Simply Talking PRESENTATIE & STORYTELLING MODEL

Transcriptie

1 Hoe helder is jouw presentatie? door Presentatie en Storytelling Coach Sylvie Verleye

2 Wanneer je deze syllabus leest dan heb je meer dan waarschijnlijk een workshop, opleiding of coaching presenteren gevolgd. Dit document is bedoeld als naslagwerk om jou verder te begeleiden in jouw volgende presentaties. De tips die aan bod kwamen tijdens de sessie worden hier nog eens uitvoerig beschreven. Ik wil je bij deze nog graag bedanken voor de deelname en heel veel succes wensen bij jouw volgende presentatie!

3 In de 15 jaar dat ik mij verdiep in de topic zakelijke presentaties heb ik eerlijk gezegd bitter weinig evolutie gezien. Slides stonden 15 jaar geleden overvol en dat is nog altijd het geval; en vaak is het zelfs te begrijpen. Jaren geleden werd er al geroepen dat slides meer beeldend moeten zijn maar dat heeft in veel gevallen geleid naar gedecoreerde slides, bullet slides opgesmukt met nietszeggende kleine beeldjes of nog erger clipart, wat ook niet de bedoeling kan zijn. Nieuwe trends werden gelanceerd zoals Pecha Kucha (20 slides zijn 20 beelden en 20 seconden om het verhaal te vertellen op dat beeld) en die hebben vooral gehoor gekregen op congressen. Niet elke presentatie op een congres is beeldend maar daar zie ik toch de grootste evolutie. Maar hoe zit het met onze zakelijke presentaties? Hoe presenteer je naar het management of de CEO? Hoe presenteert een manager naar zijn team? Hoe pitch je naar een investeerder? Ik heb trends die ik waardevol vind, vertaald naar ideeën waarmee je kunt experimenteren voor jouw presentaties. Het zijn ideeën die ik doorheen de jaren kreeg door de feedback van deelnemers, door de boeken die ik las, mijn eigen ervaring, en vooral door de vele interviews die ik deed met CEOs en VPs in grote bedrijven. Ik toetste mijn ideeën bij diezelfde CEOs, ik coachte al heel wat mensen gebruik makend van het model dat je zal leren kennen, en ik merk dat het werkt. Voor mij persoonlijk, voor andere sprekers en voor het publiek. Maar het betekent wel een verandering in de manier van presenteren. Ik heb 6 tips voor jullie

4 1 Elisabeth Gilbert tijdens TED TALK VERTEL ZONDER SLIDES Wanneer ik VPs of CEOs interview dan valt het mij enorm op dat zij er meer en meer de voorkeur aan geven om te luisteren naar korte monologen, bij voorkeur niet langer dan 5 minuten, ZONDER SLIDES. Volgens mij gaan sprekers er nog te vaak van uit dat een geslaagde presentatie minstens 20 minuten duurt waarbij je gedetailleerde slides becommentarieert, die ook dienen als handout. Terwijl dit helemaal niet is wat zij verwachten. Stap 1 is volgens mij een duidelijk verschil te maken tussen de gedetailleerde slides en het verhaal achter die slides. Presenteren betekent niet zomaar de slides becommentariëren, het betekent in eerste instantie een verhaal vertellen.

5 2 SHORT FOR THE BOARD De klachten die ik vaak hoor wanneer je presenteert voor een high level publiek zijn: vele onderbrekingen, spreektijd die net voor het spreken ingekort wordt, meer interesse voor de smartphone of computer dan de presentatie. Wanneer je dit herkent, overweeg dan even het volgende: beperk jouw verhaal tot 5 minuten! Je kunt uiteraard niet alles vertellen op 5 minuten maar de idee is te focussen op de belangrijkste boodschappen en daarna pas de details in te vullen volgens de vraag of noden van het publiek. Zeg letterlijk aan jouw publiek voor je start dat je maar 5 minuten nodig hebt om de belangrijkste boodschappen duidelijk te maken en dat je daarna graag ingaat op de details via hun vragen. Ik kan je verzekeren dat je hun aandacht hebt. Dit werkt fantastisch bij dit publiek maar eigenlijk kan iedereen het appreciëren dat je het kort houdt. Het werkt ook makkelijk voor de spreker want je voelt duidelijker de aandacht van het publiek en 5 minuten vertellen is aangenamer dan 20 minuten vertellen.

6 3 JOUW BASISVERHAAL IS EEN PITCH Ongeacht hoeveel tijd je krijgt om een presentatie te doen, ga ALTIJD uit van een basisverhaal van 4 à 5 minuten (de duur om een zacht gekookt ei te maken). Dat verhaal heeft echter een rode draad nodig en dat kan geen agenda zijn want dat werkt niet (enkel voor een meeting is een agenda nodig). Denk even na wat het publiek moet kunnen navertellen. Dit zijn geen woorden, dit zijn ideaal zinnen. Het zijn de conclusies van jouw verhaal. Overschat het publiek niet want ze kunnen zeker niet alles vertellen wat jij hebt verteld maar onderschat hen ook niet. Denk na over de kernzinnen, zo concreet mogelijk, die moeten blijven plakken. Deze zinnen vormen de rode draad van jouw verhaal. Het kunnen 3 oplossingen zijn, tips, ideeën, redenen, voordelen, Het hoeft ook niet altijd 3 te zijn maar 3 is wel een magisch getal en publiek onthoudt vaak in termen van 3. Je moet dus vooral nadenken over de kern van jouw presentatie en het doel dat je wil bereiken.

7 Maar jouw verhaal heeft ook een inleiding nodig. Om een verhaal te vertellen heb je een context nodig die beschrijft waarom je daar staat. De meeste sprekers geven in de inleiding een antwoord op de wat vraag en dan klinkt een inleiding als ik ga jullie vandaag iets vertellen over. Het publiek weet doorgaans WAT jouw topic is, ze moeten vooral horen WAAROM het belangrijk is voor hen om te luisteren. Waarom sta je daar? Omdat het publiek een beslissing moet nemen na de presentatie? Om hen te overtuigen? Om hen te informeren, te inspireren, wakker te schudden, te alarmeren, gerust te stellen? De context is vaak een problematiek. Beschrijf die problematiek bij voorkeur aan de hand van een concreet verhaal (een herinnering). Link die herinnering aan jouw doel waarbij je een linkzin kan gebruiken als waarom vertel ik jullie dit. Met de context, het doel en de rode draad van 3 kernzinnen heb je nog geen basis 5 minuut verhaal. De 3 kernzinnen kan je eigenlijk vergelijken met 3 kasten. Elke kast heeft verschillende schuiven die je kan opentrekken maar de schuiven moeten nu nog ingevuld worden. De schuiven zijn de uitleg die je geeft. Het zijn antwoorden op vragen als waarom, hoe, wanneer, voorbeelden, vergelijkingen. De schuiven vormen net de flexibiliteit van het model. Kan je 40 minuten spreken dan kan je een heel aantal schuiven open trekken. Wordt jouw spreektijd ingekort, dan zal je op dezelfde manier aan de presentatie beginnen maar je zal een aantal schuiven moeten dicht laten.

8 4 STORYTELLING TREKT EN HOUDT AANDACHT Eén van de moeilijkste dingen wanneer je presenteert is hