 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Wegwijzer 6 Bewonersenquête 8 1. Wijkanalyses 10 Wijk 1: Centrum 12 Wijk 2: De Wiken 16 Wijk 3: De Singels 20 Wijk 4: De Drait 24 Wijk 4a: Drachtstervaart 28 Wijk 6: De Venen 32 Wijk 7: De Folgeren 36 Wijk 7a: Fennepark 40 Wijk 7b: Burmaniapark/Vrijburgh 44 Wijk 8: De Swetten 48 Wijk 9: De Bouwen 52 Wijk 10: Noord-Oost 56 Wijk 13: De Trisken 60 Wijk 13a: Himsterhout 64 Wijk 21: Buitengebied Noord 68 Wijk 22: Buitengebied West 72 Wijk 23: Buitengebied Oost Bevolking 80 Overzicht bevolkingsgegevens 80 Leeftijd (in %) / bevolkingsontwikkeling 82 Alleenstaanden naar leeftijd 84 Inwoners naar leeftijd 84 Gezinssituatie 86 Kinderen en gezinnen 88 Binnenverhuizingen huishoudens 90 Verhuismobiliteit en woonduur 92 Etniciteit Wonen 96 Overzicht woninggegevens 96 Eigendomssituatie 98 Bouwwijze 100 Bouwperiode en ouderdom 102 Huurwoningen naar netto huurprijs 102 Diverse woninggegevens Sociale gegevens 106 Overzicht sociale gegevens 106 Inkomen 108 Arbeidsongeschiktheids/WW-uitkeringen 109 Bijstandsuitkeringen/huurachterstanden/ subjectief inkomen 110 Opleiding en arbeidssituatie 112 Niet-werkende werkzoekenden 112 Vrijwilligerswerk en sportdeelname 114 Maatschappelijk werk, Wmo, Lawei Leefbaarheid 116 Overzicht leefbaarheidsgegevens 116 Oordeel over fysieke woonomgeving 118 Oordeel over sociale woonomgeving 120 Stellingen algemene evaluatie 122 Stellingen sociale cohesie 123 Wijkraden/Verenigingen v.dorpsbelang 124 Bekendheid/contacten wijkteams 125 Informeren en betrekken bewoners 125 Gehechtheid, verantwoordelijk voelen en inzet voor de buurt 126 Prioriteiten van bewoners 127 Incidenten politie over leefbaarheid 128 Ontwikkeling van de buurt Veiligheid 132 Overzicht veiligheidsgegevens 132 Incidenten politie geweld en diefstal 134 Rapportcijfers en probleemscores veiligheid 136 Vóórkomen van criminaliteit 138 Vóórkomen van overlast 139 Onveilige plekken en verkeerssituaties 140 Slachtofferschap en aangiftebereidheid Voorzieningen 142 Overzicht gegevens voorzieningen 142 Onderwijs en jeugdvoorzieningen 144 Dagelijkse boodschappen in eigen buurt 146 Tevredenheid algemene voorzieningen 146 Afstanden naar voorzieningen 148 Trefwoordenregister 150 Wijk- en buurtindeling 151 Wijkanalyses Bevolking Wonen Sociale gegevens Leefbaarheid Veiligheid Voorzieningen Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 5

6 Voorzieningen Veiligheid Leefbaarheid Sociale gegevens Wonen Bevolking Wijkanalyses Wegwijzer De cijfers in deze Wijkatlas werden eind 2015 voor de elfde keer verzameld. Vanaf 2009 verschijnt deze atlas eens in de twee of drie jaar op papier en als PDF-bestand. Ook komen de cijfers beschikbaar in een reeks Exceltabellen die op de gemeentelijke website zijn te downloaden. Op deze pagina s vindt u een wegwijzer voor het gebruik van deze Wijkatlas. Doelstelling Het doel van de Wijkatlas is het zichtbaar maken van trends en ontwikkelingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid, bevolkingssamenstelling, woningvoorraad en de beleving en wensen van bewoners in de wijken en dorpen. De Wijkatlas moet het mogelijk maken de verschillende gebieden onderling te vergelijken, en bruikbaar zijn ten behoeve van beleidsvoorbereiding en -evaluatie. Bronnen en meetdata Om aan deze doelstelling te kunnen voldoen is informatie nodig over de buurten, dorpen en wijken. Deze informatie is op twee manieren beschikbaar gekomen. In de eerste plaats is gebruik gemaakt van bestaande registraties van onder meer de gemeente, Politie, de corporaties en andere lokale organisaties. Deze registraties bieden al veel informatie over de situatie in buurten en wijken. Gegevens uit registraties worden weergegeven voor alle afzonderlijke buurten en dorpen in de gemeente. In aparte tabellen vindt u dezelfde gegevens op wijkniveau. Bestaande registraties bieden evenwel geen inzicht in de beleving van het woonklimaat door de bewoners. Daarvoor zijn andere instrumenten nodig, zoals een bewonersenquête. In het najaar van 2015 heeft inmiddels de achtste enquête plaatsgevonden in het kader van de Wijkatlas. Een deel van de vragen is beschikbaar op buurtniveau. Bij de andere vragen worden de cijfers alleen op wijkniveau gepubliceerd. De Wijkatlas is een monitor en wordt dan ook regelmatig geactualiseerd (in principe eens in de twee jaar). De cijfers uit registraties hebben meestal betrekking op de situatie per 1 oktober Sommige cijfers zoals bij de politie geregistreerde incidenten of cliënten maatschappelijk werk betreffen perioden van een jaar. De bewonersenquête werd gehouden in het najaar van Onder alle tabellen in de thematische hoofdstukken worden bron en meetdatum vermeld. Indeling van de Wijkatlas De Wijkatlas bestaat globaal uit twee delen. In het eerste deel zijn de wijkanalyses opgenomen (hoofdstuk 1; blz.10-79): voor elke wijk een analyse van vier pagina s. Het tweede deel bestaat uit thematische hoofdstukken: - Hoofdstuk 2: Bevolking (blz.80-95) - Hoofdstuk 3: Wonen (blz ) - Hoofdstuk 4: Sociale gegevens (blz ) - Hoofdstuk 5: Leefbaarheid (blz ) - Hoofdstuk 6: Veiligheid (blz ) - Hoofdstuk 7: Voorzieningen (blz ) U vindt deze hoofdstukken gemakkelijk terug met de tabs aan de zijkanten van de pagina s. Om snel een specifieke tabel of kaart te kunnen terugvinden kunt u gebruik maken van de inhoudsopgave (blz.5) of het trefwoordenregister (blz.150). Wijkanalyses (hoofdstuk 1) Het eerste hoofdstuk van deze Wijkatlas is veel groter dan de andere hoofdstukken en omvat globaal het eerste deel van dit rapport (blz.10-79). Dit hoofdstuk bevat wijkanalyses voor de 17 wijken in de gemeente. In een wijkanalyse wordt de situatie in de wijk vergeleken met die in de hele gemeente. De wijkanalyses zijn een samenvatting per wijk van de resultaten uit de thematische hoofdstukken. Dat gebeurt in de vorm van grafieken aan de buitenkant van de pagina s en tekstblokken met de belangrijkste conclusies. Deze teksten zijn niet alleen gebaseerd op de grafieken maar deels ook op de achterliggende informatie in de andere hoofdstukken. Een uitgebreide toelichting met een overzicht van de gebruikte definities vindt u op blz Wijkatlas Smallingerland 2016

7 Thematische hoofdstukken (hoofdstuk 2 tot en met 7) In de hoofdstukken 2 tot en met 7 worden cijfers uit registraties en uit de bewonersenquête per onderwerp weergegeven. Daarbij worden steeds alle wijken en/of buurten onder elkaar geplaatst. Elk van deze hoofdstukken begint met een korte inleiding waarin de belangrijkste conclusies worden samengevat. Daaronder volgt een samenvattend overzicht per wijk en op de volgende pagina per buurt. Deze overzichten bevatten vijf of zes belangrijke onderwerpen uit het hoofdstuk. In de overzichten worden de scores van de wijken en buurten niet in een cijfer maar in een staaf weergegeven, zowel voor het meest recente jaar (donkere staaf) als voor twee of drie jaar eerder (lichte staaf). De overzichten bevatten ook voor elk onderwerp een verticale hulplijn, die overeen komt met het gemiddelde in de gemeente (voor het meest recente jaar). Zo is in een oogopslag te zien welke buurten en wijken relatief hoog of laag scoren en of de score de laatste jaren gunstiger of ongunstiger is geworden. Bij deze staven worden drie kleuren gebruikt: oranje als hoge scores ongunstig zijn; groen als hoge scores gunstig zijn en blauw bij neutrale indicatoren (ook in de wijkanalyses worden de kleuren overigens op die manier gebruikt). Na de eerste twee pagina s met de samenvattende overzichten volgen pagina s per onderwerp. Over het algemeen horen de gegevens op twee tegenover elkaar liggende pagina s bij elkaar. Linksonder vindt u meestal een tabel met cijfers voor de 17 wijken, Drachten en het buitengebied. Onder de tabel staan de bron, meetdatum en definities. Op de rechterpagina staat dezelfde tabel voor alle buurten. Bovenaan op de linkerpagina staat vaak een kaart met een van de onderwerpen of een extra tabel of grafiek. In sommige tabellen vindt u ook cijfers van twee jaar geleden (in grijs), zodat u gemakkelijk kunt vergelijken. In een aantal gevallen zijn in bepaalde buurten de aantallen te klein om te worden weergegeven (uit privacy-overwegingen, maar ook omdat presentatie van dergelijke lage aantallen weinig zinvol zou zijn). In plaats van een aantal of percentage wordt dan een x vermeld. Ook als de cijfers wel worden weergegeven, dient u de gegevens (met name percentages) met enige marge te hanteren. Een verschil tussen bijvoorbeeld 15% en 18% is te klein om te kunnen concluderen dat er een duidelijk verschil bestaat tussen twee buurten. Anders wordt dat indien u in een buurt een aandeel van 30% ziet staan en in een andere buurt 18%. Enige voorzichtigheid is dus geboden, vooral bij de kleinere buurten (het aantal inwoners per buurt vindt u op blz.83). Bij cijfers uit de enquête is bovendien sprake van onbetrouwbaarheidsmarges (zie blz.9). Wellicht wilt u zelf nieuwe cijfers berekenen voor een combinatie van buurten. Indien de combinatie van buurten overeen komt met een gehele wijk vindt u de cijfers al in de tabel op de linkerpagina. Voor andere combinaties van buurten (of wijken) is enige voorzichtigheid geboden. Absolute cijfers (zoals aantallen woningen) laten zich eenvoudig optellen, maar dat geldt niet voor percentages en gemiddelden. Indien in de tabel tevens de absolute cijfers vermeld staan, kunt u deze gebruiken om zelf een nieuw percentage te berekenen (in de definities staat immers vermeld waar u door moet delen; deze eenheid kunt u vaak terugvinden in dezelfde of een andere tabel). In andere gevallen en bij gemiddelden (zoals de woonduur) moet u een gewogen gemiddelde bepalen (u weegt dan bijvoorbeeld aan het aantal inwoners of woningen per buurt). Wijk- en buurtindeling Een overzicht van de wijk-/buurtindeling met een uitvouwbare kaart waarop de grenzen staan aangegeven vindt u helemaal achterin deze Wijkatlas. Vlak daarvoor, op bladzijde 151, vindt u een toelichting op de wijk- en buurtindeling en het gebruik van buurtcijfers in deze Wijkatlas. Wijkanalyses Bevolking Wonen Sociale gegevens Leefbaarheid Veiligheid Voorzieningen Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 7

8 Bewonersenquête 2015 Om inzicht te krijgen in de beleving van het woonklimaat door de bewoners wordt ongeveer eens in de twee jaar een bewonersenquête gehouden. Deze Wijkatlas bevat cijfers uit de bewonersenquête die werd gehouden in het najaar van Steekproef en onderzoeksopzet Het onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een enquête, die op papier of via internet kon worden ingevuld. Eind september werd door de gemeente een eerste brief toegestuurd aan een steekproef van 7541 inwoners van 16 jaar en ouder. Bij de steekproeftrekking is ervoor gezorgd dat per adres maximaal een persoon werd aangeschreven. De steekproef is daarnaast zodanig getrokken dat per buurt ongeveer 50 en per wijk ongeveer 200 respondenten werden verwacht. Mensen werden in eerste instantie uitgenodigd om de enquête via internet in te vullen. Enkele weken later ontving iedereen die de enquête nog niet had ingevuld een nieuwe brief met een papieren vragenlijst en nogmaals een verwijzing naar de internetenquête. Half november werd nog een derde brief verzonden met een laatste herinnering aan mensen die de enquête nog niet hadden ingevuld. Uiteindelijk koos 46% van alle respondenten voor de internetversie van de enquête en 54% voor de papieren vragenlijst. Onder mensen die aan het onderzoek hebben meegewerkt werd een ipad verloot. Het veldwerk van de enquête is verzorgd door Oostveen Beleidsonderzoek en Advies. Door de wijze van steekproeftrekking (een vast aantal per wijk of buurt) zouden kleinere buurten oververtegenwoordigd zijn in de enquête. Daarom is bij de berekening van de cijfers een weging toegepast aan de hand van de wijk/buurt (op de verhouding tussen de respondenten en de bevolking vanaf 16 jaar). Respons Van de 7541 uitgezette enquêtes werden er, na rappellering, 3820 ingevuld via internet of teruggestuurd per post. De respons kwam daarmee uit op 51%. Dat is iets lager dan in 2013 (54%), maar nog wel hoger dan in 2011 (48%). Het laagst was de respons in de buurten De Trisken centrum (31%) en Noord-Oost oost (36%) en het hoogst in De Drait west (71%) en De Drait noordwest (70%). In de andere buurten lag het responspercentage tussen 40% en 68%. Op wijkniveau liep de respons uiteen van 41% in De Trisken tot 61% in De Singels, zoals blijkt uit de tabel hieronder. Wijkindeling Bevolking Steek- Respon- Respons Respons 16+ proef denten in % (2015) in % (2013) 1 Centrum % 53% 2 De Wiken % 50% 3 De Singels % 71% 4 De Drait % 61% 4a Drachtstervaart % 53% 6 De Venen % 55% 7 De Folgeren % 42% 7a Fennepark % 58% 7b Burmaniapark/Vrijburg % 48% 8 De Swetten % 53% 9 De Bouwen % 49% 10 Noord-Oost % 47% 13 De Trisken % 48% 13a Himsterhout % 58% Drachten totaal % 54% 21 Buitengebied Noord % 52% 22 Buitengebied West % 61% 23 Buitengebied Oost % 54% Buitengebied totaal % 56% % 54% 8 Wijkatlas Smallingerland 2016

9 In de vragenlijst is gevraagd naar leeftijd en geslacht. Dat maakt het mogelijk om op deze kenmerken de respondenten te vergelijken met de bevolking van 16 jaar en ouder. De rechterkolom hieronder toont de respons per groep. De verschillen in respons naar leeftijd zijn ongeveer net zo groot als die naar buurt: de respons loopt uiteen van 30% in de groep jaar tot 67% onder inwoners vanaf 65 jaar. Onder vrouwen is de respons groter dan onder mannen. De tabel toont ook de verdeling van de bevolking vanaf 16 jaar en van de respondenten (herwogen naar buurt) over de verschillende groepen. Door de hogere respons zijn ouderen en vrouwen enigszins oververtegenwoordigd onder de respondenten. In voorgaande jaren was dat ook het geval en ook in andere gemeenten is dit een gebruikelijk beeld. Categorie Bevolking 16+ Respondenten (% gewogen) Respons in % abs. in % abs. in % resp. van steekproef jaar % % 30% jaar % % 39% jaar % % 45% jaar % % 59% 65 jaar en ouder % % 67% man % % 46% vrouw % % 55% % % 51% Onbetrouwbaarheidsmarges Bij onderzoek in de vorm van enquêtes via steekproeven is altijd sprake van bepaalde onbetrouwbaarheidsmarges. De werkelijke cijfers onder de totale bevolking kunnen daardoor iets afwijken van de gevonden percentages zoals die in dit rapport worden gepresenteerd. Hoe groot die marge is, is afhankelijk van het aantal respondenten, de totale populatie (aantal inwoners vanaf 16 jaar) en de gevonden percentages (tussen de 30-70% is de marge breder dan bij heel hoge of lage percentages van 5-10 of 90-95%). Bij percentages bedraagt de marge bij dit onderzoek maximaal 1,5% bij cijfers op gemeenteniveau en maximaal 6-7% op wijkniveau. Op buurtniveau zou die marge groter zijn (tot bijna 20%). Omdat de cijfers dan feitelijk niet meer bruikbaar zijn, worden op buurtniveau geen percentages uit de enquête weergegeven. Anders ligt dat bij rapportcijfervragen en samengestelde schaalscores. Omdat respondenten daarbij genuanceerder kunnen antwoorden zijn de marges kleiner. De marges bij deze rapportcijfers en schaalscores bedragen ongeveer 0,4 punten op buurtniveau, 0,2 punten op wijkniveau en 0,1 punten op gemeenteniveau. Bij deze rapportcijfers en schaalscores worden daarom de resultaten voor alle buurten wel afzonderlijk weergegeven. Het aantal respondenten per buurt loopt uiteen van 43 tot 235, maar in de meeste buurten ligt het tussen de 50 en 75. Indien de cijfers slechts weinig hoger of lager zijn dan in 2013 (of dan in de totale gemeente) kan het verschil binnen de onbetrouwbaarheidsmarges liggen. Bij het vergelijken van verschillen (tussen een wijk/buurt en de gemeente, of tussen 2013 en 2015) wordt met formules bepaald of er (met 95% zekerheid) echt sprake is van een verschil. Het verschil wordt dan significant genoemd. Waar in de teksten in dit rapport wordt gesproken over verschillen bij cijfers uit de bewonersenquête, zijn deze (statistisch) significant. Vragenlijst Behalve de vragen over leefbaarheid, veiligheid en voorzieningen in de buurt, die in deze Wijkatlas worden gerapporteerd, bevatte de enquête ook nog vragenblokken over kinderopvang, informatievoorziening, het Centrum voor Jeugd en Gezin, milieu, sport, bewegen, gezondheid en voeding. Deze vragen worden uitsluitend op gemeenteniveau gerapporteerd in een afzonderlijke notitie. Om de vragenlijst niet te lang te maken zijn de vragen die niet op wijk- en buurtniveau worden gerapporteerd verdeeld over twee versies van de vragenlijst. Alle vragen die in de Wijkatlas zijn verwerkt waren opgenomen in beide versies van de vragenlijst, omdat daarvoor meer respondenten nodig waren. De volledige vragenlijsten zijn niet opgenomen in deze Wijkatlas, maar desgewenst opvraagbaar bij Oostveen Beleidsonderzoek en Advies. Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 9

10 Wijkanalyses 1 Wijkanalyses Dit eerste hoofdstuk van de Wijkatlas bevat de wijkanalyses. In een wijkanalyse worden de cijfers van een wijk samengevat in grafieken en beschreven in de tekst. Elk van de wijken wordt beschreven op vier bladzijden. Op deze bladzijde leest u een toelichting op deze wijkanalyses. Bij de analyses wordt steeds dezelfde vaste opzet gehanteerd: - 1e pagina: ligging / bevolking - 2e pagina: wonen / sociale gegevens - 3e pagina: leefbaarheid - 4e pagina: veiligheid / voorzieningen De thema s komen overeen met de thematische hoofdstukken in het tweede gedeelte van deze Wijkatlas. In de grafieken worden cijfers en percentages voor de betreffende wijk (in donkere staven) steeds vergeleken met de gemiddelde cijfers voor de totale gemeente (in lichtere staven schuin erachter). Naast de staven kunt u de scores aflezen, zowel voor het meest recente jaar (in zwart) als voor twee of drie jaar eerder (in grijs). In de teksten ernaast worden de belangrijkste conclusies nog eens samengevat. Die samenvatting is overigens niet uitsluitend op de staafgrafieken gebaseerd, maar ook op de achterliggende gegevens zoals die zijn terug te vinden in de thematische hoofdstukken. Eventuele verschillen tussen de buurten worden daarbij ook beschreven. In de tekst wordt aangegeven op welke aspecten de wijk hoger of lager scoort dan de totale gemeente en/of hoger of lager dan twee jaar eerder. Een dergelijke conclusie wordt alleen getrokken indien het verschil significant is (en bij cijfers uit de bewonersenquête dus groter dan de onbetrouwbaarheidsmarges). In de grafieken worden blauwe, oranje en groene staven gebruikt. Indien een hoge score op het betreffende onderwerp gunstig is, zijn de staven groen. Als een hoge score ongunstig is, zijn de staven oranje. Bij neutrale indicatoren zijn ze blauw. Op de eerste bladzijde van elke wijkanalyse is een situatiekaartje opgenomen van Drachten (bij de laatste drie wijken van de hele gemeente), waarin de ligging van de wijk met een groene lijn is ingetekend. Hieronder worden alle gebruikte indicatoren op een rij gezet en vindt u een verwijzing naar de pagina in dit rapport waar u de achterliggende cijfers voor alle wijken kunt vinden, en meestal ook de exacte definitie. In de wijkanalyses worden de volgende indicatoren gebruikt: cijfers/definitie op blz: Bevolking Inwoners naar leeftijdsgroep, in % van alle inwoners 82 Huishoudens naar gezinssituatie, in % van alle huishoudens 86 Personen van niet-westerse etniciteit, in % van alle inwoners 94 Personen die zich de afgelopen 2 jaar vestigden op huidige adres, in % van alle inwoners 92 Wonen Woningen naar bouwwijze, in % van alle woningen 100 Woningen naar eigendom, in % van alle woningen 98 Rapportcijfer van respondenten voor hun eigen woning en woningen in het algemeen 104 Gemiddelde WOZ-waarde (economische waarde) van de woningen 104 Woningzoekenden bij WoonFriesland en Accolade, in % van huishoudens 104 Aantal reacties van deze woningzoekenden, in % van huishoudens 104 Gemiddeld aantal reacties per gepubliceerde huurwoning Wijkatlas Smallingerland 2016

11 Sociale gegevens Personen met een laag, midden en hoog inkomen (landelijk 40, resp. 40 en 20%) volgens het CBS 108 Bijstandsuitkeringen, in % van huishoudens 110 Niet-werkende werkzoekenden (op 1 januari 2015), in % van inwoners jaar 112 Werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen, in % van inwoners jaar 109 Aandeel respondenten van jaar dat part-time of full-time werkt 112 Aandeel respondenten dat actief is als vrijwilliger 114 Abonnementhouders bij De Lawei, in % van inwoners 114 Cliënten maatschappelijk werk, in % van huishoudens 114 Cliënten Wmo, in % van inwoners vanaf 60 jaar 114 Wijkanalyses Leefbaarheid Rapportcijfer van respondenten voor de buurt in het algemeen 118 Rapportcijfer van respondenten voor de kwaliteit van de woonomgeving 118 Rapportcijfers van respondenten voor onderhoud van bestrating, onderhoud van het openbare groen en de zorg van bewoners voor huis en tuin 118 Schaalscore algemene evaluatie van de buurt (hoe prettig is het te wonen in de buurt?) 118 Rapportcijfers van respondenten voor het samenleven van verschillende inkomensgroepen, samenleven van jong en oud, betrokkenheid bij de buurt, levendigheid in de buurt, vervuiling en ongewenste activiteiten (hoge cijfers zijn gunstig) 120 Schaalscore sociale cohesie 120 Percentage respondenten dat is gehecht aan de buurt 126 Percentage respondenten dat zich medeverantwoordelijk voelt voor leefbaarheid 126 Percentage respondenten dat afgelopen jaar actief was om buurt te verbeteren en het percentage dat dat wel wil (was het al of wil het misschien in de toekomst wel) 126 Prioriteiten van bewoners: de verdeling door respondenten van fictieve zakken met geld om de grootste problemen in de buurt te helpen oplossen (samen altijd 10 zakken) 127 Incidenten geregistreerd bij de politie over woonoverlast, overlast jeugd, vernielingen en verkeersongevallen, per 100 woningen 128 Percentage respondenten dat vindt dat hun buurt afgelopen jaar vooruit ging, gelijk bleef of achteruit ging en het percentage dat het niet weet (samen 100%) 130 Percentage respondenten dat verwacht dat hun buurt komende jaren vooruit zal gaan, gelijk blijft of achteruit zal gaan en het percentage dat het niet weet 130 Veiligheid Percentage respondenten dat plekken in de buurt kent die men als onveilig beschouwt 140 Percentage respondenten dat onveilige verkeerssituaties kent in de buurt 140 Rapportcijfers van respondenten voor veiligheidsgevoel overdag, veiligheidsgevoel s avonds, criminaliteit en verkeersoverlast (hoge cijfers zijn gunstig) 136 Probleemscores diefstal en overlast, gebaseerd op de mate waarin verschillende vormen van diefstal en overlast volgens respondenten voorkomen in de buurt 136 Incidenten geregistreerd bij de politie over geweld op straat, woninginbraak, diefstal uit/vanaf auto en fietsendiefstal, per 100 woningen 134 Voorzieningen Rapportcijfer van respondenten voor de aanwezigheid in de buurt van basisscholen, speelgelegenheden en voorzieningen/activiteiten voor jongeren 144 Rapportcijfers van respondenten voor de aanwezigheid in de buurt van groenvoorzieningen, voorzieningen/activiteiten voor jongeren resp. voor ouderen, gezondheidsen welzijnsvoorzieningen, parkeergelegenheid, straatverlichting, openbaar vervoer en winkels voor de dagelijkse boodschappen 146 Aandeel kinderen van 4-12 jaar dat speciaal onderwijs volgt 144 Aandeel peuters (2½-4 jaar) dat een peuterspeelzaal bezoekt 144 Aandeel jongeren van jaar zonder startkwalificatie 144 NB Waar wordt gesproken over respondenten zijn de cijfers afkomstig uit de bewonersenquête. Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 11

12 Wijkanalyses Wijk 1: Centrum Bevolking inwoners 0-24 jaar 15% 16% jaar 44% 45% 65 jaar en ouder 42% 39% 768 huishoudens alleenstaand 57% 58% paar zonder kind 30% 29% paar met kind 8% 7% eenoudergezin 5% 6% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 4% 6% gevestigd afge- 29% 33% lopen 24 mnd. 1 Centrum De wijk Centrum bestaat uit slechts een buurt en is zowel qua oppervlakte als qua aantal inwoners de kleinste wijk die in deze Wijkatlas wordt onderscheiden. De wijk wordt begrensd door de Gauke Boelensstraat en Van Knobelsdorffplein in het zuiden, De Drift en Torenstraat in het oosten, Vogelzang en De Lange West in het noorden en Oude Nering en J.M. Houwenstraat in het westen. Bevolking In de wijk Centrum woonden op 1 oktober personen in 768 huishoudens. Dat zijn 180 mensen en 115 huishoudens meer dan twee jaar eerder. De bevolking is relatief oud: er wonen weinig jongeren onder de 25 jaar (16%) maar veel 65-plussers (39%). Wel neemt het aandeel ouderen geleidelijk af (sinds 2008 van 45% naar 39%). In de wijk wonen weinig paren met kinderen (7% van de huishoudens) en veel alleenstaanden (58%). Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is iets lager dan gemiddeld, maar gestegen van 4% naar 6%. De verhuismobiliteit was de afgelopen twee jaar relatief hoog: 33% van de huishoudens vestigde zich de afgelopen twee jaar. De gemiddelde woonduur is korter dan in de totale gemeente (9 jaar). 12 Wijkatlas Smallingerland 2016

13 Wonen In de wijk Centrum staan 832 woningen, waarvan er 164 (20%) in 2014 werden opgeleverd. De helft van alle woningen is na 1980 gebouwd. Met de nieuwbouw is het aandeel etagewoningen verder gestegen van 72% naar 78%: veel meer dan in alle andere wijken. Er staan echter ook vrijstaande woningen (10%), 2-onder-1-kapwoningen (5%) en rijtjeswoningen (6%). De gemiddelde ouderdom wijkt niet veel af van die in de hele gemeente. Ruim een derde van de woningen wordt particulier verhuurd (dus niet door een van de twee corporaties): aanzienlijk meer dan in de andere wijken. Het aantal koopwoningen is lager dan in de hele gemeente: 49%. De rapportcijfers van bewoners voor de woningen in de buurt (7,5) en voor hun eigen woning (7,9) zijn hoger dan voorgaande jaren. Het cijfer voor woningen in de buurt is sinds 2010 gestegen van 7,0 naar 7,5. De gemiddelde WOZ-waarde is iets lager dan die in de hele gemeente: Van alle huishoudens is 9% op zoek naar een huurwoning van WoonFriesland of Accolade (in % alleen bij WoonFriesland). Die percentages komen overeen met de gemeentelijke totaalcijfers. Het afgelopen jaar werd slechts een klein aantal woningen door de corporaties aangeboden voor de verhuur: hierop kwamen gemiddeld 19 reacties. Sociale gegevens De wijk Centrum kende in 2012 weinig inwoners met een hoog inkomen (9%). Het aantal mensen met een bijstandsuitkering wordt uitgedrukt in procenten van huishoudens en is - vanwege het hoge aandeel ouderen - relatief laag maar wel gestegen van 2% in 2010 naar 6% in Het aandeel werkzoekenden en mensen met een WW- of arbeidsongeschiktheidsuitkering is ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. Deze cijfers worden uitgedrukt in procent van het aantal inwoners van jaar (werkzoekenden tot 75 jaar). Het aandeel van de beroepsbevolking dat werkt (70%) en het aandeel vrijwilligers (31%) liggen op een gemiddeld niveau. Relatief veel bewoners bezoeken voorstellingen van de Lawei. Het aantal cliënten van het maatschappelijk werk is iets lager dan gemiddeld. Relatief veel bewoners maken gebruik van individuele voorzieningen en vooral huishoudelijke hulp in het kader van de Wmo. Wonen 832 woningen vrijstaand 12% 10% 2-onder-1-kap 6% 5% rijtjeswoning 8% 6% etagewoning 72% 78% overige won. 1% 1% eigendom eigen woning 60% 49% part.verhuur 25% 36% corporatie 14% 15% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,5 7,9 - woningen buurt 7,3 7,5 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 5% 9% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 48% 47% midden 43% 44% hoog 9% 9% % zonder werk bijstandsuitkering 4% 6% werkzoekend 7% % werkloosh.uitk. 6% 5% arbeidsong.uitk. 8% 9% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 69% 70% vrijwilligerswerk 23% 31% bezoek Lawei 8% 10% maatsch.werk 3% 1% Wmo huish.hulp 18% 12% Wmo indiv.voorz. 7% 7% Wmo begeleiding 4% 1 Centrum 1 Centrum % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 13

14 Wijkanalyses 1 Centrum Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,3 7,5 woonomgeving 6,9 7,0 onderh.bestrating 6,1 6,4 onderh.groen 6,7 6,4 zorg huis en tuin 6,9 7,1 algemene evaluatie 7,5 7,7 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,9 7,2 samenl.jong&oud 7,0 7,1 betrokkenheid 6,4 6,8 levendigheid 6,8 7,2 vervuiling 6,2 6,3 ongewenste activ. 7,2 6,9 sociale cohesie 6,1 6,3 betrokkenheid gehecht buurt 77% 82% verantw.voelen 82% 80% actief voor buurt 15% 19% wil actief zijn 53% 54% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,8 1,7 onderh.bestrating 1,6 1,6 groenvoorziening 0,9 1,3 honden(poep) 0,8 0,7 parkeren 2,2 1,7 wateroverlast/riool 0,4 0,3 speelplaatsen 0,3 0,3 zwerfvuil 0,9 0,8 jongeren 0,8 1,3 sociale problemen 0,3 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 5 8 overlast jeugd 5 14 vernielingen 14 8 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 15% 31% bleef gelijk 64% 52% ging achteruit 16% 10% weet niet 5% 7% verwachting komende jaren gaat vooruit 37% 36% blijft gelijk 41% 35% gaat achteruit 10% 7% weet niet 12% 22% 1 Centrum Leefbaarheid Het rapportcijfer van bewoners voor hun buurt in het algemeen was in 2011 gedaald van 7,4 naar 6,9 maar is sindsdien weer gestegen naar 7,5. Vooral bij het onderhoud van de bestrating steeg de tevredenheid: van 5,4 in 2011 naar 6,1 in 2013 en 6,4 in Alle rapportcijfers voor de fysieke leefomgeving liggen nu op een gemiddeld niveau. Dat geldt ook voor de score algemene evaluatie, die aangeeft hoe prettig het is om te wonen in de buurt (7,7). Ook gemiddeld zijn de cijfers voor het samenleven van jong en oud en van inkomensgroepen en voor betrokkenheid van buurtbewoners. Het cijfer voor betrokkenheid is wel gestegen van 6,4 naar 6,8. Ook de levendigheid in de buurt is toegenomen (van 6,4 in 2011 en 6,8 in 2013 naar 7,2 in 2015) en nu groter dan gemiddeld. Ongunstiger dan gemiddeld zijn de cijfers voor vervuiling en voor ongewenste activiteiten zoals drugs- en horecaoverlast. De sociale cohesie is ongeveer net zo sterk als in de totale gemeente en weinig veranderd. Van alle bewoners zegt 82% gehecht te zijn aan de buurt: meer dan gemiddeld. Van alle bewoners was 19% actief om de buurt te verbeteren en in totaal 54% wil dat misschien in de toekomst. Dat laatste cijfer is ondergemiddeld. Relatief veel bewoners (55%) zeggen door de gemeente voldoende te worden geïnformeerd over werkzaamheden in de buurt. Als de bewoners zakken geld moeten verdelen om de grootste problemen op te lossen, willen ze in vergelijking met andere wijken vooral meer geld besteden aan parkeren (1,7 zakken van de 10) en aan jongeren (1,3). In vergelijking met 2013 willen ze minder inzetten op parkeren en meer op de groenvoorziening. Speelplaatsen, wateroverlast en honden(poep) krijgen in Centrum nauwelijks prioriteit. Bij de politie werden in veel incidenten geregistreerd van verkeersongevallen (waaronder parkeerschade), vernielingen en vooral van jeugdoverlast. Het aantal vernielingen is de afgelopen jaren wel fors gedaald, maar jeugdoverlast werd in 2014/2015 juist veel vaker gemeld dan in voorgaande jaren. Ook het aantal meldingen woonoverlast is gestegen en nu hoger dan gemiddeld. Het aandeel bewoners dat vindt dat hun buurt vooruit is gegaan is sterk gestegen van 4% in 2011 en 15% in 2013 naar 31% in Voor de komende jaren verwacht 36% een verdere vooruitgang. Deze cijfers zijn veel hoger dan gemiddeld. Aan de andere kant vindt 10% dat hun buurt achteruit is gegaan (in 2011 was dat nog 38%) en 7% verwacht voor de komende jaren achteruitgang; 35% verwacht stabilisatie. 14 Wijkatlas Smallingerland 2016

15 Veiligheid In het Centrum zeggen veel mensen onveilige plekken te kennen in de buurt (41%), hoewel dit percentage niet het hoogste is van de gemeente. Het aantal mensen dat zegt onveilige verkeerssituaties te kennen is sinds 2011 gestegen van 44% naar 57%. Bewoners gaven ook rapportcijfers voor de veiligheidssituatie in de buurt. De cijfers voor het veiligheidsgevoel, criminaliteit en verkeersoverlast zijn allemaal ongunstiger dan in de totale gemeente. Deze cijfers zijn vrijwel exact gelijk aan de rapportcijfers uit 2013 en In de wijk Centrum wonen veel bewoners die vinden dat fietsendiefstal, beschadiging van auto s, vandalisme/graffiti, geluidsoverlast, dronken mensen op straat en vooral jongerenoverlast vaak in de eigen buurt voorkomen. De probleemscores voor diefstal en overlast zijn dan ook hoger dan in de hele gemeente. Bij de politie wordt zowel van geweld als van fietsendiefstal veel vaker aangifte gedaan dan in andere wijken. Woninginbraak en diefstal uit en vanaf auto s komt komen niet vaker voor dan elders. Overigens worden de politiecijfers uitgedrukt per 100 woningen, terwijl er in het Centrum natuurlijk veel meer mensen verblijven dan er wonen (om te werken, winkelen, uitgaan enz.). Voorzieningen De tevredenheid over voorzieningen wijkt in Centrum duidelijk af van het gemiddelde beeld. Het cijfer voor winkels voor de dagelijkse boodschappen was al bovengemiddeld en ging verder omhoog van 8,3 naar 9,1. Ook gestegen zijn de cijfers voor straatverlichting (van 7,3 naar 7,7) en vooral voor parkeergelegenheid (van 5,5 naar 6,5). Het cijfer voor parkeren is nu vrij gemiddeld. Bovengemiddeld zijn de cijfers voor gezondheids-, welzijns- en ouderenvoorzieningen en vooral voor openbaar vervoer en winkels. Relatief ontevreden zijn de bewoners over basisscholen en jongerenvoorzieningen, maar vooral over groen (6,5) en speelgelegenheden (5,4). Het cijfer voor speelgelegenheden was twee jaar geleden wel fors gestegen en is nog steeds hoger dan in Het percentage leerlingen dat speciaal onderwijs volgt is relatief laag. Er wonen nauwelijks peuters in de wijk Centrum; de meesten daarvan bezoeken een peuterspeelzaal. Van de jongeren van jaar volgt 6% geen onderwijs meer maar heeft nog geen startkwalificatie: een gemiddeld percentage. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 40% 41% onveilige verkeers-50% 57% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 7,7 7,8 veiligheid avond 6,8 6,7 criminaliteit 7,0 6,9 verkeersoverlast 5,7 5,7 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 2,6 2,9 overlast 2,5 2, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld woninginbraak 1 2 diefstal af/uit auto 2 1 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,3 7,5 speelgelegenh. 5,8 5,4 groenvoorzien. 6,8 6,5 voorz.jongeren 5,6 5,2 voorz.ouderen 7,0 7,2 gezondh/welz.v. 7,1 7,5 parkeergelegenh. 5,5 6,5 straatverlichting 7,3 7,7 openbaar vervoer 7,6 7,9 winkels dag.bsch. 8,3 9,1 onderwijs spec.onderwijs 3% 2% peuterspeelzaal 50% 80% geen startkwal. 7% 6% 1 Centrum 1 Centrum Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 15

16 Wijkanalyses Wijk 2: De Wiken De wijk De Wiken bestaat uit zes buurten en is wat betreft het aantal inwoners de op één na grootste wijk van de gemeente. De wijk De Wiken ligt tussen de Noorderdwarsvaart in het westen, de Raai en Ureterpvallaat in het zuiden en de N31 in het noordoosten. Bevolking inwoners 0-24 jaar 28% 28% jaar 53% 53% 65 jaar en ouder 19% 19% huishoudens alleenstaand 51% 52% paar zonder kind 22% 21% paar met kind 20% 20% eenoudergezin 7% 7% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 13% 15% gevestigd afge- 18% 20% lopen 24 mnd. 2 De Wiken Bevolking In de wijk De Wiken woonden op 1 oktober personen: vrijwel gelijk aan het aantal uit De leeftijdsverdeling van de bevolking komt globaal overeen met die van de hele gemeente. Onder de huishoudens bevinden zich echter meer alleenstaanden (52%) dan in de hele gemeente, vooral in de buurten De Wiken centrum en noordoost. Van alle inwoners heeft 15% een niet-westerse etniciteit: bijna twee keer zo veel als gemiddeld. De verhuismobiliteit is wel vergelijkbaar met die in de totale gemeente: 20% van de huishoudens heeft zich de afgelopen twee jaar gevestigd. In De Wiken noord is het aandeel vestigers veel lager: 7%. De gemiddelde woonduur in de wijk is net zo lang als in de hele gemeente: 12 jaar. 16 Wijkatlas Smallingerland 2016

17 Wonen In de wijk De Wiken staan 2766 woningen. Daarvan werd 92% gebouwd in de periode De gemiddelde ouderdom van de woningvoorraad is vrijwel gelijk aan die in de hele gemeente: 44 jaar. Onder de woningen zijn relatief veel rijtjeswoningen (59%). Ook het aandeel etagewoningen is vrij hoog: 29%. Etagewoningen staan vooral in de buurten De Wiken centrum en oost. Het aandeel halfvrijstaande woningen is veel lager dan elders (9%) en vrijstaande huizen zijn er nauwelijks. De helft van de woningen wordt verhuurd door een van de woningcorporaties. In De Wiken noord en oost staan echter voornamelijk eigen woningen. De rapportcijfers van bewoners voor de woningen in de buurt (7,1) en voor hun eigen woning (7,5) zijn iets lager dan gemiddeld. De WOZ-waarde is in alle zes de buurten lager dan in de totale gemeente. Van alle huishoudens is 11% op zoek naar een huurwoning van WoonFriesland of Accolade (in % alleen bij WoonFriesland). Dat aantal en het aantal reacties van deze woningzoekenden zijn hoger dan gemiddeld. Op de woningen die werden aangeboden voor de verhuur kwamen gemiddeld 69 reacties: ook dat zijn er wat meer dan in de totale gemeente. Sociale gegevens De wijk De Wiken kent relatief veel inwoners met een laag inkomen (50%) en vooral weinig mensen met een hoog inkomen (7%). Het persoonlijk inkomen per inwoner behoort tot de laagste in de gemeente. Ook uit de bewonersenquête blijkt dat in de wijk veel mensen wonen met een (naar eigen zeggen) laag inkomen. Het aantal mensen met een bijstandsuitkering (11%) en het aantal werkzoekenden (13%) zijn vrij hoog, vooral in De Wiken west en centrum. Ook het aandeel mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering is bovengemiddeld. Het aandeel van de beroepsbevolking dat werkt (68%) ligt op een gemiddeld niveau, maar het aandeel dat vrijwilligerswerk doet (26%) of voorstellingen in De Lawei bezoekt (4%) is laag. Het aantal cliënten maatschappelijk werk is gemiddeld. Het aantal bewoners dat een beroep doet op de Wmo is bovengemiddeld, vooral op gebied van begeleiding. Wonen 2766 woningen vrijstaand 1% 1% 2-onder-1-kap 9% 9% rijtjeswoning 59% 59% etagewoning 29% 29% overige won. 3% 3% eigendom eigen woning 48% 50% part.verhuur 2% 2% corporatie 51% 49% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,4 7,5 - woningen buurt 7,1 7,1 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 6% 11% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 49% 50% midden 45% 43% hoog 6% 7% % zonder werk bijstandsuitkering 10% 11% werkzoekend 13% % werkloosh.uitk. 6% 6% arbeidsong.uitk. 10% 11% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 59% 68% vrijwilligerswerk 22% 26% bezoek Lawei 4% 4% maatsch.werk 3% 3% Wmo huish.hulp 15% 9% Wmo indiv.voorz. 9% 7% Wmo begeleiding 11% 2 De Wiken 2 De Wiken % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 17

18 Wijkanalyses 2 De Wiken Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,3 7,2 woonomgeving 6,7 6,6 onderh.bestrating 6,2 6,2 onderh.groen 6,2 6,5 zorg huis en tuin 6,3 6,5 algemene evaluatie 7,1 7,1 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,5 6,6 samenl.jong&oud 6,6 6,7 betrokkenheid 6,0 6,1 levendigheid 6,1 6,0 vervuiling 6,1 6,2 ongewenste activ. 7,5 7,4 sociale cohesie 5,8 5,7 betrokkenheid gehecht buurt 73% 70% verantw.voelen 81% 78% actief voor buurt 11% 17% wil actief zijn 55% 58% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,4 1,3 onderh.bestrating 1,5 1,4 groenvoorziening 1,4 1,4 honden(poep) 1,3 1,0 parkeren 0,8 0,7 wateroverlast/riool 0,5 0,9 speelplaatsen 0,8 0,9 zwerfvuil 0,9 0,9 jongeren 0,7 0,7 sociale problemen 0,7 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 8 7 overlast jeugd 5 4 vernielingen 8 4 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 11% 8% bleef gelijk 63% 64% ging achteruit 20% 19% weet niet 7% 9% verwachting komende jaren gaat vooruit 7% 10% blijft gelijk 47% 45% gaat achteruit 21% 21% weet niet 25% 23% 2 De Wiken Leefbaarheid Het rapportcijfer dat bewoners van de wijk De Wiken geven aan hun buurt in het algemeen is lager dan elders: 7,2. Ook de score algemene evaluatie (hoe prettig is het om te wonen in de buurt?) en alle rapportcijfers voor de fysieke en sociale woonomgeving (behalve groenonderhoud) zijn iets lager dan in de totale gemeente. Voor de wijk als geheel zijn de cijfers sinds 2013 niet of nauwelijks veranderd. In De Wiken west en centrum zijn de cijfers voor zorg van bewoners voor huis en tuin gestegen. In De Wiken noord daalden de cijfers voor de kwaliteit van de woonomgeving (van 7,3 naar 6,4), onderhoud van de bestrating (van 6,9 naar 6,0) en levendigheid (van 6,4 naar 5,4). Het aantal wijkbewoners dat gehecht is aan de eigen buurt is wat lager dan gemiddeld (70%). Het aantal bewoners dat afgelopen jaar actief was om de buurt te verbeteren is gestegen van 11% in 2013 naar 17% in 2015 en ligt nu op een gemiddeld niveau. Ook het aantal mensen dat actief wil worden of zich medeverantwoordelijk voelt voor de buurt is ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. Als de bewoners zakken geld moeten verdelen om de grootste problemen te helpen oplossen, willen zij meer dan gemiddeld inzetten op sociale problemen (0,9 zakken met geld), vooral in De Wiken zuid. Aan verkeer en parkeren zouden zij minder willen besteden dan in de totale gemeente. De hoogste prioriteit krijgen onderhoud van de bestrating en de groenvoorziening. Bewoners van De Wiken noord willen veel meer dan in 2013 inzetten op wateroverlast/riolering, en nu ook meer dan gemiddeld (gestegen van 0,8 naar 2,1 zakken). Het aantal bij de politie geregistreerde meldingen op gebied van leefbaarheid is in alle categorieën gedaald. Alleen woonoverlast komt nog iets vaker voor dan gemiddeld, vooral in De Wiken noordoost. Vernielingen worden nog wel relatief veel gemeld in De Wiken zuid. Verkeersongevallen worden relatief weinig gemeld. In De Wiken oost liggen de aantallen in alle categorieën veel lager dan in de totale gemeente. Het aantal bewoners dat vindt dat hun buurt afgelopen jaar vooruit ging is iets lager dan gemiddeld (8%), terwijl juist wat meer mensen vinden dat de buurt achteruit ging (19%). Twee van de drie vinden echter dat de buurt gelijk is gebleven. Voor de komende jaren verwachten meer mensen dan gemiddeld (21%) een achteruitgang of weten niet hoe de buurt zich ontwikkelt (23%). Daarnaast rekent 10% op vooruitgang en 45% op stabilisatie. Deze cijfers zijn sinds 2013 nauwelijks veranderd. 18 Wijkatlas Smallingerland 2016

19 Veiligheid In De Wiken zeggen ongeveer even veel bewoners als in de hele gemeenten dat ze onveilige plekken kennen (32%) of onveilige verkeerssituaties. De rapportcijfers voor onveilig voelen (overdag 7,6 en s avonds 6,7) en voor criminaliteit (6,7) zijn wel ongunstiger dan gemiddeld. Het cijfer voor criminaliteit is het meest ongunstig in De Wiken zuid (6,0). Het cijfer voor verkeersoverlast ligt in alle zes de buurten op een gemiddeld niveau. De schaalscores voor diefstal en overlast zijn ongunstiger dan in de totale gemeente. Relatief veel bewoners vinden dat fietsendiefstal, inbraak in of schade aan auto s en overlast door omwonenden vaak of soms in de buurt voorkomen. In De Wiken noord is de samenvattende schaalscore diefstal echter duidelijk lager (gunstiger) dan gemiddeld. Uit de politiecijfers blijkt dat de het aantal geregistreerde incidenten van geweld en diefstallen per 100 woningen ongeveer net zo hoog is als in de totale gemeente. De cijfers waren in 2014/2015 ook ongeveer net zo hoog als in 2012/2013. In De Wiken zuid is het aantal geregistreerde geweldsdelicten en fietsendiefstallen wel hoger dan gemiddeld; in De Wiken oost zijn die cijfers juist relatief laag. Voorzieningen De rapportcijfers voor het voorzieningenniveau in de buurt laten een redelijk gunstig beeld zien. De cijfers voor parkeergelegenheid (7,0), gezondheids- en welzijns voorzieningen (7,3), openbaar vervoer (6,5) en vooral voor winkels voor de dagelijkse boodschappen (8,4) zijn hoger dan gemiddeld. Alleen het cijfer voor voorzieningen en activiteiten voor jongeren is lager dan in de totale gemeente (5,2). De cijfers zijn op wijkniveau sinds 2013 niet noemenswaardig veranderd. In De Wiken noord is het cijfer voor voorzieningen en activiteiten voor ouderen echter gedaald van 6,4 naar 5,1. Het percentage leerlingen dat speciaal onderwijs volgt (7%) en het aandeel jongeren van jaar zonder startkwalificatie (diploma havo, vwo, mbo vanaf niveau 2) (9%) liggen op een gemiddeld niveau. Het aantal peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt is iets lager dan in de hele gemeente. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 29% 32% onveilige verkeers-49% 51% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 7,7 7,6 veiligheid avond 6,9 6,7 criminaliteit 6,9 6,7 verkeersoverlast 6,2 6,3 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 2,9 3,0 overlast 1,8 2, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld woninginbraak 2 1 diefstal af/uit auto 1 1 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,1 8,1 speelgelegenh. 7,2 7,2 groenvoorzien. 7,1 7,2 voorz.jongeren 5,2 5,2 voorz.ouderen 6,0 5,9 gezondh/welz.v. 7,5 7,3 parkeergelegenh. 7,1 7,0 straatverlichting 7,4 7,4 openbaar vervoer 6,4 6,5 winkels dag.bsch. 8,5 8,4 onderwijs spec.onderwijs 9% 7% peuterspeelzaal 52% 45% geen startkwal. 12% 9% 2 De Wiken 2 De Wiken Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 19

20 Wijkanalyses Wijk 3: De Singels De wijk De Singels bestaat uit vier buurten: De Singels west, oost en zuid en De Peppel. De buurt De Peppel vormt het noordelijke deel van de wijk en ligt tussen de Zuiderhogeweg, Moleneind, J.M. Houwenstraat en de Gauke Boelensstraat. De andere drie buurten liggen tussen de Zuiderhogeweg, Gauke Boelensstraat, Burgemeester Wuiteweg en de A7. Bevolking inwoners 0-24 jaar 22% 21% jaar 43% 43% 65 jaar en ouder 35% 36% huishoudens alleenstaand 39% 41% paar zonder kind 36% 36% paar met kind 21% 19% eenoudergezin 4% 4% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 3% 4% gevestigd afge- 12% 18% lopen 24 mnd. 3 De Singels Bevolking In de wijk De Singels woonden op 1 oktober personen: 50 minder dan in Onder hen zijn veel inwoners van 65 jaar en ouder (36%), vooral in De Singels oost en zuid. Onder de huishoudens zijn paren zonder kinderen oververtegenwoordigd (36%). In De Singels zuid wonen veel alleenstaanden (64%). Van alle inwoners heeft 4% een niet-westerse etniciteit: half zo veel als gemiddeld. De verhuismobiliteit is lager dan in de hele gemeente, behalve in De Singels zuid waar 50% van de huidige huishoudens de afgelopen twee jaar is komen wonen. In de totale wijk is de gemiddelde woonduur iets langer dan gemiddeld: 15 jaar. 20 Wijkatlas Smallingerland 2016

21 Wonen In de wijk De Singels staan woningen. Ruim de helft van de woningen werd gebouwd tussen 1960 en Vanaf 1991 werd nog 29% van de huidige woningen gebouwd, vooral in De Peppel en De Singels oost. Het aantal twee-onder-een-kap woningen is groter dan in de hele gemeente (36%). In De Peppel staan vooral twee-onder-een-kap woningen, terwijl in De Singels zuid vooral vrijstaande woningen zijn te vinden. Het merendeel van de woningen is eigendom van de bewoners (84%); daarnaast wordt 14% verhuurd door een van de twee corporaties. Daaronder zijn relatief veel woningen in de duurdere huurklasse. De rapportcijfers die bewoners geven aan hun eigen woning (8,0) en aan de woningen in de buurt (7,9) zijn in de hele wijk hoger dan in de totale gemeente. Ook de WOZ-waarde is iets hoger dan gemiddeld: Van alle huishoudens is 5% op zoek naar een huurwoning van WoonFriesland (in %, maar dat was exclusief woningzoekenden bij Accolade). Dat is in beide jaren minder dan in de hele gemeente, maar het aandeel huishoudens dat nu al in een huurwoning woont is dan ook laag. Op de door WoonFriesland en Accolade aangeboden woningen kwamen gemiddeld 37 reacties: minder dan gemiddeld. Sociale gegevens De wijk De Singels kent veel inwoners met een hoog inkomen (20%) en relatief weinig met een laag inkomen. Het persoonlijk inkomen per inwoner ( in 2010) is dan ook iets hoger dan gemiddeld. Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering (2%) is erg laag. Het aandeel inwoners van jaar dat staat ingeschreven als werkzoekende (5%) is iets lager dan in de totale gemeente. Ook het aandeel werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen is wat lager dan in de hele gemeente. Het aandeel mensen van jaar dat betaald werk heeft (83%) is relatief hoog en dat geldt ook voor het aantal bezoekers van de Lawei (12%). Het aandeel vrijwilligers ligt op een gemiddeld niveau. Lager dan gemiddeld is het aantal cliënten maatschappelijk werk en Wmo. Wonen 1760 woningen vrijstaand 17% 17% 2-onder-1-kap 36% 36% rijtjeswoning 29% 29% etagewoning 17% 17% overige won. 1% 1% eigendom eigen woning 84% 84% part.verhuur 2% 2% corporatie 14% 14% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 8,2 8,0 - woningen buurt 7,9 7,9 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 2% 5% reacties % reacties per won. x 37 * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 39% 38% midden 41% 42% hoog 20% 20% % zonder werk bijstandsuitkering 2% 2% werkzoekend 5% % werkloosh.uitk. 3% 4% arbeidsong.uitk. 6% 6% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 75% 83% vrijwilligerswerk 31% 34% bezoek Lawei 10% 12% maatsch.werk 1% 2% Wmo huish.hulp 6% 4% Wmo indiv.voorz. 4% 3% Wmo begeleiding 2% 3 De Singels 3 De Singels % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 21

22 Wijkanalyses 3 De Singels Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,9 8,0 woonomgeving 7,4 7,4 onderh.bestrating 6,9 7,1 onderh.groen 6,9 6,6 zorg huis en tuin 7,4 7,5 algemene evaluatie 8,3 8,3 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,3 7,3 samenl.jong&oud 7,2 7,2 betrokkenheid 6,8 6,8 levendigheid 6,5 6,3 vervuiling 7,0 7,2 ongewenste activ. 8,4 8,4 sociale cohesie 6,5 6,5 betrokkenheid gehecht buurt 87% 86% verantw.voelen 89% 92% actief voor buurt 22% 21% wil actief zijn 64% 58% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,7 1,6 onderh.bestrating 1,7 1,4 groenvoorziening 1,5 1,7 honden(poep) 0,8 0,8 parkeren 1,0 1,1 wateroverlast/riool 1,2 1,1 speelplaatsen 0,7 0,8 zwerfvuil 0,7 0,6 jongeren 0,4 0,5 sociale problemen 0,3 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 2 3 overlast jeugd 2 4 vernielingen 3 3 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 15% 17% bleef gelijk 74% 75% ging achteruit 8% 3% weet niet 3% 5% verwachting komende jaren gaat vooruit 16% 9% blijft gelijk 64% 76% gaat achteruit 9% 4% weet niet 11% 11% Leefbaarheid Net zoals voorgaande jaren geven de bewoners van De Singels vrij hoge rapportcijfers voor de leefbaarheid in de buurt. Dat geldt voor het cijfer voor de buurt in het algemeen (8,0) en de kwaliteit van de woonomgeving (7,4), maar ook voor veel andere cijfers voor de fysieke en sociale woonomgeving. De cijfers voor groenonderhoud, samenleven van jong en oud, levendigheid en sociale cohesie liggen echter op een gemiddeld niveau. De score algemene evaluatie van de buurt, die aangeeft hoe prettig het is om in de buurt te wonen, is duidelijk hoger dan gemiddeld: 8,3 (in De Singels zuid 8,7). Al deze cijfers zijn vrijwel gelijk aan de cijfers uit In De Singels oost ervaren bewoners meer ongewenste activiteiten: het cijfer daalde daar van 8,3 naar 7,5. Relatief veel bewoners zijn gehecht aan de buurt of voelen zich daarvoor medeverantwoordelijk. Het aandeel dat zelf actief is of wil zijn voor de buurt is echter niet hoger dan in de totale gemeente. Relatief veel bewoners (62%) zeggen dat de gemeente hen voldoende informeert over werkzaamheden in de buurt. Net als in de andere wijken hebben bewoners fictieve zakken geld verdeeld om de grootste problemen in de buurt te helpen oplossen. De hoogste prioriteit wordt dan gelegd bij de groenvoorziening, waarop bovengemiddeld wordt ingezet (1,7 zakken). Bij de andere problemen wijken de cijfers niet significant af van de gemiddelden. De top drie bestaat verder uit verkeer (1,6) en onderhoud van de bestrating (1,4). Bewoners van De Singels zuid willen relatief zwaarder inzetten op groenvoorziening en bewoners van De Singels oost op parkeren. Bij de politie wordt woonoverlast minder vaak geregistreerd dan in de hele gemeente. Het aantal verkeersongevallen (inclusief parkeerschade) is hoger dan in de hele gemeente, vooral in De Singels oost. De cijfers zijn de afgelopen jaren niet veel veranderd. Driekwart van de bewoners vindt dat hun buurt afgelopen jaar gelijk is gebleven. Een groep van 17% vindt dat hun buurt vooruit is gegaan; slechts 3% zag een achteruitgang. Zowel het aantal bewoners dat voor de komende jaren een vooruitgang (9%) als het aantal dat achteruitgang (4%) verwacht is gedaald en lager dan gemiddeld. Het aantal mensen dat denkt dat hun buurt gelijk zal blijven is sinds 2013 juist weer gestegen en nu, net als in 2011, veel hoger dan gemiddeld in de gemeente. 3 De Singels 22 Wijkatlas Smallingerland 2016

23 Veiligheid De veiligheidssituatie in De Singels is over het algemeen iets gunstiger dan in de hele gemeente. Het aandeel bewoners dat onveilige plekken (19%) of onveilige verkeersituaties (46%) in de buurt kent is lager dan gemiddeld. De rapportcijfers voor veilig voelen en voor verkeersoverlast zijn ook relatief gunstig. Het rapportcijfer voor criminaliteit ligt op een gemiddeld niveau. Dit laatste cijfer werd de afgelopen twee jaar iets ongunstiger, vooral in De Singels west. Het cijfer voor criminaliteit is nu relatief ongunstig in De Singels west (6,5) maar gunstig in De Peppel (8,1). De schaalscore diefstal is duidelijk verslechterd (sinds 2013 van 1,2 naar 2,2), vooral in De Singels west, en ligt nu op een gemiddeld niveau. Dat betekent dat het aantal mensen dat denkt dat verschillende vormen van diefstal vaak of soms in de buurt voorkomen is gestegen - vooral bij woninginbraak. De score overlast is nog wel gunstiger dan gemiddeld. Uit de politiecijfers blijkt dat het aantal woninginbraken in de hele wijk de laatste twee jaar ongeveer gelijk was aan de twee jaar daarvoor. In De Singels west was dat aantal iets toegenomen, maar in oost juist afgenomen. Per 100 woningen is het aantal diefstallen niet of nauwelijks hoger dan gemiddeld en het aantal geweldsdelicten aanzienlijk lager. Voorzieningen Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 18% 19% onveilige verkeers-49% 46% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,2 8,3 veiligheid avond 7,7 7,6 criminaliteit 7,5 7,2 verkeersoverlast 6,6 6,6 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 1,2 2,2 overlast 0,9 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 5 6 woninginbraak 2 2 diefstal af/uit auto 0 1 fietsendiefstal Voorzieningen 3 De Singels rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,8 7,9 speelgelegenh. 7,1 7,3 groenvoorzien. 7,6 7,7 voorz.jongeren 5,9 5,6 voorz.ouderen 6,5 6,4 Wijkanalyses De bewoners van De Singels geven bovengemiddelde cijfers voor veel van de voorzieningen in hun buurt. Dat geldt vooral voor het openbaar vervoer (7,2) en winkels voor de dagelijkse boodschappen (8,0). De cijfers voor basisscholen, speelgelegenheden, voorzieningen en activiteiten voor jongeren en parkeergelegenheid liggen op een gemiddeld niveau. In De Peppel daalde het cijfer voor ouderenvoorzieningen en is nu lager dan gemiddeld (4,9). Voor de rest zijn de cijfers in de totale wijk en in elk van de buurten de laatste twee jaar niet significant veranderd. Het aantal peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt is ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. Ondergemiddeld zijn het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt (4%) en het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie (3%). gezondh/welz.v. 7,0 7,2 parkeergelegenh. 6,6 6,9 straatverlichting 7,8 7,9 openbaar vervoer 7,3 7,2 winkels dag.bsch. 8,0 8,0 onderwijs spec.onderwijs 5% 4% peuterspeelzaal 42% 57% geen startkwal. 3% 3% 3 De Singels Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 23

24 Wijkanalyses Wijk 4: De Drait De wijk De Drait omvat zes buurten en ligt tussen De Singels, Drachtstervaart en De Trisken/Himsterhout. De wijkgrens loopt over de Zuiderhogeweg, de A7 en het water tussen de Drait en De Trisken/Himsterhout. Aan de noordkant grenst de wijk aan De Haven en aan het nieuwbouwgebied Drachtstervaart. Bevolking inwoners 0-24 jaar 29% 28% jaar 52% 51% 65 jaar en ouder 19% 21% huishoudens alleenstaand 36% 37% paar zonder kind 31% 30% paar met kind 26% 26% eenoudergezin 7% 7% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 6% 7% gevestigd afge- 13% 12% lopen 24 mnd. 4 De Drait Bevolking De Drait had op 1 oktober inwoners: 18 minder dan in Wat betreft het aantal inwoners is De Drait de grootste wijk van de gemeente. Van de zes buurten zijn De Drait west en De Drait zuid qua oppervlak het grootst, maar qua inwonertal het kleinst. De leeftijdsverdeling is ongeveer gelijk aan die in de hele gemeente. Tien jaar geleden waren er nog maar weinig inwoners vanaf 65 jaar, maar hun aandeel nam snel toe: van 10% in 2005 naar 15% in 2010 en 21% in Onder de huishoudens bevinden zich vrij weinig alleenstaanden (37%, maar in De Drait zuid 55%). Het aandeel inwoners met een nietwesterse etniciteit is net zo groot als in de hele gemeente: 7%. De verhuismobiliteit over de afgelopen twee jaar was iets lager dan gemiddeld. De gemiddelde woonduur (15 jaar) is een jaar langer dan in de hele gemeente. 24 Wijkatlas Smallingerland 2016

25 Wonen In de wijk De Drait staan woningen, waarvan 80% werd gebouwd in de periode Slechts 1% is ouder dan 1972; de rest is na 1980 nog geleidelijk voltooid. In de buurt De Drait zuid werd 51% van de huizen gebouwd in de jaren en 45% in de jaren In de buurten noordoost, zuidoost en zuidwest staan veel rijtjeswoningen (51-84%). In de andere drie buurten zijn vrijstaande en halfvrijstaande woningen oververtegenwoordigd. Etagewoningen zijn er relatief weinig. Relatief veel woningen zijn eigen woningen: in de buurt noordwest zelfs 95%. Bijna een kwart van de woningen wordt verhuurd door de woningcorporaties. Met uitzondering van De Drait zuidoost en zuidwest zijn dat vooral duurdere huurwoningen. De rapportcijfers die bewoners geven aan de woningen in de buurt (7,7) en de eigen woning (8,0) zijn onveranderd en vrijwel gelijk aan dat in de hele gemeente. In De Drait west en zuid zijn deze cijfers het hoogst. Ook de WOZ-waarde ligt in de meeste buurten rond het gemiddelde, maar is veel hoger in De Drait west en zuid (ruim ). Van alle huishoudens was in % op zoek naar een huurwoning (in % exclusief Accolade): minder dan gemiddeld. Op de door de corporaties aangeboden huurwoningen kwamen in 2015 gemiddeld 59 reacties. Dat aantal ligt op een gemiddeld niveau. Sociale gegevens De wijk De Drait kent veel inwoners met een hoog (18%) en relatief weinig mensen met een laag inkomen (40%). Het persoonlijk inkomen per inwoner ( in 2012) is dan ook wat hoger dan gemiddeld. Het aantal mensen met een bijstands- (5%), werkloosheids- (3%) of arbeidsongeschiktheidsuitkering (7%) is wat lager dan in de hele gemeente. In De Drait zuidwest en zuidoost is het aantal bijstandsuitkeringen ongeveer net zo groot als gemiddeld. Het aantal werkzoekenden ligt op een gemiddeld niveau. Dat geldt ook voor het aandeel van de beroepsbevolking dat werkt, het aantal vrijwilligers en cliënten maatschappelijk werk. Het aantal bewoners dat voorstellingen van De Lawei bezoekt is iets hoger dan gemiddeld. Het aantal cliënten Wmo (huishoudelijke hulp, individuele voorzieningen en begeleiding) is relatief laag. Wonen 2745 woningen vrijstaand 18% 18% 2-onder-1-kap 25% 25% rijtjeswoning 45% 44% etagewoning 9% 9% overige won. 5% 4% eigendom eigen woning 75% 75% part.verhuur 3% 3% corporatie 22% 22% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 8,0 8,0 - woningen buurt 7,7 7,7 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 3% 5% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 40% 40% midden 41% 42% hoog 19% 18% % zonder werk bijstandsuitkering 5% 5% werkzoekend 6% % werkloosh.uitk. 3% 3% arbeidsong.uitk. 7% 7% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 69% 69% vrijwilligerswerk 36% 36% bezoek Lawei 7% 8% maatsch.werk 2% 2% Wmo huish.hulp 6% 4% Wmo indiv.voorz. 3% 3% Wmo begeleiding 4% 4 De Drait 4 De Drait % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 25

26 Wijkanalyses 4 De Drait Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,7 7,9 woonomgeving 7,2 7,4 onderh.bestrating 6,7 6,8 onderh.groen 6,5 6,7 zorg huis en tuin 7,0 7,1 algemene evaluatie 7,9 8,0 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,1 7,0 samenl.jong&oud 7,1 7,2 betrokkenheid 6,6 6,7 levendigheid 6,4 6,6 vervuiling 6,8 7,0 ongewenste activ. 8,4 8,3 sociale cohesie 6,3 6,5 betrokkenheid gehecht buurt 80% 84% verantw.voelen 86% 90% actief voor buurt 18% 20% wil actief zijn 61% 68% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,7 1,5 onderh.bestrating 1,5 1,4 groenvoorziening 1,7 1,7 honden(poep) 1,2 0,9 parkeren 1,0 1,0 wateroverlast/riool 0,7 1,0 speelplaatsen 0,8 0,7 zwerfvuil 0,7 0,7 jongeren 0,4 0,6 sociale problemen 0,4 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 2 3 overlast jeugd 4 5 vernielingen 4 3 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 8% 11% bleef gelijk 78% 74% ging achteruit 8% 11% weet niet 5% 4% verwachting komende jaren gaat vooruit 5% 9% blijft gelijk 69% 65% gaat achteruit 9% 11% weet niet 17% 15% Leefbaarheid De cijfers die bewoners van De Drait geven aan de leefbaarheid in hun buurt liggen over het algemeen rond of iets boven de gemiddelden in de gemeente. Bovengemiddeld zijn bijvoorbeeld de cijfers voor de buurt in het algemeen, kwaliteit van de woonomgeving en bestrating en de score algemene evaluatie van de buurt (hoe prettig is het om in deze buurt te wonen?). Ook op gebied van vervuiling en ongewenste activiteiten zijn de cijfers wat gunstiger dan gemiddeld. Het gunstigst is het beeld in de buurt De Drait west, waar bovendien enkele cijfers zijn verbeterd (onderhoud groen en wegen, levendigheid en samenleven van jong en oud). In De Drait zuid daalde het cijfer voor onderhoud van de bestrating juist (van 7,5 naar 6,5). De sociale cohesie is in De Drait west en De Drait zuidwest sterker dan gemiddeld. Het aantal bewoners dat gehecht is aan hun buurt, zich medeverantwoordelijk voelt of actief wil zijn in de eigen buurt is hoger dan in de totale gemeente. Het aantal bewoners dat afgelopen jaar daadwerkelijk actief was om hun buurt te verbeteren (20%) is echter niet hoger dan elders. Wanneer bewoners zakken geld mogen verdelen om de belangrijkste buurtproblemen op te lossen wijken de prioriteiten niet veel af van die in de totale gemeente. Alleen de groenvoorziening krijgt meer prioriteit dan in de totale gemeente (1,7 van de 10 zakken). De top drie bestaat verder uit verkeer (1,5) en onderhoud van de bestrating (1,4). In De Drait noordwest willen de bewoners zwaarder inzetten op wateroverlast/riolering (1,7 zakken). Bij de politie worden relatief weinig incidenten geregistreerd, vooral op gebied van woonoverlast. Het aantal geregistreerde incidenten jeugdoverlast is de afgelopen jaren geleidelijk gestegen en is hoger dan gemiddeld (vooral in de buurt De Drait noordwest). Relatief veel bewoners vinden dat hun buurt afgelopen jaar gelijk is gebleven (74%) en/of verwachten dat voor de komende jaren (65%). Het aantal bewoners dat vindt dat hun buurt vooruit is gegaan (11%) of dat voor de komende jaren verwacht (9%) is iets lager dan in de hele gemeente. Daarnaast denkt 11% dat hun buurt achteruit zal gaan en 15% weet het nog niet. 4 De Drait 26 Wijkatlas Smallingerland 2016

27 Veiligheid Op het gebied van veiligheid zijn de meeste cijfers niet heel veel veranderd sinds Het aantal mensen dat onveilige plekken in de buurt kent is echter weer gestegen naar 34%, terwijl het eerder geleidelijk was gedaald van 33% in 2008 naar 25% in Dat percentage is nu weer hoger dan gemiddeld. Het aandeel bewoners dat onveilige verkeerssituaties kent daalde sinds 2008 van 62% naar 48% en is nu lager dan gemiddeld. De rapportcijfers voor het veiligheidsgevoel overdag en s avonds en voor verkeersoverlast zijn iets gunstiger dan gemiddeld. Het rapportcijfer voor criminaliteit is gelijk aan dat in de hele gemeente, maar in De Drait zuid gunstiger. In De Drait noordwest verbeterde het cijfer voor verkeersoverlast (van 5,7 naar 6,7). Het aantal bewoners dat vindt dat verschillende vormen van overlast en criminaliteit in de buurt voorkomen is ongeveer net zo groot als in de hele gemeente. In De Drait west komt overlast volgens relatief weinig bewoners in de buurt voor. De politiecijfers op gebied van geweld en diefstallen zijn in alle categorieën duidelijk lager dan gemiddeld en sinds 2012/2013 bovendien iets gedaald. Voorzieningen De rapportcijfers die bewoners van De Drait geven aan de voorzieningen in hun buurt zijn hoog en de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. Alleen het cijfer voor de groenvoorziening verbeterde: van 7,4 in 2011 naar 7,6 in 2013 en 7,9 in Met uitzondering van de straatverlichting en parkeergelegenheid zijn alle cijfers voor voorzieningen bovengemiddeld. Vooral winkels voor de dagelijkse boodschappen (8,7) worden veel hoger gewaardeerd dan in de andere wijken (alleen Centrum scoort hoger). Ook in alle zes buurten afzonderlijk liggen de rapportcijfers boven of rond de gemiddelden en zijn ze sinds 2013 nauwelijks veranderd. Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt is ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente. Dat geldt ook voor het aantal peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt en voor het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 25% 34% onveilige verkeers-52% 46% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,2 8,3 veiligheid avond 7,6 7,5 criminaliteit 7,6 7,3 verkeersoverlast 6,5 6,6 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 1,7 2,1 overlast 1,3 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 6 5 woninginbraak 2 1 diefstal af/uit auto 1 0 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,5 8,5 speelgelegenh. 7,7 7,8 groenvoorzien. 7,6 7,9 voorz.jongeren 6,3 6,7 voorz.ouderen 6,6 6,7 gezondh/welz.v. 7,3 7,3 parkeergelegenh. 7,0 6,9 straatverlichting 7,5 7,5 openbaar vervoer 6,7 6,6 winkels dag.bsch. 8,6 8,7 onderwijs spec.onderwijs 6% 5% peuterspeelzaal 50% 59% geen startkwal. 5% 6% 4 De Drait 4 De Drait Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 27

28 Wijkanalyses Wijk 4a: Drachtstervaart Drachtstervaart is een van de twee jongste wijken van Drachten. Sinds 2003 worden er woningen opgeleverd in het gebied. De wijk bestaat uit twee buurten (Drachtstervaart west en oost), maar omdat in oost nog vrijwel geen woningen zijn opgeleverd worden de buurten in de Wijkatlas nog samengevoegd. Bevolking inwoners 0-24 jaar 39% 38% jaar 56% 57% 65 jaar en ouder 5% 6% 514 huishoudens alleenstaand 19% 18% paar zonder kind 23% 25% paar met kind 48% 46% eenoudergezin 10% 11% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 4% 6% gevestigd afge- 26% 18% lopen 24 mnd. 4a Drachtstervaart Bevolking Op 1 oktober 2015 woonden er mensen in de wijk Drachtstervaart. Dat zijn er 78 meer dan in De bevolking is jong en inwoners van 65 jaar en ouder wonen er nauwelijks (6%). Onder de 514 huishoudens bevinden zich zeer veel paren met kinderen (46%) en zeer weinig alleenstaanden (18%). Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is ondergemiddeld maar wel gestegen van 4% naar 6%. De laatste twee jaar bevond de verhuismobiliteit zich op een gemiddeld niveau: 18% van de huidige huishoudens woont korter dan twee jaar op het huidige adres. Omdat de wijk nog jong is is de gemiddelde woonduur erg kort: 6 jaar. 28 Wijkatlas Smallingerland 2016

29 Wonen In de wijk Drachtstervaart stonden in oktober woningen, die werden gebouwd sinds Van deze woningen zijn er 31 opgeleverd in 2013 of In de wijk staan vooral eigen woningen (82%). Vrijstaande woningen en twee onder een kap woningen zijn oververtegenwoordigd, maar er zijn ook 142 rijtjeswoningen (30%) en 14 etagewoningen (appartementen). De bewoners zijn zeer tevreden over de woningkwaliteit, zoals blijkt uit zowel het rapportcijfer voor de eigen woning (8,7) als voor de woningen in de buurt (8,5). De WOZ-waarde is ook relatief hoog ( ) en alle corporatiewoningen vallen in de hoogste huurklasse (vanaf 577). Het aantal ingeschreven woningzoekenden bij WoonFriesland en Accolade (4% in 2015) en het aantal reacties van deze woningzoekenden zijn laag, maar in de wijk staan dan ook vooral vrij nieuwe eigen woningen. Op het beperkte aantal huurwoningen dat afgelopen jaar werd gepubliceerd kwamen weinig reacties (gemiddeld 13). Wonen 475 woningen vrijstaand 29% 28% 2-onder-1-kap 37% 35% rijtjeswoning 28% 30% etagewoning 3% 3% overige won. 4% 4% eigendom eigen woning 84% 82% part.verhuur 4% 4% corporatie 12% 14% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 8,8 8,7 - woningen buurt 8,6 8,5 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 2% 4% reacties % reacties per won. x 13 * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 4a Drachtstervaart Wijkanalyses Sociale gegevens Het CBS kent Drachtstervaart niet als afzonderlijke wijk. Cijfers over inkomen, werkzoekenden en arbeidsongeschiktheids- en werkloosheidsuitkeringen zijn daarom niet beschikbaar. Uit de bewonersenquête blijkt dat in de wijk veel mensen wonen met een (naar eigen zeggen) hoog inkomen en nauwelijks mensen met een laag inkomen. Het aantal werkzoekenden was in 2013 (toen deze cijfers er nog wel waren) relatief laag. Ook het aantal bijstandsuitkeringen (2% van huishoudens) is duidelijk lager dan gemiddeld. De arbeidsparticipatie is dan ook hoog: 81% van de inwoners van jaar heeft betaald werk. Het percentage vrijwilligers (32%) is niet hoger dan gemiddeld in de gemeente. Relatief veel bewoners bezoeken voorstellingen van de Lawei. Het aantal cliënten maatschappelijk werk ligt op een gemiddeld niveau. Het aantal cliënten Wmo is ondergemiddeld; huishoudelijke hulp wordt in de wijk helemaal niet verstrekt. Sociale gegevens inkomensverdeling laag x x midden x 0% hoog x x % zonder werk bijstandsuitkering 3% 2% werkzoekend x % werkloosh.uitk. x 0% arbeidsong.uitk. x 0% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 79% 81% vrijwilligerswerk 31% 32% bezoek Lawei 7% 10% maatsch.werk 2% 3% Wmo huish.hulp 0% 0% Wmo indiv.voorz. 5% 4% Wmo begeleiding 4% % 4a Drachtstervaart Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 29

30 Wijkanalyses 4a Drachtstervaart Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,9 7,9 woonomgeving 7,2 7,0 onderh.bestrating 6,6 6,2 onderh.groen 6,7 6,4 zorg huis en tuin 7,5 7,6 algemene evaluatie 8,1 8,2 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,3 7,5 samenl.jong&oud 7,5 7,5 betrokkenheid 7,0 7,1 levendigheid 7,0 6,9 vervuiling 7,0 6,9 ongewenste activ. 8,4 8,1 sociale cohesie 6,7 6,8 betrokkenheid gehecht buurt 79% 79% verantw.voelen 88% 87% actief voor buurt 25% 26% wil actief zijn 77% 74% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 2,0 1,7 onderh.bestrating 1,4 2,0 groenvoorziening 1,7 1,8 honden(poep) 0,9 0,8 parkeren 0,8 0,9 wateroverlast/riool 0,5 0,5 speelplaatsen 1,2 1,0 zwerfvuil 0,5 0,4 jongeren 0,4 0,6 sociale problemen 0,7 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 7 3 overlast jeugd 3 3 vernielingen 4 2 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 13% 15% bleef gelijk 75% 70% ging achteruit 8% 9% weet niet 3% 7% verwachting komende jaren gaat vooruit 24% 25% blijft gelijk 62% 63% gaat achteruit 4% 7% weet niet 10% 6% 4a Drachtstervaart Leefbaarheid De bewoners van de wijk Drachtstervaart beoordelen hun buurt in het algemeen met een 7,9: bovengemiddeld en precies net zo hoog als in 2011 en Ook de score algemene evaluatie, die aangeeft hoe prettig bewoners hun buurt vinden, is hoger dan in de totale gemeente. De cijfers voor de kwaliteit van de woonomgeving en groenonderhoud zijn vrij gemiddeld. Het cijfer voor het onderhoud van de bestrating was in 2013 gestegen van 5,3 naar 6,6 maar is nu weer iets teruggezakt naar 6,2: lager dan gemiddeld. Net zoals afgelopen jaren zijn alle cijfers voor de sociale woonomgeving duidelijk hoger dan in de hele gemeente. De bewoners geven dus gunstige cijfers voor het samenleven van generaties en inkomensgroepen, betrokkenheid, levendigheid en vervuiling. De sociale cohesie is sterker dan gemiddeld. Alleen het rapportcijfer voor ongewenste activiteiten is gemiddeld. Het aantal bewoners dat gehecht is aan de eigen buurt of actief is geweest voor de buurt ligt op een gemiddeld niveau. Wel zijn er relatief veel bewoners die in de toekomst actief willen zijn in de buurt (74%) en zich verantwoordelijk voelen voor de leefbaarheid (87%). Net zoals in de andere wijken werd ook aan de bewoners van Drachtstervaart gevraagd om fictieve zakken met geld te verdelen om de belangrijkste problemen in de buurt te helpen oplossen. De top drie bestaat uit onderhoud van wegen en groen en verkeer. Het onderhoud van de bestrating en van het groen worden vaker dan gemiddeld genoemd. De bestrating wordt ook duidelijk vaker genoemd dan in Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten op het gebied van woonoverlast, jeugdoverlast, vernielingen en verkeersongevallen is lager dan in de totale gemeente. Bij woonoverlast en vernielingen waren de aantallen in 2014 en 2015 duidelijk lager dan in de twee voorgaande jaren. Zeven van de tien bewoners vinden dat hun buurt afgelopen jaar gelijk is gebleven. Volgens 15% ging deze vooruit en 9% zag achteruitgang. Die cijfers liggen op een gemiddeld niveau. Gevraagd naar de verwachting voor de komende jaren ziet het beeld er positiever uit - en ook gunstiger dan in de hele gemeente. Een kwart van de bewoners verwacht namelijk dat hun buurt komende jaren vooruit zal gaan en slechts 7% voorziet een achteruitgang. Het aantal bewoners dat niet weet hoe hun buurt zich zal ontwikkelen (6%) is ook erg laag; de overige 63% denkt dat de buurt gelijk blijft. 30 Wijkatlas Smallingerland 2016

31 Veiligheid Over het algemeen is de veiligheidssituatie in de wijk Drachtstervaart erg gunstig. Het aantal mensen dat onveilige plekken kent in de buurt is echter niet lager dan elders. Het aandeel bewoners dat onveilige verkeerssituaties in de buurt kent is hoog: 69%. De rapportcijfers voor het veiligheidsgevoel (overdag en s avonds) en criminaliteit zijn duidelijk gunstiger dan gemiddeld in de gemeente. Het cijfer voor verkeersoverlast ligt dicht bij het gemiddelde. Al deze cijfers zijn sinds 2013 niet echt veranderd. Relatief laag is ook het aantal mensen dat vindt dat verschillende vormen van diefstal en overlast in de buurt voorkomen. Vooral de samenvattende score diefstal is erg gunstig. Overlast van omwonenden komt echter volgens net zo veel bewoners voor als gemiddeld. De politiecijfers bevestigen het gunstige beeld wat betreft diefstallen: de cijfers zijn veel lager dan in de totale gemeente. Geweldsdelicten komen vaker voor dan diefstallen, maar per 100 woningen is ook dit cijfer lager dan in heel Smallingerland. Voorzieningen Bewoners van Drachtstervaart geven voor de meeste voorzieningen rapportcijfers onder de gemiddelden. Vooral de cijfers voor voorzieningen en activiteiten voor ouderen (5,3) en voor openbaar vervoer (ook 5,3) zijn duidelijk lager dan in de hele gemeente. Drie voorzieningen worden ongeveer net zo hoog beoordeeld als gemiddeld: voorzieningen en activiteiten voor jongeren, parkeergelegenheid en winkels voor de dagelijkse boodschappen. Geen van deze rapportcijfers was in 2015 significant hoger of lager dan in Relatief laag zijn het percentage kinderen dat speciaal onderwijs volgt, de deelname aan peuterspeelzalen en het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 29% 28% onveilige verkeers-64% 69% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,3 8,5 veiligheid avond 7,6 7,8 criminaliteit 8,1 8,1 verkeersoverlast 6,6 6,4 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 0,4 0,5 overlast 1,1 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 7 8 woninginbraak 0 1 diefstal af/uit auto 0 0 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,4 7,5 speelgelegenh. 7,0 7,0 groenvoorzien. 7,0 6,9 voorz.jongeren 5,8 5,7 voorz.ouderen 5,4 5,3 gezondh/welz.v. 6,1 6,1 parkeergelegenh. 6,7 6,8 straatverlichting 7,2 7,1 openbaar vervoer 5,6 5,3 winkels dag.bsch. 7,0 7,1 onderwijs spec.onderwijs 3% 3% peuterspeelzaal 48% 40% geen startkwal. 6% 4% 4a Drachtstervaart 4a Drachtstervaart Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 31

32 Wijkanalyses Wijk 6: De Venen Bevolking inwoners 0-24 jaar 32% 31% jaar 53% 52% 65 jaar en ouder 16% 17% huishoudens alleenstaand 34% 36% paar zonder kind 30% 29% paar met kind 29% 28% eenoudergezin 7% 7% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 14% 15% gevestigd afge- 14% 13% lopen 24 mnd. 6 De Venen De wijk De Venen bestaat uit drie woonbuurten (De Venen noord, centrum en zuid) en het bedrijvenpark De Venen oost. De wijk ligt globaal tussen de Zuiderdwarsvaart in het westen, de Raai en Ureterpvallaat in het noorden en oosten en de A7 in het zuiden. Het gebied De Venen oost omvat daarnaast het nieuwe bedrijventerrein Azeven Noord, maar hier woont vrijwel niemand (bewoners van het AZC worden in deze Wijkatlas niet weergegeven). Bevolking Op 1 oktober 2015 woonden er mensen in De Venen: bijna net zo veel als in Onder hen zijn iets meer jongeren tot 25 jaar en iets minder ouderen vanaf 65 jaar dan onder de hele bevolking. Onder de huishoudens bevinden zich minder alleenstaanden dan in de totale gemeente. Vooral in De Venen zuid wonen weinig alleenstaanden. In De Venen centrum wonen veel mensen met een niet-westerse etniciteit (25%, het hoogste percentage in de gemeente). In de andere buurten wonen minder mensen met een nietwesterse herkomst dan in de totale gemeente. Het aantal mensen dat zich pas de laatste twee jaar heeft gevestigd iets lager dan in de hele gemeente: 13%. De gemiddelde woonduur is langer dan gemiddeld: ruim 15 jaar. 32 Wijkatlas Smallingerland 2016

33 Wonen Van de woningen in de wijk De Venen werd 78% gebouwd in de periode en nog eens 18% in de jaren De Venen zuid is de jongste van de drie woonbuurten. In de wijk staan vooral veel rijtjeswoningen (63% in de hele wijk, maar in De Venen zuid 27%). Vrijstaande en etagewoningen zijn er in De Venen maar weinig. De eigendomssituatie komt vrijwel exact overeen met die in de hele gemeente: 67% zijn eigen woningen en 32% wordt verhuurd door de corporaties. Die corporatiewoningen zijn geconcentreerd in De Venen centrum waar ze 56% van de voorraad uitmaken; in de andere buurten staan vooral eigen woningen. De rapportcijfers van bewoners voor hun eigen woning (7,7) en voor de woningen in de buurt (7,1) zijn iets lager dan in 2013 en nu ook lager dan gemiddeld. De WOZ-waarde van de woningen is ook lager dan in de totale gemeente, vooral in de buurt centrum. Het aantal woningzoekenden bij WoonFriesland en Accolade en het aantal reacties zijn ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente. Op de gepubliceerde huurwoningen kwamen in 2015 gemiddeld 59 reacties: ook dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde in Smallingerland. Wonen 1205 woningen vrijstaand 7% 7% 2-onder-1-kap 22% 22% rijtjeswoning 63% 63% etagewoning 5% 5% overige won. 3% 4% eigendom eigen woning 66% 67% part.verhuur 2% 2% corporatie 32% 32% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,9 7,7 - woningen buurt 7,3 7,1 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 6% 9% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 6 De Venen Wijkanalyses Sociale gegevens Onder de personen met inkomen zijn de hoge inkomens iets onder- en lage inkomens iets oververtegenwoordigd. Het persoonlijk inkomen per inwoner is relatief laag: In de buurt De Venen centrum wonen veel mensen met een bijstandsuitkering (16% van huishoudens) en veel werkzoekenden (in % van inwoners van jaar). In de andere buurten zijn deze cijfers juist lager dan in de hele gemeente. Cijfers over de andere uitkeringen zijn alleen op wijkniveau bekend. Het aantal werkloosheidsuitkeringen is ongeveer zo hoog als in de hele gemeente; het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen is lager dan gemiddeld. Het aantal mensen dat werkt en het aantal vrijwilligers liggen op een gemiddeld niveau. Het aantal vrijwilligers is sinds 2013 wel gedaald van 35% naar 26%. Het schouwburgbezoek bij De Lawei is vrij gemiddeld en dat geldt ook voor cliënten maatschappelijk werk. Het aantal Wmo cliënten is vrij gemiddeld voor begeleiding en iets lager voor huishoudelijke hulp en individuele voorzieningen. Sociale gegevens inkomensverdeling laag 47% 47% midden 43% 42% hoog 10% 11% % zonder werk bijstandsuitkering 9% 10% werkzoekend 13% % werkloosh.uitk. 4% 5% arbeidsong.uitk. 5% 6% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 68% 71% vrijwilligerswerk 35% 26% bezoek Lawei 5% 6% maatsch.werk 4% 3% Wmo huish.hulp 9% 5% Wmo indiv.voorz. 4% 4% Wmo begeleiding 6% 6 De Venen % Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 33

34 Wijkanalyses 6 De Venen Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,3 7,1 woonomgeving 6,5 6,6 onderh.bestrating 5,9 5,9 onderh.groen 6,4 6,5 zorg huis en tuin 6,5 6,3 algemene evaluatie 7,2 7,2 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,7 6,7 samenl.jong&oud 6,9 6,7 betrokkenheid 6,2 6,3 levendigheid 6,2 6,3 vervuiling 6,0 6,2 ongewenste activ. 7,7 7,6 sociale cohesie 5,9 6,0 betrokkenheid gehecht buurt 72% 71% verantw.voelen 86% 81% actief voor buurt 20% 18% wil actief zijn 66% 60% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,7 1,7 onderh.bestrating 1,3 1,4 groenvoorziening 1,1 1,0 honden(poep) 1,1 1,1 parkeren 1,1 0,9 wateroverlast/riool 1,2 1,5 speelplaatsen 0,7 0,7 zwerfvuil 0,7 0,7 jongeren 0,5 0,6 sociale problemen 0,6 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 6 4 overlast jeugd 3 3 vernielingen 7 4 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 8% 11% bleef gelijk 68% 68% ging achteruit 19% 18% weet niet 6% 3% verwachting komende jaren gaat vooruit 10% 15% blijft gelijk 57% 50% gaat achteruit 13% 22% weet niet 20% 13% Leefbaarheid In De Venen liggen diverse cijfers op gebied van leefbaarheid iets onder de gemiddelde waarden. Dat geldt met name voor de rapportcijfers en scores voor de fysieke en sociale woonomgeving - en dan vooral in De Venen centrum. In deze buurt zijn de cijfers voor de buurt in het algemeen, de woonomgeving, onderhoud van de bestrating en zorg van bewoners voor huis en tuin ondergemiddeld. Ook de score algemene evaluatie (hoe prettig is het om in de buurt te wonen?) is er ongunstiger dan in de totale gemeente. In De Venen noord is alleen het cijfer voor de woonomgeving ondergemiddeld en in De Venen zuid de cijfers voor woonomgeving en groenonderhoud. Alle rapportcijfers voor de sociale woonomgeving en de score sociale cohesie zijn in De Venen centrum eveneens lager dan in de totale gemeente. In de andere twee buurten liggen deze cijfers op een gemiddeld niveau. Het aandeel wijkbewoners in de wijk De Venen dat gehecht is aan de buurt, zich medeverantwoordelijk voelt voor de buurt of zich daar actief voor inzet of dat wellicht wil, is net zo hoog als in de totale gemeente. Als de bewoners zakken met geld mochten verdelen om de grootste buurtproblemen op te lossen hebben zij ongeveer dezelfde prioriteiten als in de hele gemeente. Alleen wateroverlast/riolering krijgt (in De Venen centrum) een bovengemiddelde prioriteit, terwijl de bewoners aan de groenvoorziening minder geld willen besteden. De top drie bestaat daarmee uit verkeer, wateroverlast en onderhoud van de bestrating. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten op gebied van woonoverlast en vernielingen was in 2014 en 2015 lager dan in de twee voorgaande jaren. Gemeten per 100 woningen worden woonoverlast en jeugdoverlast de laatste twee jaar iets minder vaak gemeten dan in de hele gemeente, en vernielingen en verkeersongevallen iets vaker. Het aantal bewoners dat vindt dat hun buurt achteruit is gegaan (18%) of dat voor de komende jaren verwacht (22%) is iets hoger dan gemiddeld in de gemeente. Aan de andere kant vindt 11% dat hun buurt vooruit is gegaan en 15% verwacht dat voor de komende jaren. De helft van de bewoners denkt dat hun buurt gelijk zal blijven en 13% weet het nog niet. 6 De Venen 34 Wijkatlas Smallingerland 2016

35 Veiligheid Het aantal mensen in De Venen dat onveilige plekken of onveilige verkeerssituaties kent is net zo hoog als in de totale gemeente. De rapportcijfers zijn ook per buurt beschikbaar. In De Venen centrum zijn de cijfers voor veilig voelen ( s avonds 6,6 en overdag 7,4) en criminaliteit (6,5) ongunstiger dan gemiddeld. In de andere twee buurten zijn deze cijfers ongeveer zo hoog als in de totale gemeente. Bewoners van De Venen noord geven wel een ongunstig rapportcijfer voor verkeersoverlast (5,4). Het aantal bewoners dat vindt dat diverse vormen van diefstal in de buurt voorkomen is iets hoger dan gemiddeld, zoals blijkt uit de score diefstal. Deze score ligt vooral hoog in De Venen noord; sinds 2013 steeg de score daar van 1,7 naar 3,0. Ook in De Venen centrum is de score iets ongunstiger dan gemiddeld (2,7). De score overlast is alleen in De Venen noord ongunstiger dan gemiddeld. Vooral bij fietsendiefstal, en beschadigingen aan en diefstal vanaf auto s zijn er relatief veel bewoners die vinden dat dit vaak of soms in de buurt voorkomt. Uit de bewonersenquête blijkt verder dat 18% van de bewoners slachtoffer was van vernieling aan auto s of diefstal aan de buitenkant van auto s (zoals wieldoppen). Dat is aanzienlijk meer dan in de hele gemeente (8%). De politiecijfers bevestigen dat geweld en diefstal (vooral fietsendiefstal en woninginbraak) in De Venen vaker voorkomen dan in de hele gemeente. Het aantal geweldsdelicten en fietsendiefstallen is wel iets afgenomen. Voorzieningen Bijna alle rapportcijfers die bewoners van De Venen geven aan voorzieningen in de buurt zijn vrijwel gelijk aan de gemiddelden. Er zijn twee uitzonderingen: openbaar vervoer wordt erg hoog gewaardeerd (7,4) en de groenvoorziening wat lager dan gemiddeld (7,1). Op wijkniveau zijn de cijfers sinds 2013 niet significant veranderd. In de buurt De Venen noord is het cijfer voor speelgelegenheden echter duidelijk gestegen van 6,5 naar 7,4. Bewoners van De Venen centrum geven een laag rapportcijfer aan winkels voor dagelijkse boodschappen (6,2). Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt en het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie zijn wat hoger dan gemiddeld. Het aantal peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt ligt op een gemiddeld niveau. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 26% 23% onveilige verkeers-56% 56% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 7,8 7,6 veiligheid avond 7,1 6,8 criminaliteit 7,0 6,8 verkeersoverlast 5,8 5,9 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 2,5 2,5 overlast 1,7 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld woninginbraak 2 3 diefstal af/uit auto 1 1 fietsendiefstal 11 8 Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,1 7,9 speelgelegenh. 6,9 7,2 groenvoorzien. 6,9 7,1 voorz.jongeren 5,3 5,6 voorz.ouderen 5,9 5,8 gezondh/welz.v. 6,8 6,9 parkeergelegenh. 6,3 6,5 straatverlichting 7,4 7,5 openbaar vervoer 7,3 7,4 winkels dag.bsch. 7,0 6,8 onderwijs spec.onderwijs 8% 9% peuterspeelzaal 48% 61% geen startkwal. 8% 10% 6 De Venen 6 De Venen Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 35

36 Wijkanalyses Wijk 7: De Folgeren De wijk De Folgeren bestaat uit drie buurten: De Folgeren zuidwest, noord en centrum. De wijk ligt tussen Fennepark, Burmaniapark, De Haven en De Swetten. De wijkgrens loopt over de Noorderhogeweg in het westen, de Kletsterlaan in het noorden, de straten Folgeren en Het Noord in het oosten en De Meer in het zuiden. Bevolking inwoners 0-24 jaar 32% 32% jaar 56% 55% 65 jaar en ouder 12% 13% huishoudens alleenstaand 36% 36% paar zonder kind 26% 27% paar met kind 32% 30% eenoudergezin 6% 8% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 7% 8% gevestigd afge- 13% 13% lopen 24 mnd. 7 De Folgeren Bevolking In de wijk De Folgeren woonden op 1 oktober personen: ongeveer net zo veel als in Het aandeel ouderen vanaf 65 jaar is relatief laag, maar wel gestegen van 8% in 2008 naar 13% in Onder de huishoudens zijn paren met kinderen oververtegenwoordigd (30%). In De Folgeren noord wonen ook veel paren zonder kinderen. Van alle inwoners heeft 8% een niet-westerse etniciteit: net zo veel als gemiddeld. In De Folgeren zuidwest is dat iets meer: 11%. Het aantal mensen dat zich de afgelopen twee jaar vestigde is iets lager dan in de hele gemeente (13%), maar de gemiddelde woonduur is net zo lang als gemiddeld: 13,5 jaar. 36 Wijkatlas Smallingerland 2016

37 Wonen In de wijk De Folgeren staan woningen, waarvan het overgrote merendeel (87%) in de jaren werd opgeleverd. Langs de randen van de wijk staat nog een aantal wat oudere woningen (5%). In de wijk staan meer rijtjeswoningen dan in de hele gemeente: 51%. In De Folgeren noord staan vooral vrijstaande en 2-onder-1-kap woningen. Het aantal woningen dat eigendom is van de bewoners of particulier wordt verhuurd is groter dan in de hele gemeente; 16% wordt verhuurd door een corporatie. De cijfers die de bewoners geven aan hun eigen woning (7,7) en aan de woningen in de buurt (7,4) zijn ongeveer gelijk aan die in de hele gemeente en de afgelopen jaren niet echt veranderd. De WOZ-waarde van de woningen is in De Folgeren noord relatief hoog ( ) maar in de andere buurten lager dan in de hele gemeente ( ). Het aantal woningzoekenden bij de corporaties is ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente: in % bij WoonFriesland en in % bij WoonFriesland en Accolade samen. Op de door deze corporaties gepubliceerde woningen kwamen in 2013 gemiddeld 68 reacties: iets meer dan gemiddeld. Wonen 1475 woningen vrijstaand 18% 18% 2-onder-1-kap 19% 19% rijtjeswoning 51% 51% etagewoning 12% 11% overige won. 1% 1% eigendom eigen woning 75% 75% part.verhuur 9% 9% corporatie 16% 16% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,8 7,7 - woningen buurt 7,5 7,4 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 4% 8% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 7 De Folgeren Wijkanalyses Sociale gegevens In de wijk De Folgeren wonen weinig mensen met een laag inkomen (35%) en veel mensen met een middeninkomen (48%). Hoge inkomens zijn er nauwelijks meer dan in de hele gemeente. Het persoonlijk inkomen per inwoner is iets lager dan in de hele gemeente. Het aantal werkzoekenden is iets hoger dan gemiddeld, terwijl het aantal werkloosheidsuitkeringen de afgelopen jaren is gestegen en nu op een gemiddeld niveau ligt. Het aantal mensen met een bijstands- of arbeidsongeschiktheidsuitkering is lager dan gemiddeld. In De Folgeren noord wonen weinig mensen met een bijstandsuitkering. Het aandeel inwoners van jaar met betaald werk (69%), het aandeel vrijwilligers (30%) en het aandeel schouwburgbezoekers (7%) zijn net zo hoog als in de totale gemeente. Het aandeel vrijwilligers is sinds 2013 wel gedaald. Het aantal cliënten maatschappelijk werk ligt ook op een gemiddeld niveau. In het kader van de Wmo wordt weinig gebruik gemaakt van huishoudelijke hulp en individuele voorzieningen, maar iets meer dan gemiddeld van begeleiding. Oostveen Beleidsonderzoek en Advies Sociale gegevens inkomensverdeling laag 36% 35% midden 47% 48% hoog 17% 17% % zonder werk bijstandsuitkering 5% 5% werkzoekend 8% % werkloosh.uitk. 4% 6% arbeidsong.uitk. 6% 6% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 67% 69% vrijwilligerswerk 43% 30% bezoek Lawei 6% 7% maatsch.werk 3% 2% Wmo huish.hulp 5% 4% Wmo indiv.voorz. 3% 3% Wmo begeleiding 7% 7 De Folgeren % 37

38 Wijkanalyses 7 De Folgeren Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,5 7,5 woonomgeving 6,9 6,9 onderh.bestrating 6,5 6,6 onderh.groen 6,1 6,1 zorg huis en tuin 6,9 7,1 algemene evaluatie 7,5 7,6 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,0 7,0 samenl.jong&oud 7,1 7,0 betrokkenheid 6,5 6,4 levendigheid 6,4 6,2 vervuiling 6,4 6,7 ongewenste activ. 8,1 8,0 sociale cohesie 6,3 6,4 betrokkenheid gehecht buurt 71% 71% verantw.voelen 87% 83% actief voor buurt 25% 16% wil actief zijn 68% 63% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,3 1,5 onderh.bestrating 1,4 1,4 groenvoorziening 1,7 1,8 honden(poep) 1,0 0,9 parkeren 1,1 1,1 wateroverlast/riool 0,7 0,8 speelplaatsen 0,9 0,8 zwerfvuil 0,6 0,6 jongeren 0,7 0,6 sociale problemen 0,5 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 4 6 overlast jeugd 2 2 vernielingen 3 3 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 14% 12% bleef gelijk 64% 72% ging achteruit 19% 10% weet niet 3% 6% verwachting komende jaren gaat vooruit 7% 9% blijft gelijk 57% 61% gaat achteruit 16% 12% weet niet 21% 17% Leefbaarheid De meeste cijfers uit de bewonersenquête over de fysieke en sociale woonomgeving wijken nauwelijks af van de gemiddelden in Smallingerland en zijn vrijwel gelijk aan de cijfers van voorgaande jaren. Zo wordt de buurt in het algemeen met een 7,5 beoordeeld en de woonomgeving met een 6,9. Alleen het rapportcijfer voor groenonderhoud is in De Folgeren noord lager dan gemiddeld (5,6). De score algemene evaluatie van de buurt (hoe prettig is het om in de buurt te wonen) ligt in alle buurten op een gemiddeld niveau. Dat geldt ook voor de sociale cohesie en de rapportcijfers voor de sociale woonomgeving. De percentages bewoners die gehecht zijn aan de eigen buurt, zich medeverantwoordelijk voelen voor de leefbaarheid in die buurt of actief zijn in de buurt of dat willen worden zijn net zo hoog als in de totale gemeente. Het aantal bewoners dat afgelopen jaar actief was voor de buurt is sinds 2013 wel iets gedaald van 25% naar 16%. Ook de bewoners van De Folgeren konden 10 zakken met geld verdelen om de grootste problemen in hun buurt te helpen oplossen. Ook hierbij zijn de verschillen met de totale gemeente beperkt. Aan de groenvoorziening zouden zij echter, net zoals in 2013, meer aandacht willen geven dan in de totale gemeente, vooral in De Folgeren noord. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten op het gebied van jeugdoverlast en verkeersongevallen is iets lager dan gemiddeld. Het aantal incidenten woonoverlast was in 2014 en 2015 hoger dan de twee voorgaande jaren en ligt nu op een gemiddeld niveau. Per 100 woningen is dit aantal bovengemiddeld in De Folgeren zuidwest. Ook het aantal vernielingen is ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente. In De Folgeren noord zijn de cijfers in alle categorieën lager dan in de totale gemeente. Het beeld van bewoners over de ontwikkeling van de buurt komt vrijwel overeen met dat in de totale gemeente. Het aantal mensen dat vindt dat hun buurt achteruit is gegaan is sinds 2013 wel gedaald van 19% naar 10%. Aan de andere kant vindt 12% dat de buurt vooruit is gegaan. Voor de komende jaren verwacht 9% dat hun buurt vooruit zal gaan en 12% dat deze achteruit gaat. Zes van de tien bewoners denken dat de buurt gelijk blijft en 17% weet het nog niet. 7 De Folgeren 38 Wijkatlas Smallingerland 2016

39 Veiligheid Een aantal cijfers op gebied van veiligheid is sinds 2013 verbeterd. Het aandeel mensen dat onveilige plekken in de buurt kent is opvallend gedaald van 30% naar 14% en daarmee nu lager dan gemiddeld. Ook verbeterd zijn de rapportcijfers voor veiligheidsgevoel s avonds (van 7,3 naar 7,6) en criminaliteit (van 7,0 naar 7,5). De rapportcijfers voor veilig voelen zijn nu bovengemiddeld, vooral in De Folgeren zuidwest. Het aantal mensen dat onveilige verkeerssituaties kent (50%) bleef ongeveer gelijk en dat geldt ook voor het rapportcijfer voor verkeersoverlast (6,5). Het aantal bewoners dat vindt dat diverse vormen van diefstal en overlast in de buurt voorkomen is ongeveer net zo hoog als gemiddeld. In De Folgeren noord is de samenvattende score overlast echter gunstiger dan in de totale gemeente. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten op gebied van geweld en fietsendiefstal is lager dan gemiddeld. De cijfers voor woninginbraak en diefstal uit of vanaf auto s liggen dichtbij de gemiddelden. Voor diefstal uit/vanaf auto s en voor geweldsdelicten waren de aantallen incidenten in 2014 en 2015 hoger dan in de twee voorgaande jaren. Voorzieningen De rapportcijfers die bewoners van De Folgeren geven voor basisscholen (8,5), speelgelegenheden (7,7) en groenvoorzieningen (7,7) zijn hoger dan gemiddeld. In 2013 gold dat ook voor voorzieningen en activiteiten voor jongeren, maar dat cijfer daalde van 6,4 naar 5,6 en ligt nu op een gemiddeld niveau. Ook voorzieningen en activiteiten voor ouderen worden nu lager gewaardeerd dan in 2013 en daarmee nu ook lager dan in de hele gemeente - vooral in De Folgeren centrum. Voor de andere voorzieningen liggen de rapportcijfers op een gemiddeld niveau. Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt (7%) ligt op een gemiddeld niveau. Het aandeel peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt (67%) is hoger dan gemiddeld. Het aandeel jongeren van jaar zonder startkwalificatie was in 2013 gestegen maar is nu weer gedaald (van 11% naar 4%) en daarmee weer lager dan gemiddeld. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 30% 14% onveilige verkeers-52% 50% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,2 8,3 veiligheid avond 7,3 7,6 criminaliteit 7,0 7,5 verkeersoverlast 6,3 6,5 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 1,6 2,0 overlast 1,9 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 5 7 woninginbraak 2 1 diefstal af/uit auto 0 1 fietsendiefstal 2 2 Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,6 8,5 speelgelegenh. 7,9 7,7 groenvoorzien. 7,7 7,7 voorz.jongeren 6,4 5,6 voorz.ouderen 6,3 5,6 gezondh/welz.v. 6,7 6,6 parkeergelegenh. 6,4 6,6 straatverlichting 7,5 7,6 openbaar vervoer 5,6 6,1 winkels dag.bsch. 7,2 7,1 onderwijs spec.onderwijs 6% 7% peuterspeelzaal 69% 67% geen startkwal. 11% 4% 7 De Folgeren 7 De Folgeren Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 39

40 Wijkanalyses Wijk 7a: Fennepark De wijk Fennepark ligt in het noordoosten van Drachten. Deze wijk wordt begrensd door de Folgeralaan in het noorden, de straten Folgeren en Het Noord in het westen, de Ringweg in het zuiden en de A7 in het oosten. Bevolking Bevolking inwoners 0-24 jaar 32% 32% jaar 52% 50% 65 jaar en ouder 16% 18% 522 huishoudens alleenstaand 15% 14% paar zonder kind 39% 41% paar met kind 43% 42% eenoudergezin 3% 3% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 3% 3% gevestigd afge- 7% 9% lopen 24 mnd. Fennepark had op 1 oktober inwoners: exact net zo veel als in De bevolking was relatief jong, maar het aandeel ouderen vanaf 65 jaar is gestegen van 8% in 2008 naar 18% in De leeftijdsverdeling wijkt nu niet veel meer af van die in de hele gemeente. Onder de 522 huishoudens zijn paren met en zonder kinderen oververtegenwoordigd. Alleenstaanden en eenoudergezinnen wonen er slechts weinig. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit (3%) is half zo hoog als gemiddeld. Ook de verhuismobiliteit is laag: 9% van de huishoudens is de afgelopen twee jaar pas komen wonen. De gemiddelde woonduur (12,6 jaar) is nu nog een jaar korter dan gemiddeld. 7a Fennepark 40 Wijkatlas Smallingerland 2016

41 Wonen In Fennepark staan 513 woningen. Daarvan werd 7% gebouwd voor 1996 (aan Folgeren, Het Noord en Eendekroos). Het grootste deel van de wijk (84%) werd gebouwd in de jaren In 2008 werden nog 34 appartementen opgeleverd aan de straat Folgeren. In de wijk staan voornamelijk vrijstaande woningen (40%) en twee-onder-een-kap woningen (48%). Rijtjeswoningen en etagewoningen zijn er nauwelijks. Ook zijn er slechts enkele corporatiewoningen (van Accolade); 94% zijn eigen woningen. De bewoners van Fennepark geven net zoals de afgelopen jaren zeer hoge rapportcijfers voor zowel hun eigen woning (8,7) als de woningen in de buurt (8,6). Ook de WOZ-waarde is relatief hoog: Het aantal woningzoekenden bij de corporaties is lager dan in de hele gemeente (2%). Omdat er in 2015 geen woningen zijn aangeboden kunnen er ook geen reacties binnenkomen op de gepubliceerde huurwoningen. Wonen 7a Fennepark 513 woningen vrijstaand 40% 40% 2-onder-1-kap 48% 48% rijtjeswoning 5% 5% etagewoning 7% 7% overige won. 1% 1% eigendom eigen woning 94% 94% part.verhuur 2% 2% corporatie 5% 5% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 8,7 8,7 - woningen buurt 8,6 8,6 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 2% 2% reacties % Wijkanalyses Sociale gegevens In Fennepark wonen duidelijk meer mensen met een hoog inkomen (32%) en minder met een laag inkomen (35%) dan in de hele gemeente. Het persoonlijk inkomen per inwoner is dan ook duidelijk hoger dan gemiddeld: In Fennepark wonen heel weinig mensen met een bijstands- (0%), arbeidsongeschiktheids- (3%) of werkloosheidsuitkering (3%). Ook zijn er weinig niet-werkende werkzoekenden. De arbeidsparticipatie is dan ook bovengemiddeld: 80% van de mensen van jaar werkt. Het percentage vrijwilligers (42%) en het schouwburgbezoek (11%) zijn eveneens relatief hoog. Slechts weinig inwoners maken gebruik van het maatschappelijk werk (1%) of van de Wmo voorzieningen. reacties per won. x x * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 33% 34% midden 33% 34% hoog 34% 32% % zonder werk bijstandsuitkering 1% 0% werkzoekend x % werkloosh.uitk. 3% 3% arbeidsong.uitk. 3% 3% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 77% 80% vrijwilligerswerk 38% 42% bezoek Lawei 9% 11% maatsch.werk 2% 1% Wmo huish.hulp 3% 2% Wmo indiv.voorz. 2% 2% Wmo begeleiding 2% % 7a Fennepark Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 41

42 Wijkanalyses 7a Fennepark Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 8,4 8,4 woonomgeving 8,1 8,0 onderh.bestrating 7,1 7,1 onderh.groen 7,2 7,1 zorg huis en tuin 7,9 7,9 algemene evaluatie 8,6 8,6 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,6 7,7 samenl.jong&oud 7,7 7,7 betrokkenheid 7,3 7,1 levendigheid 7,0 6,7 vervuiling 7,5 7,4 ongewenste activ. 9,0 8,8 sociale cohesie 6,9 6,9 betrokkenheid gehecht buurt 90% 91% verantw.voelen 92% 91% actief voor buurt 19% 22% wil actief zijn 69% 66% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 2,0 2,0 onderh.bestrating 1,9 1,8 groenvoorziening 1,6 1,6 honden(poep) 0,9 0,9 parkeren 1,0 0,8 wateroverlast/riool 0,6 0,6 speelplaatsen 0,9 0,9 zwerfvuil 0,8 0,8 jongeren 0,3 0,4 sociale problemen 0,1 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 2 2 overlast jeugd 1 0 vernielingen 2 0 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 3% 5% bleef gelijk 89% 89% ging achteruit 6% 5% weet niet 2% 1% verwachting komende jaren gaat vooruit 3% 5% blijft gelijk 82% 82% gaat achteruit 4% 4% weet niet 10% 9% Leefbaarheid Op gebied van leefbaarheid zijn de cijfers in Fennepark vrijwel zonder uitzondering erg gunstig. Het cijfer voor de buurt in het algemeen (8,4) is in geen enkele wijk hoger. Datzelfde geldt voor de score algemene evaluatie (die aangeeft hoe prettig het is om te wonen in de buurt). De kwaliteit van de woonomgeving en de zorg van bewoners voor huis en tuin worden een volle punt gunstiger gewaardeerd dan in de totale gemeente. Ook alle andere rapportcijfers voor zowel de fysieke als de sociale leefomgeving zijn gunstiger dan gemiddeld. Ongewenste activiteiten komen in de wijk nauwelijks voor. Geen van deze cijfers is sinds 2013 significant veranderd. Relatief veel bewoners zijn gehecht aan hun buurt (91%) of voelen zich medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid (91%). Het aandeel bewoners dat actief is voor de buurt of dat misschien wil is echter niet hoger dan in de totale gemeente. Ook die cijfers zijn ongeveer gelijk aan de cijfers van twee jaar eerder. Net zoals in andere wijken konden de bewoners in de enquête 10 fictieve zakken geld verdelen om de grootste problemen in hun buurt te helpen oplossen. De rangorde van prioriteiten wijkt nauwelijks af van die in de totale gemeente. Wel willen de bewoners van Fennepark iets zwaarder dan gemiddeld inzetten op verkeer (2,0 van de 10 zakken) en onderhoud van de bestrating (1,8), maar nauwelijks op sociale problemen (0,2). Bij de politie worden erg weinig incidenten geregistreerd op gebied van woonoverlast, jongerenoverlast en vernielingen. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen is wat hoger, maar wel ondergemiddeld. Vergeleken met 2013 is het aantal vernielingen gedaald. Het aandeel bewoners dat vindt dat hun wijk gelijk is gebleven (89%) of dat voor de komende jaren verwacht (82%) is exact net zo hoog als in 2013 en duidelijk hoger dan gemiddeld. Slechts zeer weinig bewoners vinden dat hun buurt achteruit of vooruit is gegaan (beide groepen 5%). Ook het aantal bewoners dat verwacht dat hun buurt vooruit (5%) of achteruit (4%) zal gaan is veel lager dan gemiddeld. 7a Fennepark 42 Wijkatlas Smallingerland 2016

43 Veiligheid Ook op gebied van veiligheid zijn de cijfers in Fennepark gunstig te noemen. Het aantal bewoners dat onveilige plekken in de buurt kent is lager dan gemiddeld: 20%. Wel zijn er volgens 54% onveilige verkeerssituaties te vinden. De rapportcijfers die de bewoners geven voor het veiligheidsgevoel, criminaliteit en verkeersoverlast zijn relatief gunstig. Ook zijn er maar weinig bewoners die vinden dat verschillende vormen van diefstal, overlast en geweld in de buurt voorkomen. Alleen bij woninginbraak en diefstal uit en schade aan auto s liggen die cijfers op een gemiddeld niveau. Al deze cijfers zijn sinds 2011 maar weinig veranderd. De politiecijfers bevestigen het overwegend gunstige beeld. Van geweldsdelicten en fietsendiefstal werd in de jaren 2014 en 2015 zeer weinig aangifte gedaan en bovendien minder vaak dan in de twee voorgaande jaren. Bij woninginbraak en diefstal uit en vanaf auto s liggen de cijfers wel dichtbij de gemeentelijke gemiddelden. Veiligheid 7a Fennepark veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 19% 20% onveilige verkeers-56% 54% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,5 8,5 veiligheid avond 7,9 7,8 criminaliteit 7,8 7,6 verkeersoverlast 6,7 6,6 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 1,0 1,4 overlast 0,8 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 2 1 woninginbraak 2 2 diefstal af/uit auto 0 1 fietsendiefstal Wijkanalyses Voorzieningen Fennepark is vooral een woonwijk en op gebied van voorzieningen in de buurt zijn dan ook niet alle cijfers even gunstig. Tevredener dan gemiddeld zijn de bewoners over speelgelegenheden (7,8), groenvoorziening (8,2), parkeergelegenheid (7,3), straatverlichting (7,9) en openbaar vervoer (6,9). Ook het cijfer voor winkels voor de dagelijkse boodschappen is erg hoog: 8,4. Lager dan elders zijn de cijfers voor voorzieningen voor ouderen (5,4), voor gezondheids- en welzijnsvoorzieningen (6,2) en voor basisscholen (7,3). Geen van deze cijfers is sinds 2013 significant veranderd. Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt is laag: 1%. Dat geldt ook voor het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie (2%). Het aandeel peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt ligt op een gemiddeld niveau. Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,0 7,3 speelgelegenh. 7,8 7,8 groenvoorzien. 8,2 8,2 voorz.jongeren 5,7 5,7 voorz.ouderen 5,5 5,4 gezondh/welz.v. 6,3 6,2 parkeergelegenh. 7,2 7,3 straatverlichting 7,9 7,9 openbaar vervoer 6,9 6,9 winkels dag.bsch. 8,6 8,4 onderwijs spec.onderwijs 2% 1% peuterspeelzaal 83% 53% geen startkwal. 2% 2% 7a Fennepark Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 43

44 Wijkanalyses Wijk 7b: Burmaniapark/ Vrijburgh Bevolking inwoners 0-24 jaar 41% 41% jaar 53% 54% 65 jaar en ouder 6% 6% 468 huishoudens alleenstaand 35% 33% paar zonder kind 19% 19% paar met kind 40% 40% eenoudergezin 6% 9% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 5% 6% gevestigd afge- 25% 23% lopen 24 mnd. 7b Burmaniapark/Vrijburgh Burmaniapark/Vrijburgh is de jongste uitbreidingswijk aan de noordrand van Drachten. In Burmaniapark wordt sinds 2004 nieuwbouw opgeleverd. In de buurt Vrijburgh stonden eind woningen langs de rand maar worden sinds 2009 de eerste nieuwbouwwoningen opgeleverd. De wijk Burmaniapark/Vrijburgh wordt begrensd door de Noorderhogeweg, Kletsterlaan/Folgeralaan en de N31. Bevolking Op 1 oktober 2015 woonden er 1192 mensen in deze wijk: 25 meer dan in Alleen in Burmaniapark is het aantal inwoners nog iets gestegen. De bevolking is erg jong: 41% is jonger dan 25 en slechts 6% 65 jaar of ouder. In de wijk wonen dan ook veel paren met kinderen: 40%. Alleenstanden en paren zonder kinderen zijn er relatief weinig. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is lager dan in de totale gemeente. Een kwart van de huishoudens heeft zich de afgelopen twee jaar gevestigd en natuurlijk is de gemiddelde woonduur erg kort: 6,5 jaar. 44 Wijkatlas Smallingerland 2016

45 Wonen In oktober 2015 stonden er 415 woningen in de wijk. In Vrijburgh staan 35 huizen aan de Folgeralaan, gebouwd tussen 1920 en De andere woningen zijn opgeleverd tussen 2009 en Van de 314 woningen in Burmaniapark stonden er al 7 in De rest (98%) werd opgeleverd sinds De huidige woningen zijn ongeveer gelijk verdeeld over drie bouwtypen: vrijstaande woningen (24%), twee-onder-een-kapwoningen (25%) en rijtjeswoningen (32%). Etagewoningen zijn er relatief weinig: 12%. Twee van de drie woningen worden bewoond door de eigenaar; 34% wordt verhuurd door een van de corporaties. De meeste van die huurwoningen zitten in de hoogste huurklasse. De bewoners van Burmaniapark/Vrijburgh geven net zoals voorgaande jaren heel hoge rapportcijfers voor zowel hun eigen woning (8,5) als de woningen in de buurt (8,4). De economische waarde is ook relatief hoog: Het aantal woningzoekenden bij de corporaties (10% in 2015) en het aantal reacties van deze woningzoekenden zijn net iets hoger dan in de hele gemeente. Op de gepubliceerde woningen kwamen in 2015 gemiddeld 26 reacties: dat zijn er relatief weinig. 7b Burmaniapark/Vrijburgh Wonen 415 woningen vrijstaand 23% 24% 2-onder-1-kap 25% 25% rijtjeswoning 32% 32% etagewoning 12% 12% overige won. 7% 7% eigendom eigen woning 65% 66% part.verhuur 0% 0% corporatie 35% 34% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 8,6 8,5 - woningen buurt 8,4 8,4 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 5% 10% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Wijkanalyses Sociale gegevens In de wijk woonden in 2012 relatief veel mensen met een hoog inkomen (21%) en weinig mensen met een laag inkomen (38%). Omdat er weinig alleenstaanden wonen is het persoonlijk inkomen per inwoner toch iets lager dan in de hele gemeente: Het aantal mensen met een bijstandsuitkering is lager dan gemiddeld. Werkzoekenden zijn er echter relatief veel. Het aantal werkloosheidsen arbeidsongeschiktheidsuitkeringen ligt op een gemiddeld niveau. Het aantal werkloosheidsuitkeringen is de afgelopen jaren wel gestegen. Driekwart van de inwoners van jaar heeft betaald werk: net zo veel als in de hele gemeente. Het aantal vrijwilligers is sinds 2013 gestegen en nu hoger dan gemiddeld. Het schouwburgbezoek is gemiddeld. Dat geldt ook voor het aantal cliënten maatschappelijk werk. De cijfers Wmo worden uitgedrukt in procenten van het aantal inwoners vanaf 60 jaar, dat in deze wijk nog erg laag is. In dat licht bezien liggen de percentages Wmo cliënten rond de gemiddelden. Sociale gegevens inkomensverdeling laag 34% 38% midden 43% 41% hoog 23% 21% % zonder werk bijstandsuitkering 5% 5% werkzoekend 10% % werkloosh.uitk. 4% 6% arbeidsong.uitk. 8% 8% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 79% 75% vrijwilligerswerk 28% 41% bezoek Lawei 5% 6% maatsch.werk 4% 2% Wmo huish.hulp 10% 8% Wmo indiv.voorz. 11% 8% Wmo begeleiding 5% % 7b Burmaniapark/Vrijburgh Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 45

46 Wijkanalyses 7b Burmaniapark/Vrijburgh Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,7 7,8 woonomgeving 7,1 7,3 onderh.bestrating 6,9 7,0 onderh.groen 6,4 6,3 zorg huis en tuin 7,3 7,4 algemene evaluatie 7,5 7,7 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,9 7,0 samenl.jong&oud 7,2 7,2 betrokkenheid 6,4 6,6 levendigheid 6,3 6,5 vervuiling 7,2 7,3 ongewenste activ. 8,2 8,5 sociale cohesie 6,1 6,3 betrokkenheid gehecht buurt 67% 69% verantw.voelen 87% 91% actief voor buurt 21% 22% wil actief zijn 71% 67% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,9 1,9 onderh.bestrating 1,2 1,1 groenvoorziening 1,8 1,9 honden(poep) 1,0 0,7 parkeren 1,0 0,9 wateroverlast/riool 1,0 1,3 speelplaatsen 1,0 1,0 zwerfvuil 0,5 0,5 jongeren 0,3 0,4 sociale problemen 0,3 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 2 2 overlast jeugd 1 1 vernielingen 1 1 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 14% 6% bleef gelijk 74% 82% ging achteruit 9% 9% weet niet 3% 4% verwachting komende jaren gaat vooruit 18% 13% blijft gelijk 56% 63% gaat achteruit 11% 12% weet niet 15% 13% 7b Burmaniapark/Vrijburgh Leefbaarheid Op gebied van leefbaarheid liggen de meeste cijfers op of iets boven de gemiddelden. In 2013 waren veel cijfers voor de fysieke leefomgeving verbeterd, wat overigens weinig verrassend was voor een nieuwbouwwijk. De afgelopen twee jaar bleven de cijfers ongeveer gelijk. Bovengemiddeld zijn de rapportcijfers voor de buurt in het algemeen, voor het onderhoud van de bestrating en voor de zorg van bewoners voor huis en tuin. In de sociale leefomgeving zijn de rapportcijfers voor vervuiling (7,3) en ongewenste activiteiten (8,5) duidelijk gunstiger dan gemiddeld. De andere rapportcijfers zijn ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. In de buurt Vrijburgh zijn de rapportcijfers voor de kwaliteit van de woonomgeving en onderhoud van de bestrating nog wel ondergemiddeld. Het aandeel wijkbewoners dat gehecht is aan de eigen buurt is nog vrij laag: 69%. Het aandeel bewoners dat zich medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid in de buurt is wel hoger dan gemiddeld: 91%. Het aantal mensen dat afgelopen jaar actief was in de buurt (22%) of dat voor de komende jaren overweegt is gelijk aan dat in de hele gemeente. Als de bewoners van Burmaniapark/Vrijburgh 10 zakken geld mogen verdelen om de belangrijkste problemen te helpen oplossen willen ze vooral inzetten op verkeer en groenvoorziening. In vergelijking met de totale gemeente willen zij meer uitgeven aan groen en aan wateroverlast/riolering en juist relatief weinig aan het onderhoud van de bestrating en aan hondenpoep. De bewoners van de buurt Vrijburgh willen juist meer dan gemiddeld inzetten op de bestrating. Bij de politie worden weinig incidenten geregistreerd over woonoverlast, jeugdoverlast en vernielingen. De cijfers zijn de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen steeg wel en is per 100 woningen nauwelijks lager dan in de hele gemeente. De meeste bewoners vinden dat hun wijk afgelopen jaar gelijk is gebleven. Het aantal bewoners dat vindt dat hun buurt afgelopen jaar vooruit is gegaan (6%) is lager dan in 2013 (14%), terwijl 9% vindt dat de buurt achteruit ging. De verwachting voor de komende jaren komt ongeveer overeen met die in de hele gemeente. Zo verwacht 13% dat hun buurt vooruit zal gaan en 12% dat deze juist achteruit gaat. De meeste bewoners rekenen er op dat hun buurt gelijk zal blijven. In de buurt Vrijburgh verwacht overigens ongeveer 40% dat hun buurt nog wel vooruit zal gaan. 46 Wijkatlas Smallingerland 2016

47 Veiligheid Het aantal mensen dat onveilige plekken kent in de buurt (26%) of onveilige verkeerssituaties (53%) is ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. De rapportcijfers van bewoners voor veilig voelen overdag (8,5) en s avonds (7,6) en voor criminaliteit (8,0) zijn gunstiger dan in de hele gemeente. Het cijfer voor verkeersoverlast (zoals lawaai, verkeerd parkeren en te hard rijden) ligt op een gemiddeld niveau. In de ogen van bewoners komen de verschillende vormen van diefstal, overlast en vernielingen relatief weinig voor in de buurt. Alleen geweld en overlast van omwonenden komen volgens net zo veel bewoners wel eens voor als in de hele gemeente. Bij de politie worden geweldsdelicten, maar vooral woninginbraak en fietsendiefstal minder vaak geregistreerd dan in de totale gemeente. Het aantal diefstallen uit en vanaf auto s is echter gestegen en per 100 woningen nu relatief hoog. In Vrijburgh is het aantal geweldsdelicten hoger dan gemiddeld. 7b Burmaniapark/Vrijburgh Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 21% 26% onveilige verkeers-56% 53% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,3 8,5 veiligheid avond 7,7 7,6 criminaliteit 8,3 8,0 verkeersoverlast 6,4 6,5 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 0,4 0,5 overlast 1,2 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 8 8 woninginbraak 0 1 diefstal af/uit auto 0 2 fietsendiefstal Wijkanalyses Voorzieningen Een aantal van de cijfers die bewoners van Vrijburgh en Burmaniapark geven aan voorzieningen in de buurt liggen onder de gemiddelden. Duidelijk lager dan in de hele gemeente zijn de cijfers voor jongeren- (5,0) en ouderenvoorzieningen (5,2) en gezondheids- en welzijnsvoorzieningen (5,8). Het cijfer voor winkels voor de dagelijkse boodschappen daalde van 7,5 naar 5,9 en is nu ook veel lager dan gemiddeld. Openbaar vervoer is de enige voorziening die in de wijk een hoog rapportcijfer krijgt (7,1). In Vrijburgh zijn verschillende cijfers wel lager dan in Burmaniapark, maar het cijfer voor winkels is er duidelijk hoger. Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt (5%) en het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie zijn ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. Het aantal peuters dat een van de peuterspeelzalen bezoekt is lager dan gemiddeld (39%). Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,6 7,7 speelgelegenh. 7,5 7,5 groenvoorzien. 7,5 7,5 voorz.jongeren 4,7 5,0 voorz.ouderen 4,7 5,2 gezondh/welz.v. 5,4 5,8 parkeergelegenh. 6,5 6,7 straatverlichting 7,7 7,7 openbaar vervoer 7,3 7,1 winkels dag.bsch. 7,5 5,9 onderwijs spec.onderwijs 4% 5% peuterspeelzaal 63% 39% geen startkwal. 16% 11% 7b Burmaniapark/Vrijburgh Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 47

48 Wijkanalyses Wijk 8: De Swetten De wijk De Swetten bestaat uit drie buurten: De Swetten west, centrum en oost. Deze wijk ligt ten noordwesten van het centrum, tussen de Noorderhogeweg, De Meer, de Stationsweg en het Moleneind. De grens met de wijk Centrum loopt over de Oude Nering en het oostelijke stuk van De Lange West. Bevolking inwoners 0-24 jaar 30% 29% jaar 54% 55% 65 jaar en ouder 17% 16% huishoudens alleenstaand 48% 48% paar zonder kind 24% 23% paar met kind 21% 21% eenoudergezin 8% 8% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 7% 9% gevestigd afge- 20% 17% lopen 24 mnd. 8 De Swetten Bevolking De wijk De Swetten telde op 1 oktober inwoners. Dat zijn er 33 meer dan twee jaar eerder. De leeftijdsverdeling komt in alle drie de buurten ongeveer overeen met die in de hele gemeente, maar het aandeel inwoners vanaf 65 jaar is iets lager. Onder de huishoudens bevinden zich iets meer alleenstaanden en minder paren met of zonder kinderen dan in de hele gemeente, maar het verschil is beperkt. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is iets gestegen van 7% naar 9% en ongeveer net zo groot als in de hele gemeente. Het aantal personen dat zich de afgelopen twee jaar heeft gevestigd ligt in De Swetten op een gemiddeld niveau: 17%. De gemiddelde woonduur is een jaar langer dan in de hele gemeente: 14,5 jaar. 48 Wijkatlas Smallingerland 2016

49 Wonen In de wijk De Swetten staan woningen. Daarvan werd 70% gebouwd in de periode Ouder dan 1956 is 12% van de woningvoorraad; 11% werd gebouwd tussen 1966 en 2001 en de laatste 7% vanaf In de wijk staan meer rijtjeswoningen (51%) en etagewoningen (26%) dan gemiddeld. De etagewoningen (met name flats) staan vooral in de buurt De Swetten centrum, terwijl in De Swetten oost voornamelijk vrijstaande en halfvrijstaande woningen staan. In De Swetten west en centrum staan veel woningen van de corporaties (rond de 60%). In De Swetten oost staan vooral eigen woningen (86%). De rapportcijfers van bewoners voor de kwaliteit van hun eigen woning (7,5) en van de woningen in de buurt (7,2) liggen lager dan in de hele gemeente. Ook de WOZ-waarde is relatief laag: In de buurt De Swetten oost zijn de rapportcijfers en WOZ-waarde echter niet lager dan gemiddeld. In 2015 was 9% van de bewoners actief op zoek naar een woning bij Accolade of Woon- Friesland: net zo veel als in de hele gemeente. De huurwoningen in de wijk lijken populair, want op de door de corporaties gepubliceerde woningen kwamen gemiddeld 95 reacties. Wonen 2210 woningen vrijstaand 12% 12% 2-onder-1-kap 10% 10% rijtjeswoning 51% 51% etagewoning 26% 26% overige won. 1% 1% eigendom eigen woning 49% 49% part.verhuur 3% 3% corporatie 48% 47% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,4 7,5 - woningen buurt 7,1 7,2 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 5% 9% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 8 De Swetten Wijkanalyses Sociale gegevens In de wijk De Swetten wonen relatief weinig mensen met een hoog inkomen (7%). Het persoonlijk inkomen per inwoner is dan ook laag. Het aantal mensen met een bijstandsuitkering en het aantal werkzoekenden zijn in De Swetten west en centrum hoger dan gemiddeld, maar in oost juist lager. Het aantal mensen met een werkloosheids- of arbeidsongeschiktheidsuitkering is alleen bekend voor de hele wijk en ligt daar op een gemiddeld niveau. Het aantal mensen dat betaald werk heeft is niet significant lager dan gemiddeld. Wel ondergemiddeld zijn het percentage vrijwilligers en het aantal bezoekers van de Lawei. Het aantal cliënten maatschappelijk werk is net zo hoog als in de totale gemeente. Wel relatief hoog is het aantal Wmo cliënten, vooral voor huishoudelijke hulp en begeleiding. Sociale gegevens inkomensverdeling laag 48% 47% midden 45% 46% hoog 7% 7% % zonder werk bijstandsuitkering 8% 9% werkzoekend 12% % werkloosh.uitk. 6% 5% arbeidsong.uitk. 8% 8% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 71% 64% vrijwilligerswerk 27% 24% bezoek Lawei 5% 5% maatsch.werk 3% 3% Wmo huish.hulp 13% 9% Wmo indiv.voorz. 6% 5% Wmo begeleiding 10% % 8 De Swetten Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 49

50 Wijkanalyses 8 De Swetten Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,5 7,5 woonomgeving 6,9 7,0 onderh.bestrating 6,5 6,5 onderh.groen 6,6 6,5 zorg huis en tuin 6,6 6,7 algemene evaluatie 7,4 7,4 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,8 6,7 samenl.jong&oud 7,0 7,0 betrokkenheid 6,5 6,3 levendigheid 6,4 6,4 vervuiling 6,3 6,6 ongewenste activ. 8,0 7,9 sociale cohesie 6,2 6,1 betrokkenheid gehecht buurt 80% 70% verantw.voelen 80% 69% actief voor buurt 20% 12% wil actief zijn 59% 52% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,5 1,3 onderh.bestrating 1,4 1,2 groenvoorziening 1,4 1,4 honden(poep) 1,3 1,2 parkeren 1,6 1,6 wateroverlast/riool 0,5 0,6 speelplaatsen 0,8 0,9 zwerfvuil 0,6 0,6 jongeren 0,5 0,5 sociale problemen 0,4 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 6 9 overlast jeugd 3 4 vernielingen 4 3 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 12% 12% bleef gelijk 67% 64% ging achteruit 16% 16% weet niet 5% 8% verwachting komende jaren gaat vooruit 8% 9% blijft gelijk 55% 50% gaat achteruit 16% 21% weet niet 21% 20% Leefbaarheid De cijfers op gebied van leefbaarheid liggen in de wijk De Swetten over het algemeen dicht bij de gemiddelden en de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. De rapportcijfers voor de buurt in het algemeen (7,5), voor de kwaliteit van de woonomgeving (7,0) en veel andere aspecten van de fysieke en sociale woonomgeving wijken niet significant af van de totaalcijfers voor Smallingerland. Over de zorg van bewoners voor huis en tuin (6,7), samenleven van inkomensgroepen (6,7) en betrokkenheid (6,3) oordelen bewoners net iets ongunstiger dan in de totale gemeente. Ook de sociale cohesie is iets lager dan gemiddeld. Op gebied van betrokkenheid zijn verschillende cijfers verslechterd. Zo daalde het aantal bewoners dat gehecht is aan de buurt (van 80% naar 70%), zich medeverantwoordelijk voelt (van 80% naar 69%) of actief is geweest voor de buurt (van 20% naar 12%). Het aantal mensen dat zich verantwoordelijk voelt, actief is geweest voor de buurt of dat wil worden is nu lager dan in de totale gemeente. In vergelijking met de rest van de gemeente zouden de wijkbewoners meer geld willen uittrekken om parkeerproblemen te helpen oplossen (1,6 zakken van de 10), vooral in De Swetten centrum en west. Aan verkeer en onderhoud van de bestrating willen de bewoners juist minder geld besteden dan gemiddeld. Bij de andere problemen is het verschil met de totale gemeente niet significant. De verdeling van zakken met geld is sinds 2013 nauwelijks veranderd. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten op gebied van jeugdoverlast, vernielingen en verkeersongevallen is weinig veranderd en per 100 woningen ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente. Het aantal geregistreerde incidenten woonoverlast is de afgelopen jaren gestegen en nu bovengemiddeld, vooral in De Swetten centrum. Van alle bewoners vindt 64% dat hun buurt afgelopen jaar gelijk is gebleven. Daarnaast vindt 12% dat de buurt vooruit ging en 16% dat de buurt achteruit ging. Die cijfers zijn ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. Het aandeel bewoners dat voor de komende jaren een achteruitgang verwacht (21%) is wat hoger dan gemiddeld. In De Swetten west rekent ongeveer een van de drie bewoners op een achteruitgang. Aan de andere kant denkt 9% van de wijkbewoners dat de buurt vooruit zal gaan en 50% dat deze gelijk zal blijven. 8 De Swetten 50 Wijkatlas Smallingerland 2016

51 Veiligheid Het oordeel van de bewoners over de veiligheid in de buurt wijkt weinig af van dat in de rest van de gemeente. Alleen het aantal bewoners dat onveilige verkeerssituaties kent is lager dan in de totale gemeente: 45%. Bijna een kwart kent andere onveilige plekken: dat is niet significant lager dan gemiddeld. De rapportcijfers laten een gemiddeld beeld zien en bleven de laatste jaren ongeveer gelijk. Zo geven de bewoners een 8,0 voor de veiligheid overdag en 7,4 voor criminaliteit. Het cijfer voor het veiligheidsgevoel s avonds is sinds 2011 wel geleidelijk iets gestegen van 7,0 naar 7,4. Er is weinig verschil tussen de buurten. Het aantal bewoners dat vindt dat diverse vormen van diefstal, overlast en geweld in de buurt voorkomen is ongeveer net zo groot als in de totale gemeente. In De Swetten centrum zijn de samenvattende scores voor diefstal en overlast echter sinds 2013 verslechterd. De score diefstal was in die buurt gedaald van 2,4 in 2008 en 2011 naar 1,3 in 2013 maar is nu weer gestegen naar 2,7. Het aantal aangiftes bij de politie op het gebied van diefstal en geweld is per 100 woningen ongeveer net zo hoog als in heel Smallingerland en sinds 2012/2013 weinig veranderd. De verschillen tussen de buurten zijn beperkt, maar fietsendiefstal komt in De Swetten oost relatief vaker voor. Voorzieningen Van de verschillende buurtvoorzieningen zijn er vier die lager worden gewaardeerd dan in de totale gemeente: voorzieningen voor ouderen (5,3), gezondheids- en welzijnsvoorzieningen (5,8), parkeergelegenheid (5,8) en openbaar vervoer (5,1). De andere cijfers liggen op een gemiddeld niveau en zijn sinds 2013 niet significant veranderd. In De Swetten west zijn ook de rapportcijfers voor basisscholen, jongerenvoorzieningen en winkels duidelijk lager dan gemiddeld. Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt (9%) is iets hoger dan in heel Smallingerland. De deelname aan peuterspeelzalen en het aantal jongeren zonder startkwalificatie zijn ongeveer net zo groot als in de totale gemeente. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 22% 24% onveilige verkeers-43% 45% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,0 8,0 veiligheid avond 7,2 7,4 criminaliteit 7,5 7,4 verkeersoverlast 6,2 6,3 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 1,7 2,2 overlast 1,4 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 9 10 woninginbraak 1 1 diefstal af/uit auto 0 1 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,0 8,0 speelgelegenh. 7,1 7,4 groenvoorzien. 7,1 7,4 voorz.jongeren 5,6 5,3 voorz.ouderen 5,7 5,3 gezondh/welz.v. 6,1 5,8 parkeergelegenh. 6,0 5,8 straatverlichting 7,3 7,6 openbaar vervoer 4,9 5,1 winkels dag.bsch. 7,0 7,1 onderwijs spec.onderwijs 10% 9% peuterspeelzaal 55% 50% geen startkwal. 8% 8% 8 De Swetten 8 De Swetten Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 51

52 Wijkanalyses Wijk 9: De Bouwen De wijk De Bouwen is onderverdeeld in vier buurten: De Bouwen noord, west, oost en zuid. De wijk ligt ten zuidoosten van de wijk Centrum en wordt begrensd door de Noordkade, de Zuiderdwarsvaart, de A7 en de Burgemeester Wuiteweg. De grens met het Centrum ligt op De Drift en het Van Knobelsdorffplein. Bevolking inwoners 0-24 jaar 17% 17% jaar 39% 40% 65 jaar en ouder 45% 43% huishoudens alleenstaand 61% 61% paar zonder kind 24% 24% paar met kind 10% 10% eenoudergezin 5% 5% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 5% 8% gevestigd afge- 27% 26% lopen 24 mnd. 9 De Bouwen Bevolking De wijk De Bouwen had op 1 oktober inwoners: 12 minder dan twee jaar eerder. In De Bouwen oost is het aantal inwoners tijdelijk gedaald (-122), maar vooral in De Bouwen west is het weer gestegen (+90). In de wijk wonen heel veel mensen van 65 jaar en ouder (43%); in De Bouwen west en zuid zelfs meer dan 60%. Onder de huishoudens bevinden zich dan ook veel (vooral oudere) alleenstaanden: 61%. Paren met kinderen zijn er veel minder dan in de hele gemeente: 10%. De bevolkingssamenstelling bleef de afgelopen jaren ongeveer gelijk. Het aandeel inwoners met een niet-westerse etniciteit is sinds 2013 gestegen van 5% naar 8% en nu vrij gemiddeld. De mobiliteit is relatief hoog: 26% is de laatste twee jaar komen wonen. De gemiddelde woonduur is met 10,8 jaar relatief kort. 52 Wijkatlas Smallingerland 2016

53 Wonen Op 1 oktober 2015 stonden er in De Bouwen woningen. Dat zijn er (door sloop) 220 minder dan in De buurten werden in verschillende perioden gebouwd. In De Bouwen noord werd 66% gebouwd in de jaren 1955 en De Bouwen zuid werd voornamelijk gebouwd in de jaren (65% van de nog aanwezige woningen), terwijl een groot deel van De Bouwen west (72%) werd opgeleverd tussen 1987 en De Bouwen oost is de meest gevarieerde buurt: 47% is gebouwd tussen 1955 en 1960 maar 8% is vooroorlogs en 31% stamt uit de jaren vanaf In de wijk staan veel etagewoningen (41%), vooral in De Bouwen zuid en west. In de andere twee buurten staan vooral rijtjeswoningen. Vrijstaande en halfvrijstaande woningen zijn er vrij weinig. Zes van de tien woningen worden verhuurd door de corporaties. Dat zijn er bijna net zo veel als in Noord-Oost, maar veel meer dan in alle andere wijken. Alleen in De Bouwen noord staan veel eigen woningen (62%). De rapportcijfers van bewoners voor de kwaliteit van hun eigen woning (7,5) en van de woningen in de buurt (7,1) zijn laag. Het cijfer voor de eigen woning is in De Bouwen oost wel gestegen van 6,7 naar 7,4. De WOZ-waarde is laag, vooral in de Bouwen zuid ( ). Het percentage woningzoekenden bij de corporaties (9%) en het aantal reacties van deze woningzoekenden zijn ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente. Het aantal reacties op de gepubliceerde woningen is lager dan gemiddeld: 30. Sociale gegevens In de wijk De Bouwen wonen veel mensen met een laag inkomen (60%) en weinig mensen met een hoog inkomen (5%). Het persoonlijk inkomen per inwoner is dan ook laag. Het aantal mensen met een bijstands- of werkloosheidsuitkering is nauwelijks hoger dan in de hele gemeente. Wel zijn er veel niet-werkende werkzoekenden (15% van inwoners van jaar) en veel arbeidsongeschiktheidsuitkeringen (13% van inwoners van jaar). De arbeidsparticipatie is gemiddeld, maar het aandeel vrijwilligers en het schouwburgbezoek zijn relatief laag. Het aantal cliënten maatschappelijk werk is net zo hoog als in de totale gemeente. Relatief veel bewoners krijgen huishoudelijke hulp of een individuele voorziening in het kader van de Wmo. Het aantal cliënten met Wmo begeleiding ligt wel op een gemiddeld niveau. Wonen 1648 woningen vrijstaand 7% 8% 2-onder-1-kap 10% 11% rijtjeswoning 30% 30% etagewoning 45% 41% overige won. 8% 9% eigendom eigen woning 32% 36% part.verhuur 4% 5% corporatie 64% 59% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,4 7,5 - woningen buurt 7,0 7,1 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 5% 9% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 58% 60% midden 37% 35% hoog 5% 5% % zonder werk bijstandsuitkering 8% 8% werkzoekend 15% % werkloosh.uitk. 5% 5% arbeidsong.uitk. 13% 13% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 64% 67% vrijwilligerswerk 29% 25% bezoek Lawei 5% 5% maatsch.werk 2% 2% Wmo huish.hulp 23% 15% Wmo indiv.voorz. 11% 10% Wmo begeleiding 6% 9 De Bouwen 9 De Bouwen % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 53

54 Wijkanalyses 9 De Bouwen Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,4 7,4 woonomgeving 6,7 6,9 onderh.bestrating 6,1 6,2 onderh.groen 6,7 6,7 zorg huis en tuin 6,7 6,7 algemene evaluatie 7,6 7,5 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,9 6,8 samenl.jong&oud 7,0 6,8 betrokkenheid 6,4 6,5 levendigheid 6,3 6,6 vervuiling 6,5 6,6 ongewenste activ. 7,8 7,2 sociale cohesie 6,2 6,1 betrokkenheid gehecht buurt 78% 79% verantw.voelen 80% 76% actief voor buurt 14% 17% wil actief zijn 48% 44% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,6 2,0 onderh.bestrating 2,1 2,0 groenvoorziening 1,0 1,1 honden(poep) 1,2 0,9 parkeren 1,3 1,2 wateroverlast/riool 0,6 0,5 speelplaatsen 0,6 0,5 zwerfvuil 0,8 0,7 jongeren 0,4 0,7 sociale problemen 0,5 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 5 7 overlast jeugd 3 5 vernielingen 5 4 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 29% 34% bleef gelijk 46% 42% ging achteruit 18% 15% weet niet 7% 9% verwachting komende jaren gaat vooruit 36% 37% blijft gelijk 36% 33% gaat achteruit 7% 8% weet niet 22% 22% 9 De Bouwen Leefbaarheid In de wijk De Bouwen liggen veel cijfers op gebied van leefbaarheid rond of iets onder de gemiddelden. Vrijwel gelijk aan die in de hele gemeente zijn bijvoorbeeld de rapportcijfers van bewoners voor de buurt in het algemeen (7,4) en de kwaliteit van de woonomgeving (6,9). Ook de score algemene evaluatie (7,5: hoe prettig is het wonen in de buurt?) ligt op een gemiddeld niveau. Iets lager dan gemiddeld zijn de cijfers voor onderhoud van de bestrating, zorg van bewoners voor huis en tuin en samenleven van jong en oud. Het cijfer voor ongewenste activiteiten is sinds 2013 ongunstiger geworden (van 7,8 naar 7,2) en nu lager dan gemiddeld. In De Bouwen noord zijn de cijfers voor de buurt in het algemeen en de woonomgeving ondergemiddeld. In De Bouwen oost geldt dat voor de cijfers voor samenleven van inkomensgroepen en van jong en oud. Het aantal bewoners dat gehecht is aan de buurt of afgelopen jaar actief was om de buurt te verbeteren is ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente. Er zijn echter relatief weinig mensen die zich medeverantwoordelijk voelen voor de leefbaarheid of eventueel actief zouden willen worden voor de buurt. Deze cijfers worden natuurlijk wel mede beïnvloed door de leeftijdsopbouw in de wijk met erg veel ouderen. Relatief veel bewoners zeggen door de gemeente voldoende betrokken te worden bij veranderingen in de buurt (34%). Als de bewoners 10 fictieve zakken met geld mogen verdelen om de grootste problemen in de buurt te helpen oplossen, willen ze dat vooral besteden aan verkeer en aan het onderhoud van de bestrating (beiden 2,0 zakken). De groenvoorziening krijgt juist relatief weinig prioriteit. Bewoners van De Bouwen noord willen relatief zwaar inzetten op jongeren (1,6). Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten woonoverlast en jeugdoverlast was in 2014 en 2015 hoger dan de jaren daarvoor en is nu ook iets hoger dan gemiddeld. Net zoals in 2011 en 2013 vinden relatief veel bewoners dat hun buurt vooruit is gegaan (34%; in De Bouwen oost ruim de helft). Een groep van 15% (in De Bouwen noord twee keer zo hoog) vindt dat hun buurt achteruit ging. Slechts 42% vindt dat de buurt gelijk is gebleven. Voor de komende jaren verwacht 37% dat hun buurt verder vooruit zal gaan (in De Bouwen oost bijna tweederde van de bewoners). In alle vier de buurten verwacht ongeveer 8% een achteruitgang van de buurt. Een op de drie bewoners denkt dat de buurt gelijk blijft en 22% weet het nog niet. 54 Wijkatlas Smallingerland 2016

55 Veiligheid Het aantal bewoners in De Bouwen dat onveilige plekken kent in de buurt is sinds 2013 duidelijk gestegen van 24% naar 40% en is nu hoger dan gemiddeld. De rapportcijfers voor veilig voelen overdag en s avonds zijn lager dan gemiddeld, maar sinds 2013 niet significant gedaald. De rapportcijfers voor criminaliteit en verkeersoverlast liggen op een gemiddeld niveau. Ook het aantal bewoners dat onveilige verkeerssituaties kent is ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. Over het algemeen is het aandeel bewoners van De Bouwen dat vindt dat diverse vormen van diefstal, overlast en geweld in de buurt voorkomen ongeveer net zo groot als elders. Fietsendiefstal en vooral geweldsdelicten en drugsoverlast zouden volgens relatief veel bewoners wel eens in de buurt voorkomen. De samenvattende scores diefstal en overlast zijn in De Bouwen noord ongunstiger dan gemiddeld; voor diefstal geldt dat ook voor De Bouwen zuid. In De Bouwen west zijn deze scores juist gunstig. Bij de politie worden fietsendiefstal en geweldsdelicten vaker geregistreerd dan in de totale gemeente (per 100 woningen). Het aantal aangiftes van geweldsdelicten is de afgelopen jaren ook gestegen. De andere categorieën komen ongeveer net zo vaak voor als in heel Smallingerland. Geweldsdelicten en fietsendiefstal komen in De Bouwen noord duidelijk vaker voor dan gemiddeld. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 24% 40% onveilige verkeers-42% 49% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 7,8 7,5 veiligheid avond 7,0 6,8 criminaliteit 7,0 7,1 verkeersoverlast 6,1 6,0 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 2,0 2,3 overlast 1,5 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 9 14 woninginbraak 2 2 diefstal af/uit auto 0 0 fietsendiefstal Voorzieningen 9 De Bouwen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,8 7,6 speelgelegenh. 7,5 7,1 groenvoorzien. 7,3 7,3 voorz.jongeren 6,2 5,6 voorz.ouderen 7,0 6,8 Wijkanalyses Voorzieningen Bewoners van de wijk De Bouwen geven relatief hoge rapportcijfers voor gezondheids-/welzijns- (7,0) en ouderenvoorzieningen (6,8) en vooral voor openbaar vervoer (7,7). Het cijfer voor winkels voor dagelijkse boodschappen is sinds 2013 gestegen van 7,0 naar 7,9 en nu ook hoger dan gemiddeld. Ook het cijfer voor parkeergelegenheid steeg: van 6,1 naar 6,6. Alleen het rapportcijfer voor basisscholen is lager dan in de totale gemeente. In De Bouwen noord is daarnaast het cijfer voor speelgelegenheden relatief laag. Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt (9%) en het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie (14%) zijn iets hoger dan gemiddeld. Dat geldt ook voor het aantal peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt. gezondh/welz.v. 7,3 7,0 parkeergelegenh. 6,1 6,6 straatverlichting 7,5 7,5 openbaar vervoer 7,4 7,7 winkels dag.bsch. 7,0 7,9 onderwijs spec.onderwijs 12% 9% peuterspeelzaal 54% 70% geen startkwal. 14% 14% 9 De Bouwen Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 55

56 Wijkanalyses Wijk 10: Noord-Oost De wijk Noord-Oost ligt ten noordoosten van de wijk Centrum. De wijk ligt tussen de Ringweg, Stationsweg, Noordkade en Noorderdwarsvaart. De hoek ten zuiden van de Vogelzang en ten westen van de Torenstraat wordt tot de wijk Centrum gerekend. Bevolking inwoners 0-24 jaar 27% 27% jaar 55% 55% 65 jaar en ouder 18% 18% huishoudens alleenstaand 55% 54% paar zonder kind 22% 22% paar met kind 16% 16% eenoudergezin 7% 9% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 11% 14% gevestigd afge- 24% 22% lopen 24 mnd. Bevolking Op 1 oktober 2015 woonden er in Noord-Oost inwoners: 64 meer dan in De leeftijdsverdeling komt ongeveer overeen met die in de hele gemeente. Onder de huishoudens bevinden zich vooral veel alleenstaanden (54%) en weinig paren met kinderen (16%). Dat geldt voor alle vier de buurten in Noord-Oost. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is sinds 2013 toegenomen van 11% naar 14% en daarmee hoger dan gemiddeld. De verhuismobiliteit is relatief hoog: 22% van de huishoudens woont korter dan twee jaar in de wijk. De gemiddelde woonduur (rond de 11 jaar) is in alle buurten korter dan gemiddeld in Smallingerland. 10 Noord-Oost 56 Wijkatlas Smallingerland 2016

57 Wonen In de buurten in de wijk Noord-Oost werd in de loop der jaren regelmatig gebouwd. Van de huidige woningen is 19% ouder dan 1950, 41% uit de jaren , 16% uit de jaren en 22% werd sinds 2004 gebouwd (waarvan 94 woningen in 2014 en 2015) nadat een aantal oudere woningen was gesloopt. In de wijk zijn rijtjeswoningen sterk vertegenwoordigd: zij maken bijna de helft van de woningvoorraad uit. Daarnaast zijn er etagewoningen (22%), twee-onder-een-kapwoningen (16%) en vrijstaande woningen (14%). Van alle woningen wordt 64% verhuurd door de corporaties; eenderde wordt bewoond door de eigenaar. De rapportcijfers van bewoners voor de eigen woning (7,5) en voor de woningen in de buurt (7,2) zijn ondergemiddeld maar sinds 2013 wel gestegen. Vooral in Noord-oost oost zijn de cijfers sterk verbeterd: het cijfer voor de woningen in de buurt steeg daar van 6,1 naar 7,5 en ligt nu op een gemiddeld niveau. De WOZwaarde in de wijk is nog laag: In 2015 stond 14% van de huishoudens ingeschreven als woningzoekende (in % alleen bij WoonFriesland). Die cijfers zijn duidelijk hoger dan gemiddeld. Op de gepubliceerde huurwoningen kwamen in 2015 ongeveer net zo veel reacties als in heel Smallingerland (maar in Noord-oost noord relatief veel). Sociale gegevens In de wijk Noord-Oost wonen veel mensen met een laag inkomen (58%) en weinig mensen met een hoog inkomen (6%). Het persoonlijk inkomen per inwoner is dan ook laag: (in 2012). In de wijk wonen veel mensen met een bijstands- of arbeidsongeschiktheidsuitkering en veel werkzoekenden. Het aantal werkloosheidsuitkeringen is niet hoger dan gemiddeld. Het aandeel inwoners van jaar dat werkt (67%) is niet significant lager dan gemiddeld. Wel zijn er minder vrijwilligers (23%) dan in heel Smallingerland en bezoeken weinig mensen voorstellingen van De Lawei. Het aantal huishoudens dat gebruik maakt van het maatschappelijk werk is iets hoger dan in de totale gemeente. Ook wordt in de wijk veel gebruik gemaakt van huishoudelijke hulp en begeleiding in het kader van de Wmo. Het aantal verstrekte individuele Wmo voorzieningen ligt op een gemiddeld niveau. Wonen 2208 woningen vrijstaand 15% 14% 2-onder-1-kap 16% 16% rijtjeswoning 47% 47% etagewoning 22% 22% overige won. 1% 1% eigendom eigen woning 34% 34% part.verhuur 2% 2% corporatie 64% 64% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,3 7,5 - woningen buurt 6,7 7,2 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 7% 14% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 56% 58% midden 38% 36% hoog 6% 6% % zonder werk bijstandsuitkering 15% 14% werkzoekend 18% % werkloosh.uitk. 5% 5% arbeidsong.uitk. 11% 11% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 63% 67% vrijwilligerswerk 25% 23% bezoek Lawei 3% 4% maatsch.werk 4% 4% Wmo huish.hulp 15% 11% Wmo indiv.voorz. 7% 6% Wmo begeleiding 12% 10 Noord-Oost 10 Noord-Oost % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 57

58 Wijkanalyses 10 Noord-Oost Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,2 7,3 woonomgeving 6,4 6,8 onderh.bestrating 5,8 6,1 onderh.groen 6,0 6,4 zorg huis en tuin 6,3 6,2 algemene evaluatie 6,9 7,3 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,4 6,6 samenl.jong&oud 6,6 6,9 betrokkenheid 6,0 6,3 levendigheid 6,1 6,3 vervuiling 5,6 5,7 ongewenste activ. 6,9 6,8 sociale cohesie 6,1 6,0 betrokkenheid gehecht buurt 72% 75% verantw.voelen 79% 79% actief voor buurt 16% 16% wil actief zijn 63% 54% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,6 1,7 onderh.bestrating 1,5 1,6 groenvoorziening 1,3 1,2 honden(poep) 1,2 1,2 parkeren 1,0 1,0 wateroverlast/riool 0,5 0,5 speelplaatsen 1,0 0,8 zwerfvuil 0,6 0,7 jongeren 0,7 0,5 sociale problemen 0,7 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast overlast jeugd 3 5 vernielingen 7 6 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 24% 33% bleef gelijk 49% 45% ging achteruit 18% 15% weet niet 9% 7% verwachting komende jaren gaat vooruit 24% 26% blijft gelijk 43% 38% gaat achteruit 14% 15% weet niet 20% 22% 10 Noord-Oost Leefbaarheid De leefbaarheid in de wijk Noord-Oost is de afgelopen jaren op een aantal punten verbeterd. Het cijfer voor de buurt in het algemeen is sinds 2011 gestegen van 6,9 naar 7,3, hoewel het cijfer de laatste twee jaar weinig veranderde. Andere rapportcijfers zijn sinds 2013 wel verbeterd: de kwaliteit van de woonomgeving (van 6,4 naar 6,8), groenonderhoud (van 6,0 naar 6,4) en samenleven van jong en oud (van 6,6 naar 6,9). Ook de score algemene evaluatie (hoe prettig is het om in de buurt te wonen?) verbeterde van 6,9 naar 7,3. Deze score is in alle vier de buurten ongeveer even hoog. In 2013 waren alle rapportcijfers voor de sociale en fysieke leefomgeving ondergemiddeld. Veel cijfers zijn dat nog, maar voor groenonderhoud, levendigheid en het samenleven van jong en oud liggen de cijfers nu op een gemiddeld niveau. Het cijfer voor ongewenste activiteiten is veel ongunstiger dan gemiddeld, vooral in Noord-Oost zuid. De percentages bewoners die gehecht zijn aan de eigen buurt, zich medeverantwoordelijk voelen of afgelopen jaar actief waren voor de buurt zijn niet significant lager dan in heel Smallingerland. Het aantal bewoners dat in de toekomst actief wil worden is wel lager dan gemiddeld. Ook aan de bewoners van Noord-Oost werd gevraagd om 10 fictieve zakken met geld te verdelen om de belangrijkste buurtproblemen te helpen oplossen. Hun prioriteiten wijken weinig af van die in de totale gemeente en zijn sinds 2013 ook maar weinig veranderd. Net zoals in de hele gemeente zijn verkeer en onderhoud van de bestrating de twee meest genoemde problemen. Bij de politie worden vooral incidenten over woonoverlast duidelijk vaker dan gemiddeld geregistreerd (vooral in Noord-Oost zuid en oost), maar het aantal is de afgelopen twee jaar wel iets gedaald. Jeugdoverlast werd juist vaker gemeld dan in 2012 en Het aantal bewoners dat vindt dat hun buurt vooruit is gegaan was de afgelopen jaren al bovengemiddeld, maar is sinds 2013 verder gestegen van 24% naar 33%. In elk van de vier buurten verwacht een bovengemiddeld aantal bewoners vooruitgang. Aan de andere kant vindt 15% dat hun buurt achteruit ging: net zo veel als gemiddeld. Voor de komende jaren verwacht eveneens een relatief grote groep van 26% dat de buurt (verder) vooruit zal gaan (in Noord-Oost west ruim 40%); 14% verwacht een achteruitgang. De andere bewoners denken dat de buurt gelijk zal blijven (38%) of weten het nog niet (22%). 58 Wijkatlas Smallingerland 2016

59 Veiligheid Ook op het gebied van veiligheid is een deel van de cijfers in Noord-Oost minder gunstig dan in de hele gemeente. Het aandeel bewoners dat onveilige plekken kent (33%) of onveilige verkeerssituaties (57%) is echter niet significant hoger dan elders. Wel geven de bewoners ondergemiddelde rapportcijfers voor het veiligheidsgevoel (overdag 7,8 en s avonds 7,0), criminaliteit (6,9) en verkeersoverlast (5,6). In Noord-Oost west is het cijfer voor verkeersoverlast fors verbeterd van 4,9 naar 6,2. Het aantal bewoners dat vindt dat verschillende vormen van geweld, diefstal en overlast vaak of soms in de buurt voorkomen is op de meeste aspecten duidelijk groter dan gemiddeld. Vooral drugsoverlast, overlast van omwonenden, dronken mensen op straat en fietsendiefstal komen volgens relatief veel bewoners voor. De samenvattende score overlast is dan ook ongunstiger dan gemiddeld, vooral in de buurten zuid en oost. De score diefstal ligt op een gemiddeld niveau; alleen in Noord-Oost oost is deze ongunstig. De scores zijn afgelopen jaren nauwelijks veranderd. Het aantal bij de politie geregistreerde geweldsdelicten is bijna twee keer zo hoog als in de hele gemeente (maar in de buurt Noord- Oost zuid nog hoger). Ook het aantal fietsendiefstallen is hoger dan gemiddeld. Woninginbraak en diefstal uit en vanaf auto s komen ongeveer net zo vaak voor als in de hele gemeente. Voorzieningen De bewoners van de wijk Noord-Oost gaven ondergemiddelde rapportcijfers voor de groenvoorziening (7,1) en vooral voor basisscholen (7,0) en speelgelegenheden (6,5). De cijfers voor speelgelegenheden en groen zijn wel gestegen sinds De andere cijfers zijn de afgelopen twee jaar weinig veranderd. In de buurten west en zuid zijn bewoners relatief ontevreden over parkeergelegenheid. Relatief hoog is de waardering voor openbaar vervoer (6,7) en vooral voor winkels voor de dagelijkse boodschappen (8,3). Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt is vrij hoog (12%). Dat geldt ook voor het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie (17%). De deelname aan peuterspeelzalen (50%) is ongeveer gelijk aan die in de totale gemeente. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 39% 33% onveilige verkeers-50% 57% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 7,8 7,8 veiligheid avond 6,7 7,0 criminaliteit 6,7 6,9 verkeersoverlast 5,6 5,6 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 2,3 2,3 overlast 2,4 2, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld woninginbraak 2 2 diefstal af/uit auto 1 0 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,0 7,0 speelgelegenh. 5,8 6,5 groenvoorzien. 6,5 7,1 voorz.jongeren 5,4 5,5 voorz.ouderen 5,7 5,7 gezondh/welz.v. 6,4 6,5 parkeergelegenh. 6,2 6,5 straatverlichting 7,5 7,3 openbaar vervoer 6,5 6,7 winkels dag.bsch. 8,2 8,3 onderwijs spec.onderwijs 14% 12% peuterspeelzaal 45% 50% geen startkwal. 14% 17% 10 Noord-Oost 10 Noord-Oost Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 59

60 Wijkanalyses Wijk 13: De Trisken De wijk De Trisken bestaat uit twee buurten. Het binnenste gedeelte is de buurt De Trisken centrum. Deze buurt wordt geheel omsloten door de andere buurt: De Trisken rondom. De gehele wijk wordt van de wijk De Drait gescheiden door water. De Oprijlaan is de grens tussen De Trisken en Himsterhout. Bevolking inwoners 0-24 jaar 33% 33% jaar 59% 59% 65 jaar en ouder 8% 9% huishoudens alleenstaand 43% 42% paar zonder kind 22% 22% paar met kind 26% 26% eenoudergezin 8% 10% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 11% 13% gevestigd afge- 18% 19% lopen 24 mnd. 13 De Trisken Bevolking In de wijk De Trisken woonden op 1 oktober personen: 61 minder dan in In de wijk wonen zeer weinig ouderen vanaf 65 jaar (9%). Onder de huishoudens is vooral het aantal paren zonder kinderen wat lager dan elders: 22%. In de buurt De Trisken centrum wonen veel alleenstaanden (56%) en ook veel eenoudergezinnen (13%). Van alle inwoners heeft 13% een niet-westerse etniciteit. In De Trisken centrum is dit percentage hoger en de afgelopen twee jaar gestegen van 18% naar 22%. De verhuismobiliteit is in De Trisken centrum bovengemiddeld (34% heeft zich pas de laatste twee jaar gevestigd). In De Trisken rondom is de mobiliteit ondergemiddeld. De gemiddelde woonduur is laag in De Trisken centrum (7,3 jaar) en gemiddeld in de buurt rondom (13,2 jaar). 60 Wijkatlas Smallingerland 2016

61 Wonen Van de woningen in De Trisken werd 74% gebouwd in de jaren en nog eens 24% tussen 1987 en De buurt De Trisken centrum bestaat voor ongeveer de helft uit etagewoningen (flats en beneden-/bovenwoningen) en voor de helft uit rijtjeswoningen. De buurt De Trisken rondom bestaat vooral uit rijtjeswoningen en twee-onder-een-kap woningen. De eigendomssituatie van de gehele wijk is vrijwel gelijk aan die van de totale gemeente. Ook hierbij is er verschil tussen de buurten: in De Trisken centrum wordt 73% verhuurd door de corporaties; in de buurt rondom is dat 18%. Vooral in De Trisken centrum staan veel goedkope huurwoningen. De rapportcijfers van bewoners voor de woningen in de buurt zijn relatief laag, vooral in De Trisken centrum (6,5) maar ook in de buurt rondom (7,0). Het cijfer voor de eigen woning ligt in De Trisken rondom op een gemiddeld niveau. De WOZ-waarde is ondergemiddeld: in centrum en in rondom. Het aantal woningzoekenden is in De Trisken centrum erg hoog: 29% in 2015 en 17% exclusief Accolade in Ook het aantal reacties van deze woningziekenden is erg hoog. Op de aangeboden woningen in de hele wijk De Trisken komen relatief weinig reacties: gemiddeld 42. Sociale gegevens In de hele wijk De Trisken wonen iets minder mensen met een laag inkomen dan in de hele gemeente. Het aantal werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsuitkering ligt dichtbij het gemiddelde. Deze cijfers zijn niet per buurt beschikbaar. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering en het aantal werkzoekenden zijn in De Trisken centrum veel hoger dan gemiddeld; in rondom zijn deze cijfers gelijk aan die in de hele gemeente. Wel is het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering in de buurt centrum gedaald (van 25% naar 22%) en in rondom gestegen (van 5% naar 7%). De arbeidsparticipatie in de wijk De Trisken is gemiddeld: 66% van de inwoners van jaar werkt. Ook het aandeel vrijwilligers en het schouwburgbezoek zijn net zo hoog als in de hele gemeente. In De Trisken wordt meer dan gemiddeld gebruik gemaakt van maatschappelijk werk en van Wmo, vooral in de buurt centrum. Met name het aantal gebruikers van Wmo begeleiding is relatief hoog in die buurt. Wonen 1500 woningen vrijstaand 3% 3% 2-onder-1-kap 30% 30% rijtjeswoning 48% 48% etagewoning 19% 19% overige won. 0% 0% eigendom eigen woning 62% 62% part.verhuur 4% 5% corporatie 33% 33% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,7 7,6 - woningen buurt 7,0 6,9 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 9% 15% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland Sociale gegevens inkomensverdeling laag 40% 41% midden 46% 45% hoog 14% 14% % zonder werk bijstandsuitkering 11% 11% werkzoekend 13% % werkloosh.uitk. 5% 5% arbeidsong.uitk. 8% 8% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 65% 66% vrijwilligerswerk 23% 31% bezoek Lawei 5% 6% maatsch.werk 4% 5% Wmo huish.hulp 10% 6% Wmo indiv.voorz. 6% 4% Wmo begeleiding 15% 13 De Trisken 13 De Trisken % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 61

62 Wijkanalyses 13 De Trisken Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,0 6,9 woonomgeving 6,7 6,6 onderh.bestrating 6,4 6,4 onderh.groen 6,2 6,1 zorg huis en tuin 6,2 6,1 algemene evaluatie 6,5 6,3 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 6,4 6,3 samenl.jong&oud 6,6 6,5 betrokkenheid 5,9 5,6 levendigheid 6,0 6,0 vervuiling 5,9 5,7 ongewenste activ. 7,2 7,4 sociale cohesie 5,7 5,2 betrokkenheid gehecht buurt 48% 51% verantw.voelen 77% 71% actief voor buurt 18% 17% wil actief zijn 62% 56% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,5 1,1 onderh.bestrating 1,1 1,2 groenvoorziening 1,2 1,4 honden(poep) 1,8 1,6 parkeren 0,7 0,7 wateroverlast/riool 0,6 0,8 speelplaatsen 0,7 1,0 zwerfvuil 0,8 0,8 jongeren 0,7 0,6 sociale problemen 1,0 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast overlast jeugd 2 2 vernielingen 4 3 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 12% 13% bleef gelijk 67% 63% ging achteruit 14% 18% weet niet 7% 6% verwachting komende jaren gaat vooruit 9% 7% blijft gelijk 53% 56% gaat achteruit 18% 14% weet niet 21% 23% 13 De Trisken Leefbaarheid Op het gebied van leefbaarheid liggen sommige cijfers in de wijk De Trisken rond het gemiddelde en andere duidelijk daar onder. In beide buurten zijn veel cijfers ondergemiddeld, maar in De Trisken centrum zijn ze vaak lager dan in de buurt rondom. De score algemene evaluatie, die aangeeft hoe prettig mensen het vinden om in de buurt te wonen, is in De Trisken centrum sinds 2013 gedaald van 5,4 naar 4,8. Dat is aanzienlijk lager dan in alle andere buurten (met scores tussen 6,7 en 8,7). Daar staat tegenover dat de bewoners van De Trisken centrum minder ongewenste activiteiten ervaren dan in 2013: dat cijfer steeg er van 5,9 naar 7,2. De sociale cohesie in de wijk daalde de afgelopen twee jaar en is duidelijk lager dan gemiddeld. Ook het cijfer voor betrokkenheid van medebewoners is gedaald (van 5,9 naar 5,6). Het aantal bewoners dat gehecht is aan de buurt (51%) is duidelijk lager dan in alle andere wijken (met scores tussen 69% en 91%). Het aantal mensen dat zich medeverantwoordelijk voelt voor de leefbaarheid in de buurt is ook lager dan gemiddeld: 71%. Het aantal bewoners dat afgelopen jaar actief was om de buurt te verbeteren (17%) of dat in de toekomst misschien wil doen is echter niet lager dan elders. Als de bewoners zakken met geld moeten verdelen om de grootste problemen te helpen oplossen willen zij veel meer dan in andere wijken inzetten op honden(poep) (1,6 zakken) en op sociale problemen (0,9). Verkeer en het onderhoud van de bestrating krijgen juist weinig prioriteit. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten woonoverlast was in 2014 en 2015 iets lager dan in de twee jaar daarvoor, maar is nog duidelijk hoger dan gemiddeld (vooral in De Trisken centrum). Vernielingen worden ongeveer net zo vaak als gemiddeld geregistreerd; jeugdoverlast en vooral verkeersongevallen minder vaak. Het beeld dat bewoners hebben over de ontwikkeling van hun buurt afgelopen jaar komt ongeveer overeen met dat in de hele gemeente. Het aantal bewoners dat vindt dat hun buurt achteruit ging (18%) is iets hoger dan gemiddeld; 13% vindt dat de buurt vooruit ging. Voor de komende jaren verwacht een relatief kleine groep van 7% een vooruitgang, terwijl 14% een achteruitgang verwacht. De meeste bewoners denken dat de buurt gelijk zal blijven (56%) of weten het nog niet (23%). 62 Wijkatlas Smallingerland 2016

63 Veiligheid Het aantal bewoners van De Trisken dat onveilige plekken kent in de buurt is veel hoger dan in de andere wijken: 54%. Dat percentage is sinds 2008 niet noemenswaardig veranderd. Het aantal bewoners dat onveilige verkeerssituaties kent is echter sinds 2013 gedaald van 64% naar 51% en ligt nu op een gemiddeld niveau. Het rapportcijfer voor verkeersoverlast was in 2013 ongunstiger geworden (van 6,2 naar 5,7) maar is nu weer verbeterd naar een 6,3 en ligt weer op een gemiddeld niveau. Het rapportcijfer voor het veiligheidsgevoel s avonds is ongunstiger dan gemiddeld. De cijfers voor veilig voelen overdag en voor criminaliteit zijn echter niet significant lager dan in de totale gemeente. In De Trisken centrum zijn deze twee cijfers verbeterd: het rapportcijfer voor criminaliteit steeg van 6,0 naar 6,8. In de wijk vinden veel meer bewoners dan elders dat brandstichtingen, geweld/bedreiging, overlast van omwonenden en vandalisme soms in de buurt voorkomen. Branden komen volgens 36% vaak of soms in de wijk voor. Dat percentage is veel hoger dan in de andere wijken. De samenvattende score overlast is in beide buurten ongunstiger dan gemiddeld, terwijl de score diefstal op een gemiddeld niveau ligt. In De Trisken centrum zijn beide scores sinds 2013 duidelijk verbeterd (score overlast van 4,4 naar 3,2 en diefstal van 4,3 naar 2,1). Het aantal bij de politie geregistreerde geweldsdelicten is in De Trisken centrum hoger dan gemiddeld en was in 2014/2015 ook hoger dan de twee jaar daarvoor. Diefstal uit en vanaf auto s wordt ongeveer net zo vaak geregistreerd als in de totale gemeente; woninginbraak en fietsendiefstal relatief weinig. Voorzieningen De meeste rapportcijfers voor voorzieningen liggen in De Trisken rond of iets onder de gemiddelden. De cijfers voor winkels voor de dagelijkse boodschappen (3,0) en openbaar vervoer (4,1) zijn echter veel lager dan gemiddeld. In 2013 gaven de bewoners juist een hoog cijfer (7,0) voor openbaar vervoer. De cijfers voor ouderen- en gezondheids- en welzijnsvoorzieningen zijn ook ondergemiddeld. In De Trisken centrum zijn het aantal peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt, maar ook het aantal kinderen op speciaal onderwijs en het aantal jongeren zonder startkwalificatie relatief hoog. In De Trisken rondom liggen al die cijfers op een gemiddeld niveau. Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 53% 54% onveilige verkeers-64% 51% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 7,7 7,9 veiligheid avond 6,6 6,7 criminaliteit 6,7 7,0 verkeersoverlast 5,7 6,3 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 2,2 1,9 overlast 2,5 2, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld woninginbraak 1 0 diefstal af/uit auto 0 1 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,3 8,5 speelgelegenh. 7,5 7,5 groenvoorzien. 7,2 7,3 voorz.jongeren 5,4 5,3 voorz.ouderen 5,3 5,3 gezondh/welz.v. 6,2 5,9 parkeergelegenh. 6,6 6,9 straatverlichting 7,0 7,1 openbaar vervoer 7,0 4,1 winkels dag.bsch. 3,4 3,0 onderwijs spec.onderwijs 7% 10% peuterspeelzaal 60% 70% geen startkwal. 11% 12% 13 De Trisken 13 De Trisken Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 63

64 Wijkanalyses Wijk 13a: Himsterhout De buurt Himsterhout wordt in deze Wijkatlas als aparte wijk behandeld. De wijkgrens loopt over de Oprijlaan, Skeanewei, Sânbuorren, De A7 en het water langs De Drait. Bevolking Bevolking inwoners 0-24 jaar 36% 34% jaar 54% 53% 65 jaar en ouder 11% 13% 614 huishoudens alleenstaand 21% 21% paar zonder kind 28% 30% paar met kind 45% 43% eenoudergezin 6% 6% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 6% 7% gevestigd afge- 12% 16% lopen 24 mnd. 13a Himsterhout In Himsterhout woonden op 1 oktober inwoners. Dat zijn er 33 minder dan in oktober De wijk kent een jonge bevolkingsopbouw met veel inwoners tot 25 jaar (34%) en weinig inwoners van 65 jaar en ouder (13%). Het aantal 65-plussers stijgt wel: van 3% in 2005 naar 8% in 2010 en 13% in Onder de 614 huishoudens in de wijk bevinden zich vooral veel paren met kinderen (43%). Alleenstaanden wonen er weinig. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is ongeveer net zo groot als in de totale gemeente (7%). De mobiliteit is iets gestegen: 16% woont korter dan twee jaar op het huidige adres. Dat percentage is bijna net zo hoog als in de totale gemeente. Omdat Himsterhout een jonge wijk is, is de gemiddelde woonduur er kort: 9,2 jaar. 64 Wijkatlas Smallingerland 2016

65 Wonen Alle 568 woningen in de wijk Himsterhout zijn gebouwd in de periode In de wijk staan vooral twee-onder-eenkapwoningen (53%) en vrijstaande woningen (36%). Ook zijn er een paar rijtjeswoningen en etagewoningen. Onder de tweekappers en geschakelde woningen zijn 43 corporatiewoningen, maar de meeste woningen (83%) zijn eigendom van de bewoners. De meeste corporatiewoningen vallen in de duurste huurklasse. De rapportcijfers die bewoners geven aan hun eigen woning (8,5) en aan de woningen in de buurt (8,5) zijn onveranderd en aanzienlijk hoger dan gemiddeld. Ook de WOZ-waarde is hoog: Gezien de korte woonduur en het grote aandeel koopwoningen is het weinig verrassend dat het aantal woningzoekenden bij WoonFriesland en Accolade (in procenten van huishoudens) lager is dan gemiddeld. Omdat er nauwelijks huurwoningen zijn aangeboden in de wijk kan het aantal reacties per gepubliceerde woning niet worden getoond. Sociale gegevens Wonen 568 woningen vrijstaand 36% 36% 2-onder-1-kap 53% 53% rijtjeswoning 4% 4% etagewoning 7% 7% overige won. 0% 0% eigendom eigen woning 83% 83% part.verhuur 10% 10% corporatie 8% 8% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 8,6 8,5 - woningen buurt 8,6 8,5 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 3% 5% reacties % reacties per won. x x * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 13a Himsterhout Wijkanalyses In de wijk Himsterhout wonen erg veel mensen met een hoog inkomen en weinig mensen met een laag inkomen. Dat blijkt zowel uit de inkomensgegevens van het CBS als uit de bewonersenquête. Het persoonlijk inkomen per inwoner ( ) is hoger dan in alle andere wijken. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering (1%) is zeer laag. Het aantal werkzoekenden (6%) en het aantal werkloosheids- (4%) en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen (6%) zijn echter niet of nauwelijks lager dan in de hele gemeente. Al met al is de arbeidsparticipatie niet significant hoger dan gemiddeld: 76% van alle mannen en vrouwen van jaar werkt. Het aandeel vrijwilligers (39%) en het schouwburgbezoek aan De Lawei zijn wel hoger dan gemiddeld. Relatief weinig mensen maken gebruik van maatschappelijk werk of van de verschillende Wmo voorzieningen. Sociale gegevens inkomensverdeling laag 30% 29% midden 35% 35% hoog 35% 36% % zonder werk bijstandsuitkering 1% 1% werkzoekend 6% % werkloosh.uitk. 4% 4% arbeidsong.uitk. 7% 8% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 81% 76% vrijwilligerswerk 36% 39% bezoek Lawei 8% 9% maatsch.werk 1% 1% Wmo huish.hulp 2% 1% Wmo indiv.voorz. 4% 4% Wmo begeleiding 2% % 13a Himsterhout Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 65

66 Wijkanalyses 13a Himsterhout Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 8,3 8,2 woonomgeving 7,9 8,0 onderh.bestrating 7,7 7,6 onderh.groen 7,4 7,5 zorg huis en tuin 7,8 7,8 algemene evaluatie 8,3 8,2 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,4 7,3 samenl.jong&oud 7,5 7,4 betrokkenheid 6,9 6,7 levendigheid 6,5 6,4 vervuiling 7,8 7,4 ongewenste activ. 9,1 8,8 sociale cohesie 6,6 6,5 betrokkenheid gehecht buurt 82% 77% verantw.voelen 90% 87% actief voor buurt 11% 16% wil actief zijn 66% 62% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,6 1,4 onderh.bestrating 0,9 1,0 groenvoorziening 1,3 1,3 honden(poep) 1,0 1,0 parkeren 1,6 1,3 wateroverlast/riool 1,5 1,8 speelplaatsen 1,0 1,0 zwerfvuil 0,4 0,5 jongeren 0,6 0,3 sociale problemen 0,2 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 1 1 overlast jeugd 1 1 vernielingen 3 1 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 3% 4% bleef gelijk 90% 87% ging achteruit 4% 5% weet niet 4% 4% verwachting komende jaren gaat vooruit 3% 3% blijft gelijk 86% 81% gaat achteruit 5% 6% weet niet 6% 10% Leefbaarheid De meeste rapportcijfers van bewoners op gebied van leefbaarheid zijn in Himsterhout hoger dan gemiddeld. Vooral de fysieke kwaliteit van de woonomgeving en (het ontbreken van) vervuiling en ongewenste activiteiten worden veel gunstiger beoordeeld dan in de totale gemeente. De score algemene evaluatie van de buurt (hoe prettig is het om in de buurt te wonen?) en het cijfer voor de buurt in het algemeen zijn duidelijk gunstiger dan in de totale gemeente. Dat geldt ook voor de kwaliteit van de woonomgeving, onderhoud van wegen en groen en de zorg van bewoners voor huis en tuin. De cijfers voor levendigheid en betrokkenheid van bewoners liggen echter op een gemiddeld niveau. Datzelfde geldt voor de sociale cohesie. Het aantal bewoners dat zich medeverantwoordelijk voelt voor de leefbaarheid (87%) is iets hoger dan gemiddeld. De aandelen bewoners die gehecht zijn aan hun buurt (77%), afgelopen jaar actief waren voor de buurt (16%) of dat voor de toekomst misschien willen liggen op een gemiddeld niveau. Ook de bewoners van de wijk Himsterhout hebben fictieve zakken met geld verdeeld om de grootste problemen in de buurt te helpen oplossen. Bewoners van de wijk willen vooral inzetten op wateroverlast/riolering: 1,6 van de 10 zakken en daarmee veel meer dan gemiddeld. Daarna volgen verkeer, groenvoorziening en parkeren. Het onderhoud van de bestrating vinden de bewoners veel minder belangrijk dan in de rest van de gemeente. Bij de politie worden per 100 woningen zeer weinig incidenten geregistreerd op gebied van woonoverlast, jeugdoverlast, vernielingen en verkeersongevallen. Het aantal geregistreerde vernielingen was in 2014 en 2015 bovendien veel lager dan in de twee voorgaande jaren. Veel meer bewoners dan gemiddeld vinden dat hun buurt gelijk is gebleven (87%) of verwachten voor de komende jaren dat deze gelijk zal blijven (81%). Slechts enkele bewoners vinden dat hun buurt vooruit of juist achteruit is gegaan. Ook voor de komende jaren verwachten slechts kleine groepen een vooruitgang (3%) of achteruitgang (6%) van de buurt. 13a Himsterhout 66 Wijkatlas Smallingerland 2016

67 Veiligheid Op gebied van veiligheid zijn de cijfers voor Himsterhout eveneens gunstig. Het aandeel bewoners dat onveilige plekken in de buurt kent (22%) is lager dan gemiddeld. De rapportcijfers voor de veiligheid (overdag 8,5 en s avonds 7,9), criminaliteit (8,0) en verkeersoverlast (6,9) zijn duidelijk gunstiger dan gemiddeld en sinds 2013 niet significant veranderd. Wel kent ongeveer de helft van de bewoners onveilige verkeerssituaties in de eigen buurt: dat cijfer ligt op een gemiddeld niveau. Het aantal bewoners dat vindt dat diverse vormen van overlast, diefstal en geweld in de buurt voorkomen is lager dan gemiddeld. Dat blijkt ook uit de samenvattende schaalscores voor diefstal en overlast. Bij de politie worden diefstal uit en vanaf auto s en fietsendiefstal niet of nauwelijks geregistreerd. Het aantal woninginbraken was in 2014 en 2015 wel gestegen en ligt nu op een gemiddeld niveau. Het aantal geregistreerde geweldsdelicten is duidelijk lager dan gemiddeld. Veiligheid 13a Himsterhout veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 19% 22% onveilige verkeers-54% 52% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,7 8,5 veiligheid avond 8,1 7,9 criminaliteit 8,0 8,0 verkeersoverlast 7,0 6,9 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 0,5 0,7 overlast 1,0 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 3 4 woninginbraak 0 2 diefstal af/uit auto 0 0 fietsendiefstal Wijkanalyses Voorzieningen Op het gebied van voorzieningen zijn de rapportcijfers minder gunstig. Slechts voor drie voorzieningen zijn de cijfers hoger dan in de hele gemeente: groen (8,0), openbaar vervoer (7,0) en straatverlichting (7,9). Diverse andere voorzieningen worden ongunstig beoordeeld: basisscholen (6,9), jongeren- (5,3), ouderen- (4,6) en gezondheids-/welzijnsvoorzieningen (5,6), parkeergelegenheid (6,3) en winkels voor de dagelijkse boodschappen (5,9). Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt is in Himsterhout laag: 2%. De deelname van peuters aan peuterspeelzalen blijft ook iets achter bij die in de hele gemeente: 48%. Ook het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie is lager dan in de totale gemeente: 5%. Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 6,8 6,9 speelgelegenh. 7,4 7,3 groenvoorzien. 7,9 8,0 voorz.jongeren 5,5 5,3 voorz.ouderen 4,7 4,6 gezondh/welz.v. 5,7 5,6 parkeergelegenh. 6,0 6,3 straatverlichting 7,8 7,9 openbaar vervoer 7,2 7,0 winkels dag.bsch. 5,9 5,9 onderwijs spec.onderwijs 2% 2% peuterspeelzaal 47% 48% geen startkwal. 5% 5% 13a Himsterhout Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 67

68 Wijkanalyses Wijk 21: Buitengebied Noord Het buitengebied Noord omvat de kernen Opeinde, Nijega, Oudega en De Tike. Opeinde is gesplitst in twee buurten: boven en onder de Vaart. Bevolking inwoners 0-24 jaar 31% 29% jaar 51% 52% 65 jaar en ouder 18% 19% huishoudens alleenstaand 28% 29% paar zonder kind 32% 33% paar met kind 35% 34% eenoudergezin 4% 4% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 2% 2% gevestigd afge- 9% 11% lopen 24 mnd. 21 Buitengebied Noord Bevolking In het Buitengebied Noord woonden op 1 oktober inwoners: in Opeinde, in Oudega, 451 in Nijega en 309 in De Tike. In Oudega is het aantal inwoners iets hoger dan in 2013; in de andere dorpen daalde het. De leeftijdsverdeling komt globaal overeen met die in de hele gemeente. De huishoudensverdeling wijkt af van die in Drachten. In Buitengebied Noord wonen meer paren met en zonder kinderen en minder alleenstaanden en eenoudergezinnen dan gemiddeld in Smallingerland. In totaal wonen er huishoudens in het gebied. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is in alle kernen duidelijk lager dan gemiddeld. Ook de verhuismobiliteit is in alle kernen veel lager dan gemiddeld. De woonduur is dan ook relatief lang: 18,6 jaar. 68 Wijkatlas Smallingerland 2016

69 Wonen In het Buitengebied Noord staan in totaal woningen. In Nijega staan vooral oudere woningen: 67% uit 1960 of eerder. In de buurt boven de Vaart van Opeinde werd 62% van de woningen gebouwd vanaf 1989; in Oudega was dat 29%. Vanaf 2010 zijn er in totaal 7 nieuwe woningen gebouwd in de hele wijk. In het gebied staan vooral veel vrijstaande woningen (57%). Het aandeel twee-ondereen-kapwoningen is net zo groot als gemiddeld in de gemeente (22%). Verder staan er relatief veel overige woningen (15%) zoals boerderijen, woonboten, ouderenwoningen en praktijkwoningen. De meeste woningen worden bewoond door de eigenaar (82%); 17% wordt verhuurd door een corporatie. Over het algemeen liggen de rapportcijfers van bewoners voor hun woning (8,0) en de woningen in de buurt (7,8) rond de gemiddelden, maar in Opeinde boven de Vaart en De Tike iets hoger. De WOZ-waarde is in alle kernen hoger dan gemiddeld in Smallingerland en loopt uiteen van in Opeinde onder de Vaart tot in De Tike. Het aantal woningzoekenden bij WoonFriesland en Accolade (in % van huishoudens) is laag: 5% in 2015 (beide corporaties) en 2% in 2013 (exclusief Accolade). Op de gepubliceerde huurwoningen kwamen gemiddeld 39 reacties: minder dan in de totale gemeente. Sociale gegevens De inkomensverdeling van mensen met inkomen komt ongeveer overeen met die in de hele gemeente. Het persoonlijk inkomen per inwoner is exact gelijk aan dat in de totale gemeente. Het aantal huishoudens met een bijstands- (3%) of arbeidsongeschiktheidsuitkering (5%) is laag. Het aantal werkzoekenden en het aantal mensen met een werkloosheidsuitkering zijn echter net zo hoog als in de totale gemeente. Het aantal inwoners van jaar dat werkt is ongeveer net zo hoog als gemiddeld: 67%. Het aandeel mensen dat vrijwilligerswerk doet is duidelijk hoger dan gemiddeld. Het aantal mensen dat voorstellingen bezoekt in schouwburg De Lawei is ondergemiddeld. Ook het aantal cliënten maatschappelijk werk en het aantal mensen dat een beroep doet op de Wmo zijn lager dan in de totale gemeente. Wonen 1687 woningen vrijstaand 57% 57% 2-onder-1-kap 22% 22% rijtjeswoning 6% 6% etagewoning 0% 0% overige won. 15% 15% eigendom eigen woning 82% 82% part.verhuur 0% 0% corporatie 18% 17% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,9 8,0 - woningen buurt 7,7 7,8 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 2% 5% reacties % reacties per won. x 39 * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 21 Buitengebied Noord Sociale gegevens inkomensverdeling laag 44% 43% midden 41% 42% hoog 15% 15% % zonder werk bijstandsuitkering 3% 3% werkzoekend 6% % werkloosh.uitk. 4% 5% arbeidsong.uitk. 5% 5% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 74% 67% vrijwilligerswerk 40% 40% bezoek Lawei 3% 4% maatsch.werk 1% 1% Wmo huish.hulp 8% 5% Wmo indiv.voorz. 4% 4% Wmo begeleiding 2% 21 Buitengebied Noord % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 69

70 Wijkanalyses 21 Buitengebied Noord Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,6 7,7 woonomgeving 7,0 7,0 onderh.bestrating 6,6 6,7 onderh.groen 6,4 6,4 zorg huis en tuin 7,3 7,3 algemene evaluatie 7,7 8,1 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,4 7,3 samenl.jong&oud 7,4 7,3 betrokkenheid 7,1 7,1 levendigheid 6,5 6,6 vervuiling 6,9 7,0 ongewenste activ. 8,2 8,3 sociale cohesie 7,0 7,1 betrokkenheid gehecht buurt 75% 84% verantw.voelen 83% 85% actief voor buurt 24% 28% wil actief zijn 68% 76% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,7 2,0 onderh.bestrating 1,6 1,5 groenvoorziening 1,3 1,4 honden(poep) 1,1 1,1 parkeren 1,0 1,0 wateroverlast/riool 0,6 0,5 speelplaatsen 0,9 0,9 zwerfvuil 0,8 0,8 jongeren 0,7 0,6 sociale problemen 0,4 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 4 2 overlast jeugd 2 1 vernielingen 2 2 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 6% 12% bleef gelijk 82% 78% ging achteruit 8% 6% weet niet 3% 4% verwachting komende jaren gaat vooruit 6% 14% blijft gelijk 70% 68% gaat achteruit 11% 6% weet niet 14% 12% 21 Buitengebied Noord Leefbaarheid In de wijk Buitengebied Noord liggen veel rapportcijfers voor de fysieke woonomgeving op een gemiddeld niveau. De cijfers voor de buurt in het algemeen (7,7), de kwaliteit van de woonomgeving (7,0) en onderhoud van bestrating en groen wijken nauwelijks af van die in de hele gemeente. De score algemene evaluatie van de buurt (hoe prettig is het om in de buurt te wonen) was tussen 2011 en 2013 gedaald van 8,1 naar 7,7 maar is nu weer gestegen naar 8,1. Deze ontwikkeling was vooral in Nijega te zien. In die buurt was ook de score sociale cohesie in 2013 gedaald maar is die nu weer gestegen (van 6,6 naar 7,4). De sociale cohesie is in Opeinde vrij gemiddeld maar in de andere drie dorpen veel hoger. In Opeinde boven de Vaart zijn de cijfers voor de kwaliteit van de woonomgeving en het onderhoud van de bestrating hoger dan in Het aantal bewoners dat gehecht is aan de buurt is sinds 2013 gestegen van 75% naar 84% en daarmee hoger dan gemiddeld. Ook het aandeel bewoners dat afgelopen jaar actief was voor de buurt (28%) of dat zou willen zijn relatief hoog. Het aantal bewoners dat zich medeverantwoordelijk voelt voor de buurt is echter net zo hoog als in de totale gemeente. Net zoals in de andere wijken hebben de bewoners van Buitengebied Noord 10 fictieve zakken met geld verdeeld om de grootste buurtproblemen te helpen oplossen. De verdeling van die zakken is vrijwel identiek aan die in de hele gemeente. Alleen op verkeer zouden bewoners meer willen inzetten dan gemiddeld: 2,0 van de 10 zakken. Bewoners van De Tike willen vooral geld besteden aan verkeer (2,5) en onderhoud van de bestrating (2,4). Bij de politie worden relatief weinig incidenten geregistreerd op gebied van woonoverlast, jeugdoverlast en vernielingen. In 2012 en 2013 was het aantal incidenten woonoverlast gestegen, maar de twee jaar daarna daalde het weer. Verkeersongevallen zijn er ongeveer net zo veel als in de hele gemeente. In vergelijking met de rest van de gemeente vinden relatief veel bewoners dat hun buurt gelijk bleef (78%). Slechts 6% vindt dat de buurt achteruit ging. Het aantal bewoners dat een vooruitgang zag steeg van 6% naar 12%. Voor de komende jaren rekent eveneens een relatief grote groep (68%) er op dat hun buurt gelijk zal blijven en verwacht slechts 6% een achteruitgang. Het aantal bewoners dat een vooruitgang verwacht is gestegen van 6% naar 14%. 70 Wijkatlas Smallingerland 2016

71 Veiligheid Het aantal bewoners van het Buitengebied Noord dat onveilige plekken kent in de eigen buurt (21%) is iets lager dan gemiddeld (behalve in Oudega). Het aantal mensen dat onveilige verkeerssituaties kent (55%) is gemiddeld. De rapportcijfers van bewoners voor veilig voelen overdag en s avonds, criminaliteit (7,2) en verkeersoverlast (6,1) zijn ongeveer gelijk aan die in de hele gemeente. De cijfers voor veiligheid s avonds en criminaliteit zijn wel gedaald (criminaliteit van 7,8 naar 7,2). Het cijfer voor criminaliteit verslechterde vooral in Oudega en Nijega. Bewoners van Opeinde onder de Vaart ervaren meer verkeersoverlast: het cijfer daalde van 7,0 naar 5,9. Ook bewoners van Nijega ervaren veel verkeersoverlast (5,3). Het aantal mensen dat vindt dat diverse vormen van diefstal, geweld en overlast in de buurt voorkomen is over het algemeen lager dan in de hele gemeente. Het aantal bewoners dat vindt dat woninginbraak vaak of soms in de buurt voorkomt is echter sterk gestegen en nu bovengemiddeld. De samenvattende scores overlast en diefstal zijn gunstiger dan gemiddeld. Uit de politiecijfers blijkt het aantal woninginbraken inderdaad te zijn gestegen: het ligt nu op een gemiddeld niveau. Ook diefstal uit en vanaf auto s komt ongeveer net zo vaak voor als in de hele gemeente. Geweld en fietsendiefstallen komen maar weinig voor. 21 Buitengebied Noord Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 20% 21% onveilige verkeers-48% 55% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,1 8,1 veiligheid avond 7,7 7,4 criminaliteit 7,8 7,2 verkeersoverlast 6,5 6,1 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 0,9 1,3 overlast 1,1 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 4 4 woninginbraak 1 2 diefstal af/uit auto 1 0 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,3 8,1 speelgelegenh. 7,3 7,3 groenvoorzien. 7,3 7,2 voorz.jongeren 6,1 6,4 voorz.ouderen 7,0 7,0 Wijkanalyses Voorzieningen Over het hele Buitengebied Noord genomen liggen de meeste cijfers voor voorzieningen rond de gemiddelden van de gemeente. Erg ontevreden zijn de bewoners echter over winkels voor de dagelijkse boodschappen (5,4 - behalve in Oudega) en openbaar vervoer (4,4 - vooral in Oudega en De Tike). De cijfers voor ouderen- (7,0) en jongerenvoorzieningen (6,4) zijn relatief hoog. De bewoners van Opeinde boven de Vaart zijn tevredener dan in 2013 over straatverlichting (van 6,5 naar 7,5) en openbaar vervoer (van 5,8 naar 7,0). Gezondheids- en welzijnsvoorzieningen worden laag beoordeeld in De Tike (4,8) en Nijega (4,2). Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt (4%) en het aandeel jongeren van jaar zonder startkwalificatie zijn iets lager dan gemiddeld. Het aantal peuters op een peuterspeelzaal is net zo hoog als in de hele gemeente. gezondh/welz.v. 6,4 6,7 parkeergelegenh. 6,4 6,7 straatverlichting 7,0 7,3 openbaar vervoer 4,2 4,4 winkels dag.bsch. 5,7 5,4 onderwijs spec.onderwijs 5% 4% peuterspeelzaal 65% 58% geen startkwal. 1% 4% 21 Buitengebied Noord Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 71

72 Wijkanalyses Wijk 22: Buitengebied West Bevolking inwoners 0-24 jaar 33% 31% jaar 50% 49% 65 jaar en ouder 18% 19% huishoudens alleenstaand 34% 33% paar zonder kind 33% 32% paar met kind 29% 30% eenoudergezin 4% 5% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 2% 3% gevestigd afge- 19% 18% lopen 24 mnd. 22 Buitengebied West Bevolking Het buitengebied West omvat De Wilgen, Smalle Ee, Sanding, Boornbergum, De Veenhoop, Goëngahuizen en Kortehemmen. Tot de wijk wordt ook gerekend het buitengebied rond Het Zuid en bedrijventerrein De Haven. In het Buitengebied West woonden op 1 oktober inwoners, waarvan de helft in Boornbergum (1.679). De rest woont verspreid over Sanding (406), De Wilgen (256), Kortehemmen (252), De Veenhoop (249), De Haven (77), Goëngahuizen (58), Smalle Ee (46) en het buitengebied rond Het Zuid (221). De leeftijdsverdeling van het hele Buitengebied West komt ongeveer overeen met die van de gemeente. Onder de huishoudens bevinden zich iets meer paren met en zonder kinderen en iets minder alleenstaanden en eenoudergezinnen dan in de totale gemeente. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is in alle kernen veel lager dan gemiddeld in de gemeente. Het aandeel bewoners dat zich pas de laatste twee jaar vestigde is rond Het Zuid hoog (38%), maar in de andere gebieden lager dan gemiddeld. 72 Wijkatlas Smallingerland 2016

73 Wonen In Buitengebied West staan woningen. Sanding werd gebouwd in de periode In Boornbergum werd sinds % van de woningen gebouwd. Rond Het Zuid en in De Wilgen, Smalle Ee, Goëngahuizen, De Veenhoop en Kortehemmen stond ruim de helft van de huidige woningen er al in In Buitengebied West staan vooral vrijstaande woningen (59%). Daarnaast zijn er twee-onder-een-kapwoningen (18%), overige woningen (10%) en in Boornbergum ook rijtjeswoningen (in de totale wijk 11%). De meeste woningen zijn eigendom van de bewoners; 17% wordt verhuurd door een corporatie. De bewoners beoordelen hun eigen woning (8,1) en vooral de woningen in de buurt (8,1) wat hoger dan gemiddeld in de gemeente. Vooral in Sanding zijn de cijfers hoog, maar het cijfer voor woningen in de buurt is ook rond Het Zuid, in De Wilgen/Smalle Ee en in Boornbergum bovengemiddeld. In Sanding is de WOZ-waarde ( ) aanzienlijk hoger dan in alle andere buurten, maar ook in de andere kernen is de waarde bovengemiddeld. Het aantal woningzoekenden (in % van huishoudens) en reacties van deze woningzoekenden zijn relatief laag. Het aantal reacties per gepubliceerde huurwoning is iets lager dan in de totale gemeente. Sociale gegevens In het Buitengebied West wonen veel mensen met een hoog inkomen. Dat geldt vooral voor De Wilgen/Sanding, waar het persoonlijk inkomen per inwoner dan ook aanzienlijk hoger is dan elders: In de buurt rond Het Zuid is het inkomen per inwoner lager dan in de totale gemeente ( ). In Boornbergum zijn het aandeel mensen met een bijstandsuitkering (6%) en het aantal werkzoekenden (5% in 2013) bijna net zo hoog als gemiddeld. Bij de werkzoekenden geldt dat ook voor Sanding. In de andere buurten zijn deze cijfers veel lager dan gemiddeld. Ook het aantal WW- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen zijn (op wijkniveau) laag. Het aantal inwoners van jaar dat werkt (78%) en het aandeel vrijwilligers (38%) zijn bovengemiddeld. Datzelfde geldt voor het aantal bezoekers van schouwburg De Lawei (vooral in De Wilgen/Smalle Ee en Sanding). Het aantal cliënten maatschappelijk werk is ongeveer net zo hoog als in heel Smallingerland, maar het aantal Wmo cliënten is veel lager. Wonen 1251 woningen vrijstaand 60% 59% 2-onder-1-kap 18% 18% rijtjeswoning 11% 11% etagewoning 1% 1% overige won. 10% 10% eigendom eigen woning 83% 82% part.verhuur 0% 1% corporatie 17% 17% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 8,2 8,1 - woningen buurt 8,0 8,1 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 2% 5% reacties % reacties per won * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 22 Buitengebied West Sociale gegevens inkomensverdeling laag 40% 39% midden 38% 39% hoog 22% 22% % zonder werk bijstandsuitkering 3% 3% werkzoekend x % werkloosh.uitk. 3% 3% arbeidsong.uitk. 5% 4% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 69% 78% vrijwilligerswerk 37% 38% bezoek Lawei 6% 9% maatsch.werk 1% 2% Wmo huish.hulp 4% 3% Wmo indiv.voorz. 2% 1% Wmo begeleiding 2% 22 Buitengebied West % Wijkanalyses Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 73

74 Wijkanalyses 22 Buitengebied West Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 8,0 8,1 woonomgeving 7,2 7,5 onderh.bestrating 7,0 7,0 onderh.groen 6,6 6,6 zorg huis en tuin 7,6 7,6 algemene evaluatie 8,4 8,2 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,6 7,5 samenl.jong&oud 7,6 7,6 betrokkenheid 7,2 7,1 levendigheid 6,6 6,5 vervuiling 7,4 7,4 ongewenste activ. 8,7 8,9 sociale cohesie 7,1 6,9 betrokkenheid gehecht buurt 86% 84% verantw.voelen 84% 86% actief voor buurt 33% 29% wil actief zijn 74% 73% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 2,6 2,4 onderh.bestrating 1,7 1,6 groenvoorziening 1,5 1,6 honden(poep) 0,7 0,8 parkeren 0,7 0,7 wateroverlast/riool 0,5 0,5 speelplaatsen 0,7 0,8 zwerfvuil 0,6 0,7 jongeren 0,6 0,6 sociale problemen 0,4 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 1 2 overlast jeugd 1 2 vernielingen 3 3 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 10% 12% bleef gelijk 75% 82% ging achteruit 10% 4% weet niet 5% 2% verwachting komende jaren gaat vooruit 9% 8% blijft gelijk 76% 71% gaat achteruit 7% 6% weet niet 9% 14% 22 Buitengebied West Leefbaarheid Met uitzondering van groenonderhoud en levendigheid zijn alle rapportcijfers voor de fysieke en vooral de sociale woonomgeving in de wijk Buitengebied West wat hoger dan gemiddeld. Dat geldt zeker ook voor de rapportcijfers voor vervuiling en ongewenste activiteiten en voor de schaalscores algemene evaluatie (hoe prettig is het om in de buurt te wonen?) en sociale cohesie. De meeste cijfers zijn de afgelopen jaren weinig veranderd. Het cijfer voor de kwaliteit van de woonomgeving is sinds 2013 iets gestegen van 7,2 naar 7,5. In De Wilgen/ Smalle Ee daalden de cijfers voor levendigheid (van 6,7 naar 5,9) en betrokkenheid (van 7,6 naar 6,8). In De Veenhoop/Goëngahuizen zijn de bewoners relatief ontevreden over het groenonderhoud (5,8). Relatief veel bewoners van de wijk Buitengebied West zijn gehecht aan hun buurt (84%). Het aandeel mensen dat zich medeverantwoordelijk voelt ligt op een gemiddeld niveau. Het aantal bewoners dat afgelopen jaar actief was in de eigen buurt (29%) of dat misschien in de toekomst wil doen (samen 73%) ligt nog steeds duidelijk boven het gemiddelde. Als de bewoners fictieve zakken met geld mogen verdelen om de belangrijkste buurtproblemen op te lossen krijgt vooral verkeer een hogere prioriteit dan in de hele gemeente (2,4 zakken van de 10). Daarna volgen onderhoud van de bestrating en de groenvoorziening (1,6). Parkeren en wateroverlast krijgen relatief weinig prioriteit. In Sanding willen de bewoners relatief veel uitgeven aan de groenvoorziening en in Veenhoop/Goëngahuizen aan onderhoud van de bestrating. Sinds 2011 zijn de cijfers weinig veranderd. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten jeugdoverlast en woonoverlast was in 2014 en 2015 hoger dan in de twee voorgaande jaren, maar nog duidelijk ondergemiddeld. Het aantal geregistreerde vernielingen en verkeersongevallen is ongeveer net zo hoog als in de hele gemeente. Het aantal bewoners dat vindt dat hun buurt achteruit is gegaan is sinds 2013 gedaald van 10% naar 4%. Daarnaast vindt 12% dat de buurt vooruit ging; de meeste bewoners (82%) vinden dat hun buurt gelijk is gebleven. In De Veenhoop/Goëngahuizen vinden vier van de tien bewoners dat hun buurt vooruit is gegaan. Voor de komende jaren verwacht 71% dat de buurt gelijk blijft; 8% rekent op verbetering en 6% denkt dat de buurt achteruit zal gaan. Het aandeel bewoners dat niet weet hoe de buurt zich ontwikkelt is iets gestegen van 9% naar 14%. 74 Wijkatlas Smallingerland 2016

75 Veiligheid Het aantal bewoners van het Buitengebied West dat onveilige plekken kent in hun eigen buurt is lager dan gemiddeld: 20%. Het aandeel bewoners dat onveilige verkeerssituaties kent is juist relatief hoog: 59%. De rapportcijfers van bewoners voor veilig voelen (overdag 8,3 en s avonds 7,7) en criminaliteit (8,0) zijn gunstiger dan gemiddeld. Het cijfer voor verkeersoverlast ligt op een gemiddeld niveau. Dat gemiddelde verhult echter ongunstige cijfers voor verkeersoverlast in de buurten Buitengebied West (rond Het Zuid: 4,4) en De Wilgen/Smalle Ee (5,2) en het gunstige cijfer in Sanding (7,4). Het aantal bewoners dat vindt dat diverse vormen van diefstal, geweld en overlast in de buurt voorkomen is voor de hele wijk duidelijk lager dan elders. De samenvattende score overlast ligt in de buurten De Wilgen/Smalle Ee, Sanding en rond Het Zuid echter niet veel lager dan gemiddeld. Bij de politie worden nauwelijks incidenten geregistreerd op gebied van diefstal uit en vanaf auto s en fietsendiefstal. Het aantal woninginbraken ligt op een gemiddeld niveau. Het aantal geweldsdelicten was in 2014 en 2015 bijna twee keer zo hoog als de twee jaar daarvoor. Deze geweldsdelicten spelen vooral in de buurt rond Het Zuid. Voorzieningen 22 Buitengebied West Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 15% 20% onveilige verkeers-65% 59% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,3 8,3 veiligheid avond 7,7 7,7 criminaliteit 7,9 8,0 verkeersoverlast 6,6 6,4 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 0,7 0,9 overlast 1,0 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 4 8 woninginbraak 1 1 diefstal af/uit auto 0 0 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 7,5 7,7 speelgelegenh. 6,9 7,1 groenvoorzien. 7,5 7,6 voorz.jongeren 5,5 5,5 voorz.ouderen 5,7 6,0 Wijkanalyses In het gehele Buitengebied West samen liggen de meeste cijfers voor voorzieningen rond de gemiddelden van de gemeente. Twee voorzieningen worden iets lager dan gemiddeld beoordeeld: openbaar vervoer en gezondheidsen welzijnsvoorzieningen. De cijfers voor parkeergelegenheid en groenvoorziening zijn iets hoger dan gemiddeld. Er zijn grote verschillen tussen de buurten. Inwoners van Boornbergum geven erg hoge cijfers voor basisscholen (8,9) en winkels voor dagelijkse boodschappen (8,7); geen enkel cijfer is er ondergemiddeld. In De Wilgen/Smalle Ee en De Veenhoop/Goëngahuizen zijn de meeste cijfers flink lager dan in de totale gemeente. Het percentage kinderen dat speciaal onderwijs volgt (5%) ligt op een gemiddeld niveau. De deelname aan peuterspeelzalen is in 2015 wat hoger dan in heel Smallingerland, terwijl het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie relatief laag is (3%). gezondh/welz.v. 6,2 6,4 parkeergelegenh. 6,9 7,1 straatverlichting 7,4 7,5 openbaar vervoer 4,9 5,2 winkels dag.bsch. 7,3 7,3 onderwijs spec.onderwijs 10% 5% peuterspeelzaal 60% 73% geen startkwal. 3% 3% 22 Buitengebied West Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 75

76 Wijkanalyses Wijk 23: Buitengebied Oost Bevolking inwoners 0-24 jaar 31% 30% jaar 52% 51% 65 jaar en ouder 17% 18% huishoudens alleenstaand 32% 34% paar zonder kind 29% 29% paar met kind 33% 32% eenoudergezin 6% 6% kenmerken bevolking niet-westerse etn. 2% 3% gevestigd afge- 11% 13% lopen 24 mnd. 23 Buitengebied Oost Het buitengebied Oost omvat de kernen Drachtstercompagnie, Houtigehage en Rottevalle. Tot de wijk hoort ook het buitengebied bij Drachten ten oosten van de N31 (Noorderend, De Knobben en omgeving), met uitzondering van het bedrijventerrein Azeven Noord (buurt De Venen oost). Bevolking In de wijk Buitengebied Oost woonden op 1 oktober inwoners: in Rottevalle, in Drachtstercompagnie (inclusief het buitengebied bij Drachten) en 907 in Houtigehage. Dat zijn er ongeveer net zo veel als in De leeftijdsverdeling in deze wijk is ongeveer gelijk aan die in de hele gemeente. Onder de huishoudens bevinden zich echter veel paren met kinderen en weinig alleenstaanden. Het aantal inwoners met een niet-westerse etniciteit is in alle drie de kernen laag: 3%. Het aantal recent gevestigde personen is lager dan gemiddeld (13%) en de woonduur (17,5 jaar) veel langer dan in de totale gemeente. 76 Wijkatlas Smallingerland 2016

77 Wonen In de hele wijk Buitengebied Oost staan woningen. In elk van de drie kernen staan relatief veel oudere woningen (van voor 1960). Sinds 2010 zijn er slechts drie nieuwe woningen gebouwd. In de drie buurten/kernen staan vooral vrijstaande woningen (59%) en twee-onder-eenkapwoningen (25%). Rijtjeswoningen en etagewoningen zijn er nauwelijks. Bijna een kwart van de woningen wordt verhuurd door een van de corporaties. Dat zijn er minder dan in de hele gemeente, maar meer dan in Buitengebied West en Noord. De rapportcijfers van bewoners voor hun eigen woning (8,1) en voor de woningen in de buurt (7,7) zijn net iets hoger dan gemiddeld. Het cijfer voor de eigen woning is wat hoger dan in 2013, vooral in Houtigehage. De WOZ-waarde van de woningen is in alle kernen hoger dan in de hele gemeente: in de hele wijk Van alle huishoudens was in % op zoek naar een huurwoning van Accolade of Woon- Friesland (in % exclusief Accolade). Dat zijn er iets minder dan gemiddeld. Op de gepubliceerde huurwoningen kwamen gemiddeld 23 reacties: veel minder dan in de hele gemeente. Wonen 1424 woningen vrijstaand 59% 59% 2-onder-1-kap 24% 25% rijtjeswoning 6% 6% etagewoning 1% 1% overige won. 9% 8% eigendom eigen woning 77% 78% part.verhuur 0% 0% corporatie 22% 22% woningkwaliteit cijfer volgens bew.: - eigen woning 7,7 8,1 - woningen buurt 7,6 7,7 WOZ-waarde x woningzoekenden corporaties 2013* 2015 personen 2% 6% reacties % reacties per won. x 23 * Cijfers 2013: alleen WoonFriesland 23 Buitengebied Oost Wijkanalyses Sociale gegevens De inkomensverdeling in Buitengebied Oost komt ongeveer overeen met die in de hele gemeente. Het persoonlijk inkomen per inwoner is echter relatief laag, vooral in Drachtstercompagnie. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering en het aantal werkzoekenden zijn in Houtigehage ongeveer net zo groot als in de hele gemeente, maar in de andere kernen lager. Op wijkniveau is het aantal mensen met een werkloosheidsuitkering gemiddeld en het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen iets lager dan gemiddeld. Het aantal inwoners van jaar dat werkt is hoger dan in 2013 en ongeveer net zo hoog als gemiddeld: 73%. Het aantal mensen dat vrijwilligerswerk doet (39%) is relatief hoog. Het aantal bezoekers van schouwburg De Lawei is ondergemiddeld. Ook het aantal cliënten maatschappelijk werk en Wmo is wat lager dan in de totale gemeente. Sociale gegevens inkomensverdeling laag 46% 46% midden 41% 40% hoog 13% 14% % zonder werk bijstandsuitkering 4% 4% werkzoekend 7% % werkloosh.uitk. 6% 5% arbeidsong.uitk. 6% 6% % participatie en gezondheid werkt (16-64 jaar) 61% 73% vrijwilligerswerk 40% 39% bezoek Lawei 4% 4% maatsch.werk 2% 1% Wmo huish.hulp 9% 6% Wmo indiv.voorz. 4% 3% Wmo begeleiding 4% % 23 Buitengebied Oost Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 77

78 Wijkanalyses 23 Buitengebied Oost Leefbaarheid rapportcijfers fysieke woonomgeving buurt algemeen 7,6 7,6 woonomgeving 7,0 7,1 onderh.bestrating 6,5 6,6 onderh.groen 6,1 6,2 zorg huis en tuin 7,2 7,3 algemene evaluatie 7,9 7,9 rapportcijfers sociale woonomgeving samenl.inkom.gr. 7,3 7,3 samenl.jong&oud 7,4 7,3 betrokkenheid 7,0 7,0 levendigheid 6,4 6,4 vervuiling 6,8 6,5 ongewenste activ. 8,3 8,1 sociale cohesie 7,0 7,1 betrokkenheid gehecht buurt 82% 81% verantw.voelen 86% 85% actief voor buurt 33% 41% wil actief zijn 77% 76% prioriteiten van bewoners zakken met geld verkeer 1,9 2,2 onderh.bestrating 1,7 1,8 groenvoorziening 1,3 1,3 honden(poep) 1,2 1,0 parkeren 0,8 0,7 wateroverlast/riool 0,6 0,8 speelplaatsen 0,8 0,8 zwerfvuil 0,8 0,7 jongeren 0,5 0,6 sociale problemen 0,5 0, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen woonoverlast 5 3 overlast jeugd 2 2 vernielingen 5 3 verkeersongevallen ontwikkeling buurt: afgelopen jaar ging vooruit 11% 10% bleef gelijk 77% 71% ging achteruit 10% 15% weet niet 2% 4% verwachting komende jaren gaat vooruit 5% 10% blijft gelijk 63% 52% gaat achteruit 13% 21% weet niet 19% 16% Leefbaarheid De meeste rapportcijfers voor de fysieke en sociale woonomgeving in de wijk Buitengebied Oost liggen dichtbij de gemiddelden. Ook zijn er geen grote verschillen tussen de drie kernen en zijn de cijfers de afgelopen jaren niet of nauwelijks veranderd. Zo wordt de buurt in het algemeen beoordeeld met een 7,6 en de kwaliteit van de woonomgeving met een 7,1. In Drachtstercompagnie is het cijfer voor onderhoud van de bestrating wel lager dan gemiddeld (6,0), terwijl het cijfer voor vervuiling daar ongunstiger werd (van 7,2 naar 6,4). De sociale cohesie is in alle drie de kernen duidelijk sterker dan in de hele gemeente. Het aantal bewoners dat afgelopen jaar actief was om de buurt te verbeteren is aanzienlijk hoger dan gemiddeld (41%). Het aantal mensen dat gehecht is aan de buurt of zich daarvoor medeverantwoordelijk voelt is niet groter dan gemiddeld in Smallingerland. Net zoals in de andere wijken konden ook de bewoners van Buitengebied Oost fictieve zakken met geld verdelen om de belangrijkste buurtproblemen op te lossen. De rangorde van prioriteiten komt vrijwel overeen met die in de totale gemeente. De hoogste prioriteit krijgen verkeer (2,2 van de 10 zakken) en onderhoud van de bestrating (1,8). Op verkeer en bestrating willen de bewoners ook sterker inzetten dan gemiddeld in de gemeente. Bij de politie worden, per 100 woningen, iets meer verkeersongevallen geregistreerd dan in de totale gemeente. Het aantal incidenten woonoverlast en jeugdoverlast is iets lager dan in de hele gemeente, terwijl het aantal vernielingen op een gemiddeld niveau ligt. Woonoverlast en vernielingen kwamen in 2014 en 2015 wel minder vaak voor dan in 2012 en De meeste bewoners van Buitengebied Oost vinden dat hun buurt afgelopen jaar gelijk bleef (71%). Een aandeel van 10% vond dat de buurt vooruit ging en 15% zag achteruitgang. Het aandeel bewoners dat denkt dat de buurt komende jaren gelijk zal blijven is sinds 2013 gedaald van 63% naar 52%. Het aandeel bewoners dat vooruitgang verwacht is gestegen van 5% naar 10%. Het aandeel dat achteruitgang verwacht steeg eveneens (van 13% naar 21%) en is nu hoger dan gemiddeld. Het aantal bewoners dat achteruitgang verwacht is in alle drie de kernen ongeveer even hoog. 23 Buitengebied Oost 78 Wijkatlas Smallingerland 2016

79 Veiligheid Het aantal bewoners van de wijk Buitengebied Oost dat onveilige plekken kent in de eigen buurt (25%) is ongeveer net zo hoog als in de totale gemeente. Het aantal mensen dat onveilige verkeerssituaties kent (67%) is wel hoger dan gemiddeld. Het rapportcijfer voor verkeersoverlast (5,9) is iets ongunstiger dan in de totale gemeente. De cijfers voor veilig voelen en voor criminaliteit liggen op een gemiddeld niveau. In Drachtstercompagnie is het cijfer voor veilig voelen overdag achter gedaald van 8,1 naar 7,6 en nu lager dan gemiddeld. Het aantal bewoners dat vindt dat verschillende vormen van diefstal en overlast vaak of soms in de buurt voorkomen ligt rond of iets onder de gemiddelden. De samenvattende score overlast ligt in alle kernen op een gemiddeld niveau. De score diefstal is in Houtigehage vrij gemiddeld en in de andere twee kernen gunstiger dan in de totale gemeente. Het aantal bij de politie geregistreerde geweldsdelicten was in 2014 en 2015 lager dan in de twee voorgaande jaren en is nu ook lager dan in de hele gemeente (maar in Drachtstercompagnie nog bovengemiddeld). Ook diefstal uit en vanaf auto s en vooral fietsendiefstal komen minder vaak voor dan gemiddeld. Het aantal woninginbraken is vrij gemiddeld. Voorzieningen 23 Buitengebied Oost Veiligheid veiligheidsgevoel kent: onveilige plekken 23% 25% onveilige verkeers-59% 67% situaties rapportcijfers veiligheid veiligheid overdag 8,1 7,9 veiligheid avond 7,4 7,2 criminaliteit 7,6 7,3 verkeersoverlast 5,8 5,9 diefstal/overlast (volgens bewoners) schaalscore diefstal 1,0 1,4 overlast 1,3 1, incidenten geregistreerd bij de politie per 100 woningen geweld 12 9 woninginbraak 2 1 diefstal af/uit auto 1 0 fietsendiefstal Voorzieningen rapportcijfers voorzieningen basisscholen 8,4 8,1 speelgelegenh. 7,3 7,3 groenvoorzien. 7,1 7,1 voorz.jongeren 6,2 5,7 voorz.ouderen 6,7 6,1 Wijkanalyses Van de verschillende voorzieningen worden vooral openbaar vervoer (3,7) en winkels voor de dagelijkse boodschappen (3,7) erg laag gewaardeerd. De cijfers voor gezondheids- en welzijnsvoorzieningen, groen en straatverlichting zijn iets ongunstiger dan gemiddeld. De andere cijfers liggen op een gemiddeld niveau. In Drachtstercompagnie zijn sinds 2013 drie rapportcijfers duidelijk gedaald: voor voorzieningen en activiteiten voor jongeren (van 5,7 naar 4,6) en voor ouderen (van 6,6 naar 5,8) en voor basisscholen (van 8,4 naar 7,6). Voor de hele wijk waren deze cijfers in 2013 gunstiger dan gemiddeld maar zijn ze nu ongeveer zo hoog als in de hele gemeente. Het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt en het aantal jongeren van jaar zonder startkwalificatie zijn ongeveer net zo hoog als gemiddeld. Het aandeel peuters dat een peuterspeelzaal bezoekt is wat lager dan in de hele gemeente. gezondh/welz.v. 5,7 5,8 parkeergelegenh. 6,6 6,5 straatverlichting 7,3 7,0 openbaar vervoer 3,7 3,7 winkels dag.bsch. 3,6 3,7 onderwijs spec.onderwijs 4% 5% peuterspeelzaal 64% 43% geen startkwal. 8% 7% 23 Buitengebied Oost Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 79

80 2 Bevolking Bevolking Op 1 oktober 2015 woonden er in de gemeente Smallingerland (exclusief het AZC) inwoners: 167 meer dan op 1 oktober De afgelopen twee jaar kwamen er vooral inwoners bij in de buurten Centrum (+180), De Bouwen west (+90) en in de wijk Noord-Oost (+64). De sterkste afname was te zien in de buurten De Bouwen oost (-122) en De Trisken rondom (-58). Van alle bewoners is 29% jonger dan 25 jaar. Het aandeel ouderen vanaf 65 jaar is gestegen van 14% in 1999 naar 18% in 2010 en 20% in Veel hoger ligt dat aandeel in De Bouwen west (64%) en zuid (62%), De Singels zuid (60%) en oost (55%), De Drait west (46%) en Centrum (39%). De bewoners vormen samen naar schatting huishoudens: 175 meer dan in Vergeleken met twee jaar geleden zijn de aantallen alleenstaanden (+139) en eenoudergezinnen (+126) gestegen, terwijl het aantal paren met kinderen is afgenomen (-88). Paren zonder kinderen zijn er vrijwel net zo veel als in Gezinnen met kinderen vormen in totaal net als in % van de huishoudens. Van de gezinnen met kinderen onder de 18 jaar is 20% een eenoudergezin (in %). Het aandeel eenoudergezinnen (in % van gezinnen met kinderen tot 18 jaar) is het hoogst in de buurten Centrum (45%), De Trisken centrum (42%) en Noord-Oost west (39%). Van alle huishoudens heeft 18% zich de afgelopen 24 maanden gevestigd op het huidige adres; in 2013 was dat 17%. Het aandeel bewoners met een niet-westerse etniciteit is gestegen van 6,8% in 2013 naar 8,0% in 2015 (exclusief AZC). Het aandeel is het hoogst in De Venen centrum (23%), De Trisken centrum (22%) en in De Wiken west (18%). Overzicht bevolkingsgegevens, per wijk Wijkindeling leeftijd (in % gez.m.kind 1oudergez. vestigers personen totale bevolking) 0-17 jaar in % gez.m. 24 maanden niet-westerse 0-24 jaar 65 e.o. in % huish. kind 0-17 in % bevolk. etniciteit 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniapark/Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout Drachten totaal 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost Buitengebied totaal gem.(29%) gem.(20%) gem.(24%) gem.(20%) gem.(18%) gem.(8%) Exacte cijfers en definities: blz.82 blz.82 x blz.88 blz.92 blz.94 De verticale hulplijnen in deze grafieken komen 2013 overeen met het gemeentelijke gemiddelde Wijkatlas Smallingerland 2016

81 Overzicht bevolkingsgegevens, per buurt Buurtindeling leeftijd (in % gez.m.kind 1oudergez. vestigers personen totale bevolking) 0-17 jaar in % gez.m. 24 maanden niet-westerse 0-24 jaar 65 e.o. in % huish. kind 0-17 in % bevolk. etniciteit 101 Centrum 201 De Wiken noord 202 De Wiken west 203 De Wiken noordoost 204 De Wiken centrum 205 De Wiken zuid 206 De Wiken oost 301 De Peppel 302 De Singels west 303 De Singels oost 304 De Singels zuid 401 De Drait zuid 402 De Drait west 403 De Drait noordoost 404 De Drait zuidoost 405 De Drait noordwest 406 De Drait zuidwest Drachtstervaart Bevolking 601 De Venen noord 602 De Venen centrum 603 De Venen zuid 701 De Folgeren zuidwest 702 De Folgeren noord 703 De Folgeren centrum 704 Fennepark 705 Burmaniapark 706 Vrijburgh 801 De Swetten west 802 De Swetten centrum 803 De Swetten oost 901 De Bouwen noord 902 De Bouwen west 903 De Bouwen oost 904 De Bouwen zuid 1001 Noord-Oost noord 1002 Noord-Oost west 1003 Noord-Oost zuid 1004 Noord-Oost oost 1301 De Trisken centrum 1302 De Trisken rondom 1303 Himsterhout 2104 Opeinde, onder de Vaart 2105 Opeinde, boven de Vaart 2109 Nijega 2110 Oudega 2114 De Tike 2201 Buitengebied west 2202 De Wilgen / Smalle Ee 2203 Sanding 2206 Boornbergum 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 2307 Drachtstercompagnie 2308 Houtigehage 2311 Rottevalle gem.(29%) gem.(20%) gem.(24%) gem.(20%) gem.(18%) gem.(8%) Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 81

82 Inwoners van 0 t/m 24 jaar, per buurt Inwoners 0-24 jaar (in % inwoners) 6-19 % % % % Bevolking Inwoners naar leeftijd (in %) en bevolkingsontwikkeling, per wijk Wijkindeling Bevolking naar leeftijd (%) Aantal inwoners Huishoudens saldo jaar jaar jaar 2 jaar 1 Centrum 16% 45% 39% De Wiken 28% 53% 19% De Singels 21% 43% 36% De Drait 28% 51% 21% a Drachtstervaart 38% 57% 6% De Venen 31% 52% 17% De Folgeren 32% 55% 13% a Fennepark 32% 50% 18% b Burmaniapark/Vrijburgh 41% 54% 6% De Swetten 29% 55% 16% De Bouwen 17% 40% 43% Noord-Oost 27% 55% 18% De Trisken 33% 59% 9% a Himsterhout 34% 53% 13% Drachten totaal 28% 52% 20% Buitengebied Noord 29% 52% 19% Buitengebied West 31% 49% 19% Buitengebied Oost 30% 51% 18% Buitengebied totaal 30% 51% 19% % 51% 20% Bron: BRP Smallingerland. Meetdatum: 1 oktober 2015 (in grijs: 1 oktober 2013 en 2010). Definities: Saldo 2 jaar is het verschil tussen 1 oktober 2015 en 1 oktober 2013 (toename in de laatste 2 jaar). Het absolute aantal inwoners per leeftijdsklasse en het aantal alleenstaanden naar leeftijdsgroep vindt u op de volgende twee bladzijden. Voor de bepaling van het aantal huishoudens zie blz.91. Bij de bevolkingsgegevens zijn de inwoners van het asielzoekerscentrum (in de buurt De Venen oost) niet meegerekend. Op 1 oktober 2015 stonden daar 363 bewoners ingeschreven. 82 Wijkatlas Smallingerland 2016

83 Inwoners naar leeftijd (in %) en bevolkingsontwikkeling, per buurt Buurtindeling Bevolking naar leeftijd (%) Aantal inwoners Huishoudens saldo jaar jaar jaar 2 jaar 101 Centrum 16% 45% 39% De Wiken noord 22% 52% 26% De Wiken west 34% 46% 20% De Wiken noordoost 29% 52% 20% De Wiken centrum 25% 54% 20% De Wiken zuid 29% 54% 17% De Wiken oost 27% 56% 16% De Peppel 24% 49% 27% De Singels west 27% 47% 26% De Singels oost 11% 34% 55% De Singels zuid 10% 30% 60% Bevolking 401 De Drait zuid 27% 62% 11% De Drait west 16% 38% 46% De Drait noordoost 33% 53% 15% De Drait zuidoost 33% 52% 15% De Drait noordwest 28% 45% 26% De Drait zuidwest 28% 53% 19% Drachtstervaart 38% 57% 6% De Venen noord 29% 47% 24% De Venen centrum 32% 53% 15% De Venen zuid 30% 52% 18% De Folgeren zuidwest 32% 58% 10% De Folgeren noord 30% 51% 19% De Folgeren centrum 32% 56% 11% Fennepark 32% 50% 18% Burmaniapark 41% 55% 5% Vrijburgh 41% 50% 9% De Swetten west 31% 55% 14% De Swetten centrum 27% 55% 18% De Swetten oost 30% 53% 18% De Bouwen noord 19% 56% 25% De Bouwen west 13% 23% 64% De Bouwen oost 24% 46% 30% De Bouwen zuid 6% 31% 62% Noord-Oost noord 27% 54% 19% Noord-Oost west 24% 54% 21% Noord-Oost zuid 26% 57% 17% Noord-Oost oost 29% 54% 17% De Trisken centrum 39% 59% 2% De Trisken rondom 31% 58% 11% Himsterhout 34% 53% 13% Opeinde, onder de Vaart 27% 52% 22% Opeinde, boven de Vaart 31% 50% 20% Nijega 33% 54% 12% Oudega 30% 51% 19% De Tike 24% 55% 21% Buitengebied west 40% 43% 17% De Wilgen / Smalle Ee 25% 47% 27% Sanding 16% 55% 29% Boornbergum 33% 50% 17% Veenhoop / Goëngahuizen 34% 49% 18% Drachtstercompagnie 32% 51% 18% Houtigehage 29% 51% 19% Rottevalle 30% 52% 18% % 51% 20% Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 83

84 Alleenstaanden naar leeftijd, per wijk Wijkindeling Alleenstaand (abs.) Alleenstaand (in % inw.) Alleenstaand totaal e.o e.o BEV00#03 1 Centrum % 41% 43% De Wiken % 32% 42% De Singels % 17% 36% De Drait % 20% 27% a Drachtstervaart % 9% 17% Bevolking 6 De Venen % 19% 26% De Folgeren % 21% 25% a Fennepark % 5% 12% b Burmaniapark/Vrijburgh % 16% 19% De Swetten % 30% 36% De Bouwen % 34% 54% Noord-Oost % 34% 43% De Trisken % 25% 25% a Himsterhout % 9% 20% Drachten totaal % 24% 36% Buitengebied Noord % 13% 25% Buitengebied West % 12% 24% Buitengebied Oost % 16% 29% Buitengebied totaal % 14% 26% % 22% 34% Inwoners naar leeftijd, per wijk Wijkindeling Bevolking naar leeftijdsgroep e.o. 1 Centrum De Wiken De Singels De Drait a Drachtstervaart De Venen De Folgeren a Fennepark b Burmaniapark/Vrijburgh De Swetten De Bouwen Noord-Oost De Trisken a Himsterhout Drachten totaal Buitengebied Noord Buitengebied West Buitengebied Oost Buitengebied totaal Bron: BRP Smallingerland. Meetdatum: 1 oktober 2015 (in grijs: 1 oktober 2013). Correctie gezinssituatie: In de Wijkatlas 2014 (en eerder) werd de gezinssituatie in sommige gevallen niet juist berekend. Daardoor werd het aantal samenwonenden met en zonder kinderen te hoog en het aantal alleenstaanden en eenoudergezinnen te laag weergegeven. Als gevolg daarvan was ook het totaal aantal huishoudens in de Wijkatlas 2014 ongeveer 3% te laag. In de Wijkatlas 2016 is dit hersteld, ook voor de eerdere jaren in de betreffende kolommen. Daarom komt de kolom 2013 bij deze onderwerpen niet overeen met dezelfde cijfers uit de Wijkatlas Dat geldt ook voor de wijkanalyses en voor alle cijfers in % van huishoudens. 84 Wijkatlas Smallingerland 2016

85 Inwoners naar leeftijd, per buurt Buurtindeling Bevolking naar leeftijdsgroep e.o. 101 Centrum De Wiken noord De Wiken west De Wiken noordoost De Wiken centrum De Wiken zuid De Wiken oost De Peppel De Singels west De Singels oost De Singels zuid De Drait zuid De Drait west De Drait noordoost De Drait zuidoost De Drait noordwest De Drait zuidwest Drachtstervaart Bevolking 601 De Venen noord De Venen centrum De Venen zuid De Folgeren zuidwest De Folgeren noord De Folgeren centrum Fennepark Burmaniapark Vrijburgh De Swetten west De Swetten centrum De Swetten oost De Bouwen noord De Bouwen west De Bouwen oost De Bouwen zuid Noord-Oost noord Noord-Oost west Noord-Oost zuid Noord-Oost oost De Trisken centrum De Trisken rondom Himsterhout Opeinde, onder de Vaart Opeinde, boven de Vaart Nijega Oudega De Tike Buitengebied west De Wilgen / Smalle Ee Sanding Boornbergum Veenhoop / Goëngahuizen Drachtstercompagnie Houtigehage Rottevalle Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 85

86 Paren zonder kinderen, per buurt Paren zonder kinderen (in % huishoudens) % % % % Bevolking Huishoudens naar gezinssituatie, per wijk Wijkindeling gezin m.kind echtpaar z.kind samenw.z.kind alleenstaand abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % 1 Centrum % % 41 5% % 2 De Wiken % % 110 4% % 3 De Singels % % 64 3% % 4 De Drait % % 102 3% % 4a Drachtstervaart % % 26 5% 95 18% 6 De Venen % % 50 4% % 7 De Folgeren % % 75 5% % 7a Fennepark % % 27 5% 73 14% 7b Burmaniapark/Vrijburgh % 74 16% 13 3% % 8 De Swetten % % 94 4% % 9 De Bouwen % % 60 3% % 10 Noord-Oost % % 99 4% % 13 De Trisken % % 56 4% % 13a Himsterhout % % 27 4% % Drachten totaal % % 844 4% % 21 Buitengebied Noord % % 79 5% % 22 Buitengebied West % % 56 4% % 23 Buitengebied Oost % % 65 4% % Buitengebied totaal % % 200 4% % % % % % Bron: BRP Smallingerland. Meetdatum: 1 oktober Definities: Weergegeven is het aantal huishoudens naar gezinssituatie. Voor de bepaling van de gezinssituatie zie blz.91. De kolom gezinnen met kinderen omvat 5159 echtparen met kinderen, 1316 samenwonenden met kinderen en 1766 eenoudergezinnen. Huishoudens worden weergegeven absoluut en in % van het totaal aantal huishoudens. 86 Wijkatlas Smallingerland 2016

87 Huishoudens naar gezinssituatie, per buurt Buurtindeling gezin m.kind echtpaar z.kind samenw.z.kind alleenstaand abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % 101 Centrum % % 41 5% % 201 De Wiken noord 37 26% 44 31% 7 5% 55 38% 202 De Wiken west % 63 20% 8 3% % 203 De Wiken noordoost % 79 15% 22 4% % 204 De Wiken centrum % % 35 4% % 205 De Wiken zuid % % 19 4% % 206 De Wiken oost % % 19 3% % 301 De Peppel % % 15 3% % 302 De Singels west % % 22 3% % 303 De Singels oost 64 14% % 21 5% % 304 De Singels zuid 24 8% 80 26% 6 2% % 401 De Drait zuid % 79 18% 9 2% % 402 De Drait west 58 19% % 3 1% 88 28% 403 De Drait noordoost % 95 24% 22 6% % 404 De Drait zuidoost % % 20 4% % 405 De Drait noordwest % % 14 3% % 406 De Drait zuidwest % % 34 4% % Drachtstervaart % % 26 5% 95 18% Bevolking 601 De Venen noord 86 34% 78 31% 7 3% 81 32% 602 De Venen centrum % % 33 5% % 603 De Venen zuid % % 10 3% 66 21% 701 De Folgeren zuidwest % % 23 4% % 702 De Folgeren noord % % 20 5% % 703 De Folgeren centrum % % 32 5% % 704 Fennepark % % 27 5% 73 14% 705 Burmaniapark % 51 15% 10 3% 98 29% 706 Vrijburgh 50 37% 23 17% 3 2% 58 43% 801 De Swetten west % % 41 4% % 802 De Swetten centrum % % 33 4% % 803 De Swetten oost % % 20 4% % 901 De Bouwen noord 72 21% 85 24% 21 6% % 902 De Bouwen west 52 10% % 9 2% % 903 De Bouwen oost % % 22 4% % 904 De Bouwen zuid 16 4% 61 17% 8 2% % 1001 Noord-Oost noord % % 46 5% % 1002 Noord-Oost west 61 22% 53 19% 10 4% % 1003 Noord-Oost zuid % 98 18% 18 3% % 1004 Noord-Oost oost % 95 14% 25 4% % 1301 De Trisken centrum % 36 8% 20 5% % 1302 De Trisken rondom % % 36 3% % 1303 Himsterhout % % 27 4% % 2104 Opeinde, onder de Vaart % % 27 7% % 2105 Opeinde, boven de Vaart % 96 35% 9 3% 60 22% 2109 Nijega 76 44% 47 27% 6 4% 42 25% 2110 Oudega % % 33 5% % 2114 De Tike 46 34% 50 36% 4 3% 37 27% 2201 Buitengebied west 70 25% 53 19% 9 3% % 2202 De Wilgen / Smalle Ee 43 31% 48 35% 2 1% 44 32% 2203 Sanding 49 28% % 6 3% 19 11% 2206 Boornbergum % % 36 5% % 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 44 33% 35 26% 3 2% 51 38% 2307 Drachtstercompagnie % % 18 4% % 2308 Houtigehage % % 20 5% % 2311 Rottevalle % % 27 4% % % % % % Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 87

88 Eenoudergezinnen met kinderen van 0-17 jaar, per buurt Eenoudergez.m.kind.0-17 jaar (in % gezinnen m.kind. 0-17) 2-11 % % % % Bevolking Kinderen en gezinnen, per wijk Wijkindeling gez.m.kind 0-17 kinderen 0-17 gem.aantal kinderen per totaal waarvan totaal waarvan kinderen 100 volwassenen aantal eenouder aantal eenouder per gezin Centrum 76 45% % 1, De Wiken % % 1, De Singels % % 1, De Drait % % 1, a Drachtstervaart % % 1, De Venen % % 1, De Folgeren % % 1, a Fennepark 176 3% 338 2% 1, b Burmaniapark/Vrijburgh % % 2, De Swetten % % 1, De Bouwen % % 1, Noord-Oost % % 1, De Trisken % % 1, a Himsterhout % 459 9% 1, Drachten totaal % % 1, Buitengebied Noord 482 9% 896 7% 1, Buitengebied West % % 1, Buitengebied Oost % % 1, Buitengebied totaal % % 1, % % 1, Bron: BRP Smallingerland. Meetdatum: 1 oktober 2015 (in grijs: 1 oktober 2013). Definities: Gezinnen met kind 0-17 zijn gezinnen met tenminste één inwonend eigen kind in de leeftijd van 0 t/m 17 jaar (absolute aantal en het percentage eenoudergezinnen in deze groep; dit percentage wordt ook in bovenstaande kaart getoond). Inwonende kinderen 0-17 zijn kinderen van deze gezinnen die nog thuiswonen in de leeftijd van 0 t/m 17 jaar (absoluut en het percentage kinderen uit eenoudergezinnen in deze groep). Het gemiddeld aantal kinderen per gezin is het aantal inwonende kinderen van 0 t/m 17 jaar gedeeld door het aantal gezinnen met inwonende kinderen van 0 t/m 17 jaar. Het aantal kinderen per 100 volwassenen is het aantal inwoners van 0 t/m 17 jaar gedeeld door het aantal inwoners van 18 jaar en ouder, vermenigvuldigd met Wijkatlas Smallingerland 2016

89 Kinderen en gezinnen, per buurt Buurtindeling gez.m.kind 0-17 kinderen 0-17 gem.aantal kinderen per totaal waarvan totaal waarvan kinderen 100 volwassenen aantal eenouder aantal eenouder per gezin Centrum 76 45% % 1, De Wiken noord 27 11% 50 6% 1, De Wiken west 97 32% % 1, De Wiken noordoost % % 1, De Wiken centrum % % 1, De Wiken zuid % % 1, De Wiken oost % 223 8% 1, De Peppel 99 15% % 1, De Singels west % % 1, De Singels oost 42 29% 69 23% 1, De Singels zuid 19 5% 34 3% 1, De Drait zuid 91 16% % 1, De Drait west 44 16% 81 11% 1, De Drait noordoost % % 1, De Drait zuidoost % % 1, De Drait noordwest % % 1, De Drait zuidwest % % 1, Drachtstervaart % % 1, De Venen noord 66 12% % 1, De Venen centrum % % 1, De Venen zuid 103 7% 195 5% 1, De Folgeren zuidwest % % 1, De Folgeren noord % % 1, De Folgeren centrum % % 1, Fennepark 176 3% 338 2% 1, Burmaniapark % 304 9% 2, Vrijburgh 46 35% 83 31% 1, De Swetten west % % 1, De Swetten centrum % % 1, De Swetten oost % 207 9% 1, Bevolking 901 De Bouwen noord 49 12% 85 7% 1, De Bouwen west 41 34% 81 31% 1, De Bouwen oost % % 1, De Bouwen zuid 10 10% 15 7% 1, Noord-Oost noord % % 1, Noord-Oost west 44 39% 79 30% 1, Noord-Oost zuid 95 27% % 1, Noord-Oost oost % % 1, De Trisken centrum % % 1, De Trisken rondom % % 1, Himsterhout % 459 9% 1, Opeinde, onder de Vaart 93 14% % 1, Opeinde, boven de Vaart 82 9% 159 6% 1, Nijega 61 2% 114 1% 1, Oudega 213 9% 398 8% 1, De Tike 33 12% 55 11% 1, Buitengebied west 51 6% 108 5% 2, De Wilgen / Smalle Ee 30 10% 58 10% 1, Sanding 31 19% 51 18% 1, Boornbergum % % 1, Veenhoop / Goëngahuizen 32 9% 66 8% 2, Drachtstercompagnie % % 1, Houtigehage % % 1, Rottevalle % % 1, % % 1, Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 89

90 Binnenverhuizingen huishoudens, van wijk naar wijk (deel 1) Naar wijk: 1 2 De 3 De 4 De 4a Dracht- 6 De Centrum Wiken Singels Drait stervaart Venen Van wijk: abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % 1 Centrum 26 8% 9 1% 10 2% 11 2% 4 3% 3 1% 2 De Wiken 28 8% % 24 5% 32 6% 2 2% 29 9% 3 De Singels 24 7% 20 2% 46 10% 12 2% 6 5% 5 2% 4 De Drait 21 6% 31 3% 24 5% 75 13% 8 6% 15 5% 4a Drachtstervaart 3 1% 5 1% 3 1% 8 1% 5 4% 1 0% 6 De Venen 13 4% 28 3% 11 2% 13 2% 2 2% 21 7% Bevolking 7 De Folgeren 14 4% 17 2% 16 4% 16 3% 1 1% 5 2% 7a Fennepark 6 2% 4 0% 6 1% 4 1% 0 0% 0 0% 7b Burman./Vrijb. 10 3% 2 0% 2 0% 14 2% 1 1% 4 1% 8 De Swetten 15 4% 38 4% 22 5% 19 3% 3 2% 14 4% 9 De Bouwen 19 6% 50 6% 32 7% 21 4% 0 0% 13 4% 10 Noord-Oost 24 7% 79 9% 24 5% 32 6% 5 4% 23 7% 13 De Trisken 6 2% 43 5% 9 2% 31 5% 6 5% 14 4% 13a Himsterhout 12 4% 2 0% 3 1% 7 1% 4 3% 3 1% 21 Buiteng.Noord 3 1% 17 2% 9 2% 8 1% 4 3% 2 1% 22 Buiteng.West 5 1% 20 2% 8 2% 17 3% 7 5% 9 3% 23 Buiteng.Oost 2 1% 20 2% 6 1% 9 2% 0 0% 6 2% Uit andere gemeente % % % % 74 56% % % % % % % % Naar wijk: 7 De 7a Fenne- 7a Burman./ 8 De 9 De 10 Noord- Folgeren park Vrijburgh Swetten Bouwen Oost Van wijk: abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % 1 Centrum 2 1% 0 0% 3 2% 7 1% 27 4% 10 1% 2 De Wiken 11 3% 6 6% 7 4% 39 6% 41 7% 72 8% 3 De Singels 11 3% 4 4% 4 2% 16 3% 21 3% 17 2% 4 De Drait 10 3% 4 4% 6 3% 23 4% 22 3% 30 3% 4a Drachtstervaart 2 1% 1 1% 1 1% 3 0% 3 0% 2 0% 6 De Venen 10 3% 2 2% 2 1% 20 3% 15 2% 34 4% 7 De Folgeren 35 10% 7 7% 9 5% 24 4% 12 2% 19 2% 7a Fennepark 9 3% 0 0% 2 1% 5 1% 3 0% 5 1% 7b Burman./Vrijb. 11 3% 3 3% 1 1% 8 1% 11 2% 3 0% 8 De Swetten 15 4% 6 6% 10 6% 82 13% 34 5% 45 5% 9 De Bouwen 13 4% 1 1% 7 4% 26 4% % 39 5% 10 Noord-Oost 7 2% 2 2% 9 5% 53 8% 70 11% % 13 De Trisken 12 4% 0 0% 8 5% 23 4% 20 3% 37 4% 13a Himsterhout 2 1% 0 0% 1 1% 6 1% 6 1% 5 1% 21 Buiteng.Noord 6 2% 0 0% 1 1% 15 2% 14 2% 8 1% 22 Buiteng.West 6 2% 2 2% 9 5% 7 1% 10 2% 13 2% 23 Buiteng.Oost 10 3% 4 4% 7 4% 11 2% 10 2% 15 2% Uit andere gemeente % 52 55% 87 50% % % % % % % % % % Bron: BRP Smallingerland. Meetdatum: 1 oktober 2013 t/m 30 september Definities: Op deze twee pagina s wordt weergegeven het aantal (binnen)verhuizingen van huishoudens plus vestigingen van buiten de gemeente. Vertrek vanuit de gemeente naar een andere gemeente wordt niet weergegeven. De definitie van huishoudens op deze twee pagina s wijkt af van die op andere pagina s in de Wijkatlas. In deze tabellen worden personen gerekend tot een huishouden, indien zij op dezelfde dag verhuizen van hetzelfde oude adres naar hetzelfde nieuwe adres. De aantallen worden weergegeven absoluut en in % van het totaal aantal huishoudens dat zich in de wijk vestigde. 90 Wijkatlas Smallingerland 2016

91 Binnenverhuizingen huishoudens, van wijk naar wijk (deel 2) Naar wijk: 13 De 13a Him- 21 buiteng. 22 buiteng. 23 buiteng. totaal binnen- Trisken sterhout Noord West Oost verh./vestig. Van wijk: abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % 1 Centrum 3 1% 2 1% 3 1% 3 1% 2 0% 125 2% 2 De Wiken 28 6% 5 3% 6 2% 12 3% 13 2% 462 6% 3 De Singels 12 2% 2 1% 7 2% 5 1% 0 0% 212 3% 4 De Drait 22 5% 14 9% 5 2% 10 2% 11 1% 331 4% 4a Drachtstervaart 6 1% 3 2% 0 0% 4 1% 3 0% 53 1% 6 De Venen 9 2% 2 1% 1 0% 13 3% 1 0% 197 3% 7 De Folgeren 6 1% 3 2% 11 3% 9 2% 5 1% 209 3% 7a Fennepark 1 0% 2 1% 0 0% 3 1% 1 0% 51 1% 7b Burman./Vrijb. 12 2% 2 1% 2 1% 4 1% 4 1% 94 1% 8 De Swetten 23 5% 3 2% 5 2% 10 2% 8 1% 352 5% 9 De Bouwen 14 3% 2 1% 5 2% 11 2% 6 1% 379 5% 10 Noord-Oost 24 5% 2 1% 9 3% 12 3% 8 1% 527 7% Bevolking 13 De Trisken 79 16% 7 5% 7 2% 16 3% 8 1% 326 4% 13a Himsterhout 5 1% 14 9% 3 1% 9 2% 0 0% 82 1% 21 Buiteng.Noord 2 0% 1 1% 70 22% 2 0% 9 1% 171 2% 22 Buiteng.West 13 3% 8 5% 5 2% 43 9% 9 1% 191 3% 23 Buiteng.Oost 9 2% 0 0% 2 1% 3 1% 81 11% 195 3% Uit andere gemeente % 81 53% % % % % % % % % % % Definitie huishoudens (blz.86 t/m 89); correctie voor samenwonen: De weergegeven gezinssituatie op de bladzijden 86 t/m 89 is in eerste instantie gebaseerd op de officiële definities van de BRP. In de BRP wordt echter alleen rekening gehouden met de officiële burgerlijke staat. Het gevolg daarvan is dat mensen die samenwonen, veelal staan geregistreerd als twee alleenstaanden (soms ook als éénoudergezin). Om een betere benadering van de werkelijkheid te kunnen bieden, is daarom een inschatting gemaakt van het aantal mensen dat vermoedelijk samenwoont. Binnen deze definitie is sprake van samenwoning indien: op één adres twee mensen wonen (alleenstaande of hoofd van een éénoudergezin), al dan niet met eigen inwonende kinderen, maar verder niemand, deze twee mensen wonen er al minstens 24 maanden - of ze wonen er korter, maar zijn beiden verhuisd van eenzelfde vorige adres (dus daar woonden ze ook al allebei) het leeftijdsverschil bedraagt minder dan 20 jaar. Wanneer aan deze voorwaarden is voldaan, is sprake van samenwonenden met of zonder kinderen. De bewoners worden dan beschouwd als één huishouden. NB In de Wijkatlas 2014 werd het aantal huishoudens niet correct weergegeven, zie de opmerking onderaan blz.84. Definitie etniciteit (blz.94-95): De etniciteit van bewoners wordt vastgesteld volgens de definitie van de VNG en het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarbij wordt eerst gekeken naar het geboorteland van de persoon zelf, dan van diens moeder en daarna naar dat van de vader. Indien echter één van de geboortelanden behoort tot de niet-westerse landen (Oost- en Zuid-Europa, Midden- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië exclusief voormalig Nederlands Indië, maar inclusief Indonesië) wordt dat geboorteland bepalend. Indien de persoon geboren is in Nederland, maar een van de ouders in het buitenland, is het buitenland bepalend. In de tabellen op blz zijn bewoners ingedeeld in een aantal groepen: Nederland. Overig Westers: overige landen in Noord- en West-Europa, VS, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Israël. Mediterraan: landen rond de Middellandse Zee, waaronder Spanje, Portugal, Italië, Griekenland, Turkije, Syrië, Tunesië, Algerije en Marokko. Oost-Europees: landen uit (voormalig) Oost-Europa, inclusief voormalig Joegoslavië en de voormalige Sovjet-Unie. Surinaams/Antilliaans: Suriname, Nederlandse Antillen en Aruba. Overig: alle overige landen, inclusief onbekend. Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 91

92 Gemiddelde woonduur, per buurt Gemiddelde woonduur 4-11 jaar jaar jaar jaar Bevolking Verhuismobiliteit van bewoners, per wijk Wijkindeling gemiddelde woonduur in jaren aantal vestigers afgelopen 24 maanden totaal gezinnen alleenst. tot.abs. totaal 2013 gezinnen alleenst. 1 Centrum 8,9 9,5 8, % 29% 27% 38% 2 De Wiken 13,4 14,9 12, % 18% 12% 27% 3 De Singels 15,4 16,2 14, % 12% 10% 30% 4 De Drait 14,8 15,5 13, % 13% 8% 18% 4a Drachtstervaart 6,0 6,3 4, % 26% 15% 34% 6 De Venen 15,4 15,9 14, % 14% 8% 23% 7 De Folgeren 13,5 13,9 12, % 13% 9% 20% 7a Fennepark 12,6 12,8 11,2 48 9% 7% 8% 15% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 6,5 7,8 4, % 25% 15% 38% 8 De Swetten 14,5 15,1 13, % 20% 10% 25% 9 De Bouwen 10,8 12,4 9, % 27% 21% 29% 10 Noord-Oost 11,1 11,6 10, % 24% 16% 28% 13 De Trisken 11,6 13,4 9, % 18% 11% 30% 13a Himsterhout 9,2 9,8 6, % 12% 11% 34% Drachten totaal 12,8 13,7 11, % 18% 12% 27% 21 Buitengebied Noord 18,6 18,7 18, % 9% 8% 21% 22 Buitengebied West 15,4 16,2 13, % 19% 10% 35% 23 Buitengebied Oost 17,5 17,7 16, % 11% 8% 23% Buitengebied totaal 17,2 17,6 16, % 13% 8% 26% 13,6 14,5 12, % 17% 11% 27% Bron: BRP Smallingerland. Meetdatum: 1 oktober 2015 (verhuizingen: 1 oktober 2013 t/m 30 september 2015; in grijs 1 oktober 2011 t/m 30 september 2013). Definities: De gemiddelde woonduur is de woonduur op het huidige adres. Gezinnen zijn alle huishoudens exclusief alleenstaanden (dus: echtparen of samenwonenden met of zonder kinderen en éénoudergezinnen). Aantal vestigers afgelopen 24 maanden is het aantal gezinnen en/of alleenstaanden dat korter dan 24 maanden woont op het huidige adres. Gegevens over gezinnen zijn berekend aan de hand van de gegevens van het gezinshoofd. De gemiddelde woonduur en aantal verhuizingen worden uiteraard mede beïnvloed door nieuwbouwprojecten. Buurten met veel nieuwbouw (zoals Burmaniapark en Vrijburgh) kennen daardoor een lage gemiddelde woonduur en hoog aantal verhuizingen. 92 Wijkatlas Smallingerland 2016

93 Verhuismobiliteit van bewoners, per buurt Buurtindeling gemiddelde woonduur in jaren aantal vestigers afgelopen 24 maanden totaal gezin alleenst. tot.abs. totaal 2013 gezin alleenst. 101 Centrum 8,9 9,5 8, % 29% 27% 38% 201 De Wiken noord 15,2 16,2 13,6 10 7% 11% 2% 15% 202 De Wiken west 16,5 16,0 17, % 16% 9% 21% 203 De Wiken noordoost 13,2 15,6 11, % 23% 11% 38% 204 De Wiken centrum 11,9 12,6 11, % 21% 17% 26% 205 De Wiken zuid 14,5 14,8 14, % 15% 15% 21% 206 De Wiken oost 12,9 15,8 10, % 16% 11% 31% 301 De Peppel 15,7 15,2 17, % 9% 11% 20% 302 De Singels west 17,9 17,7 18, % 10% 10% 16% 303 De Singels oost 13,4 13,1 13, % 9% 11% 12% 304 De Singels zuid 11,9 19,6 7, % 26% 6% 75% 401 De Drait zuid 7,4 10,3 5, % 17% 8% 30% 402 De Drait west 17,4 18,0 15,9 24 8% 19% 6% 11% 403 De Drait noordoost 15,9 15,4 17, % 12% 10% 20% 404 De Drait zuidoost 16,1 15,4 17, % 13% 6% 17% 405 De Drait noordwest 18,4 18,4 18,5 42 9% 8% 8% 13% 406 De Drait zuidwest 14,5 14,6 14, % 11% 11% 13% Drachtstervaart 6,0 6,3 4, % 26% 15% 34% Bevolking 601 De Venen noord 17,4 18,0 16, % 9% 8% 23% 602 De Venen centrum 14,6 15,2 13, % 19% 9% 21% 603 De Venen zuid 15,7 15,7 15, % 6% 6% 32% 701 De Folgeren zuidwest 12,7 13,9 10, % 14% 8% 25% 702 De Folgeren noord 14,0 13,9 14, % 11% 13% 16% 703 De Folgeren centrum 13,9 14,1 13, % 13% 8% 19% 704 Fennepark 12,6 12,8 11,2 48 9% 7% 8% 15% 705 Burmaniapark 6,4 7,1 4, % 20% 15% 26% 706 Vrijburgh 7,0 9,8 3, % 37% 16% 59% 801 De Swetten west 15,0 15,3 14, % 18% 9% 24% 802 De Swetten centrum 14,3 15,2 13, % 24% 12% 24% 803 De Swetten oost 13,8 14,7 12, % 19% 9% 30% 901 De Bouwen noord 15,7 16,0 15, % 19% 12% 26% 902 De Bouwen west 8,6 11,3 7, % 23% 34% 43% 903 De Bouwen oost 10,8 11,7 9, % 35% 19% 22% 904 De Bouwen zuid 9,6 9,7 9, % 24% 22% 21% 1001 Noord-Oost noord 11,8 11,9 11, % 24% 15% 26% 1002 Noord-Oost west 11,8 12,9 10, % 22% 19% 30% 1003 Noord-Oost zuid 10,2 12,0 8, % 18% 13% 34% 1004 Noord-Oost oost 10,5 10,4 10, % 30% 18% 25% 1301 De Trisken centrum 7,3 9,0 5, % 29% 26% 40% 1302 De Trisken rondom 13,2 14,5 11, % 14% 7% 24% 1303 Himsterhout 9,2 9,8 6, % 12% 11% 34% 2104 Opeinde, onder de Vaart 18,7 18,5 19, % 13% 8% 19% 2105 Opeinde, boven de Vaart 16,2 16,6 14, % 9% 9% 27% 2109 Nijega 20,9 20,0 23, % 6% 9% 21% 2110 Oudega 18,4 18,7 17, % 7% 7% 21% 2114 De Tike 21,6 21,8 20,9 12 9% 14% 4% 22% 2201 Buitengebied west 11,1 14,6 7, % 38% 12% 62% 2202 De Wilgen / Smalle Ee 23,3 20,9 28, % 12% 8% 18% 2203 Sanding 13,8 13,9 13,0 9 5% 10% 4% 11% 2206 Boornbergum 15,4 15,7 14, % 14% 12% 25% 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 17,8 20,9 12, % 16% 10% 24% 2307 Drachtstercompagnie 18,1 18,5 17, % 11% 7% 25% 2308 Houtigehage 18,6 18,0 19, % 11% 7% 16% 2311 Rottevalle 16,2 16,9 15, % 11% 9% 26% 13,6 14,5 12, % 17% 11% 27% Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 93

94 Inwoners met een niet-westerse etniciteit, per buurt Inwoners met niet-westerse etniciteit (in % inwoners) 1-3 % 4-5 % 6-9 % % Bevolking Inwoners naar etniciteit, per wijk Wijkindeling inwoners naar etniciteit (in %) niet-westers Neder- overig Medi- Oost- Surin./ overig totaal (in %) lands westers terraan Europ. Antill Centrum 90% 3% 1% 1% 1% 3% 6% 4% 5% 2 De Wiken 83% 2% 2% 2% 3% 7% 15% 13% 12% 3 De Singels 94% 2% 1% 1% 1% 2% 4% 3% 3% 4 De Drait 90% 3% 1% 1% 1% 4% 7% 6% 6% 4a Drachtstervaart 92% 2% 0% 2% 1% 4% 6% 4% 3% 6 De Venen 82% 2% 3% 3% 2% 8% 15% 14% 14% 7 De Folgeren 90% 2% 1% 2% 1% 4% 8% 7% 7% 7a Fennepark 95% 2% 0% 0% 1% 2% 3% 3% 3% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 92% 2% 0% 2% 1% 4% 6% 5% 4% 8 De Swetten 90% 2% 2% 2% 1% 4% 9% 7% 7% 9 De Bouwen 90% 2% 1% 2% 1% 4% 8% 5% 5% 10 Noord-Oost 84% 2% 2% 3% 2% 7% 14% 11% 11% 13 De Trisken 85% 3% 2% 2% 2% 7% 13% 11% 12% 13a Himsterhout 90% 3% 1% 1% 2% 3% 7% 6% 7% Drachten totaal 88% 2% 1% 2% 1% 5% 9% 8% 8% 21 Buitengebied Noord 96% 2% 0% 0% 0% 2% 2% 2% 2% 22 Buitengebied West 95% 2% 0% 0% 0% 2% 3% 2% 2% 23 Buitengebied Oost 96% 1% 0% 1% 0% 2% 3% 2% 2% Buitengebied totaal 96% 2% 0% 0% 0% 2% 3% 2% 2% 90% 2% 1% 2% 1% 4% 8% 7% 7% Bron: BRP Smallingerland. Meetdatum: 1 oktober 2015 (in grijs: 1 oktober 2013 resp. 2010). Definities: De definitie van etniciteit vindt u op blz.91. Het aantal inwoners in de betreffende groep wordt in de tabellen op deze bladzijden steeds weergegeven in procenten van het totaal aantal inwoners van de buurt en wijk. Niet-westers totaal zijn alle etnische groepen behalve Nederland en overig Westers, in procenten van het totaal aantal inwoners. 94 Wijkatlas Smallingerland 2016

95 Inwoners naar etniciteit, per buurt Buurtindeling inwoners naar etniciteit (in %) niet-westers Neder- overig Medi- Oost- Surin./ overig totaal (in %) lands westers terraan Europ. Antill Centrum 90% 3% 1% 1% 1% 3% 6% 4% 5% 201 De Wiken noord 92% 1% 0% 1% 2% 3% 6% 6% 5% 202 De Wiken west 77% 2% 2% 3% 6% 10% 21% 21% 18% 203 De Wiken noordoost 84% 2% 1% 3% 3% 8% 14% 11% 10% 204 De Wiken centrum 79% 2% 4% 3% 2% 9% 18% 15% 14% 205 De Wiken zuid 80% 3% 3% 3% 3% 9% 17% 17% 17% 206 De Wiken oost 90% 3% 1% 1% 2% 3% 7% 5% 5% 301 De Peppel 94% 2% 1% 2% 1% 1% 4% 3% 4% 302 De Singels west 93% 2% 1% 1% 1% 3% 5% 4% 5% 303 De Singels oost 95% 2% 0% 1% 0% 2% 3% 2% 1% 304 De Singels zuid 93% 2% 1% 1% 1% 2% 5% 3% 1% 401 De Drait zuid 90% 4% 0% 1% 1% 4% 5% 4% 4% 402 De Drait west 93% 4% 0% 1% 0% 2% 4% 4% 4% 403 De Drait noordoost 89% 2% 1% 1% 2% 5% 9% 8% 9% 404 De Drait zuidoost 89% 4% 1% 1% 1% 4% 7% 7% 7% 405 De Drait noordwest 93% 3% 0% 1% 0% 2% 4% 3% 3% 406 De Drait zuidwest 88% 3% 1% 1% 1% 6% 9% 7% 7% Drachtstervaart 92% 2% 0% 2% 1% 4% 6% 4% 3% 601 De Venen noord 92% 4% 0% 1% 0% 3% 5% 4% 4% 602 De Venen centrum 73% 2% 5% 4% 4% 12% 25% 23% 23% 603 De Venen zuid 93% 2% 1% 1% 0% 3% 5% 5% 5% 701 De Folgeren zuidwest 86% 3% 2% 3% 2% 4% 11% 10% 10% 702 De Folgeren noord 93% 2% 1% 1% 0% 3% 5% 6% 5% 703 De Folgeren centrum 91% 2% 0% 2% 1% 4% 7% 6% 6% 704 Fennepark 95% 2% 0% 0% 1% 2% 3% 3% 3% 705 Burmaniapark 92% 2% 0% 1% 0% 4% 6% 5% 4% 706 Vrijburgh 92% 2% 0% 2% 1% 3% 7% 3% 1% 801 De Swetten west 87% 2% 2% 2% 2% 5% 11% 9% 9% 802 De Swetten centrum 90% 1% 2% 1% 1% 5% 9% 7% 7% 803 De Swetten oost 94% 2% 0% 1% 0% 2% 4% 3% 2% Bevolking 901 De Bouwen noord 94% 2% 1% 1% 0% 3% 5% 4% 4% 902 De Bouwen west 89% 3% 0% 2% 2% 5% 9% 3% 3% 903 De Bouwen oost 87% 2% 1% 4% 1% 4% 10% 7% 5% 904 De Bouwen zuid 92% 3% 1% 1% 1% 2% 5% 5% 5% 1001 Noord-Oost noord 85% 2% 2% 3% 2% 6% 13% 9% 10% 1002 Noord-Oost west 87% 3% 3% 2% 1% 4% 10% 6% 5% 1003 Noord-Oost zuid 87% 2% 2% 2% 1% 5% 11% 9% 9% 1004 Noord-Oost oost 80% 2% 2% 4% 3% 9% 18% 15% 15% 1301 De Trisken centrum 75% 3% 4% 4% 3% 12% 22% 18% 20% 1302 De Trisken rondom 88% 3% 1% 2% 1% 6% 10% 9% 9% 1303 Himsterhout 90% 3% 1% 1% 2% 3% 7% 6% 7% 2104 Opeinde, onder de Vaart 97% 2% 0% 0% 0% 1% 2% 1% 1% 2105 Opeinde, boven de Vaart 93% 2% 1% 0% 0% 4% 5% 4% 3% 2109 Nijega 97% 1% 0% 0% 0% 1% 2% 1% 1% 2110 Oudega 97% 1% 0% 0% 0% 1% 2% 1% 1% 2114 De Tike 98% 2% 0% 0% 0% 1% 1% 1% 1% 2201 Buitengebied west 91% 3% 1% 1% 1% 4% 7% 6% 4% 2202 De Wilgen / Smalle Ee 96% 1% 0% 1% 1% 1% 3% 3% 2% 2203 Sanding 95% 2% 0% 1% 0% 2% 2% 2% 2% 2206 Boornbergum 96% 2% 0% 0% 1% 1% 2% 2% 2% 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 96% 3% 0% 0% 0% 1% 1% 1% 0% 2307 Drachtstercompagnie 96% 1% 0% 0% 0% 2% 3% 2% 2% 2308 Houtigehage 96% 1% 0% 1% 0% 2% 3% 2% 2% 2311 Rottevalle 96% 1% 0% 0% 0% 2% 3% 2% 2% 90% 2% 1% 2% 1% 4% 8% 7% 7% Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 95

96 3 Wonen Wonen Op 1 oktober 2015 stonden er woningen in de gemeente Smallingerland. Dat zijn er 77 meer dan twee jaar eerder. Het aantal woningen nam vooral toe in de buurt Centrum (+165). In De Bouwen is het aantal woningen juist (tijdelijk) gedaald (-220). WoonFriesland en Accolade bezitten 32% van de woningen. Corporatiewoningen zijn er vooral in De Wiken, De Venen centrum, De Swetten west/centrum, De Bouwen, Noord-Oost, De Trisken centrum en Vrijburgh. De meest voorkomende bouwwijze is de rijtjeswoning (36%, maar in de dorpen 7%). Daarnaast zijn er vrijstaande woningen (21%) en twee onder een kap woningen (21%). Ongeveer 18% bestaat uit etagewoningen. In de buurten De Bouwen zuid en west, Centrum, De Singels oost, De Wiken centrum en oost, De Swetten centrum en De Trisken centrum is meer dan 40% een etagewoning. De gemiddelde economische waarde van de woningen is gedaald van (prijspeil 2010) naar (prijspeil 2014). De gemiddelde waarde per buurt loopt uiteen van in De Bouwen zuid tot in Sanding. De gemiddelde netto huurprijs van woningen van Accolade en WoonFriesland is sinds 2013 gestegen van 467 naar 499. In 2015 was 8% van de huishoudens op zoek naar een (andere) huurwoning bij WoonFriesland of Accolade. Dat percentage was het hoogst in De Trisken centrum: 29%. Op gepubliceerde woningen werd gemiddeld 55 keer gereageerd. Bewoners waarderen de woningen in hun eigen buurt gemiddeld met een 7,5, uiteenlopend van 6,5 (De Trisken centrum) tot 8,8 (Sanding). Overzicht woninggegevens, per wijk Wijkindeling Corporatie- Vrijstaande of Econom. Woning- Ouderdom Rapportcijfer woningen 2-onder-1-kap waarde zoekenden* van de woningen woningen (personen) woningen in de buurt 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniapark/Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout Drachten totaal 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost Buitengebied totaal gem.(32%) gem.(42%) gem.( ) gem.(8%) gem.(41 jaar) 3 gem.(7,5) Exacte cijfers en definities: blz.98 blz.100 blz.104 blz.104 blz.102 blz.104 De verticale hulplijnen in deze grafieken komen 2013 overeen met het gemeentelijke gemiddelde Wijkatlas Smallingerland 2016

97 Overzicht woninggegevens, per buurt Buurtindeling Corporatie- Vrijstaande of Econom. Woning- Ouderdom Rapportcijfer woningen 2-onder-1-kap waarde zoekenden* van de woningen woningen (personen) woningen in de buurt 101 Centrum 201 De Wiken noord 202 De Wiken west 203 De Wiken noordoost 204 De Wiken centrum 205 De Wiken zuid 206 De Wiken oost 301 De Peppel 302 De Singels west 303 De Singels oost 304 De Singels zuid 401 De Drait zuid 402 De Drait west 403 De Drait noordoost 404 De Drait zuidoost 405 De Drait noordwest 406 De Drait zuidwest Drachtstervaart 601 De Venen noord 602 De Venen centrum 603 De Venen zuid 701 De Folgeren zuidwest 702 De Folgeren noord 703 De Folgeren centrum 704 Fennepark 705 Burmaniapark 706 Vrijburgh 801 De Swetten west 802 De Swetten centrum 803 De Swetten oost 901 De Bouwen noord 902 De Bouwen west 903 De Bouwen oost 904 De Bouwen zuid 1001 Noord-Oost noord 1002 Noord-Oost west 1003 Noord-Oost zuid 1004 Noord-Oost oost 1301 De Trisken centrum 1302 De Trisken rondom 1303 Himsterhout 2104 Opeinde, onder de Vaart 2105 Opeinde, boven de Vaart 2109 Nijega 2110 Oudega 2114 De Tike 2201 Buitengebied west 2202 De Wilgen / Smalle Ee 2203 Sanding 2206 Boornbergum 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 2307 Drachtstercompagnie 2308 Houtigehage 2311 Rottevalle Wonen gem.(32%) gem.(42%) gem.( ) gem.(8%) gem.(41 jaar) 3 gem.(7,5) * Woningzoekenden in 2013 alleen bij WoonFriesland; 2015 inclusief Accolade (dus hoger percentage). Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 97

98 Corporatiewoningen (in %), per buurt Corporatiewoningen (in % van woningen) 0-7 % 8-19 % % % Wonen Woningen naar eigendomssituatie, per wijk Wijkindeling eigen woningen partic.verhuur corporaties Woningen totaal abs. in % abs. in % abs. in % Centrum % % % De Wiken % 46 2% % De Singels % 36 2% % De Drait % 81 3% % a Drachtstervaart % 17 4% 68 14% De Venen % 21 2% % De Folgeren % 132 9% % a Fennepark % 8 2% 24 5% b Burmaniapark/Vrijburgh % 1 0% % De Swetten % 72 3% % De Bouwen % 79 5% % Noord-Oost % 37 2% % De Trisken % 70 5% % a Himsterhout % 54 10% 43 8% Drachten totaal % 956 5% % Buitengebied Noord % 4 0% % Buitengebied West % 10 1% % Buitengebied Oost % 3 0% % Buitengebied totaal % 17 0% % % 973 4% % Bron: Gemeente Smallingerland, afdeling belastingen. Meetdatum: 1 okt.2015 (grijs: 2013, 2010). Definities: De eigendomssituatie is vastgesteld met behulp van informatie uit het bestand OZB (onroerende zaak-belasting). Woningen van WoonFriesland en Accolade vormen de categorie corporatiewoningen. Woningen waarvan de eigenaar op hetzelfde adres woont als de bewoner zijn eigen woningen. Ook gecombineerde woon-werkpanden (bijvoorbeeld woning met winkel) en woningen waarvan de eigenaar niet meer dan twee woningen bezit in Smallingerland worden beschouwd als eigen woningen. Alle andere woningen worden beschouwd als particuliere verhuur. 98 Wijkatlas Smallingerland 2016

99 Woningen naar eigendomssituatie, per buurt Buurtindeling eigen woningen partic.verhuur corporaties woningen totaal abs. in % abs. in % abs. in % Centrum % % % De Wiken noord % 1 1% 19 14% De Wiken west 91 30% 0 0% % De Wiken noordoost % 0 0% % De Wiken centrum % 6 1% % De Wiken zuid % 1 0% % De Wiken oost % 38 7% 46 8% De Peppel % 30 7% 12 3% De Singels west % 6 1% % De Singels oost % 0 0% 67 15% De Singels zuid % 0 0% 0 0% De Drait zuid % 37 14% 25 10% De Drait west % 2 1% 50 16% De Drait noordoost % 1 0% 76 21% De Drait zuidoost % 1 0% 93 19% De Drait noordwest % 2 0% 19 4% De Drait zuidwest % 38 4% % Drachtstervaart % 17 4% 68 14% De Venen noord % 19 8% 1 0% De Venen centrum % 0 0% % De Venen zuid % 2 1% 9 3% Wonen 701 De Folgeren zuidwest % 41 8% 88 17% De Folgeren noord % 56 15% 4 1% De Folgeren centrum % 35 6% % Fennepark % 8 2% 24 5% Burmaniapark % 1 0% 98 31% Vrijburgh 56 56% 0 0% 44 44% De Swetten west % 18 2% % De Swetten centrum % 28 3% % De Swetten oost % 26 6% 34 8% De Bouwen noord % 35 11% 92 28% De Bouwen west % 37 8% % De Bouwen oost % 0 0% % De Bouwen zuid % 7 2% % Noord-Oost noord % 30 4% % Noord-Oost west % 1 0% % Noord-Oost zuid % 2 0% % Noord-Oost oost % 4 1% % De Trisken centrum % 0 0% % De Trisken rondom % 70 6% % Himsterhout % 54 10% 43 8% Opeinde, onder de Vaart % 2 0% % Opeinde, boven de Vaart % 0 0% 16 6% Nijega % 2 1% 12 7% Oudega % 0 0% % De Tike % 0 0% 12 10% Buitengebied west % 2 1% 0 0% De Wilgen / Smalle Ee % 2 2% 0 0% Sanding % 0 0% 0 0% Boornbergum % 2 0% % Veenhoop / Goëngahuizen % 4 3% 8 6% Drachtstercompagnie % 0 0% 67 14% Houtigehage % 0 0% % Rottevalle % 3 1% % % 973 4% % Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 99

100 Rijtjeswoningen (in %), per buurt Rijtjeswoningen (in % woningen) 0-5 % 6-30 % % % Wonen Woningen naar bouwwijze, per wijk Wijkindeling vrijstaand 2-onder-1-kap rijtjeswoning etagewoning overige won. abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % 1 Centrum 81 10% 41 5% 53 6% % 10 1% 2 De Wiken 37 1% 236 9% % % 72 3% 3 De Singels % % % % 19 1% 4 De Drait % % % 251 9% 123 4% 4a Drachtstervaart % % % 14 3% 17 4% 6 De Venen 85 7% % % 61 5% 43 4% 7 De Folgeren % % % % 15 1% 7a Fennepark % % 24 5% 34 7% 4 1% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 99 24% % % 50 12% 27 7% 8 De Swetten % % % % 27 1% 9 De Bouwen 137 8% % % % 151 9% 10 Noord-Oost % % % % 17 1% 13 De Trisken 50 3% % % % 0 0% 13a Himsterhout % % 24 4% 39 7% 1 0% Drachten totaal % % % % 526 3% 21 Buitengebied Noord % % 103 6% 1 0% % 22 Buitengebied West % % % 16 1% % 23 Buitengebied Oost % % 91 6% 20 1% 117 8% Buitengebied totaal % % 327 7% 37 1% % % % % % % Bron: Gemeente Smallingerland, afdeling belastingen. Meetdatum: 1 oktober Definities: De bouwwijze van de woningen is vastgesteld met behulp van informatie uit het bestand OZB (onroerende zaakbelasting). 2-onder-1-kapwoningen zijn inclusief geschakelde woningen. Rijtjeswoningen zijn zowel kop- als tussenwoningen. Etagewoningen zijn flatwoningen, appartementen, duplexwoningen en bovenwoningen. Overige woningen zijn woonwagens, recreatiewoningen, bejaardenwoningen en bedrijfswoningen (inclusief winkels, kantoren, landbouwbedrijven e.d. met woongedeelte). Dit soort bedrijfswoningen wordt dan ook niet geteld als (half)vrijstaande woningen. 100 Wijkatlas Smallingerland 2016

101 Woningen naar bouwwijze, per buurt Buurtindeling vrijstaand 2-onder-1-kap rijtjeswoning etagewoning overige won. abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % 101 Centrum 81 10% 41 5% 53 6% % 10 1% 201 De Wiken noord 35 25% 36 26% 60 43% 0 0% 7 5% 202 De Wiken west 0 0% 0 0% % 20 7% 0 0% 203 De Wiken noordoost 0 0% 39 9% % 70 17% 5 1% 204 De Wiken centrum 0 0% 0 0% % % 30 4% 205 De Wiken zuid 2 0% 68 14% % 33 7% 3 1% 206 De Wiken oost 0 0% 93 16% % % 27 5% 301 De Peppel 93 21% % 36 8% 1 0% 11 3% 302 De Singels west 47 7% % % 44 6% 5 1% 303 De Singels oost 40 9% 48 10% % % 0 0% 304 De Singels zuid % 47 29% 0 0% 0 0% 3 2% 401 De Drait zuid 78 30% 78 30% 62 24% 29 11% 11 4% 402 De Drait west % 11 3% 0 0% 64 20% 2 1% 403 De Drait noordoost 0 0% 60 16% % 0 0% 0 0% 404 De Drait zuidoost 7 1% % % 24 5% 3 1% 405 De Drait noordwest 80 18% % 80 18% 18 4% 2 0% 406 De Drait zuidwest 74 9% % % % % Drachtstervaart % % % 14 3% 17 4% 601 De Venen noord 5 2% 63 26% % 0 0% 3 1% 602 De Venen centrum 17 3% 80 12% % 61 9% 0 0% 603 De Venen zuid 63 21% % 84 27% 0 0% 40 13% Wonen 701 De Folgeren zuidwest 45 9% 96 19% % % 0 0% 702 De Folgeren noord % 98 26% % 0 0% 4 1% 703 De Folgeren centrum 56 9% 83 14% % 50 8% 11 2% 704 Fennepark % % 24 5% 34 7% 4 1% 705 Burmaniapark 54 17% 99 31% 90 29% 50 16% 22 7% 706 Vrijburgh 45 45% 6 6% 44 44% 0 0% 5 5% 801 De Swetten west 24 3% 61 7% % % 10 1% 802 De Swetten centrum 6 1% 71 9% % % 0 0% 803 De Swetten oost % 95 22% 17 4% 82 19% 17 4% 901 De Bouwen noord 33 10% 5 2% % 58 17% 8 2% 902 De Bouwen west 35 8% 52 12% 33 7% % 84 19% 903 De Bouwen oost 55 11% % % 76 15% 15 3% 904 De Bouwen zuid 14 4% 10 3% 0 0% % 44 12% 1001 Noord-Oost noord % % % % 4 0% 1002 Noord-Oost west 75 31% 17 7% 71 29% 73 30% 8 3% 1003 Noord-Oost zuid 89 19% 56 12% % 97 21% 4 1% 1004 Noord-Oost oost 47 7% % % % 1 0% 1301 De Trisken centrum 0 0% 0 0% % % 0 0% 1302 De Trisken rondom 50 5% % % 94 9% 0 0% 1303 Himsterhout % % 24 4% 39 7% 1 0% 2104 Opeinde, onder de Vaart % % 55 14% 1 0% 25 6% 2105 Opeinde, boven de Vaart % 49 19% 0 0% 0 0% 32 12% 2109 Nijega % 16 9% 14 8% 0 0% 23 13% 2110 Oudega % % 30 4% 0 0% % 2114 De Tike % 10 8% 4 3% 0 0% 8 6% 2201 Buitengebied west % 12 7% 0 0% 1 1% 33 19% 2202 De Wilgen / Smalle Ee % 12 9% 0 0% 0 0% 15 12% 2203 Sanding % 30 17% 0 0% 0 0% 0 0% 2206 Boornbergum % % % 15 2% 38 6% 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 70 54% 12 9% 4 3% 0 0% 44 34% 2307 Drachtstercompagnie % 91 19% 15 3% 0 0% 44 9% 2308 Houtigehage % % 36 10% 0 0% 24 6% 2311 Rottevalle % % 40 7% 20 3% 49 8% % % % % % Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 101

102 Woningen naar bouwperiode en gemiddelde ouderdom, per wijk Wijkindeling t/m vanaf 1991 gemiddelde abs. in % abs. in % abs. in % abs. in % ouderdom 1 Centrum % % % % 39 2 De Wiken 12 0% % 35 1% 168 6% 44 3 De Singels % % 98 6% % 40 4 De Drait 10 0% % % % 35 4a Drachtstervaart 16 3% 1 0% 0 0% % 11 6 De Venen 16 1% % 55 5% % 42 7 De Folgeren 68 5% 7 0% % 67 5% 35 7a Fennepark 29 6% 6 1% 1 0% % 21 7b Burmaniapark/Vrijburgh 23 6% 4 1% 2 0% % 13 8 De Swetten % % 139 6% % 54 9 De Bouwen % % % % Noord-Oost % 75 3% 180 8% % De Trisken 0 0% 0 0% % % 29 13a Himsterhout 0 0% 0 0% 0 0% % 13 Drachten totaal % % % % 39 Wonen 21 Buitengebied Noord % % % % Buitengebied West % % % % Buitengebied Oost % % % % 54 Buitengebied totaal % % % % % % % % 41 Huurwoningen naar netto huurprijs, per wijk Wijkindeling woningen naar huurprijs ( ) idem (in %) gem. huurprijs aantal tot >577 tot >577 in euro's woningen corporaties 1 Centrum % 12% De Wiken % 20% De Singels % 40% De Drait % 39% a Drachtstervaart % 100% De Venen % 9% De Folgeren % 20% a Fennepark % 13% b Burmaniapark/Vrijburgh % 79% De Swetten % 7% De Bouwen % 17% Noord-Oost % 23% De Trisken % 10% a Himsterhout % 70% Drachten totaal % 21% Buitengebied Noord % 9% Buitengebied West % 44% Buitengebied Oost % 17% Buitengebied totaal % 21% % 21% Bron: Gemeente Smallingerland, afdeling belastingen (bovenste tabel); Accolade en WoonFriesland (onderste tabel en tabel op de bladzijde hiernaast). Meetdatum: 1 oktober Definities: De gemiddelde ouderdom is de ouderdom van de woningen in jaren. De tabellen met huurwoningen tonen alleen de woningen van Accolade en WoonFriesland. In de tabel per buurt (volgende bladzijde) worden alleen buurten weergegeven met minimaal 50 woningen van deze twee corporaties. 102 Wijkatlas Smallingerland 2016

103 Huurprijzen naar netto huurprijs, per buurt Buurtindeling woningen naar huurprijs ( ) idem (in %) gem. huurprijs aantal tot >577 tot >577 in euro's woningen corporaties 101 Centrum % 12% De Wiken west % 33% De Wiken noordoost % 11% De Wiken centrum % 18% De Wiken zuid % 20% De Singels west % 42% De Singels oost % 36% De Drait west % 100% x De Drait noordoost % 70% De Drait zuidoost % 39% De Drait zuidwest % 21% Drachtstervaart % 100% De Venen centrum % 9% De Folgeren zuidwest % 0% De Folgeren centrum % 30% Burmaniapark % 87% De Swetten west % 5% De Swetten centrum % 6% Wonen 901 De Bouwen noord % 48% De Bouwen west % 13% De Bouwen oost % 21% De Bouwen zuid % 6% Noord-Oost noord % 27% Noord-Oost west % 16% Noord-Oost zuid % 15% Noord-Oost oost % 25% De Trisken centrum % 3% De Trisken rondom % 22% Opeinde, onder de Vaart % 16% Oudega % 6% Boornbergum % 44% Drachtstercompagnie % 18% Houtigehage % 14% Rottevalle % 18% % 21% Definities woningzoekenden, reacties per woning en rapportcijfers (blz ): Woningzoekenden zijn personen tussen 1 oktober 2014 en 30 september 2015 minimaal een keer hebben gereageerd op een gepubliceerde woning van WoonFriesland en/of van Accolade, in % van het aantal huishoudens. Het cijfer voor 2013 betreft alleen personen die reageerden bij WoonFriesland tussen 1 oktober 2012 en 30 september 2013, in % van huishoudens; de cijfers van 2013 en 2015 zijn daardoor niet direct vergelijkbaar. Reacties is het aantal reacties op gepubliceerde woningen van WoonFriesland en Accolade door de betreffende personen, per 100 huishoudens. Woningzoekenden worden toebedeeld aan de (oude) woonbuurt van de betreffende personen. Daarbij worden alle woningzoekenden geteld. Het aantal reacties per gepubliceerde woning is het gemiddeld aantal reacties op de door Woon- Friesland en Accolade gepubliceerde woningen in buurt (mits er minimaal 4 woningen zijn gepubliceerd). Geteld worden alle reacties van starters, doorstromers en vestigers. Rapportcijfers zijn de gemiddelde cijfers die bewoners gaven aan de kwaliteit van de woningen in de buurt (voor zover aan de buitenkant te zien) en de kwaliteit van hun eigen woning (technische kwaliteit, praktische indeling, grootte, enz.). Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 103

104 Woningenzoekenden, per buurt Woningzoekenden (in % van huishoudens) 0-4 % 5-7 % 8-10 % % Wonen Diverse woninggegevens, per wijk Wijkindeling woningzoekend (in %) reacties woning- econ. inhoud rapportcijfer bew. personen* reacties per gepubl. bezet- waarde won. eigen woningen 2015 woning ting (x1000 ) woning in buurt 1 Centrum 9% 5% , ,9 7,5 2 De Wiken 11% 6% , ,5 7,1 3 De Singels 5% 2% , ,0 7,9 4 De Drait 5% 3% , ,0 7,7 4a Drachtstervaart 4% 2% , ,7 8,5 6 De Venen 9% 6% , ,7 7,1 7 De Folgeren 8% 4% , ,7 7,4 7a Fennepark 2% 2% 15 x 2, ,7 8,6 7b Burmaniapark/Vrijburgh 10% 5% , ,5 8,4 8 De Swetten 9% 5% , ,5 7,2 9 De Bouwen 9% 5% , ,5 7,1 10 Noord-Oost 14% 7% , ,5 7,2 13 De Trisken 15% 9% , ,6 6,9 13a Himsterhout 5% 3% 36 x 2, ,5 8,5 Drachten totaal 9% 5% , ,8 7,5 21 Buitengebied Noord 5% 2% , ,0 7,8 22 Buitengebied West 5% 2% , ,1 8,1 23 Buitengebied Oost 6% 2% , ,1 7,7 Buitengebied totaal 5% 2% , ,1 7,9 8% 5% , ,9 7,5 Bron: Accolade/WoonFriesland (woningzoekenden/reacties), Gemeente Smallingerland (woningbezetting, waarde, inhoud) en Bewonersenquête. Meetdatum: 1 okt.2015 (woningzoekenden/ reacties: 1 okt sept.2015 resp. 1 okt sept 2013; enquête: najaar 2015). * Cijfers voor 2013 betreffen alleen WoonFriesland, 2015 is inclusief woningzoekenden bij Accolade. Definities: De woningbezetting is het aantal inwoners gedeeld door het aantal woningen. De economische waarde is de waarde van de woningen in duizenden euro s (inclusief tuin en bijgebouwen) zoals getaxeerd voor de WOZ, per 1 januari 2015 met als waardepeildatum 1 januari De woninginhoud is de gemiddelde inhoud van het woongedeelte van de woningen (dus exclusief garages enz.). Voor de definities van woningzoekenden, reacties en rapportcijfers zie de voorgaande bladzijde. 104 Wijkatlas Smallingerland 2016

105 Diverse woninggegevens, per buurt Buurtindeling woningzoekend (in %) reacties woning- econ. inhoud rapportcijfer bew. personen* reacties per gepubl. bezet- waarde won. eigen woningen 2015 woning ting (x1000 ) woning in buurt 101 Centrum 9% 5% , ,9 7,5 201 De Wiken noord 7% 3% 85 x 2, ,7 7,2 202 De Wiken west 13% 7% , ,2 7,1 203 De Wiken noordoost 12% 6% , ,2 7,0 204 De Wiken centrum 12% 7% , ,6 7,1 205 De Wiken zuid 9% 7% , ,4 6,8 206 De Wiken oost 9% 5% 113 x 2, ,8 7,4 301 De Peppel 5% 2% 32 x 2, ,4 8,0 302 De Singels west 8% 3% , ,6 7,5 303 De Singels oost 4% 2% , ,1 8,0 304 De Singels zuid 0% 0% 6 x 2, ,3 8,5 401 De Drait zuid 6% 2% 33 x 3, ,5 8,4 402 De Drait west 3% 1% 25 x 2, ,5 8,4 403 De Drait noordoost 7% 6% 48 x 2, ,7 7,3 404 De Drait zuidoost 6% 3% , ,8 7,4 405 De Drait noordwest 2% 1% 29 x 2, ,1 7,8 406 De Drait zuidwest 7% 5% , ,0 7, Drachtstervaart 4% 2% , ,7 8,5 601 De Venen noord 7% 5% 41 x 2, ,8 7,4 602 De Venen centrum 11% 8% , ,4 6,9 603 De Venen zuid 6% 2% 46 x 2, ,0 7,3 Wonen 701 De Folgeren zuidwest 9% 6% , ,7 7,3 702 De Folgeren noord 8% 3% 39 x 2, ,0 7,7 703 De Folgeren centrum 8% 3% , ,5 7,3 704 Fennepark 2% 2% 15 x 2, ,7 8,6 705 Burmaniapark 8% 5% , ,5 8,3 706 Vrijburgh 13% 7% , ,6 8,7 801 De Swetten west 10% 6% , ,2 7,0 802 De Swetten centrum 10% 5% , ,4 7,1 803 De Swetten oost 7% 5% 60 x 2, ,1 7,6 901 De Bouwen noord 10% 8% , ,3 6,6 902 De Bouwen west 5% 2% , ,9 7,4 903 De Bouwen oost 16% 7% , ,4 6,9 904 De Bouwen zuid 3% 4% , ,4 7, Noord-Oost noord 13% 8% , ,5 6, Noord-Oost west 10% 5% , ,6 7, Noord-Oost zuid 13% 4% , ,4 7, Noord-Oost oost 19% 10% , ,7 7, De Trisken centrum 29% 17% , ,6 6, De Trisken rondom 10% 6% , ,9 7, Himsterhout 5% 3% 36 x 2, ,5 8, Opeinde, onder de Vaart 5% 3% , ,8 7, Opeinde, boven de Vaart 6% 1% , ,4 8, Nijega 6% 1% 43 x 2, ,1 7, Oudega 4% 1% , ,9 7, De Tike 3% 2% 34 x 2, ,3 8, Buitengebied west 5% 4% 58 x 3, ,2 8, De Wilgen / Smalle Ee 4% 0% 27 x 2, ,8 8, Sanding 2% 1% 8 x 2, ,7 8, Boornbergum 5% 3% , ,1 8, Veenhoop / Goëngahuizen 3% 0% 12 x 2, ,1 7, Drachtstercompagnie 7% 3% , ,9 7, Houtigehage 5% 2% 48 x 2, ,3 7, Rottevalle 6% 2% , ,1 7,7 8% 5% , ,9 7,5 Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 105

106 4 Sociale gegevens Sociale gegevens Gegevens over inkomens en over WW- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen zijn alleen beschikbaar voor wijken en kernen, maar binnen Drachten niet per buurt. In Smallingerland behoort 44% van de mensen met inkomen tot de laagste inkomens (landelijk 40%). Van de huishoudens heeft 11% een inkomen rond of onder het sociaal minimum, ongeveer net zo veel als in heel Nederland. Dat aandeel is relatief hoog in de wijken Noord-Oost (21%) en De Wiken (18%). Het aantal mensen met een bijstandsuitkering was eerder gestegen van 1183 in 2008 naar 1762 in De laatste twee jaar kwamen daar nog 63 personen bij (nu 1825). Bij werkzoekenden is de definitie veranderd (nu jaar en werkzoekend voor minstens 1 uur per week, in plaats van jaar en werkzoekend voor minstens 12 uur). Bovendien worden de cijfers nu afgerond op tientallen en zijn ze nog niet op buurtniveau beschikbaar. De overzichten op deze pagina s tonen daarom de werkzoekenden van 2013, die wel per buurt beschikbaar zijn. Volgens de nieuwe definitie waren er begin werkzoekenden in de gemeente; het percentage is het hoogst in de wijk Noord-Oost. Verder waren er begin mensen met een arbeidsongeschiktheids- en 1580 met een WW-uitkering. Het aantal cliënten Wmo wordt uitgedrukt in procenten van inwoners vanaf 60 jaar (hoewel cliënten ook jonger kunnen zijn). In oktober 2015 had 7% recht op huishoudelijke hulp, 6% op begeleiding (voorheen AWBZ) en 5% kreeg het voorgaande jaar een individuele voorziening toegekend (voorheen WVG). In De Trisken centrum zijn deze percentages het hoogst. Het maatschappelijk werk wordt bezocht door 2% van de huishoudens. Een op de drie inwoners vanaf 16 jaar doet vrijwilligerswerk en 58% doet aan sport, waarvan 37% in georganiseerd verband. Overzicht sociale gegevens, per wijk Wijkindeling Inkomens Bijstands- Niet-werkende Wmo Cliënten alg. laagste 40% uitkeringen werkzoekenden cliënten maatsch.werk 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniapark/Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout Drachten totaal 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost Buitengebied totaal gem.(44%) gem.(7%) gem.(7%) gem.(17%) gem.(2%) Exacte cijfers en definities: blz.108 blz.110 blz.112 blz.114 blz.114 De verticale hulplijnen in deze grafieken komen 2013 (inkomen 2010) overeen met het gemeentelijke gemiddelde (inkomen 2012) 106 Wijkatlas Smallingerland 2016

107 Overzicht sociale gegevens, per buurt Buurtindeling Inkomens Bijstands- Niet-werkende Wmo Cliënten alg. laagste 40% uitkeringen werkzoekenden cliënten maatsch.werk 101 Centrum 201 De Wiken noord 202 De Wiken west 203 De Wiken noordoost 204 De Wiken centrum 205 De Wiken zuid 206 De Wiken oost 301 De Peppel 302 De Singels west 303 De Singels oost 304 De Singels zuid 401 De Drait zuid 402 De Drait west 403 De Drait noordoost 404 De Drait zuidoost 405 De Drait noordwest 406 De Drait zuidwest Drachtstervaart 601 De Venen noord 602 De Venen centrum 603 De Venen zuid 701 De Folgeren zuidwest 702 De Folgeren noord 703 De Folgeren centrum 704 Fennepark 705 Burmaniapark 706 Vrijburgh 801 De Swetten west 802 De Swetten centrum 803 De Swetten oost 901 De Bouwen noord 902 De Bouwen west 903 De Bouwen oost 904 De Bouwen zuid Sociale gegevens 1001 Noord-Oost noord 1002 Noord-Oost west 1003 Noord-Oost zuid 1004 Noord-Oost oost 1301 De Trisken centrum 1302 De Trisken rondom 1303 Himsterhout 2104 Opeinde, onder de Vaart 2105 Opeinde, boven de Vaart 2109 Nijega 2110 Oudega 2114 De Tike } 2201 Buitengebied west 2202 De Wilgen / Smalle Ee 2203 Sanding 2206 Boornbergum 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 2307 Drachtstercompagnie 2308 Houtigehage 2311 Rottevalle gem.(44%) gem.(7%) gem.(7%) gem.(17%) gem.(2%) Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 107

108 Inkomen, per wijk Wijkindeling Persoonl.inkomen per inw. aandeel per klasse in % Huish.rond soc.minim laagste 40% hoogste 20% Centrum % 9% x x 2 De Wiken % 7% 18% 16% 3 De Singels % 20% x x 4 De Drait / Drachtstervaart % 18% 8% 7% 6 De Venen % 11% 12% 11% 7 De Folgeren % 17% 7% x 7a Fennepark % 32% x x 7b Burmaniapark/Vrijburgh % 21% x x 8 De Swetten % 7% 10% 9% 9 De Bouwen % 5% 16% 13% 10 Noord-Oost % 6% 21% 18% 13 De Trisken % 14% 13% 11% 13a Himsterhout % 36% x x Drachten totaal % 14% 11% 10% 21 Buitengebied Noord % 15% x x 22 Buitengebied West % 22% x x 23 Buitengebied Oost % 14% x x Buitengebied totaal % 16% 7% 6% % 14% 11% 9% Nederland totaal % 20% 10% 9% Sociale gegevens Inkomen, per buurt (buitengebied) Wijkindeling Persoonl.inkomen per inw. aandeel per klasse in % Huish.rond soc.minim laagste 40% hoogste 20% /2105: Opeinde % 15% x x 2109 Nijega % 20% x x 2110 Oudega % 13% x x 2114 De Tike % 19% x x 2201 Buitengebied west % 24% x x 2202/2203 De Wilgen / Sanding % 40% x x 2206 Boornbergum % 16% x x 2213 De Veenhoop % 12% x x 2307 Drachtstercompagnie % 15% x x 2308 Houtigehage % 10% x x 2311 Rottevalle % 15% x x Bron: CBS, Regionaal Inkomensonderzoek (RIO). Meetdatum: fiscaal jaar 2012 resp Definities: Het Regionaal Inkomensonderzoek van het CBS is voornamelijk gebaseerd op gegevens van de Belastingdienst. De gegevens uit de fiscale administratie zijn aangevuld met niet belastbare inkomensbestanddelen uit andere bronnen, zoals huurtoeslag en studiefinanciering. Het persoonlijk inkomen bestaat uit het persoonlijk bruto-inkomen (inkomen uit arbeid en onderneming plus uitkeringen inkomensverzekering en sociale voorziening) verminderd met betaalde inkomensoverdrachten en premies inkomensverzekeringen (uitgezonderd premies volksverzekeringen). Op het persoonlijk inkomen zijn premies ziekte kostenverzekering, belastingen op inkomen en vermogen en premies volksverzekeringen niet in mindering gebracht. Het persoonlijk inkomen per inwoner is het totaal van persoonlijke inkomens gedeeld door het totaal aantal inwoners. Voor de klasse-indeling wordt gebruik gemaakt van het persoonlijk inkomen van individuen die 52 weken inkomen hebben genoten. Deze individuen zijn voor geheel Nederland gerangschikt naar hoogte van het besteedbaar inkomen, zodat landelijk gezien 40% behoort tot de laagste inkomens (in 2012 maximaal euro) en 20% tot de hoogste inkomens (in 2012 vanaf euro). Huishoudens rond het sociaal minimum is het percentage huishoudens met een besteedbaar inkomen onder of rond het wettelijk bestaansminimum voor het betreffende soort huishouden (voor een paar met minderjarige kinderen is dit bijvoorbeeld de bijstandsuitkering voor een echtpaar plus kindertoeslag; voor 65plussers is dit het AOW pensioen). 108 Wijkatlas Smallingerland 2016

109 Arbeidsongeschiktheids-/werkloosheidsuitkeringen, per wijk Wijkindeling Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen Werkloosheidsuitkeringen abs. in % abs. in % Centrum 60 9% 8% 7% 30 5% 6% 5% 2 De Wiken % 10% 10% 200 6% 6% 4% 3 De Singels 120 6% 6% 6% 80 4% 3% 3% 4 De Drait / Drachtstervaart 360 7% 7% 6% 160 3% 3% 2% 6 De Venen 100 6% 5% 5% 90 5% 4% 4% 7 De Folgeren 130 6% 6% 7% 130 6% 4% 3% 7a Fennepark 30 3% 3% 3% 30 3% 3% 2% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 60 8% 8% x 50 6% 4% x 8 De Swetten 250 8% 8% 8% 150 5% 6% 5% 9 De Bouwen % 13% 13% 70 5% 5% 5% 10 Noord-Oost % 11% 11% 140 5% 5% 6% 13 De Trisken 190 8% 8% 8% 110 5% 5% 4% 13a Himsterhout 80 8% 7% x 40 4% 4% x Drachten totaal % 8% 8% % 5% 4% 21 Buitengebied Noord 120 5% 5% 5% 120 5% 4% 2% 22 Buitengebied West 90 4% 5% 5% 60 3% 3% 1% 23 Buitengebied Oost 130 6% 6% 7% 110 5% 6% 3% Buitengebied totaal 340 5% 5% 6% 280 4% 4% 3% % 8% 8% % 5% 4% Arbeidsongeschiktheids-/werkloosheidsuitkeringen, per buurt (buitengebied) Buurtindeling Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen Werkloosheidsuitkeringen abs. in % abs. in % /2105: Opeinde 50 5% 5% 6% 40 4% 4% 3% 2109 Nijega 10 3% 3% 5% 10 3% 3% 3% 2110 Oudega 50 5% 5% 5% 60 6% 5% 2% 2114 De Tike 10 5% 5% 7% 10 5% 5% 3% Sociale gegevens 2201 Buitengebied west 10 3% 3% 6% 0 0% 0% 6% 2202/2203 De Wilgen / Sanding 10 2% 4% 5% 10 2% 2% 2% 2206 Boornbergum 60 6% 6% 5% 40 4% 5% 3% 2213 De Veenhoop 10 5% 5% 5% 10 5% 5% 2% 2307 Drachtstercompagnie 40 5% 5% 6% 30 4% 5% 2% 2308 Houtigehage 40 7% 8% 9% 30 5% 7% 4% 2311 Rottevalle 50 6% 6% 7% 50 6% 6% 3% Bron: CBS, gebaseerd op gegevens UWV. Meetdatum 31 maart 2015, 2013 en Definities: Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen zijn mensen met een uitkering WIA, WAO, WAZ of Wajong per 31 maart, totaal (afgerond op tientallen) en in % van het aantal inwoners van jaar. Werkloosheidsuitkeringen zijn WW-uitkeringen per 31 maart, absoluut en in % van inwoners van jaar. Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 109

110 Bijstandsuitkeringen en subjectief inkomen, per buurt bijstandsuitkeringen 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost % 10% 20% 30% inkomen (subjectief) 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost laag inkomen midden inkomen 0% 20% 40% 60% 80% 100% hoog inkomen Sociale gegevens Bijstandsuitkeringen en huurachterstanden, per wijk Wijkindeling Bijstandsuitkeringen Huurachterabs. in % >24 mnd. stand (in %) 1 Centrum 43 6% 4% 2% 3% 1% 2 De Wiken % 10% 9% 7% 4% 3 De Singels 29 2% 2% 2% 1% 2% 4 De Drait 132 5% 5% 4% 3% 2% 4a Drachtstervaart 9 2% 3% 1% 1% 4% 6 De Venen % 9% 9% 6% 5% 7 De Folgeren 74 5% 5% 4% 3% 4% 7a Fennepark x 0% 1% 1% 0% 0% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 22 5% 5% 2% 2% 6% 8 De Swetten 203 9% 8% 7% 5% 3% 9 De Bouwen 146 8% 8% 6% 5% 3% 10 Noord-Oost % 15% 13% 9% 5% 13 De Trisken % 11% 9% 6% 4% 13a Himsterhout 6 1% 1% 2% 0% 5% Drachten totaal % 7% 6% 5% 4% 21 Buitengebied Noord 46 3% 3% 2% 1% 3% 22 Buitengebied West 44 3% 3% 2% 2% 2% 23 Buitengebied Oost 68 4% 4% 4% 3% 3% Buitengebied totaal 158 4% 3% 3% 2% 3% % 7% 6% 4% 4% Bron: Gemeente Smallingerland (bijstand), Accolade en WoonFriesland (huurachterstanden). Meetdatum: 1 okt.2015 (in grijs ook 2010 en 2013). Definities: Bijstandsuitkeringen zijn lopende bijstandsuitkeringen (periodiek), absoluut en in % van het aantal huishoudens. >24 mnd. is het aantal bijstandsuitkeringen dat al langer dan 24 maanden loopt (afgezien van korte onderbrekingen, bv. enkele weken uitzendwerk), eveneens in % van het aantal huishoudens. Huurachterstanden zijn huurders van Accolade en WoonFriesland met een huurachterstand van minimaal een maand (in okt.2015), in % van het aantal huurwoningen van deze corporaties. 110 Wijkatlas Smallingerland 2016

111 Bijstandsuitkeringen en huurachterstanden, per buurt Buurtindeling Bijstandsuitkeringen Huurachterabs. in % >24 mnd. stand (in %) 101 Centrum 43 6% 4% 2% 3% 1% 201 De Wiken noord 5 3% 6% 7% 3% x 202 De Wiken west 56 18% 16% 13% 11% 5% 203 De Wiken noordoost 52 10% 10% 10% 7% 5% 204 De Wiken centrum % 14% 13% 10% 3% 205 De Wiken zuid 64 12% 11% 9% 8% 4% 206 De Wiken oost 21 3% 4% 3% 2% 0% 301 De Peppel x 1% 2% 2% 1% x 302 De Singels west 23 3% 3% 3% 1% 3% 303 De Singels oost 6 1% 1% 0% 1% 0% 304 De Singels zuid x 1% 0% 1% 0% x 401 De Drait zuid 15 3% 3% 2% 2% 0% 402 De Drait west x 1% 2% 2% 1% 0% 403 De Drait noordoost 15 4% 5% 5% 3% 1% 404 De Drait zuidoost 30 6% 6% 4% 4% 4% 405 De Drait noordwest x 1% 0% 1% 0% x 406 De Drait zuidwest 72 8% 8% 7% 6% 2% Drachtstervaart 9 2% 3% 1% 1% 4% 601 De Venen noord x 1% 1% 2% 0% x 602 De Venen centrum % 15% 14% 11% 5% 603 De Venen zuid 6 2% 3% 2% 1% x 701 De Folgeren zuidwest 38 7% 8% 6% 5% 5% 702 De Folgeren noord x 1% 1% 1% 1% x 703 De Folgeren centrum 36 6% 4% 5% 3% 4% 704 Fennepark x 0% 1% 1% 0% 0% 705 Burmaniapark 13 4% 5% 3% 2% 7% 706 Vrijburgh 9 7% 5% 2% 1% 5% 801 De Swetten west % 10% 9% 6% 4% 802 De Swetten centrum 82 9% 10% 6% 6% 2% 803 De Swetten oost 15 3% 2% 2% 1% 0% Sociale gegevens 901 De Bouwen noord 24 7% 8% 7% 4% 2% 902 De Bouwen west 29 5% 3% 4% 3% 2% 903 De Bouwen oost 63 10% 12% 8% 7% 6% 904 De Bouwen zuid 30 8% 7% 6% 6% 1% 1001 Noord-Oost noord % 15% 12% 9% 4% 1002 Noord-Oost west 36 13% 10% 3% 7% 5% 1003 Noord-Oost zuid 62 12% 11% 10% 8% 4% 1004 Noord-Oost oost % 19% 18% 12% 6% 1301 De Trisken centrum 95 22% 25% 19% 12% 5% 1302 De Trisken rondom 75 7% 5% 5% 3% 3% 1303 Himsterhout 6 1% 1% 2% 0% 5% 2104 Opeinde, onder de Vaart 18 4% 4% 3% 3% 3% 2105 Opeinde, boven de Vaart x 0% 1% 0% 0% x 2109 Nijega 5 3% 2% 2% 1% x 2110 Oudega 23 3% 3% 3% 2% 4% 2114 De Tike x 1% 1% 1% 0% x 2201 Buitengebied west x 1% 1% 1% 0% x 2202 De Wilgen / Smalle Ee x 0% 0% 0% 0% x 2203 Sanding x 0% 1% 1% 0% x 2206 Boornbergum 44 6% 5% 3% 3% 2% 2213 Veenhoop / Goëngahuizen x 1% 1% 1% 0% x 2307 Drachtstercompagnie 13 3% 1% 2% 1% 1% 2308 Houtigehage 33 8% 7% 5% 5% 6% 2311 Rottevalle 22 4% 5% 5% 3% 3% % 7% 6% 4% 4% Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 111

112 Opleiding en arbeidssituatie, per wijk opleiding (16-64 jarigen) 1 Centrum 21% 2 De Wiken 34% 3 De Singels 20% 4 De Drait 19% 4a Drachtstervaart 12% 6 De Venen 25% arbeidssituatie (16-64 jarigen) 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 23% 7a Fennepark 13% 7b Burmaniap./Vrijburgh 17% 8 De Swetten 26% 9 De Bouwen 42% 10 Noord-Oost 38% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost lager onderwijs vmbo / lbo / mavo 29% 12% 31% 17% 29% 26% 0% 20% 40% 60% 80% 100% mbo / havo / vwo hbo / universiteit 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 0% 20% 40% 60% 80% 100% meer dan 2 dagen per week maximaal 2 dagen per week Sociale gegevens Bron: Bewonersenquête (najaar 2015). Het afgebeelde percentage omvat de eerste twee staven. Niet-werkende werkzoekenden, per wijk Wijkindeling totaal totaal in % > 12 maand in % naar geslacht in % abs jr >3 jaar man vrouw 1 Centrum 60 7% 6% 5% 2% x 10% 7% 2 De Wiken % 10% 10% 5% 2% 13% 13% 3 De Singels 130 5% 5% 3% 2% 1% 6% 5% 4 De Drait 320 6% 5% 4% 2% 1% 6% 7% 4a Drachtstervaart x x 3% 2% x x x x 6 De Venen % 9% 9% 6% 2% 14% 12% 7 De Folgeren 210 8% 6% 5% 3% 1% 8% 8% 7a Fennepark x x 3% 3% x x x x 7b Burmaniapark/Vrijburgh 80 10% 4% 6% x x x x 8 De Swetten % 10% 8% 5% 2% 12% 12% 9 De Bouwen % 11% 12% 5% 3% 16% 15% 10 Noord-Oost % 12% 13% 7% 3% 20% 16% 13 De Trisken % 9% 8% 5% 2% 13% 13% 13a Himsterhout 70 6% 3% 2% 2% x 6% 7% Drachten totaal % 8% 7% 4% 2% 11% 10% 21 Buitengebied Noord 180 6% 5% 4% x x 6% 5% 22 Buitengebied West x x 4% 3% x x x x 23 Buitengebied Oost 200 7% 7% 6% x x 9% 7% Buitengebied totaal 520 6% 5% 4% 2% 1% 7% 6% % 7% 6% 3% 1% 10% 9% Bron: UWV Werkbedrijf en Bewonersenquête (subjectief inkomen). Meetdatum: 31 december 2014 (in grijs: 31 december 2012 en 31 december 2010); najaar 2015 (subjectief inkomen). Definities: Let op: gewijzigde definitie. Niet-werkende werkzoekenden 2015 zijn personen van 15 t/m 74 jaar die bij UWV Werkbedrijf staan ingeschreven en op zoek zijn naar werk voor minimaal 1 uur per week. Weergegeven wordt het totaal aantal (absoluut en in % van het totaal aantal inwoners van 15 t/m 74 jaar), met een inschrijvingsduur van 1-3 jaar of langer dan 3 jaar (in % van het totaal aantal inwoners van 15 t/m 74 jaar) en naar geslacht (in % van het aantal mannelijke resp. vrouwelijke inwoners van 15 t/m 74 jaar). Deze aantallen zijn afgerond op tientallen en niet beschikbaar voor de buurten in Drachten. Het totaal percentage wordt ook weergegeven voor 2011 en 2013 maar dan volgens de oude definitie: personen van 15 t/m 64 jaar op zoek naar werk voor minimaal 12 uur per week (in % van inwoners van 15 t/m 64 jaar). Het subjectief inkomen (rechtergrafiek hierboven) laat zien tot welke inkomensgroepen bewoners zichzelf rekenen. Daarbij werden geen inkomensgrenzen genoemd. 112 Wijkatlas Smallingerland 2016

113 Niet-werkende werkzoekenden, per buurt Buurtindeling totaal totaal in % > 12 maand in % naar geslacht in % abs jr >3 jaar man vrouw 101 Centrum x x 6% 5% x x x x 201 De Wiken noord x x 9% 7% x x x x 202 De Wiken west x x 13% 13% x x x x 203 De Wiken noordoost x x 13% 10% x x x x 204 De Wiken centrum x x 13% 13% x x x x 205 De Wiken zuid x x 9% 9% x x x x 206 De Wiken oost x x 6% 5% x x x x 301 De Peppel x x 4% 2% x x x x 302 De Singels west x x 5% 5% x x x x 303 De Singels oost x x 5% 2% x x x x 304 De Singels zuid x x 3% 2% x x x x 401 De Drait zuid x x 4% 2% x x x x 402 De Drait west x x 3% 2% x x x x 403 De Drait noordoost x x 6% 4% x x x x 404 De Drait zuidoost x x 5% 4% x x x x 405 De Drait noordwest x x 3% 3% x x x x 406 De Drait zuidwest x x 6% 6% x x x x Drachtstervaart x x 3% 2% x x x x 601 De Venen noord x x 5% 4% x x x x 602 De Venen centrum x x 12% 13% x x x x 603 De Venen zuid x x 5% 4% x x x x 701 De Folgeren zuidwest x x 7% 6% x x x x 702 De Folgeren noord x x 4% 3% x x x x 703 De Folgeren centrum x x 6% 5% x x x x 704 Fennepark x x 3% 3% x x x x 705 Burmaniapark x x 4% 5% x x x x 706 Vrijburgh x x 4% 10% x x x x 801 De Swetten west x x 12% 9% x x x x 802 De Swetten centrum x x 10% 8% x x x x 803 De Swetten oost x x 5% 5% x x x x Sociale gegevens 901 De Bouwen noord x x 10% 10% x x x x 902 De Bouwen west x x 7% 9% x x x x 903 De Bouwen oost x x 12% 13% x x x x 904 De Bouwen zuid x x 11% 13% x x x x 1001 Noord-Oost noord x x 12% 14% x x x x 1002 Noord-Oost west x x 7% 6% x x x x 1003 Noord-Oost zuid x x 7% 8% x x x x 1004 Noord-Oost oost x x 17% 18% x x x x 1301 De Trisken centrum x x 19% 16% x x x x 1302 De Trisken rondom x x 6% 5% x x x x 1303 Himsterhout x x 3% 2% x x x x 2104 Opeinde, onder de Vaart } 80 6% 5% 5% 2% x 8% 7% 2105 Opeinde, boven de Vaart 3% 2% 2109 Nijega 10 3% 2% 3% x x x x 2110 Oudega 80 6% 5% 4% 2% x 7% 5% 2114 De Tike 10 4% 7% 5% x x x x 2201 Buitengebied west x x 2% 2% x x x x 2202 De Wilgen / Smalle Ee 10 4% 1% 1% x x x x 2203 Sanding x x 5% 2% x x x x 2206 Boornbergum x x 5% 5% x x x x 2213 Veenhoop / Goëngahuizen x x 2% 2% x x x x 2307 Drachtstercompagnie 60 7% 6% 4% 2% x 7% 7% 2308 Houtigehage 70 10% 8% 7% 3% 1% 11% 9% 2311 Rottevalle 70 7% 6% 6% 2% 2% 9% 6% % 7% 6% 3% 1% 10% 9% Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 113

114 Vrijwilligerswerk en sportdeelname (in %), per wijk actief als vrijwilliger? doet aan sport? 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 31% 26% 34% 36% 32% 26% 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 50% 45% 63% 69% 67% 51% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 30% 42% 41% 24% 25% 23% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 66% 67% 62% 50% 48% 46% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 31% 39% 40% 38% 39% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 63% 74% 55% 64% 59% 32% 0% 20% 40% 60% 80% 58% 0% 20% 40% 60% 80% 100% georganiseerd niet georganiseerd Bron: Bewonersenquête (najaar 2015). Sociale gegevens Maatschappelijk werk, Wmo en abonnementen Lawei, per wijk Wijkindeling cliënten maat- Wmo schapp.werk (%) huish.hulp (%) indiv.vrz.(%) begeleid.(%) De Lawei abonnem. 1 Centrum 1% 12% 7% 4% 10% 2 De Wiken 3% 9% 7% 11% 4% 3 De Singels 2% 4% 3% 2% 12% 4 De Drait 2% 4% 3% 4% 8% 4a Drachtstervaart 3% 0% 4% 4% 10% 6 De Venen 3% 5% 4% 6% 6% 7 De Folgeren 2% 4% 3% 7% 7% 7a Fennepark 1% 2% 2% 2% 11% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 2% 8% 8% 5% 6% 8 De Swetten 3% 9% 5% 10% 5% 9 De Bouwen 2% 15% 10% 6% 5% 10 Noord-Oost 4% 11% 6% 12% 4% 13 De Trisken 5% 6% 4% 15% 6% 13a Himsterhout 1% 1% 4% 2% 9% Drachten totaal 3% 7% 5% 7% 7% 21 Buitengebied Noord 1% 5% 4% 2% 4% 22 Buitengebied West 2% 3% 1% 2% 9% 23 Buitengebied Oost 1% 6% 3% 4% 4% Buitengebied totaal 2% 5% 3% 3% 6% 2% 7% 5% 6% 7% Bron: Bestanden Stichting Maatschappelijk Werk Fryslân, Gemeente Smallingerland en De Lawei. Meetdatum: najaar Definities: Maatschappelijk werk is het aantal personen/huishoudens dat gedurende 12 maanden gebruik maakte van het algemeen maatschappelijk werk (in % van huishoudens). Wmo is het aantal personen dat op 1 oktober 2015 recht had op huishoudelijke hulp of begeleiding resp. aan wie in de loop van de voorgaande 12 maanden een individuele voorziening werd toegekend (woningaanpassing, vervoer, rolstoel) (in % van inwoners vanaf 60 jaar). Abonnementhouders van De Lawei zijn personen die in het eerste deel van het seizoen 2015/2016 kaarten hebben gereserveerd voor voorstellingen, in % van het totaal aantal inwoners. Vrijwilligers zijn bewoners vanaf 16 jaar die vrijwilligerswerk doen. Sportdeelname zijn bewoners van 16 jaar die sporten: georganiseerd (bij een vereniging, sportschool of anders georganiseerd) of alleen ongeorganiseerd. Het afgebeelde percentage toont beide groepen samen. 114 Wijkatlas Smallingerland 2016

115 Maatschappelijk werk, Wmo en abonnementen Lawei, per buurt Buurtindeling cliënten maat- Wmo schapp.werk (%) huish.hulp (%) indiv.vrz.(%) begeleid.(%) De Lawei abonnem. 101 Centrum 1% 12% 7% 4% 10% 201 De Wiken noord 4% 6% 3% 9% 6% 202 De Wiken west 3% 6% 5% 9% 4% 203 De Wiken noordoost 4% 8% 11% 11% 4% 204 De Wiken centrum 3% 15% 9% 15% 3% 205 De Wiken zuid 3% 7% 9% 9% 4% 206 De Wiken oost 2% 6% 3% 8% 6% 301 De Peppel 2% 3% 3% 1% 11% 302 De Singels west 2% 3% 5% 4% 9% 303 De Singels oost 1% 7% 3% 2% 19% 304 De Singels zuid 1% 1% 2% 1% 12% 401 De Drait zuid 3% 3% 2% 1% 9% 402 De Drait west 0% 1% 2% 2% 16% 403 De Drait noordoost 3% 6% 2% 4% 6% 404 De Drait zuidoost 2% 4% 4% 4% 7% 405 De Drait noordwest 1% 2% 2% 1% 9% 406 De Drait zuidwest 2% 6% 4% 7% 7% Drachtstervaart 3% 0% 4% 4% 10% 601 De Venen noord 2% 2% 4% 1% 7% 602 De Venen centrum 5% 7% 5% 10% 4% 603 De Venen zuid 2% 4% 1% 5% 8% 701 De Folgeren zuidwest 2% 6% 4% 10% 7% 702 De Folgeren noord 2% 1% 2% 2% 8% 703 De Folgeren centrum 2% 6% 2% 10% 5% 704 Fennepark 1% 2% 2% 2% 11% 705 Burmaniapark 2% 6% 8% 1% 6% 706 Vrijburgh 1% 15% 9% 12% 6% 801 De Swetten west 3% 6% 6% 12% 4% 802 De Swetten centrum 3% 14% 6% 11% 5% 803 De Swetten oost 1% 7% 4% 4% 8% 901 De Bouwen noord 2% 11% 6% 7% 5% 902 De Bouwen west 1% 18% 12% 2% 6% 903 De Bouwen oost 3% 9% 11% 10% 5% 904 De Bouwen zuid 1% 20% 10% 8% 5% Sociale gegevens 1001 Noord-Oost noord 4% 10% 5% 14% 4% 1002 Noord-Oost west 2% 6% 4% 6% 5% 1003 Noord-Oost zuid 3% 13% 6% 9% 5% 1004 Noord-Oost oost 5% 14% 7% 15% 4% 1301 De Trisken centrum 9% 24% 17% 95% 3% 1302 De Trisken rondom 4% 4% 2% 8% 7% 1303 Himsterhout 1% 1% 4% 2% 9% 2104 Opeinde, onder de Vaart 1% 6% 5% 3% 5% 2105 Opeinde, boven de Vaart 2% 5% 4% 1% 6% 2109 Nijega 1% 5% 3% 4% 4% 2110 Oudega 1% 4% 4% 1% 3% 2114 De Tike 1% 5% 1% 2% 6% 2201 Buitengebied west 0% 2% 3% 2% 8% 2202 De Wilgen / Smalle Ee 4% 3% 0% 0% 15% 2203 Sanding 0% 0% 0% 0% 19% 2206 Boornbergum 2% 5% 2% 4% 6% 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 2% 1% 1% 3% 7% 2307 Drachtstercompagnie 1% 6% 2% 3% 4% 2308 Houtigehage 2% 4% 4% 6% 4% 2311 Rottevalle 1% 7% 4% 5% 5% 2% 7% 5% 6% 7% Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 115

116 5 Leefbaarheid De inwoners beoordelen hun buurt in het algemeen gemiddeld met een 7,6: net zo hoog als in 2011 en Het cijfer voor de kwaliteit van de woonomgeving (inrichting straten, straatmeubilair) is de afgelopen jaren heel geleidelijk iets gestegen van 6,8 in 2008 naar 7,0 in 2013 en 7,1 in Ook het cijfer voor onderhoud van de bestrating is gestegen: van 6,1 in 2006 naar 6,3 in 2011 en 6,6 in Het cijfer voor groenonderhoud bleef gelijk. De sociale cohesie bleef de afgelopen jaren ongeveer constant. De sociale cohesie is het sterkst in de dorpen, en in Drachten in De Drait west en noordwest. Het cijfer voor vervuiling is gestegen van 6,4 in 2011 naar 6,6 in 2013 en 6,7 in Bewoners ervaren dus steeds minder vervuiling. Binnen Drachten neemt de bekendheid van de wijkraden verder af. Het aantal mensen uit Drachten dat zegt dat er een wijkraad in hun wijk is daalde van 69% in 2006 naar 51% in 2011 en 44% in In de dorpen is de bekendheid onverminderd groot: daar zegt 91% dat er een wijkraad of vereniging van dorpsbelang is. Van alle bewoners is 62% op de hoogte van het bestaan van wijkteams: net zo veel als in Het aantal bewoners dat zich verantwoordelijk voelt voor de wijk (82%) of actief was om de buurt te verbeteren (21%) is vrijwel gelijk aan dat in Het aandeel bewoners dat vindt dat de gemeente bewoners voldoende betrekt bij veranderingen in de buurt (25%) is de afgelopen twee jaar niet noemenswaardig veranderd. In vergelijking met 2013 willen de bewoners meer geld besteden aan bestrijding van wateroverlast en minder aan hondenpoep. Bij de politie werden in 2014/2015 meer incidenten jeugdoverlast geregistreerd, maar juist minder vernielingen en vandalisme. Al met al vindt 15% van de bewoners dat hun buurt afgelopen jaar vooruit ging (in %) en 12% zag achteruitgang. Overzicht leefbaarheidsgegevens (rapportcijfers), per wijk Wijkindeling buurt in het kwaliteit onderhoud onderhoud sociale vervuiling algemeen woonomgev. bestrating groen cohesie Leefbaarheid 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniapark/Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout Drachten totaal 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost Buitengebied totaal 3 gem.(7,6) 3 gem.(7,1) 3 gem.(6,6) 3 gem.(6,5) 3 gem.(6,3) 3 gem.(6,7) Exacte cijfers en definities: blz.118 blz.118 blz.118 blz.118 blz.120 blz.120 De verticale hulplijnen in deze grafieken komen 2013 overeen met het gemeentelijke gemiddelde Wijkatlas Smallingerland 2016

117 Overzicht leefbaarheidsgegevens (rapportcijfers), per buurt Buurtindeling buurt in het kwaliteit onderhoud onderhoud sociale vervuiling algemeen woonomgev. bestrating groen cohesie 101 Centrum 201 De Wiken noord 202 De Wiken west 203 De Wiken noordoost 204 De Wiken centrum 205 De Wiken zuid 206 De Wiken oost 301 De Peppel 302 De Singels west 303 De Singels oost 304 De Singels zuid 401 De Drait zuid 402 De Drait west 403 De Drait noordoost 404 De Drait zuidoost 405 De Drait noordwest 406 De Drait zuidwest Drachtstervaart 601 De Venen noord 602 De Venen centrum 603 De Venen zuid 701 De Folgeren zuidwest 702 De Folgeren noord 703 De Folgeren centrum 704 Fennepark 705 Burmaniapark 706 Vrijburgh 801 De Swetten west 802 De Swetten centrum 803 De Swetten oost 901 De Bouwen noord 902 De Bouwen west 903 De Bouwen oost 904 De Bouwen zuid 1001 Noord-Oost noord 1002 Noord-Oost west 1003 Noord-Oost zuid 1004 Noord-Oost oost 1301 De Trisken centrum 1302 De Trisken rondom 1303 Himsterhout Leefbaarheid 2104 Opeinde, onder de Vaart 2105 Opeinde, boven de Vaart 2109 Nijega 2110 Oudega 2114 De Tike 2201 Buitengebied west 2202 De Wilgen / Smalle Ee 2203 Sanding 2206 Boornbergum 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 2307 Drachtstercompagnie 2308 Houtigehage 2311 Rottevalle 3 gem.(7,6) 3 gem.(7,1) 3 gem.(6,6) 3 gem.(6,5) 3 gem.(6,3) 3 gem.(6,7) Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 117

118 Score algemene evaluatie van de buurt, per buurt Score algemene evaluatie van de buurt 4,8-7,2 7,3-7,7 7,8-8,1 8,2-8,7 Oordeel bewoners over fysieke woonomgeving, per wijk Wijkindeling cijfer algemeen alg.eval.buurt woonom- onderh. onderh. gladheids- zorg bew geving bestrating groen bestrijding huis&tuin 1 Centrum 7,5 7,3 7,7 7,5 7,0 6,4 6,4 6,6 7,1 2 De Wiken 7,2 7,3 7,1 7,1 6,6 6,2 6,5 5,2 6,5 3 De Singels 8,0 7,9 8,3 8,3 7,4 7,1 6,6 5,6 7,5 4 De Drait 7,9 7,7 8,0 7,9 7,4 6,8 6,7 6,2 7,1 4a Drachtstervaart 7,9 7,9 8,2 8,1 7,0 6,2 6,4 5,0 7,6 Leefbaarheid 6 De Venen 7,1 7,3 7,2 7,2 6,6 5,9 6,5 5,7 6,3 7 De Folgeren 7,5 7,5 7,6 7,5 6,9 6,6 6,1 5,7 7,1 7a Fennepark 8,4 8,4 8,6 8,6 8,0 7,1 7,1 6,6 7,9 7b Burmaniapark/Vrijburgh 7,8 7,7 7,7 7,5 7,3 7,0 6,3 4,8 7,4 8 De Swetten 7,5 7,5 7,4 7,4 7,0 6,5 6,5 5,5 6,7 9 De Bouwen 7,4 7,4 7,5 7,6 6,9 6,2 6,7 6,0 6,7 10 Noord-Oost 7,3 7,2 7,3 6,9 6,8 6,1 6,4 5,0 6,2 13 De Trisken 6,9 7,0 6,3 6,5 6,6 6,4 6,1 5,4 6,1 13a Himsterhout 8,2 8,3 8,2 8,3 8,0 7,6 7,5 5,8 7,8 Drachten totaal 7,5 7,5 7,6 7,5 7,0 6,5 6,5 5,6 6,9 21 Buitengebied Noord 7,7 7,6 8,1 7,7 7,0 6,7 6,4 5,9 7,3 22 Buitengebied West 8,1 8,0 8,2 8,4 7,5 7,0 6,6 6,6 7,6 23 Buitengebied Oost 7,6 7,6 7,9 7,9 7,1 6,6 6,2 6,0 7,3 Buitengebied totaal 7,8 7,7 8,1 8,0 7,2 6,7 6,4 6,1 7,4 7,6 7,6 7,7 7,6 7,1 6,6 6,5 5,7 7,0 (2013) 7,6 7,6 7,0 6,5 6,5 5,6 6,9 (2011) 7,5 7,6 6,9 6,3 6,6 x 6,9 (2008) 7,5 7,6 6,8 6,3 6,5 x 6,9 Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar Definities: Cijfer algemeen is het gemiddelde rapportcijfer dat mensen gaven voor hun buurt in het algemeen, de eerste vraag in de enquête. De algemene evaluatie van de buurt is een schaalscore van 0 (slecht) tot 10 (goed) gebaseerd op stellingen (definitie: zie blz.122). Daarna volgen in de tabellen rapportcijfers voor: kwaliteit van de woonomgeving (inrichting straten, bankjes enz., niet het onderhoud), onderhoud van bestrating, onderhoud van het openbare groen, gladheidsbestrijding en de zorg van bewoners voor huis en tuin (onderhoud woning, tuin enz.). 118 Wijkatlas Smallingerland 2016

119 Oordeel bewoners over fysieke woonomgeving, per buurt Buurtindeling cijfer algemeen alg.eval.buurt woonom- onderh. onderh. gladheids- zorg bew geving bestrating groen bestrijding huis&tuin 101 Centrum 7,5 7,3 7,7 7,5 7,0 6,4 6,4 6,6 7,1 201 De Wiken noord 7,6 7,5 7,2 7,4 6,4 6,0 6,4 4,4 6,6 202 De Wiken west 7,2 7,0 7,2 7,0 6,7 6,3 6,0 5,7 6,3 203 De Wiken noordoost 7,0 7,2 7,0 7,0 6,6 6,1 6,1 4,2 6,4 204 De Wiken centrum 7,2 7,3 6,7 7,0 6,7 6,2 6,9 5,4 6,5 205 De Wiken zuid 7,0 7,4 7,2 7,0 6,7 6,5 6,6 6,0 6,3 206 De Wiken oost 7,5 7,4 7,3 7,6 6,6 6,1 6,3 4,9 6,8 301 De Peppel 7,8 7,8 8,1 8,0 7,2 6,8 6,6 6,1 7,6 302 De Singels west 7,9 7,8 8,3 8,2 7,3 7,0 6,7 5,0 7,3 303 De Singels oost 8,1 7,9 8,5 8,6 7,6 7,2 6,7 6,2 7,6 304 De Singels zuid 8,3 8,4 8,7 8,8 7,9 7,7 6,5 5,9 8,2 401 De Drait zuid 8,0 8,0 8,1 8,4 7,6 6,5 6,7 6,0 7,8 402 De Drait west 8,3 8,0 8,7 8,5 7,8 7,3 6,9 5,6 8,0 403 De Drait noordoost 7,6 7,5 7,6 7,5 7,2 6,2 6,2 6,4 6,6 404 De Drait zuidoost 7,6 7,5 7,6 7,6 7,3 7,0 6,9 6,3 6,9 405 De Drait noordwest 7,9 7,8 8,3 8,1 7,4 6,9 6,6 6,6 7,6 406 De Drait zuidwest 7,9 7,7 7,8 7,7 7,3 6,9 6,8 6,1 6, Drachtstervaart 7,9 7,9 8,2 8,1 7,0 6,2 6,4 5,0 7,6 601 De Venen noord 7,5 7,5 7,7 7,8 6,6 6,2 6,4 6,3 7,1 602 De Venen centrum 6,8 7,2 6,7 6,7 6,4 5,7 6,4 5,8 5,5 603 De Venen zuid 7,3 7,5 7,7 7,7 7,1 6,1 6,7 5,2 7,3 701 De Folgeren zuidwest 7,4 7,4 7,4 6,9 7,1 6,9 6,6 6,0 7,2 702 De Folgeren noord 7,7 7,7 7,7 7,8 6,7 6,3 5,6 5,9 7,3 703 De Folgeren centrum 7,5 7,5 7,8 7,8 6,9 6,5 6,1 5,4 6,9 704 Fennepark 8,4 8,4 8,6 8,6 8,0 7,1 7,1 6,6 7,9 705 Burmaniapark 7,9 7,8 7,7 7,6 7,6 7,5 6,4 4,7 7,4 706 Vrijburgh 7,6 7,2 7,7 7,4 6,2 5,1 6,0 5,4 7,4 801 De Swetten west 7,4 7,3 7,3 7,3 6,9 6,4 6,2 5,3 6,2 802 De Swetten centrum 7,4 7,4 7,0 7,1 6,9 6,3 6,9 5,0 6,7 803 De Swetten oost 7,7 7,8 8,2 8,2 7,3 6,9 6,7 6,6 7,5 901 De Bouwen noord 7,2 7,0 7,6 7,5 6,6 6,2 6,8 5,1 6,5 902 De Bouwen west 7,4 7,4 7,5 7,9 7,0 6,3 6,8 6,9 7,0 903 De Bouwen oost 7,4 7,5 7,3 7,4 6,9 6,1 6,4 5,8 6,2 904 De Bouwen zuid 7,6 7,5 7,8 7,9 7,1 6,4 7,0 6,3 7, Noord-Oost noord 7,3 7,3 7,4 6,8 6,7 6,1 6,2 4,8 5, Noord-Oost west 7,3 7,2 7,3 7,3 7,0 6,1 6,6 6,6 6, Noord-Oost zuid 7,1 7,2 7,1 7,1 6,9 5,9 6,1 4,9 6, Noord-Oost oost 7,3 7,1 7,2 6,8 6,8 6,4 7,0 4,9 6,5 Leefbaarheid 1301 De Trisken centrum 6,3 6,5 4,8 5,4 6,1 6,0 5,8 5,3 5, De Trisken rondom 7,0 7,1 6,7 6,8 6,7 6,5 6,2 5,4 6, Himsterhout 8,2 8,3 8,2 8,3 8,0 7,6 7,5 5,8 7, Opeinde, onder de Vaart 7,4 7,6 7,9 7,7 6,7 6,9 6,3 5,5 6, Opeinde, boven de Vaart 8,0 7,6 8,1 7,7 7,7 7,2 6,8 5,9 7, Nijega 7,5 7,3 8,1 7,2 7,1 6,3 6,2 6,5 7, Oudega 7,8 7,6 8,2 7,8 6,9 6,5 6,3 6,0 7, De Tike 8,1 8,1 8,3 8,1 7,2 6,4 6,1 5,9 7, Buitengebied west 8,0 8,1 8,5 8,7 7,4 6,9 6,6 7,4 8, De Wilgen / Smalle Ee 8,0 8,2 8,5 8,5 7,5 7,1 6,4 7,4 7, Sanding 8,5 8,7 8,5 8,9 8,2 7,6 6,6 6,2 8, Boornbergum 8,0 7,8 8,0 8,1 7,3 7,0 6,7 6,3 7, Veenhoop / Goëngahuizen 8,2 8,0 8,0 8,4 7,4 6,2 5,8 6,8 7, Drachtstercompagnie 7,6 7,7 8,0 8,0 6,7 6,0 6,2 5,9 7, Houtigehage 7,5 7,6 7,8 8,0 7,2 6,6 6,2 5,6 7, Rottevalle 7,7 7,5 7,8 7,7 7,4 7,1 6,3 6,3 7,2 7,6 7,6 7,7 7,6 7,1 6,6 6,5 5,7 7,0 Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 119

120 Score sociale cohesie, per buurt Score sociale cohesie 4,6-5,9 6,0-6,3 6,4-6,7 6,8-7,8 Oordeel bewoners over sociale woonomgeving, per wijk Wijkindeling score soc.cohesie samenleven samenlev. betrokkenh. levendig- ver- ongewenste inkomens.gr. jong&oud bij de buurt heid vuiling activiteiten 1 Centrum 6,3 6,1 7,2 7,1 6,8 7,2 6,3 6,9 2 De Wiken 5,7 5,8 6,6 6,7 6,1 6,0 6,2 7,4 3 De Singels 6,5 6,5 7,3 7,2 6,8 6,3 7,2 8,4 4 De Drait 6,5 6,3 7,0 7,2 6,7 6,6 7,0 8,3 4a Drachtstervaart 6,8 6,7 7,5 7,5 7,1 6,9 6,9 8,1 Leefbaarheid 6 De Venen 6,0 5,9 6,7 6,7 6,3 6,3 6,2 7,6 7 De Folgeren 6,4 6,3 7,0 7,0 6,4 6,2 6,7 8,0 7a Fennepark 6,9 6,9 7,7 7,7 7,1 6,7 7,4 8,8 7b Burmaniapark/Vrijburgh 6,3 6,1 7,0 7,2 6,6 6,5 7,3 8,5 8 De Swetten 6,1 6,2 6,7 7,0 6,3 6,4 6,6 7,9 9 De Bouwen 6,1 6,2 6,8 6,8 6,5 6,6 6,6 7,2 10 Noord-Oost 6,0 6,1 6,6 6,9 6,3 6,3 5,7 6,8 13 De Trisken 5,2 5,7 6,3 6,5 5,6 6,0 5,7 7,4 13a Himsterhout 6,5 6,6 7,3 7,4 6,7 6,4 7,4 8,8 Drachten totaal 6,1 6,2 6,9 7,0 6,4 6,4 6,6 7,8 21 Buitengebied Noord 7,1 7,0 7,3 7,3 7,1 6,6 7,0 8,3 22 Buitengebied West 6,9 7,1 7,5 7,6 7,1 6,5 7,4 8,9 23 Buitengebied Oost 7,1 7,0 7,3 7,3 7,0 6,4 6,5 8,1 Buitengebied totaal 7,0 7,0 7,4 7,4 7,1 6,5 7,0 8,4 6,3 6,3 7,0 7,1 6,6 6,4 6,7 7,9 (2013) 6,3 7,0 7,1 6,5 6,4 6,6 8,0 (2011) 6,3 6,9 7,0 6,5 6,3 6,4 8,0 (2008) 6,4 6,9 7,0 6,5 6,4 6,6 8,0 Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar Definities: De score sociale cohesie is een schaalscore van 0 (slecht) tot 10 (goed) gebaseerd op stellingen. Zie blz.122 voor de exacte definitie en blz.123 voor de achterliggende stellingen. Daarna volgen in de tabellen de gemiddelde rapportcijfers voor: samenleven van de verschillende inkomensgroepen en van jong en oud (gaan de mensen van verschillende inkomensgroepen resp. leeftijdsgroepen in de buurt op een prettige manier met elkaar om?), betrokkenheid bij de buurt (betrokkenheid en verantwoordelijkheid van buurtbewoners voor buurt en medebewoners), levendigheid in de buurt, vervuiling (last van zwerfvuil, verkeerd geplaatst vuilnis, hondenpoep enz.) en ongewenste activiteiten (overlast door bv. drugshandel, prostitutie, horeca enz.). 120 Wijkatlas Smallingerland 2016

121 Oordeel bewoners over sociale woonomgeving, per buurt Buurtindeling score soc.cohesie samenleven samenlev. betrokkenh. levendig- ver- ongewenste inkomens.gr. jong&oud bij de buurt heid vuiling activiteiten 101 Centrum 6,3 6,1 7,2 7,1 6,8 7,2 6,3 6,9 201 De Wiken noord 5,6 6,1 6,6 6,7 5,8 5,4 6,5 7,5 202 De Wiken west 5,5 5,6 6,4 6,7 5,9 5,6 5,9 7,8 203 De Wiken noordoost 5,7 5,7 6,5 6,7 6,0 5,7 6,3 7,4 204 De Wiken centrum 5,4 5,8 6,5 6,5 6,0 6,2 6,1 6,8 205 De Wiken zuid 6,0 5,6 6,4 6,7 6,2 6,1 6,2 7,5 206 De Wiken oost 5,8 6,0 7,0 7,1 6,4 6,2 6,4 7,6 301 De Peppel 6,0 6,4 7,2 7,2 6,4 5,8 7,5 8,9 302 De Singels west 6,5 6,5 7,2 7,2 6,8 6,5 7,0 8,3 303 De Singels oost 6,7 6,6 7,3 7,4 7,1 6,9 6,8 7,5 304 De Singels zuid 6,9 6,8 7,7 7,4 7,3 5,7 7,6 8,7 401 De Drait zuid 6,3 6,5 7,2 7,2 6,6 6,4 7,5 8,2 402 De Drait west 7,0 6,6 7,9 7,8 7,3 6,2 7,6 8,9 403 De Drait noordoost 6,2 6,0 6,9 7,1 6,2 6,8 6,2 8,0 404 De Drait zuidoost 6,1 6,2 6,7 7,0 6,4 6,7 6,9 8,2 405 De Drait noordwest 7,0 6,6 7,3 7,3 7,1 6,8 7,0 8,3 406 De Drait zuidwest 6,5 6,3 6,7 7,0 6,6 6,6 6,9 8, Drachtstervaart 6,8 6,7 7,5 7,5 7,1 6,9 6,9 8,1 601 De Venen noord 6,2 6,4 7,3 7,1 6,6 6,7 7,0 7,7 602 De Venen centrum 5,6 5,5 6,3 6,4 5,9 6,1 5,7 7,3 603 De Venen zuid 6,5 6,4 7,1 7,1 6,9 6,5 6,7 8,2 701 De Folgeren zuidwest 6,3 6,1 6,8 7,1 6,6 6,3 6,6 7,8 702 De Folgeren noord 6,3 6,3 7,0 7,0 6,5 6,2 6,9 8,6 703 De Folgeren centrum 6,5 6,5 7,1 7,0 6,3 6,2 6,7 7,8 704 Fennepark 6,9 6,9 7,7 7,7 7,1 6,7 7,4 8,8 705 Burmaniapark 6,1 6,1 7,0 7,2 6,5 6,6 7,3 8,6 706 Vrijburgh 6,8 6,2 6,7 7,1 7,0 6,2 7,5 8,1 801 De Swetten west 5,9 6,2 6,6 6,8 6,3 6,4 6,3 7,9 802 De Swetten centrum 5,8 6,0 6,6 6,8 6,2 6,3 7,1 8,0 803 De Swetten oost 6,6 6,7 7,2 7,6 6,6 6,6 6,5 7,9 901 De Bouwen noord 5,9 6,1 6,8 6,8 6,4 6,7 6,4 6,1 902 De Bouwen west 6,2 6,4 7,1 7,1 6,8 6,8 7,0 7,8 903 De Bouwen oost 6,0 5,8 6,5 6,5 6,3 6,3 6,2 7,0 904 De Bouwen zuid 6,5 6,7 7,1 6,8 6,7 6,7 6,8 7, Noord-Oost noord 6,1 5,9 6,6 7,1 6,2 6,2 5,5 7, Noord-Oost west 6,1 6,1 6,8 7,0 6,5 6,6 6,6 6, Noord-Oost zuid 6,0 6,1 6,4 6,7 6,2 6,1 5,8 6, Noord-Oost oost 5,8 6,2 6,7 6,9 6,5 6,6 5,8 6,6 Leefbaarheid 1301 De Trisken centrum 4,6 5,0 5,6 5,9 5,1 6,0 4,6 7, De Trisken rondom 5,4 5,8 6,6 6,7 5,7 6,0 6,1 7, Himsterhout 6,5 6,6 7,3 7,4 6,7 6,4 7,4 8, Opeinde, onder de Vaart 6,5 6,7 7,1 6,9 6,9 6,1 7,1 8, Opeinde, boven de Vaart 6,8 6,7 7,5 7,4 7,2 6,8 7,3 8, Nijega 7,4 6,6 7,3 7,5 7,3 6,4 6,9 8, Oudega 7,4 7,2 7,3 7,3 7,2 6,7 6,9 8, De Tike 7,8 7,5 7,8 7,7 7,7 6,8 6,8 8, Buitengebied west 7,3 7,0 7,8 7,9 7,5 6,4 7,0 8, De Wilgen / Smalle Ee 6,6 7,2 7,5 7,4 6,8 5,9 7,4 8, Sanding 6,7 6,9 7,6 7,5 7,2 6,2 8,1 9, Boornbergum 6,8 6,9 7,5 7,6 6,9 6,7 7,3 9, Veenhoop / Goëngahuizen 7,6 8,0 7,8 7,9 7,5 6,4 7,7 8, Drachtstercompagnie 7,3 7,1 7,3 7,2 7,0 6,4 6,4 7, Houtigehage 6,9 7,0 7,2 7,3 6,7 6,2 6,3 8, Rottevalle 7,0 7,0 7,4 7,5 7,1 6,6 6,8 8,2 6,3 6,3 7,0 7,1 6,6 6,4 6,7 7,9 Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 121

122 Stellingen over algemene evaluatie in de buurt, per wijk Wijkindeling het is vervelend om in deze buurt te wonen als het maar even kan ga ik uit deze buurt verhuizen helemaal mee niet eens/ mee helemaal helemaal mee niet eens/ mee helemaal mee eens eens niet oneens oneens mee oneens mee eens eens niet oneens oneens mee oneens 1 Centrum 0% 2% 9% 44% 45% 3% 2% 13% 38% 46% 2 De Wiken 1% 3% 14% 48% 34% 3% 10% 20% 34% 33% 3 De Singels 1% 0% 4% 33% 62% 0% 1% 8% 30% 62% 4 De Drait 0% 3% 5% 36% 55% 2% 5% 6% 35% 52% 4a Drachtstervaart 0% 0% 4% 40% 55% 1% 4% 8% 27% 60% 6 De Venen 0% 2% 15% 47% 36% 3% 7% 20% 38% 32% 7 De Folgeren 0% 1% 5% 49% 44% 3% 4% 11% 43% 39% 7a Fennepark 1% 0% 1% 28% 69% 1% 1% 3% 28% 66% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 1% 1% 9% 45% 45% 2% 4% 13% 34% 47% 8 De Swetten 1% 2% 11% 45% 41% 3% 8% 15% 32% 43% 9 De Bouwen 3% 4% 11% 46% 37% 4% 5% 15% 34% 42% 10 Noord-Oost 0% 3% 19% 48% 30% 4% 4% 15% 34% 42% 13 De Trisken 2% 5% 22% 48% 23% 8% 11% 25% 36% 20% 13a Himsterhout 0% 0% 5% 32% 63% 1% 2% 8% 36% 54% Drachten totaal 1% 2% 10% 43% 44% 3% 6% 13% 34% 44% 21 Buitengebied Noord 0% 0% 4% 38% 57% 2% 1% 10% 34% 53% 22 Buitengebied West 0% 1% 6% 31% 61% 1% 4% 9% 27% 60% 23 Buitengebied Oost 0% 2% 8% 40% 50% 1% 6% 10% 28% 55% Buitengebied totaal 0% 1% 6% 37% 56% 1% 4% 9% 30% 56% 1% 2% 10% 42% 46% 3% 5% 13% 34% 46% Wijkindeling de mensen in deze buurt blijven hier graag wonen als je in deze buurt woont heb je het goed getroffen helemaal mee niet eens/ mee helemaal helemaal mee niet eens/ mee helemaal mee eens eens niet oneens oneens mee oneens mee eens eens niet oneens oneens mee oneens 1 Centrum 18% 60% 19% 3% 0% 23% 52% 17% 5% 2% 2 De Wiken 12% 53% 28% 6% 1% 12% 48% 28% 10% 2% 3 De Singels 32% 59% 7% 2% 0% 34% 52% 7% 5% 2% 4 De Drait 26% 61% 12% 1% 1% 23% 55% 14% 5% 3% 4a Drachtstervaart 23% 62% 15% 1% 0% 33% 49% 12% 3% 3% Leefbaarheid 6 De Venen 14% 62% 19% 5% 0% 10% 46% 31% 10% 3% 7 De Folgeren 20% 65% 12% 3% 1% 14% 60% 16% 9% 2% 7a Fennepark 38% 60% 1% 1% 0% 47% 43% 3% 4% 4% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 16% 60% 20% 5% 0% 23% 54% 17% 4% 2% 8 De Swetten 18% 59% 21% 2% 0% 14% 51% 25% 7% 2% 9 De Bouwen 22% 64% 10% 4% 1% 24% 48% 19% 6% 3% 10 Noord-Oost 20% 56% 18% 5% 0% 14% 50% 25% 9% 2% 13 De Trisken 7% 46% 37% 8% 2% 7% 28% 46% 13% 5% 13a Himsterhout 20% 61% 19% 0% 0% 38% 47% 9% 2% 4% Drachten totaal 20% 59% 17% 3% 1% 20% 49% 21% 7% 3% 21 Buitengebied Noord 29% 63% 7% 2% 0% 24% 56% 12% 4% 3% 22 Buitengebied West 27% 63% 8% 3% 0% 35% 48% 8% 5% 5% 23 Buitengebied Oost 25% 60% 11% 3% 1% 21% 53% 17% 5% 3% Buitengebied totaal 27% 62% 8% 3% 0% 26% 53% 13% 5% 4% 21% 59% 16% 3% 0% 21% 50% 19% 7% 3% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar Definities score algemene evaluatie van de buurt (blz ) en score sociale cohesie (blz ): De scores algemene evaluatie van de buurt en sociale cohesie zijn schaalscores gebaseerd op de stellingen op deze pagina s. De scores lopen van 0 (zeer slecht) tot 10 (zeer goed). De scores zijn geen rapportcijfers, hoewel de interpretatie enigszins vergelijkbaar is. De score algemene evaluatie in de buurt is gebaseerd op de vier stellingen hierboven. De score sociale cohesie is gebaseerd op de vier stellingen op de volgende bladzijde. 122 Wijkatlas Smallingerland 2016

123 Stellingen over sociale cohesie in de buurt, per wijk Wijkindeling de mensen in de buurt kennen elkaar nauwelijks de mensen in de buurt gaan prettig met elkaar om helemaal mee niet eens/ mee helemaal helemaal mee niet eens/ mee helemaal mee eens eens niet oneens oneens mee oneens mee eens eens niet oneens oneens mee oneens 1 Centrum 4% 29% 33% 28% 6% 25% 58% 13% 3% 1% 2 De Wiken 3% 32% 38% 25% 2% 13% 59% 24% 3% 1% 3 De Singels 3% 17% 43% 32% 5% 30% 58% 9% 1% 1% 4 De Drait 2% 18% 37% 37% 6% 25% 59% 13% 2% 1% 4a Drachtstervaart 3% 13% 30% 47% 6% 33% 57% 7% 3% 0% 6 De Venen 7% 17% 40% 32% 5% 15% 62% 20% 4% 0% 7 De Folgeren 2% 18% 45% 32% 4% 22% 65% 11% 2% 0% 7a Fennepark 1% 16% 35% 41% 6% 39% 52% 7% 2% 0% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 2% 23% 38% 32% 6% 26% 59% 14% 2% 0% 8 De Swetten 3% 21% 40% 31% 5% 20% 56% 16% 6% 1% 9 De Bouwen 7% 20% 46% 22% 5% 22% 55% 19% 2% 1% 10 Noord-Oost 7% 19% 42% 30% 2% 18% 56% 20% 6% 1% 13 De Trisken 10% 31% 32% 25% 2% 9% 48% 33% 7% 2% 13a Himsterhout 4% 18% 37% 37% 4% 28% 59% 12% 1% 0% Drachten totaal 4% 21% 39% 31% 4% 21% 58% 17% 3% 1% 21 Buitengebied Noord 0% 6% 24% 51% 18% 31% 59% 8% 2% 0% 22 Buitengebied West 1% 10% 27% 50% 11% 30% 60% 5% 5% 0% 23 Buitengebied Oost 2% 8% 23% 46% 22% 30% 58% 9% 3% 0% Buitengebied totaal 1% 8% 24% 49% 17% 31% 59% 7% 3% 0% 4% 19% 36% 35% 7% 23% 58% 15% 3% 1% Wijkindeling ik woon in gezellige buurt met veel saamhorigheid ik voel me thuis bij de mensen in deze buurt helemaal mee niet eens/ mee helemaal helemaal mee niet eens/ mee helemaal mee eens eens niet oneens oneens mee oneens mee eens eens niet oneens oneens mee oneens 1 Centrum 9% 32% 42% 13% 3% 12% 52% 27% 7% 2% 2 De Wiken 5% 24% 45% 21% 5% 7% 39% 39% 11% 3% 3 De Singels 6% 43% 35% 13% 2% 11% 57% 24% 8% 1% 4 De Drait 10% 39% 34% 15% 2% 13% 54% 25% 6% 2% 4a Drachtstervaart 10% 38% 41% 10% 1% 14% 50% 28% 7% 1% 6 De Venen 5% 35% 39% 19% 3% 4% 49% 35% 10% 3% 7 De Folgeren 6% 34% 48% 11% 1% 9% 57% 27% 5% 2% 7a Fennepark 10% 49% 31% 8% 2% 17% 62% 15% 5% 0% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 5% 33% 44% 15% 3% 9% 48% 36% 6% 1% 8 De Swetten 6% 32% 45% 14% 4% 8% 49% 31% 8% 4% 9 De Bouwen 10% 32% 40% 14% 4% 14% 44% 31% 7% 4% 10 Noord-Oost 6% 33% 41% 12% 8% 9% 51% 28% 10% 3% 13 De Trisken 1% 22% 41% 27% 9% 3% 39% 38% 14% 6% 13a Himsterhout 5% 36% 45% 11% 3% 11% 60% 22% 7% 0% Drachten totaal 6% 34% 41% 15% 4% 10% 50% 30% 8% 3% Leefbaarheid 21 Buitengebied Noord 15% 48% 28% 7% 3% 16% 54% 23% 5% 2% 22 Buitengebied West 13% 46% 27% 12% 2% 15% 55% 21% 7% 2% 23 Buitengebied Oost 17% 46% 27% 7% 3% 17% 53% 22% 5% 3% Buitengebied totaal 15% 47% 27% 8% 3% 16% 54% 22% 6% 3% 8% 36% 38% 14% 4% 11% 51% 28% 8% 3% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 123

124 Wijkraden en Verenigingen van Dorpsbelang, per wijk Wijkindeling "Is er in uw wijk of dorp Zo ja: "Weet u wat de Wijkraad "Vindt u dat Wijkraden of Ver.v. een Wijkraad of Vereniging of Vereniging van Dorpsbelang Dorpsbel.een goede manier zijn van Dorpsbelang?" in uw wijk of dorp doet?" om de bevolking te betrekken?" ja nee weet niet ja, goed beetje geen idee ja nee weet niet 1 Centrum 19% 23% 58% 30% 53% 18% 56% 4% 41% 2 De Wiken 27% 7% 67% 17% 57% 26% 53% 5% 42% 3 De Singels 45% 15% 40% 26% 61% 12% 62% 4% 34% 4 De Drait 53% 7% 40% 8% 69% 24% 60% 5% 35% 4a Drachtstervaart 31% 20% 49% 32% 50% 18% 61% 7% 32% 6 De Venen 58% 6% 36% 16% 72% 12% 53% 7% 39% 7 De Folgeren 58% 3% 40% 23% 65% 11% 62% 4% 34% 7a Fennepark 50% 12% 38% 26% 63% 11% 63% 5% 32% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 45% 9% 47% 32% 57% 11% 66% 3% 31% 8 De Swetten 27% 13% 60% 15% 56% 29% 55% 6% 39% 9 De Bouwen 59% 3% 38% 19% 66% 15% 61% 7% 31% 10 Noord-Oost 43% 5% 52% 12% 77% 11% 58% 6% 36% 13 De Trisken 61% 1% 38% 7% 64% 30% 56% 10% 33% 13a Himsterhout 13% 27% 60% 11% 60% 30% 61% 4% 35% Drachten totaal 44% 9% 48% 17% 65% 19% 58% 6% 36% 21 Buitengebied Noord 92% 2% 6% 39% 57% 4% 84% 2% 14% 22 Buitengebied West 91% 0% 9% 41% 51% 8% 78% 5% 17% 23 Buitengebied Oost 90% 1% 9% 43% 47% 10% 79% 3% 19% Buitengebied totaal 91% 1% 8% 41% 52% 7% 81% 3% 16% 53% 7% 40% 25% 61% 15% 63% 5% 32% (2013) 55% 8% 38% 28% 59% 13% 64% 4% 32% (2011) 59% 7% 33% 30% 57% 13% 45% 5% 50% (2008) 64% 6% 30% 28% 61% 10% 67% 4% 29% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar Definities: De laatste vraag uit de tabel (rechterkolommen) was voluit Vindt u dat Wijkraden of Verenigingen van Dorpsbelang een goede manier zijn om de bevolking te betrekken bij het verbeteren van het leefklimaat?. Aan de mensen die ja of nee antwoordden werd uitsluitend in 2011 ook gevraagd hun antwoord te motiveren. Dat was waarschijnlijk een reden waarom in 2011 veel meer mensen dan in andere jaren het antwoord weet niet hebben aangekruist. De cijfers uit 2011 zijn bij deze vraag dan ook niet te vergelijken met cijfers uit andere jaren. Leefbaarheid 124 Wijkatlas Smallingerland 2016

125 Bekendheid van en contacten met wijkteams, per wijk Wist u van het bestaan van de wijkteams? 1 Centrum 47% 2 De Wiken 55% 3 De Singels 67% 4 De Drait 63% 4a Drachtstervaart 54% 6 De Venen 73% Zo ja: ooit probleem openbare ruimte gemeld? 1 Centrum 14% 2 De Wiken 18% 3 De Singels 23% 4 De Drait 20% 4a Drachtstervaart 17% 6 De Venen 20% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 63% 71% 60% 56% 57% 55% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 27% 33% 18% 23% 20% 17% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 60% 57% 68% 64% 74% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 18% 18% 24% 26% 24% (2013) (2011) 62% 62% 64% 0% 20% 40% 60% 80% 100% (2013) (2011) 21% 22% 24% 0% 20% 40% 60% 80% 100% ja nee ja nee Indien probleem gemeld: is er iets mee gedaan? ja, binnen twee werkdagen 47% ja, maar niet binnen twee dagen 30% nee, niets mee gedaan 10% nog niet (niet snel op te lossen) 3% weet ik niet 10% 0% 20% 40% 60% 80% 100% ja nee 13% Indien iets mee gedaan: naar tevredenheid opgelost? 87% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Worden bewoners voldoende geïnformeerd en betrokken? Krijgt u genoerg informatie over werkzaamheden in de openbare ruimte bij u in de buurt? 1 Centrum 55% 17% 2 De Wiken 30% 30% 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 62% 48% 39% 46% 22% 24% 33% 22% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 35% 32% 34% 25% 28% 31% 39% 26% 47% 28% 36% 30% Vindt u dat de gemeente bewoners voldoende betrekt bij veranderingen in de buurt? 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 37% 21% 24% 18% 31% 23% 29% 21% 24% 23% 30% 24% 26% 30% 20% 16% 23% 27% 17% 30% 34% 19% 28% 29% Leefbaarheid 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 31% 40% 34% 30% 41% 19% 37% 22% 38% 29% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 15% 31% 20% 21% 20% 18% 25% 21% 23% 29% (2013) (2011) 40% 27% 40% 32% 41% 27% 0% 20% 40% 60% 80% 100% (2013) (2011) ja geen mening nee Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013 en voorjaar % 24% 26% 24% 28% 25% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Definities: De vraag die werd gesteld in de grafiek linksonder was: Krijgt u genoeg informatie over werkzaamheden in de openbare ruimte bij u in de buurt?. Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 125

126 Gehechtheid aan buurt en verantwoordelijk voelen, per wijk 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen Is gehecht aan de buurt 70% 71% 82% 79% 86% 84% 2013 Voelt zich medeverantwoordelijk voor leefbaarheid in de buurt 1 Centrum 80% 2 De Wiken 78% 3 De Singels 92% 4 De Drait 90% 4a Drachtstervaart 87% 6 De Venen 81% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 71% 91% 69% 70% 79% 75% De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 83% 91% 91% 69% 76% 79% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 51% 77% 84% 84% 81% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 71% 87% 85% 86% 85% 77% 0% 20% 40% 60% 80% 100% 82% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Inzet voor de buurt, per wijk Leefbaarheid Bent u afgelopen jaar actief geweest om uw buurt te verbeteren? 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 19% 17% 21% 20% 26% 18% 46% 42% 42% 32% 26% 40% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2013) (2011) Ja 16% 37% 22% 34% 22% 33% 12% 48% 17% 56% 16% 46% 17% 44% 16% 38% 28% 24% 29% 27% 41% 24% 21% 38% 20% 37% 20% 36% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Nee, maar misschien in de toekomst wel Nee, en in toekomst waarschijnlijk ook niet Bent u bereid om mee te helpen uw directe omgeving te onderhouden? 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 22% 23% 23% 25% 22% 19% 68% 64% 62% 51% 50% 64% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 23% 58% 23% 52% 30% 51% 22% 66% 13% 71% 22% 61% 23% 57% 26% 49% 26% 51% 30% 48% 24% 59% 23% 58% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ja, af en toe Ja, 1 of 2x per jaar Nee Anders Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013 en voorjaar Aan de bewoners is gevraagd of zij zelf het afgelopen jaar actief zijn geweest om hun buurt te verbeteren en zo nee, of zij dat in de toekomst wel zouden doen. Ook werd gevraagd of bewoners bereid zijn om mee te helpen om uw directe omgeving te onderhouden. De eerste categorie omvat de antwoorden Ja ik wil daar best een paar uurtjes in de week aan werken en Ja, maar alleen zo nu en dan plus mensen die onder Anders invulden dat zij dit al doen. De categorie nee omvat ook mensen die wel willen maar door tijdgebrek of gezondheid niet kunnen. 126 Wijkatlas Smallingerland 2016

127 Prioriteiten van bewoners, per wijk Wijkindeling ver- onder- groen- honden parke- water- speel- zwerf- jonge- sociale keer houd voor- (poep) ren over- plaat- vuil ren problewegen zien. last sen men 1 Centrum 1,7 1,7 1,3 0,7 1,7 0,3 0,3 0,8 1,3 0,3 2 De Wiken 1,3 1,4 1,4 1,1 0,7 0,9 0,9 0,9 0,7 0,9 3 De Singels 1,6 1,4 1,7 0,8 1,1 1,1 0,9 0,6 0,6 0,3 4 De Drait 1,5 1,4 1,7 0,9 1,0 1,0 0,7 0,7 0,6 0,4 4a Drachtstervaart 1,7 2,0 1,8 0,8 0,9 0,5 1,0 0,4 0,6 0,4 6 De Venen 1,7 1,4 1,0 1,1 0,9 1,5 0,7 0,7 0,6 0,5 7 De Folgeren 1,5 1,4 1,8 0,9 1,1 0,8 0,8 0,6 0,6 0,4 7a Fennepark 2,0 1,8 1,7 0,9 0,8 0,6 0,9 0,8 0,4 0,2 7b Burmaniapark/Vrijburgh 2,0 1,1 2,0 0,7 0,9 1,3 1,0 0,5 0,4 0,3 8 De Swetten 1,3 1,2 1,4 1,2 1,6 0,6 0,9 0,6 0,5 0,7 9 De Bouwen 2,0 2,0 1,1 0,9 1,2 0,5 0,5 0,7 0,7 0,4 10 Noord-Oost 1,7 1,6 1,2 1,2 1,0 0,5 0,8 0,7 0,5 0,9 13 De Trisken 1,1 1,2 1,4 1,6 0,7 0,8 1,0 0,8 0,6 0,9 13a Himsterhout 1,4 1,0 1,3 1,0 1,3 1,8 1,0 0,6 0,3 0,3 Drachten totaal 1,5 1,5 1,5 1,0 1,1 0,9 0,8 0,7 0,6 0,6 21 Buitengebied Noord 2,0 1,5 1,4 1,1 1,0 0,6 0,9 0,8 0,6 0,4 22 Buitengebied West 2,4 1,7 1,6 0,8 0,7 0,5 0,8 0,7 0,6 0,3 23 Buitengebied Oost 2,2 1,8 1,3 1,0 0,7 0,8 0,8 0,7 0,6 0,3 Buitengebied totaal 2,2 1,6 1,4 1,0 0,8 0,6 0,8 0,7 0,6 0,3 1,7 1,5 1,4 1,0 1,0 0,8 0,8 0,7 0,6 0,5 Prioriteiten van bewoners, Drachten/buitengebied/gemeente totaal Drachten buitengebied gemeente totaal verkeer onderhoud bestrating groenvoorziening honden(poep) parkeren verkeer onderhoud bestrating groenvoorziening honden(poep) parkeren wateroverlast/riool speelplaatsen zwerfvuil jongeren wateroverlast/riool speelplaatsen zwerfvuil jongeren Leefbaarheid sociale problemen sociale problemen Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013 en voorjaar Definities: De tabel en grafiek op deze bladzijde zijn gebaseerd op de volgende vraag: Stel u krijgt 10 zakken met geld om de grootste problemen in uw buurt te helpen oplossen. Hoe zou u dat geld over de 10 hiernaast genoemde problemen verdelen? De verdeling van de zakken met geld geeft inzicht in de prioriteiten zoals die worden ervaren door bewoners. Het gemiddeld aantal zakken dat men wilde besteden wordt per wijk weergegeven in de tabel en grafiek. Indien men niet exact 10 zakken heeft verdeeld, zijn de cijfers gecorrigeerd conform de opgegeven verhouding. Het totaal van de 10 prioriteiten komt daardoor altijd op 10 uit. De grafieken geven dus alleen inzicht in de verdeling van prioriteiten, niet in de absolute mate van belang van de verschillende problemen. De gemiddelde score in de wijk wordt in de grafiek afgezet tegen de score tijdens de vorige enquêtes in 2011 en Het probleem dat gemiddeld in de gemeente de meeste zakken geld kreeg (in 2015) wordt het eerst genoemd. Grafieken per wijk zijn opgenomen als onderdeel van de wijkanalyses in het eerste deel van deze Wijkatlas. Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 127

128 Bij politie geregistreerde incidenten jeugdoverlast/vernielingen/ vandalisme, per buurt Jeugdoverlast / vernieling / vandalisme (per 100 woningen) Bij politie geregistreerde incidenten leefbaarheid, per wijk Wijkindeling geregistreerde incidenten per 100 woningen incidenten woon- overlast vernielingen/ verkeers- totaal abs. overlast jeugd vandalisme ongevallen Centrum De Wiken De Singels De Drait a Drachtstervaart Leefbaarheid 6 De Venen De Folgeren a Fennepark b Burmaniapark/Vrijburgh De Swetten De Bouwen Noord-Oost De Trisken a Himsterhout Drachten totaal Buitengebied Noord Buitengebied West Buitengebied Oost Buitengebied totaal Bron: Politie. Meetdatum: kalenderjaren resp Definities: Weergegeven is het aantal bij de politie geregistreerde incidenten voor twee periodes van twee jaar in de volgende categorieën: woonoverlast (woonoverlast, burengerucht en relatieproblemen), overlast jeugd, vernielingen/vandalisme en verkeersongevallen. De cijfers worden weergegeven per 100 woningen. Het totaal aantal incidenten in deze categorieën samen wordt absoluut weergegeven. De cijfers voor De Venen Zuid zijn inclusief bedrijventerrein De Venen Oost. Incidenten op de A7 en N31 en in De Haven zijn niet weergegeven. Voor bij de politie geregistreerde incidenten over geweld/diefstal zie blz.134. Voor ervaren verkeersoverlast zie blz.138 en blz Wijkatlas Smallingerland 2016

129 Bij politie geregistreerde incidenten leefbaarheid, per buurt Buurtindeling geregistreerde incidenten per 100 woningen incidenten woon- overlast vernielingen/ verkeers- totaal abs. overlast jeugd vandalisme ongevallen Centrum De Wiken noord De Wiken west De Wiken noordoost De Wiken centrum De Wiken zuid De Wiken oost De Peppel De Singels west De Singels oost De Singels zuid De Drait zuid De Drait west De Drait noordoost De Drait zuidoost De Drait noordwest De Drait zuidwest Drachtstervaart De Venen noord De Venen centrum De Venen zuid De Folgeren zuidwest De Folgeren noord De Folgeren centrum Fennepark Burmaniapark Vrijburgh De Swetten west De Swetten centrum De Swetten oost De Bouwen noord De Bouwen west De Bouwen oost De Bouwen zuid Noord-Oost noord Noord-Oost west Noord-Oost zuid Noord-Oost oost Leefbaarheid 1301 De Trisken centrum De Trisken rondom Himsterhout Opeinde, onder de Vaart Opeinde, boven de Vaart Nijega Oudega De Tike Buitengebied west De Wilgen / Smalle Ee } 0 } 2 } 3 } Sanding } Boornbergum Veenhoop / Goëngahuizen Drachtstercompagnie Houtigehage Rottevalle Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 129

130 Ontwikkeling van de buurt, per wijk Wijkindeling ontwikkeling buurt afgelopen jaar verwachte ontwikkeling komende jaren vooruit gelijk achteruit weet vooruit blijft achteruit weet gebleven niet gelijk niet 1 Centrum 31% 52% 10% 7% 36% 35% 7% 22% 2 De Wiken 8% 64% 19% 9% 10% 45% 21% 23% 3 De Singels 17% 75% 3% 5% 9% 76% 4% 11% 4 De Drait 11% 74% 11% 4% 9% 65% 11% 15% 4a Drachtstervaart 15% 70% 9% 7% 25% 63% 7% 6% 6 De Venen 11% 68% 18% 3% 15% 50% 22% 13% 7 De Folgeren 12% 72% 10% 6% 9% 61% 12% 17% 7a Fennepark 5% 89% 5% 1% 5% 82% 4% 9% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 6% 82% 9% 4% 13% 63% 12% 13% 8 De Swetten 12% 64% 16% 8% 9% 50% 21% 20% 9 De Bouwen 34% 42% 15% 9% 37% 33% 8% 22% 10 Noord-Oost 33% 45% 15% 7% 26% 38% 15% 22% 13 De Trisken 13% 63% 18% 6% 7% 56% 14% 23% 13a Himsterhout 4% 87% 5% 4% 3% 81% 6% 10% Drachten totaal 15% 66% 13% 6% 14% 55% 13% 18% 21 Buitengebied Noord 12% 78% 6% 4% 14% 68% 6% 12% 22 Buitengebied West 12% 82% 4% 2% 8% 71% 6% 14% 23 Buitengebied Oost 10% 71% 15% 4% 10% 52% 21% 16% Buitengebied totaal 11% 77% 8% 3% 11% 64% 11% 14% 15% 68% 12% 6% 13% 57% 13% 17% (2013) 13% 69% 13% 5% 12% 59% 12% 18% (2011) 14% 69% 13% 4% 14% 58% 12% 15% (2008) 15% 67% 12% 5% 17% 54% 12% 17% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar Definities: Aan de bewoners werd gevraagd: Vindt u dat de buurt waarin u woont het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? en Denkt u dat de buurt waarin u woont de komende jaren vooruit of achteruit zal gaan?. De antwoordmogelijkheden waren: vooruit; gelijk gebleven (zal gelijk blijven); achteruit; weet ik niet. De tabel hierboven laat alle antwoordmogelijkheden zien. De grafiek hiernaast laat alleen de percentages vooruit en achteruit zien. Leefbaarheid 130 Wijkatlas Smallingerland 2016

131 Verwachte ontwikkeling van de buurt in komende jaren, per wijk achteruit vooruit 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 50% 40% 30% 20% 10% 0% 10% 20% 30% 40% 50% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar Leefbaarheid Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 131

132 6 Veiligheid Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten voor geweld en veel voorkomende diefstallen lag in 2012/2013 duidelijk hoger dan in 2009/2010, maar is gedurende de twee daarop volgende jaren (2014 en 2015) nauwelijks veranderd. Gemeten per 100 woningen zijn er relatief veel geweldsincidenten in Noord-Oost zuid, De Bouwen noord, De Trisken centrum, Buitengebied west en Centrum. Fietsendiefstal komt vooral in de buurt Centrum veel voor. Uit de bewonersenquête bleek eerder dat het aantal mensen dat afgelopen jaar slachtoffer was van woninginbraak, fietsendiefstal, diefstal uit of vernieling van auto of mishandeling was gedaald van 28% in 2006 naar 22% in het voorjaar van Sindsdien bleef het percentage vrijwel ongewijzigd: 21%. Ook bij de afzonderlijke vormen van slachtofferschap zijn de verschillen met 2013 niet significant. Het percentage bewoners dat denkt dat verschillende vormen van diefstal soms in de buurt voorkomen is gestegen (vooral bij woninginbraak), het sterkst in de wijk De Singels, maar er is dus niet of nauwelijks sprake van meer slachtofferschap of meer aangiften. De bewoners gaven ook rapportcijfers voor het veiligheidsgevoel (overdag 8,0 en s avonds 7,3) en voor criminaliteit. Deze cijfers waren in 2008 verbeterd maar bleven de afgelopen 7 jaar vrijwel constant. Het minst veilig voelen de bewoners zich in de wijken Centrum, De Wiken, De Trisken, De Bouwen en De Venen. Het totaal aantal bewoners dat zegt dat er onveilige plekken of onveilige verkeerssituaties in de buurt zijn bleef de afgelopen jaren constant. Het aantal bewoners dat onveilige plekken in de buurt kent steeg in De Bouwen en De Drait, maar daalde in De Folgeren. In De Trisken ervaren minder mensen onveilige verkeerssituaties. Overzicht veiligheidsgegevens, per wijk Wijkindeling rapportcijfers (hoger = gunstig) bij politie geregistreerde veiligheidsgevoel crimi- verkeer- incidenten overdag 's avonds naliteit overlast geweld diefstal 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniapark/Vrijburgh 8 De Swetten Veiligheid 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout Drachten totaal 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost Buitengebied totaal 3 gem.(8,0) 3 gem.(7,3) 3 gem.(7,3) 3 gem.(6,3) 0 gem.(10,5) 0 gem.(7,0) Exacte cijfers en definities: blz.136 blz.136 blz.136 blz.136 blz.134 blz.134 De verticale hulplijnen in deze grafieken komen 2013 (politie ) overeen met het gemeentelijke gemiddelde (politie ) 132 Wijkatlas Smallingerland 2016

133 Overzicht veiligheidsgegevens, per buurt Buurtindeling rapportcijfers (hoger = gunstig) bij politie geregistreerde veiligheidsgevoel crimi- verkeer- incidenten overdag 's avonds naliteit overlast geweld diefstal 101 Centrum 201 De Wiken noord 202 De Wiken west 203 De Wiken noordoost 204 De Wiken centrum 205 De Wiken zuid 206 De Wiken oost 301 De Peppel 302 De Singels west 303 De Singels oost 304 De Singels zuid 401 De Drait zuid 402 De Drait west 403 De Drait noordoost 404 De Drait zuidoost 405 De Drait noordwest 406 De Drait zuidwest Drachtstervaart 601 De Venen noord 602 De Venen centrum 603 De Venen zuid 701 De Folgeren zuidwest 702 De Folgeren noord 703 De Folgeren centrum 704 Fennepark 705 Burmaniapark 706 Vrijburgh 801 De Swetten west 802 De Swetten centrum 803 De Swetten oost 901 De Bouwen noord 902 De Bouwen west 903 De Bouwen oost 904 De Bouwen zuid 1001 Noord-Oost noord 1002 Noord-Oost west 1003 Noord-Oost zuid 1004 Noord-Oost oost 1301 De Trisken centrum 1302 De Trisken rondom 1303 Himsterhout 2104 Opeinde, onder de Vaart 2105 Opeinde, boven de Vaart 2109 Nijega 2110 Oudega 2114 De Tike 2201 Buitengebied west 2202 De Wilgen / Smalle Ee 2203 Sanding 2206 Boornbergum 2213 Veenhoop / Goëngahuizen } Veiligheid 2307 Drachtstercompagnie 2308 Houtigehage 2311 Rottevalle 3 gem.(8,0) 3 gem.(7,3) 3 gem.(7,3) 3 gem.(6,3) 0 gem.(10,5) 0 gem.(7,0) Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 133

134 Rapportcijfer bewoners voor criminaliteit, per buurt Rapportcijfer criminaliteit 6,0-6,8 6,9-7,3 7,4-7,6 7,7-8,4 Bij politie geregistreerde incidenten geweld en diefstal, per wijk Wijkindeling geregistreerde incidenten per 100 woningen incidenten geweld woning- diefstal uit/ fietsen- totaal abs. inbraak vanaf auto diefstal Centrum De Wiken De Singels De Drait a Drachtstervaart De Venen De Folgeren a Fennepark b Burmaniapark/Vrijburgh De Swetten De Bouwen Noord-Oost De Trisken a Himsterhout Drachten totaal Veiligheid 21 Buitengebied Noord Buitengebied West Buitengebied Oost Buitengebied totaal Bron: Politie. Meetdatum: kalenderjaren resp Definities: Weergegeven is het aantal bij de politie geregistreerde incidenten voor twee periodes van twee jaar in de volgende categorieën: geweld (mishandeling, bedreiging, ruzie/vechtpartij en zedendelicten), woninginbraak (inbraak in of diefstal uit woning, garage, schuur enz.), diefstal uit/vanaf auto en diefstal van (brom)fietsen. De cijfers worden weergegeven per 100 woningen. Het totaal aantal meldingen in deze categorieën wordt absoluut weergegeven. De cijfers voor De Venen Zuid zijn inclusief bedrijventerrein De Venen Oost; de cijfers voor Buitengebied west zijn inclusief De Haven. Incidenten op de A7 en N31 en in De Haven zijn niet weergegeven. Voor bij de politie geregistreerde incidenten over leefbaarheid zie blz Wijkatlas Smallingerland 2016

135 Bij politie geregistreerde incidenten geweld en diefstal, per buurt Buurtindeling geregistreerde incidenten per 100 woningen incidenten geweld woning- diefstal uit/ fietsen- totaal abs. inbraak vanaf auto diefstal (per 2 jaar) Centrum De Wiken noord De Wiken west De Wiken noordoost De Wiken centrum De Wiken zuid De Wiken oost De Peppel De Singels west De Singels oost De Singels zuid De Drait zuid De Drait west De Drait noordoost De Drait zuidoost De Drait noordwest De Drait zuidwest Drachtstervaart De Venen noord De Venen centrum De Venen zuid De Folgeren zuidwest De Folgeren noord De Folgeren centrum Fennepark Burmaniapark Vrijburgh De Swetten west De Swetten centrum De Swetten oost De Bouwen noord De Bouwen west De Bouwen oost De Bouwen zuid Noord-Oost noord Noord-Oost west Noord-Oost zuid Noord-Oost oost De Trisken centrum De Trisken rondom Himsterhout Opeinde, onder de Vaart Opeinde, boven de Vaart Nijega Oudega De Tike Veiligheid 2201 Buitengebied west De Wilgen / Smalle Ee } 2 } 2 } 0 } Sanding } Boornbergum Veenhoop / Goëngahuizen Drachtstercompagnie Houtigehage Rottevalle Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 135

136 Probleemscores veiligheid, per wijk 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen probleemscore: diefstal 2,9 3,0 2,2 2,1 0,5 2, Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen probleemscore: overlast 2,8 2,1 1,3 1,5 1,2 1,9 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 0,5 1,4 2,0 2,2 2,3 2,3 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 1,4 0,8 0,8 1,9 1,6 2,5 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 1,9 0,7 1,3 0,9 1,4 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 1,1 1,1 0,9 1,4 2,4 1,9 1, Rapportcijfers en probleemscores veiligheid, per wijk Wijkindeling rapportcijfers (hoger = gunstig) probleemscores veiligheidsgevoel criminaliteit verkeers- (lager = gunstig) overdag 's avonds overlast diefstal overlast 1 Centrum 7,8 6,7 6,9 7,0 5,7 2,9 2,8 2 De Wiken 7,6 6,7 6,7 6,9 6,3 3,0 2,1 3 De Singels 8,3 7,6 7,2 7,5 6,6 2,2 1,3 4 De Drait 8,3 7,5 7,3 7,6 6,6 2,1 1,5 4a Drachtstervaart 8,5 7,8 8,1 8,1 6,4 0,5 1,2 6 De Venen 7,6 6,8 6,8 7,0 5,9 2,5 1,9 7 De Folgeren 8,3 7,6 7,5 7,0 6,5 2,0 1,4 7a Fennepark 8,5 7,8 7,6 7,8 6,6 1,4 0,8 7b Burmaniapark/Vrijburgh 8,5 7,6 8,0 8,3 6,5 0,5 0,8 8 De Swetten 8,0 7,4 7,4 7,5 6,3 2,2 1,9 9 De Bouwen 7,5 6,8 7,1 7,0 6,0 2,3 1,6 10 Noord-Oost 7,8 7,0 6,9 6,7 5,6 2,3 2,5 13 De Trisken 7,9 6,7 7,0 6,7 6,3 1,9 2,4 13a Himsterhout 8,5 7,9 8,0 8,0 6,9 0,7 1,1 Veiligheid Drachten totaal 8,0 7,2 7,2 7,2 6,3 2,1 1,7 21 Buitengebied Noord 8,1 7,4 7,2 7,8 6,1 1,3 1,1 22 Buitengebied West 8,3 7,7 8,0 7,9 6,4 0,9 0,9 23 Buitengebied Oost 7,9 7,2 7,3 7,6 5,9 1,4 1,4 Buitengebied totaal 8,1 7,4 7,5 7,7 6,1 1,2 1,1 8,0 7,3 7,3 7,3 6,3 1,9 1,6 (2013) 8,0 7,3 7,3 6,2 1,6 1,5 (2011) 8,0 7,2 7,3 6,2 1,8 1,6 (2008) 8,0 7,2 7,3 6,1 2,0 1,8 Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar Definities: Rapportcijfers zijn gemiddelde rapportcijfers die bewoners gaven voor veiligheidsgevoel (onderscheiden in overdag en s avonds), criminaliteit (inbraak, diefstal, vernielingen, geweld) en verkeersoverlast (lawaai, verkeerd parkeren, hard rijden, onveilig rijgedrag enz.). Voor de definitie van probleemscores zie blz Wijkatlas Smallingerland 2016

137 Rapportcijfers en probleemscores veiligheid, per buurt Buurtindeling rapportcijfers (hoger = gunstig) probleemscores veiligheidsgevoel criminaliteit verkeers- (lager = gunstig) overdag 's avonds overlast diefstal overlast 101 Centrum 7,8 6,7 6,9 7,0 5,7 2,9 2,8 201 De Wiken noord 7,7 7,0 7,4 7,5 6,5 0,8 1,8 202 De Wiken west 7,3 6,4 6,7 6,6 6,1 3,6 2,0 203 De Wiken noordoost 7,8 6,9 6,8 6,7 6,3 3,1 1,8 204 De Wiken centrum 7,5 6,8 6,8 6,8 6,3 2,8 1,8 205 De Wiken zuid 7,4 6,5 6,0 6,6 6,0 4,1 3,0 206 De Wiken oost 7,9 6,9 6,9 7,4 6,4 2,5 2,0 301 De Peppel 8,3 7,7 8,1 7,8 6,5 0,9 1,0 302 De Singels west 8,3 7,3 6,5 7,3 6,5 3,2 1,3 303 De Singels oost 8,2 7,8 7,5 7,8 6,7 1,5 1,9 304 De Singels zuid 8,4 7,6 7,1 7,3 7,0 2,0 0,7 401 De Drait zuid 8,4 7,7 7,8 7,8 7,1 1,0 1,4 402 De Drait west 8,4 7,5 7,1 7,2 7,3 1,7 0,6 403 De Drait noordoost 8,2 7,3 7,1 7,7 6,4 2,5 1,9 404 De Drait zuidoost 8,1 7,4 7,3 7,7 6,1 2,6 1,8 405 De Drait noordwest 8,4 7,6 7,3 7,6 6,7 2,1 1,4 406 De Drait zuidwest 8,2 7,4 7,3 7,5 6,4 2,1 1, Drachtstervaart 8,5 7,8 8,1 8,1 6,4 0,5 1,2 601 De Venen noord 8,0 7,1 7,4 6,8 5,4 3,0 2,5 602 De Venen centrum 7,4 6,6 6,5 6,9 5,9 2,7 2,0 603 De Venen zuid 7,9 7,1 7,1 7,2 6,4 1,8 1,4 701 De Folgeren zuidwest 8,4 7,7 7,5 6,9 6,6 2,7 1,7 702 De Folgeren noord 8,2 7,6 7,5 7,1 6,0 1,9 1,1 703 De Folgeren centrum 8,3 7,5 7,5 7,1 6,7 1,7 1,3 704 Fennepark 8,5 7,8 7,6 7,8 6,6 1,4 0,8 705 Burmaniapark 8,5 7,7 8,0 8,4 6,4 0,6 0,8 706 Vrijburgh 8,6 7,3 8,1 8,0 6,8 0,2 0,9 801 De Swetten west 8,0 7,5 7,5 7,7 6,7 1,9 1,4 802 De Swetten centrum 7,9 7,1 7,3 7,4 6,2 2,6 2,7 803 De Swetten oost 8,2 7,5 7,5 7,2 5,9 2,0 1,6 901 De Bouwen noord 7,4 6,2 6,4 6,1 6,0 3,0 3,1 902 De Bouwen west 7,6 7,1 7,8 7,4 5,8 1,2 0,7 903 De Bouwen oost 7,4 6,9 7,4 7,2 5,9 2,2 1,1 904 De Bouwen zuid 7,8 7,1 6,8 7,3 6,3 3,3 1, Noord-Oost noord 7,7 6,8 7,0 6,9 5,7 1,5 1, Noord-Oost west 8,0 6,9 6,9 6,5 6,2 2,3 2, Noord-Oost zuid 7,5 7,2 6,9 6,5 5,3 2,1 3, Noord-Oost oost 8,0 7,1 6,8 6,8 5,6 3,2 3, De Trisken centrum 7,9 6,5 6,8 6,0 6,8 2,1 3, De Trisken rondom 7,9 6,8 7,1 6,9 6,2 1,9 2, Himsterhout 8,5 7,9 8,0 8,0 6,9 0,7 1, Opeinde, onder de Vaart 8,1 7,6 7,7 7,8 5,9 1,5 1, Opeinde, boven de Vaart 8,4 8,0 7,9 7,8 6,8 0,9 1, Nijega 8,0 7,0 6,7 7,4 5,3 1,6 0, Oudega 7,9 7,1 6,7 7,8 6,1 1,5 1, De Tike 8,4 7,9 8,0 8,3 6,7 0,6 0,5 Veiligheid 2201 Buitengebied west 8,2 7,2 7,4 7,5 4,4 0,6 1, De Wilgen / Smalle Ee 8,1 7,4 7,6 7,4 5,2 0,9 1, Sanding 8,7 8,2 8,4 8,3 7,4 0,2 1, Boornbergum 8,3 7,7 8,0 8,1 6,7 1,3 0, Veenhoop / Goëngahuizen 8,6 7,8 8,4 7,2 6,8 0,5 0, Drachtstercompagnie 7,6 6,9 7,5 7,6 5,8 1,2 1, Houtigehage 8,1 7,4 7,4 7,4 5,8 0,6 1, Rottevalle 8,0 7,2 7,2 7,6 6,0 2,1 1,1 8,0 7,3 7,3 7,3 6,3 1,9 1,6 Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 137

138 Vóórkomen van criminaliteit, per wijk 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen fietsendiefstal diefstal uit / inbraak in auto's 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% beschadiging auto/diefstal wieldop enz 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost inbraak in woningen (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% Veiligheid branden / brandstichtingen 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost vaak soms bijna nooit geweld / bedreiging / lastig vallen 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013 en voorjaar Wijkatlas Smallingerland 2016

139 Vóórkomen van overlast (deel 1), per wijk overlast groepen jongeren 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen overlast omwonenden 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% dronken mensen op straat 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost drugsoverlast (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost vandalisme / graffiti vaak soms bijna nooit 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost geluidsoverlast Veiligheid 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013 en voorjaar Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 139

140 Vóórkomen van overlast (deel 2), per wijk overlast verwarde personen 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (2015) 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar vaak soms bijna nooit Onveilige plekken en verkeerssituaties, per wijk 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen kent plekken in de buurt die men als onveilig beschouwt 19% 23% 28% 32% 34% 41% Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen kent onveilige verkeerssituaties in de buurt 46% 46% 51% 57% 56% 69% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 14% 20% 26% 24% 40% 33% 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 50% 54% 53% 45% 49% 58% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 22% 21% 20% 25% 54% 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost 51% 52% 55% 59% 67% Veiligheid 28% 0% 20% 40% 60% 80% 0% 20% 40% 60% 80% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015 en najaar % 140 Wijkatlas Smallingerland 2016

141 Slachtofferschap in de eigen woonbuurt, per wijk Wijkindeling diefstal (brom)fietsen diefstal vernieling auto/ mishandeling/ uit woning diefstal uit auto diefstal wieldop enz bedreiging 1 Centrum 1% 9% 1% 14% 2% 2 De Wiken 2% 8% 3% 16% 2% 3 De Singels 5% 4% 1% 5% 0% 4 De Drait 2% 4% 1% 8% 2% 4a Drachtstervaart 0% 3% 0% 4% 2% 6 De Venen 4% 5% 0% 18% 1% 7 De Folgeren 2% 6% 2% 6% 0% 7a Fennepark 3% 4% 1% 4% 0% 7b Burmaniapark/Vrijburgh 0% 3% 1% 4% 1% 8 De Swetten 1% 3% 1% 10% 1% 9 De Bouwen 2% 8% 1% 7% 2% 10 Noord-Oost 1% 10% 1% 13% 2% 13 De Trisken 2% 6% 1% 8% 2% 13a Himsterhout 0% 1% 1% 4% 0% Drachten totaal 2% 6% 1% 10% 1% 21 Buitengebied Noord 3% 1% 0% 3% 1% 22 Buitengebied West 1% 3% 1% 3% 0% 23 Buitengebied Oost 1% 3% 1% 2% 2% Buitengebied totaal 2% 2% 1% 3% 1% 2% 5% 1% 8% 1% Slachtofferschap en aangiftebereidheid, gemeente totaal Soort delict slachtofferschap in eigen buurt alleen elders totaal diefstal uit woning 2% 1% 2% 3% 3% (brom)fietsendiefstal 5% 5% 11% 10% 9% diefstal uit auto 1% 1% 2% 2% 2% vernieling auto/diefst.wieldop 8% 2% 10% 11% 14% mishandeling/bedreiging 1% 1% 2% 2% 2% minimaal een van deze 14% 7% 21% 22% 22% Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013 en voorjaar Definities: In de bovenste tabel wordt weergegeven het aantal respondenten dat heeft aangegeven in de afgelopen 12 maanden slachtoffer te zijn geweest van de genoemde misdrijven in de eigen buurt. Het gaat om: - diefstal uit de woning; - diefstal van een fiets, bromfiets of scooter van iemand uit het huishouden; - diefstal uit een auto in het huishouden; - diefstal of vernieling aan de buitenkant van de auto (bv. spiegel, antenne, wiel, niet door ongeval); - slachtofferschap mishandeling of bedreiging met lichamelijk geweld. De onderste tabel geeft aan, alleen voor de gemeente totaal, hoeveel mensen slachtoffer werden van deze delicten in de eigen buurt of elders. Definities probleemscores (blz ): De probleemscores zijn schaalscores van 0 (heel gunstig) tot 10 (heel ongunstig). Ze zijn gebaseerd op de mate waarin bewoners vinden dat bepaalde vervelende voorvallen (zoals weergegeven op blz.138 en 139) in de buurt voorkomen. De score diefstal is gebaseerd op de mate waarin bewoners vinden dat fietsendiefstal, diefstal uit/inbraak in auto s, beschadiging auto s/diefstal wieldoppen enz. en inbraak in woningen voorkomen in de buurt. De score overlast is gebaseerd op het vóórkomen van geluidsoverlast (anders dan omwonenden/jongeren/verkeer), overlast van groepen jongeren en overlast van omwonenden. Veiligheid Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 141

142 7 Voorzieningen Dit laatste hoofdstuk gaat over voorzieningen in de directe woonomgeving (dus niet over stedelijke voorzieningen). Ruim de helft (56%) van de kinderen van 2½-4 jaar bezoekt een van de peuterspeelzalen. Van de leerlingen van 4-12 jaar gaat 6% naar een school voor speciaal onderwijs (in Noord-Oost en De Trisken iets meer). Van alle jongeren van 17 t/m 22 jaar (exclusief AZC) volgt 7% geen onderwijs terwijl zij nog geen startkwalificatie hebben. In Noord-Oost, De Bouwen, De Trisken en Burmaniapark/Vrijburgh is dat aandeel hoger dan 10%. In de Bewonersenquête werden rapportcijfers gevraagd voor de tevredenheid over aanwezigheid van voorzieningen. Het rapportcijfer voor speelgelegenheden is de afgelopen jaren duidelijk gestegen: van 6,4 in 2006 naar 6,9 in 2011 en 7,3 in Sinds 2013 nam de tevredenheid vooral toe in Noord-Oost (van 5,8 naar 6,5). Sinds 2011 stegen ook de rapportcijfers voor groenvoorzieningen (van 7,1 naar 7,4) en parkeergelegenheid (van 6,4 naar 6,7). De tevredenheid over groen steeg de afgelopen twee jaar vooral nog in Noord-Oost, over parkeren vooral in Centrum en De Bouwen. Voor de andere voorzieningen zijn de cijfers zijn op gemeenteniveau vrijwel gelijk aan die van de vorige enquêtes. Nieuw in deze Wijkatlas zijn de gemiddelde afstanden (in 2014) naar de dichtstbijzijnde huisarts, supermarkt, kinderdagverblijf of basisschool. De afstand naar een huisartsenpraktijk was toen bijvoorbeeld het grootst in de wijken Buitengebied Oost en West, en binnen Drachten in Fennepark en Burmaniapark/Vrijburgh. De afstand naar een kinderdagverblijf was het hoogst in alle wijken van het Buitengebied en binnen Drachten in Fennepark en De Trisken. Overzicht gegevens voorzieningen (rapportcijfers), per wijk Wijkindeling speelgele- voorz./activ. voorz./activ. groen- openbaar winkels v. genheden v.jongeren v.ouderen voorziening vervoer dagel.boodsc. 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniapark/Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout Drachten totaal 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost Voorzieningen Buitengebied totaal 2 gem.(7,3) 2 gem.(5,7) 2 gem.(6,1) 2 gem.(7,4) 1 gem.(6,0) 2 gem.(7,1) Exacte cijfers en definities: blz.144 blz.144 blz.146 blz.146 blz.146 blz.146 De verticale hulplijnen in deze grafieken komen 2013 overeen met het gemeentelijke gemiddelde Wijkatlas Smallingerland 2016

143 Overzicht gegevens voorzieningen (rapportcijfers), per buurt Buurtindeling speelgele- voorz./activ. voorz./activ. groen- openbaar winkels v. genheden v.jongeren v.ouderen voorziening vervoer dagel.boodsc. 101 Centrum 201 De Wiken noord 202 De Wiken west 203 De Wiken noordoost 204 De Wiken centrum 205 De Wiken zuid 206 De Wiken oost 301 De Peppel 302 De Singels west 303 De Singels oost 304 De Singels zuid 401 De Drait zuid 402 De Drait west 403 De Drait noordoost 404 De Drait zuidoost 405 De Drait noordwest 406 De Drait zuidwest Drachtstervaart 601 De Venen noord 602 De Venen centrum 603 De Venen zuid 701 De Folgeren zuidwest 702 De Folgeren noord 703 De Folgeren centrum 704 Fennepark 705 Burmaniapark 706 Vrijburgh 801 De Swetten west 802 De Swetten centrum 803 De Swetten oost 901 De Bouwen noord 902 De Bouwen west 903 De Bouwen oost 904 De Bouwen zuid 1001 Noord-Oost noord 1002 Noord-Oost west 1003 Noord-Oost zuid 1004 Noord-Oost oost 1301 De Trisken centrum 1302 De Trisken rondom 1303 Himsterhout 2104 Opeinde, onder de Vaart 2105 Opeinde, boven de Vaart 2109 Nijega 2110 Oudega 2114 De Tike 2201 Buitengebied west 2202 De Wilgen / Smalle Ee 2203 Sanding 2206 Boornbergum 2213 Veenhoop / Goëngahuizen 2307 Drachtstercompagnie 2308 Houtigehage 2311 Rottevalle 2 gem.(7,3) 2 gem.(5,7) 2 gem.(6,1) 2 gem.(7,4) 1 gem.(6,0) 2 gem.(7,1) Voorzieningen Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 143

144 Rapportcijfer voorzieningen/activiteiten voor jongeren, per buurt Rapportcijfer voorzieningen en activiteiten voor jongeren 3,4-5,1 5,2-5,5 5,6-5,9 6,0-7,3 Voorzieningen Onderwijs en jeugdvoorzieningen, per wijk Wijkindeling peuterspeelzalen leerlingen 4-12 jr jongeren rapportcijfers door bewoners deelname afstand speciaal totaal zonder basis- speelge- vrz./activ. (% peut.) (in m) onderwijs startkwalif. scholen legenh. jongeren 1 Centrum 80% 638 2% 48 6% 7,5 5,4 5,2 2 De Wiken 45% 394 7% 566 9% 8,1 7,2 5,2 3 De Singels 57% 899 4% 269 3% 7,9 7,3 5,6 4 De Drait 59% 497 5% 746 6% 8,5 7,8 6,7 4a Drachtstervaart 40% 931 3% 202 4% 7,5 7,0 5,7 6 De Venen 61% 314 9% % 7,9 7,2 5,6 7 De Folgeren 67% 351 7% 405 4% 8,5 7,7 5,6 7a Fennepark 53% 765 1% 160 2% 7,3 7,8 5,7 7b Burmaniapark/Vrijburgh 39% 630 5% % 7,7 7,5 5,0 8 De Swetten 50% 387 9% 497 8% 8,0 7,4 5,3 9 De Bouwen 70% 295 9% % 7,6 7,1 5,6 10 Noord-Oost 50% % % 7,0 6,5 5,5 13 De Trisken 70% % % 8,5 7,5 5,3 13a Himsterhout 48% % 233 5% 6,9 7,3 5,3 Drachten totaal 55% 481 7% % 8,0 7,3 5,6 21 Buitengebied Noord 58% 928 4% 435 4% 8,1 7,3 6,4 22 Buitengebied West 73% % 328 3% 7,7 7,1 5,5 23 Buitengebied Oost 43% % 408 7% 8,1 7,3 5,7 Buitengebied totaal 59% % % 8,0 7,2 5,9 56% 562 6% % 8,0 7,3 5,7 (2013) 55% 594 7% % 8,0 7,2 5,8 (2011) 57% 596 7% % 7,9 6,9 5,6 (2008) 60% 588 7% x 7,9 6,8 5,8 Bron: Bestanden Maatschappelijke Ondersteuning Smallingerland (MOS) en Gem.Smallingerland (najaar 2015) en Bewonersenquête (najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar 2008). Definities: Deelname peuterspeelzalen zijn ingeschreven peuters op een peuterspeelzaal van MOS (in % van kinderen van 2½-4 jaar). De afstand is de gemiddelde afstand (hemelsbreed) vanaf het midden van een 6-positie postcodegebied naar de dichtstbijzijnde peuterspeelzaal, gewogen aan het aantal kinderen van 2½-4 jaar. Leerlingen speciaal onderwijs zijn leerlingen op speciaal basisonderwijs, of kinderen niet ouder dan 13 jaar op cluster 2 t/m cluster 4 scholen (lichamelijke/ geestelijke handicaps), in % van alle leerlingen van 4 t/m 12 jaar. Jongeren zonder startkwalificatie is het aandeel jongeren van 17 t/m 22 jaar dat geen onderwijs volgt en geen diploma havo, vwo of mbo vanaf niveau 2 heeft (alleen getoond bij minimaal 40 jongeren van jaar). De 200 jongeren van jaar zonder startkwalificatie in het AZC worden hier niet weergegeven. 144 Wijkatlas Smallingerland 2016

145 Onderwijs en jeugdvoorzieningen, per buurt Buurtindeling peuterspeelzalen leerlingen 4-12 jr jongeren rapportcijfers door bewoners deelname afstand speciaal totaal zonder basis- speelge- vrz./activ. (% peut.) (in m) onderwijs startkwalif. scholen legenh. jongeren 101 Centrum 80% 638 2% 48 6% 7,5 5,4 5,2 201 De Wiken noord 0% 549 x 22 x 7,3 7,4 4,9 202 De Wiken west 54% % 90 3% 8,4 7,5 5,1 203 De Wiken noordoost 56% 539 9% % 8,0 6,9 4,8 204 De Wiken centrum 57% 324 2% % 8,3 7,4 5,5 205 De Wiken zuid 33% 209 7% 113 9% 8,0 7,0 5,2 206 De Wiken oost 40% 597 3% 118 5% 8,0 7,1 5,4 301 De Peppel 71% 872 3% 68 3% 7,6 6,8 5,0 302 De Singels west 63% % 153 3% 8,0 7,7 6,0 303 De Singels oost 36% 579 0% 28 x 7,9 7,3 5,8 304 De Singels zuid x 935 x 20 x 8,2 7,0 5,6 401 De Drait zuid 35% % 76 19% 7,9 7,4 5,3 402 De Drait west x 527 0% 37 x 8,1 6,8 7,0 403 De Drait noordoost 74% 446 4% 110 6% 8,7 8,2 7,3 404 De Drait zuidoost 82% 526 6% 173 5% 8,3 7,5 6,7 405 De Drait noordwest 57% 280 5% 129 4% 8,7 8,1 7,0 406 De Drait zuidwest 53% 327 5% 221 2% 8,8 8,1 6, Drachtstervaart 40% 931 3% 202 4% 7,5 7,0 5,7 601 De Venen noord 36% 442 5% 75 x 8,3 7,4 5,7 602 De Venen centrum 63% % % 7,8 7,2 5,4 603 De Venen zuid 80% 603 8% % 7,8 7,2 5,7 701 De Folgeren zuidwest 64% 362 8% 146 3% 8,5 8,0 5,8 702 De Folgeren noord 56% 246 9% 104 5% 8,7 7,2 5,6 703 De Folgeren centrum 80% 431 5% 155 5% 8,4 7,8 5,4 704 Fennepark 53% 765 1% 160 2% 7,3 7,8 5,7 705 Burmaniapark 42% 589 5% 166 6% 7,9 7,5 5,3 706 Vrijburgh x % 48 x 6,6 7,3 4,0 801 De Swetten west 49% 489 9% % 7,1 7,4 4,9 802 De Swetten centrum 51% % 142 9% 8,5 7,2 5,8 803 De Swetten oost 50% 432 4% 107 4% 8,7 7,6 5,3 901 De Bouwen noord 70% 530 7% 42 x 7,0 6,5 5,3 902 De Bouwen west 100% 192 7% 41 x 7,8 7,6 6,2 903 De Bouwen oost 67% % 95 15% 8,0 7,4 5,5 904 De Bouwen zuid x 408 x 4 x 7,3 6,5 5, Noord-Oost noord 50% % 132 8% 6,7 6,3 5, Noord-Oost west 64% 464 4% 48 x 7,3 6,0 5, Noord-Oost zuid 33% % 84 22% 7,4 6,6 5, Noord-Oost oost 52% 214 7% % 7,2 6,8 6, De Trisken centrum 92% % 93 22% 8,4 7,4 4, De Trisken rondom 60% 360 7% 281 8% 8,6 7,5 5, Himsterhout 48% % 233 5% 6,9 7,3 5, Opeinde, onder de Vaart 57% 185 5% 94 3% 8,5 7,4 6, Opeinde, boven de Vaart 71% 745 4% 78 2% 8,5 7,8 6, Nijega 29% % 50 x 4,6 6,4 4, Oudega 61% 518 5% 185 7% 8,4 7,3 6, De Tike x % 28 x 8,4 7,4 6, Buitengebied west 80% % 61 7% 7,4 4,7 4, De Wilgen / Smalle Ee x % 38 x 5,9 5,1 3, Sanding x x 14 x 5,1 7,4 4, Boornbergum 71% 596 5% 182 2% 8,9 7,7 6, Veenhoop / Goëngahuizen 20% % 33 x 2,6 6,3 4, Drachtstercompagnie 8% % 198 7% 7,6 6,6 4, Houtigehage 31% 618 9% 86 7% 8,2 7,6 5, Rottevalle 92% 434 2% 124 7% 8,4 7,6 6,7 56% 562 6% % 8,0 7,3 5,7 De drie rechterkolommen zijn rapportcijfers (zie blz.146 voor een verdere toelichting). Oostveen Beleidsonderzoek en Advies Voorzieningen 145

146 Dagelijkse boodschappen doen in de eigen buurt, per wijk 1 Centrum 2 De Wiken 3 De Singels 4 De Drait 4a Drachtstervaart 6 De Venen 7 De Folgeren 7a Fennepark 7b Burmaniap./Vrijburgh 8 De Swetten 9 De Bouwen 10 Noord-Oost 13 De Trisken 13a Himsterhout 21 Buitengebied Noord 22 Buitengebied West 23 Buitengebied Oost (bijna) altijd vaak soms (bijna) nooit geen winkels in de buurt (2015) (2013) (2011) 0% 20% 40% 60% 80% 100% Tevredenheid bewoners over algemene voorzieningen, per wijk Wijkindeling groen- voorzien. gezondh. parkeer- straat- openbaar winkels voorzien. ouderen /welzijnsv. gelegenh. verlichting vervoer dagel.b. 1 Centrum 6,5 7,2 7,5 6,5 7,7 7,9 9,1 2 De Wiken 7,2 5,9 7,3 7,0 7,4 6,5 8,4 3 De Singels 7,7 6,4 7,2 6,9 7,9 7,2 8,0 4 De Drait 7,9 6,7 7,3 6,9 7,5 6,6 8,7 4a Drachtstervaart 6,9 5,3 6,1 6,8 7,1 5,3 7,1 6 De Venen 7,1 5,8 6,9 6,5 7,5 7,4 6,8 7 De Folgeren 7,7 5,6 6,6 6,6 7,6 6,1 7,1 7a Fennepark 8,2 5,4 6,2 7,3 7,9 6,9 8,4 7b Burmaniapark/Vrijburgh 7,5 5,2 5,8 6,7 7,7 7,1 5,9 8 De Swetten 7,4 5,3 5,8 5,8 7,6 5,1 7,1 9 De Bouwen 7,3 6,8 7,0 6,6 7,5 7,7 7,9 10 Noord-Oost 7,1 5,7 6,5 6,5 7,3 6,7 8,3 13 De Trisken 7,3 5,3 5,9 6,9 7,1 4,1 3,0 13a Himsterhout 8,0 4,6 5,6 6,3 7,9 7,0 5,9 Drachten totaal 7,4 5,9 6,7 6,7 7,5 6,4 7,5 21 Buitengebied Noord 7,2 7,0 6,7 6,7 7,3 4,4 5,4 22 Buitengebied West 7,6 6,0 6,4 7,1 7,5 5,2 7,3 23 Buitengebied Oost 7,1 6,1 5,8 6,5 7,0 3,7 3,7 Buitengebied totaal 7,3 6,5 6,3 6,8 7,3 4,4 5,4 7,4 6,1 6,6 6,7 7,5 6,0 7,1 (2013) 7,3 6,2 6,6 6,5 7,4 6,1 7,1 (2011) 7,1 6,1 6,6 6,4 7,4 6,1 7,1 (2008) 7,2 6,2 6,5 6,4 7,4 5,8 7,2 Bron: Bewonersenquête. Meetdatum: najaar 2015, najaar 2013, voorjaar 2011 en najaar Voorzieningen Definities: De grafiek bovenaan deze bladzijde toont het antwoord op de vraag Hoe vaak doet u de dagelijkse boodschappen bij de winkels in uw buurt?. De buurt werd niet nader omschreven. Voor de tabel werd de bewoners gevraagd om met rapportcijfers aan te geven of de genoemde voorzieningen in voldoende mate aanwezig zijn in de eigen buurt, van 1 (onvoldoende) tot 10 (voldoende). Indien men over een bepaalde voorziening geen mening had, hoefde men ook geen cijfer te geven. Winkels dagel.b. werd omschreven als Winkels voor dagelijkse boodschappen (bv. brood, groente, zuivel). Cijfers voor jeugdvoorzieningen staan op de vorige twee bladzijden. 146 Wijkatlas Smallingerland 2016

147 Tevredenheid bewoners over algemene voorzieningen, per buurt Buurtindeling groen- voorzien. gezondh. parkeer- straat- openbaar winkels voorzien. ouderen /welzijnsv. gelegenh. verlichting vervoer dagel.b. 101 Centrum 6,5 7,2 7,5 6,5 7,7 7,9 9,1 201 De Wiken noord 7,3 5,1 6,8 6,4 7,6 6,6 7,8 202 De Wiken west 7,4 5,9 7,3 6,7 7,4 6,9 8,5 203 De Wiken noordoost 7,0 6,2 7,0 6,9 7,4 4,6 8,3 204 De Wiken centrum 7,5 6,3 7,6 7,4 7,7 6,1 8,5 205 De Wiken zuid 7,2 6,0 7,7 6,9 7,2 6,8 8,8 206 De Wiken oost 7,0 5,5 7,1 7,2 7,3 7,6 8,1 301 De Peppel 7,3 4,9 6,5 6,4 7,8 6,4 7,2 302 De Singels west 7,8 6,7 7,1 7,2 8,0 7,2 8,1 303 De Singels oost 7,9 7,3 7,7 6,7 8,0 8,0 8,8 304 De Singels zuid 8,0 6,6 7,8 7,6 7,7 7,8 8,1 401 De Drait zuid 8,0 5,7 6,7 6,7 7,8 7,0 7,8 402 De Drait west 8,1 6,5 7,3 6,6 7,2 6,2 8,1 403 De Drait noordoost 7,6 6,6 7,4 6,7 7,6 6,1 8,7 404 De Drait zuidoost 7,5 6,6 7,2 6,2 7,2 6,8 9,0 405 De Drait noordwest 7,9 7,2 7,5 7,5 7,2 6,2 8,9 406 De Drait zuidwest 8,1 7,0 7,3 7,4 7,7 6,8 9, Drachtstervaart 6,9 5,3 6,1 6,8 7,1 5,3 7,1 601 De Venen noord 7,2 6,0 7,4 6,3 7,7 8,2 8,4 602 De Venen centrum 6,9 5,6 6,5 6,5 7,5 7,0 6,2 603 De Venen zuid 7,4 5,8 7,1 6,6 7,4 7,4 6,8 701 De Folgeren zuidwest 7,9 5,9 6,7 7,0 7,7 5,4 6,9 702 De Folgeren noord 7,4 5,8 6,6 6,5 7,7 6,7 6,5 703 De Folgeren centrum 7,7 5,1 6,5 6,2 7,4 6,2 7,7 704 Fennepark 8,2 5,4 6,2 7,3 7,9 6,9 8,4 705 Burmaniapark 7,7 5,4 5,9 6,6 7,8 7,1 5,7 706 Vrijburgh 6,8 4,7 5,4 7,1 7,0 7,0 7,0 801 De Swetten west 7,3 4,9 5,2 5,9 7,6 4,7 5,8 802 De Swetten centrum 7,3 5,5 6,1 5,3 7,4 5,1 7,6 803 De Swetten oost 7,5 5,7 6,4 6,4 7,7 5,8 8,8 901 De Bouwen noord 7,3 6,1 6,8 6,1 7,6 8,3 8,8 902 De Bouwen west 7,1 7,1 7,5 6,5 7,8 8,1 8,5 903 De Bouwen oost 7,3 6,6 6,5 6,7 7,1 7,3 7,4 904 De Bouwen zuid 7,6 7,4 7,5 7,2 7,6 7,1 6, Noord-Oost noord 6,9 5,5 6,2 6,8 7,6 6,9 8, Noord-Oost west 7,1 6,0 6,6 6,0 7,2 6,2 8, Noord-Oost zuid 6,8 5,5 6,9 5,6 7,1 6,9 8, Noord-Oost oost 7,4 6,0 6,7 7,0 7,1 6,4 7, De Trisken centrum 7,3 4,3 4,9 7,6 7,0 3,7 2, De Trisken rondom 7,3 5,5 6,2 6,7 7,1 4,2 3, Himsterhout 8,0 4,6 5,6 6,3 7,9 7,0 5, Opeinde, onder de Vaart 6,9 7,6 6,6 6,1 7,2 6,7 4, Opeinde, boven de Vaart 8,0 7,2 7,0 6,9 7,5 7,0 3, Nijega 6,9 5,6 4,2 6,3 6,9 6,3 3, Oudega 7,1 7,1 7,4 6,9 7,5 2,0 7, De Tike 7,2 6,8 4,8 7,2 7,3 3,1 2, Buitengebied west 7,3 6,3 6,9 6,8 7,0 5,7 6, De Wilgen / Smalle Ee 7,0 3,6 4,5 6,6 7,2 4,6 5, Sanding 8,0 5,4 5,2 7,8 7,8 4,1 5, Boornbergum 7,8 6,8 7,1 7,0 7,8 5,9 8, Veenhoop / Goëngahuizen 7,3 4,2 3,8 7,3 6,0 2,5 2, Drachtstercompagnie 7,1 5,8 4,5 6,2 6,4 2,4 6, Houtigehage 7,4 5,7 5,0 6,8 6,8 5,4 2, Rottevalle 7,0 6,8 7,1 6,6 7,7 3,6 2,1 7,4 6,1 6,6 6,7 7,5 6,0 7,1 Voorzieningen Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 147

148 Afstanden naar voorzieningen, per wijk Wijkindeling Afstanden (in km) Aantal basishuis- super- kinder- basis- scholen arts markt dagverblijf school binnen 3 km 1 Centrum 0,4 0,3 1,2 0, De Wiken 0,6 0,7 1,2 0, De Singels 0,7 0,8 1,2 0, De Drait / Drachtstervaart 0,8 0,7 0,7 0,6 8 6 De Venen 1,0 1,0 0,7 0, De Folgeren 0,5 1,3 0,5 0,5 8 7a Fennepark 1,4 0,9 1,7 1,6 9 7b Burmaniapark/Vrijburgh 1,2 2,0 1,1 1,1 5 8 De Swetten 0,7 0,8 1,1 0, De Bouwen 0,4 0,6 0,5 0, Noord-Oost 0,4 0,5 1,3 0, De Trisken 0,8 2,2 1,7 0,5 6 13a Himsterhout 0,8 1,8 1,3 1,1 7 Drachten totaal 0,7 1,0 1,1 0, Buitengebied Noord 1,3 2,5 2,4 0, Buitengebied West 1,8 1,8 3,0 1, Buitengebied Oost 2,4 2,6 2,6 0,8 3 Buitengebied totaal 1,8 2,3 2,6 1,1 2 0,9 1,3 1,4 0,7 9 Afstanden naar voorzieningen, per buurt (buitengebied) Buurtindeling Afstanden (in km) Aantal basishuis- super- kinder- basis- scholen arts markt dagverblijf school binnen 3 km 2104/2105: Opeinde 0,8 3,7 3,5 0, Nijega 2,1 3,2 3,4 2, Oudega 1,0 0,8 0,8 0, De Tike 3,6 4,2 4,2 0, Buitengebied west 2,0 2,3 2,1 2, /2203 De Wilgen / Smalle Ee 2,7 2,2 2,2 2, Boornbergum 0,6 0,7 2,7 0, De Veenhoop / Goëngahuizen 6,1 6,4 6,6 4, Drachtstercompagnie 3,4 1,4 1,3 1, Houtigehage 7,8 5,7 5,6 4, Rottevalle 0,8 3,8 3,9 0,6 2 Bron: CBS. Meetdatum: Definities: Weergegeven is de gemiddelde afstand van alle inwoners tot de dichtstbijzijnde voorziening in de betreffende soort, berekend over verharde, door auto s te gebruiken wegen. Een supermarkt is een winkel met meerdere soorten dagelijkse artikelen en een minimale oppervlakte van 150 m 2. Een kinderdagverblijf is een plaats waar kinderen van 0 tot 4 jaar gedurende één of meer dagdelen per week het hele jaar door worden opgevangen en waarvan voor meer dan 5 uur per dag gebruik gemaakt kan worden en voor maximaal 10 dagdelen per week. Basisscholen zijn basisscholen (geen speciaal onderwijs) volgens het ministerie OCW in het schooljaar 2013/2014. De laatste kolom toont het gemiddeld aantal basisscholen binnen een afstand van 3 kilometer over de weg. Voor de afstand naar peuterspeelzalen zie blz Voorzieningen 148 Wijkatlas Smallingerland 2016

149 Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 149

150 Voorzieningen Veiligheid Leefbaarheid Sociale gegevens Wonen Bevolking Wijkanalyses Trefwoordenregister Aangiftebereidheid bij slachtofferschap 141 Actief in de buurt 126 Afstanden naar voorzieningen 144, 148 Algemene evaluatie buurt 118, 122 Alleenstaanden, naar leeftijd 84 Allochtonen en autochtonen 94 Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen 109 Arbeidsparticipatie / arbeidssituatie 112 Basisonderwijs 144, 148 Bevolking: etniciteit 94 - gezinssituatie 86 - kinderen en eenoudergezinnen 88 - leeftijdsverdeling 82, 84 - verhuismobiliteit 90, 92 - ontwikkeling en totaal aantal 82 Betalingsachterstanden corporaties 110 Betrokkenheid bij de buurt 120, 126 Binnenverhuizingen (van wijk naar wijk) 90 Bijstandsuitkeringen 110 Bouwwijze woningen 100 Criminaliteit (zie veiligheid) Culturele activiteiten (Lawei) 114 Diefstal Drugsoverlast 139 Economische waarde woningen 104 Eenoudergezinnen 88 Eigendomssituatie woningen 98 Etniciteit 94 Gehechtheid aan de buurt 126 Geluidsoverlast 128, 139 Gezinnen met kinderen 86, 88 Gezinssituatie 86 Gezondheids-/welzijnsvoorzieningen 146 Gladheidsbestrijding 118 Groenonderhoud 118, 127 Groenvoorzieningen 146 Hondenpoep (prioriteiten bewoners) 127 Huis en tuin, zorg bewoners 118 Huisarts: afstand 148 Huishoudelijke hulp 114 Huishoudens naar gezinssituatie 86 Huishoudens, totaal aantal 82 Huurachterstanden 110 Huurprijzen woningen 102 Inhoud woningen 104 Inkomen 108, 110 Informeren over werkzaamheden 125 Inwoners (zie bevolking) Inzet voor de buurt 126 Jongeren (-overlast/-voorzieningen) 127, 128, 139, 144 Kinderdagverblijf: afstand 148 Kinderen en kind-volwassenen ratio 88 Lawei (abonnementen) 114 Leeftijdsverdeling bevolking 82, 84 Leeftijdsverdeling woningen 102 Levendigheid in de buurt 120 Maatschappelijk werk 114 Medeverantwoordelijk voelen 126 Migratie 90, 92 Minima (huishoudens rond soc.min.) 108 Mobiliteit 90, 92 Niet-werkende werkzoekenden 112 Onderhoud bestrating/groen 118, 127 Onderwijs 144, 148 Ongewenste activiteiten 120 Ontwikkeling woonbuurt (beleving) 130 Onveilige plekken/verkeerssituaties 140 Onveiligheid (zie veiligheid) Openbaar vervoer (tevredenheid) 146 Opleidingsniveau volwassenen 112 Ouderdom bevolking 82, 84 Ouderdom woningen 102 Ouderenvoorzieningen (tevredenheid) 146 Overlast in woonomgeving 128, 136, 139 Parkeergelegenheid 127, 146 Participatie 114 Peuterspeelzalen 144 Politie, incidenten leefbaarheid/verkeer 128 Politie, incidenten criminaliteit 136 Probleemscores veiligheid 136 Prioriteiten van bewoners (grootste probleem in de buurt) 127 Rapportcijfers veiligheid 136 Rapportcijfers voorzieningen 144, 146 Rapportcijfers woningkwaliteit 104 Rapportcijfers woonomgeving 118, 120 Reacties per gepubliceerde woning 104 Samenleven bevolkingsgroepen 120 Schouwburg (abonnementen Lawei) 114 Slachtofferschap 141 Sociale cohesie / sociale kwaliteit 120, 123 Sociale problemen 127, 128, 139 Speciaal onderwijs 144 Speelmogelijkheden 127, 144 Sportdeelname 114 Startkwalificatie (ontbreken) 144 Straatverlichting (tevredenheid) 146 Supermarkten 146, Wijkatlas Smallingerland 2016

151 Toekomstverwachting 130 Tuin en huis, zorg bewoners 118 UWV (werkzoekenden) 112 UWV (WW en arbeidsongeschiktheid) 109 Vandalisme 128, 139 Veiligheid: aangiftebereidheid incidenten politie (criminaliteit) incidenten politie (leefbaarheid) onveilige plekken/verkeerssituaties rapportcijfers / probleemscores slachtofferschap verkeersveiligheid 127,130, 136, vóórkomen criminaliteit / overlast 138 Verantwoordelijk voelen voor buurt 126 Verenigingen van Dorpsbelang 124 Verhuismobiliteit 90, 92 Verkeersveiligheid 127,128, 136, 140 Verlichting 146 Vermogensdelicten Vervuiling 120, 127 Voorzieningen: afstanden 144, algemene voorzieningen dagelijkse boodschappen jeugdvoorzieningen / speelplekken onderwijs / peuterspeelzalen prioriteiten van bewoners 127 Vrijwilligerswerk 114 Wateroverlast (prioriteiten bewoners) 127 Werkloosheidsuitkeringen (WW) 109 Werkzame bevolking 112 Werkzoekenden 112 Winkels dagelijkse boodschappen 146, 148 Wijkanalyses Wijkraden 124 Wijkteams 125 Wmo 114 Woningbezetting 104 Woningen: bouwwijze eigendomssituatie / totaal aantal 98 - huurprijzen inhoud, waarde, woningbezetting ouderdom / bouwjaren rapportcijfers woningkwaliteit woonruimteverdeling 104 Woningkwaliteit (rapportcijfers) 104 Woningzoekenden 104 Woonduur 92 Woonomgeving (rapportcijfers) 118, 120 Woonoverlast 128, 136, 139 Woonruimteverdeling 104 WOZ-waarde woningen 104 Zorg van bewoners voor huis en tuin 118 Zwerfvuil 120, 127 Indien hetzelfde onderwerp op twee tegenoverliggende pagina s voorkomt (bijvoorbeeld links per wijk en rechts per buurt), wordt alleen verwezen naar de linkerpagina. Zie ook de inhoudsopgave op bladzijde 5, of gebruik de tabs langs de zijkant van de pagina s om direct naar het juiste hoofdstuk te gaan. Wijk- en buurtindeling Op de laatste bladzijde vindt u een overzicht van de wijk- en buurtindeling van de gemeente Smallingerland. Ook de dorpen worden, met hun buitengebied, in deze publicatie beschouwd als buurten. Naast het overzicht vindt u een uitvouwbare kaart waarop u kunt zien waar elke buurt ligt en waar de buurtgrenzen lopen. Het merendeel van de buurten wordt in de tabellen en kaarten in deze Wijkatlas afzonderlijk weergegeven. Een beperkt aantal buurten en dorpen heeft echter zo weinig inwoners, dat afzonderlijk weergeven niet zinvol zou zijn (en met het oog op de privacy ook niet gewenst). Deze buurten zijn daarom samengevoegd met andere aangrenzende buurten. In de laatste twee kolommen op de volgende pagina ziet u met welke andere buurten een gebied is samengevoegd en onder welke naam u deze buurtcombinatie in de tabellen kunt terugvinden. Een wijk bestaat uit een combinatie van buurten. De eerste positie(s) van het buurtnummer komt overeen met het wijknummer. Met ingang van de Wijkatlas 2009 worden echter Drachtstervaart (wijk 4a), Fennepark (7a), Burmaniapark/Vrijburgh (7b) en Himsterhout (13a) overal als afzonderlijke wijken onderscheiden. Wijkanalyses Bevolking Wonen Sociale gegevens Leefbaarheid Veiligheid Voorzieningen Oostveen Beleidsonderzoek en Advies 151

152 Voorzieningen Veiligheid Leefbaarheid Sociale gegevens Wonen Bevolking Wijkanalyses Wijk- en buurtindeling gemeente Smallingerland Wijk Buurten Buurtcombinatie in dit rapport 1 Centrum 101 Centrum 101 Centrum 2 De Wiken 201 De Wiken noord 201 De Wiken noord 202 De Wiken west 202 De Wiken west 203 De Wiken noordoost 203 De Wiken noordoost 204 De Wiken centrum 204 De Wiken centrum 205 De Wiken zuid 205 De Wiken zuid 206 De Wiken oost 206 De Wiken oost 3 De Singels 301 De Peppel 301 De Peppel 302 De Singels west 302 De Singels west 303 De Singels oost 303 De Singels oost 304 De Singels zuid 304 De Singels zuid 4 De Drait 401 De Drait zuid 401 De Drait zuid 402 De Drait west 402 De Drait west 403 De Drait noordoost 403 De Drait noordoost 404 De Drait zuidoost 404 De Drait zuidoost 405 De Drait noordwest 405 De Drait noordwest 406 De Drait zuidwest 406 De Drait zuidwest 4a Drachtstervaart 407 Drachtstervaart west Drachtstervaart 408 Drachtstervaart oost Drachtstervaart west 6 De Venen 601 De Venen noord 601 De Venen noord 602 De Venen centrum 602 De Venen centrum 603 De Venen zuid 603 De Venen zuid (incl.604) 604 De Venen oost (bedrijvenpark) 603 De Venen zuid (incl.604) 7 De Folgeren 701 De Folgeren zuidwest 701 De Folgeren zuidwest 702 De Folgeren noord 702 De Folgeren noord 703 De Folgeren centrum 703 De Folgeren centrum 7a Fennepark 704 Fennepark 704 Fennepark 7b Burmaniapark/ 705 Burmaniapark 705 Burmaniapark Vrijburgh 706 Vrijburgh (in ontwikkeling) 706 Vrijburgh 8 De Swetten 801 De Swetten west 801 De Swetten west 802 De Swetten centrum 802 De Swetten centrum 803 De Swetten oost 803 De Swetten oost 9 De Bouwen 901 De Bouwen noord 901 De Bouwen noord 902 De Bouwen west 902 De Bouwen west 903 De Bouwen oost 903 De Bouwen oost 904 De Bouwen zuid 904 De Bouwen zuid 10 Noord-Oost 1001 Noord-Oost noord 1001 Noord-Oost noord 1002 Noord-Oost west 1002 Noord-Oost west 1003 Noord-Oost zuid 1003 Noord-Oost zuid 1004 Noord-Oost oost 1004 Noord-Oost oost 11 De Haven 1101 De Haven 2201 Buitengebied west (incl.1101,2216) 13 De Trisken 1301 De Trisken centrum 1301 De Trisken centrum 1302 De Trisken rondom 1302 De Trisken rondom 1303 Himsterhout 1303 Himsterhout 21 Buitengebied 2104 Opeinde, onder de Vaart 2104 Opeinde, onder de Vaart Noord 2105 Opeinde, boven de Vaart 2105 Opeinde, boven de Vaart 2109 Nijega 2109 Nijega 2110 Oudega 2110 Oudega 2114 De Tike 2114 De Tike 22 Buitengebied 2201 West: buitengebied 2201 Buitengebied west (incl.1101,2216) West 2202 De Wilgen 2202 De Wilgen/Smalle Ee (incl.2212) 2203 Sanding 2203 Sanding 2206 Boornbergum 2206 Boornbergum 2212 Smalle Ee 2202 De Wilgen/Smalle Ee (incl.2212) 2213 Goëngahuizen 2213 Veenhoop/Goëngahuizen (incl.2215) 2215 De Veenhoop 2213 Veenhoop/Goëngahuizen (incl.2215) 2216 Kortehemmen 2201 Buitengebied west (incl.1101,2216) 23 Buitengebied 2307 Drachtstercompagnie 2307 Drachtstercompagnie Oost 2308 Houtigehage 2308 Houtigehage 2311 Rottevalle 2311 Rottevalle Een toelichting op dit overzicht vindt u op de vorige bladzijde. 152 Wijkatlas Smallingerland 2016

153 Wijkgrens Buurtgrens 301 Buurtnummer Gemeente Smallingerland: Wijk- en buurtindeling / / Achtergrondkaart: OpenStreetMap auteurs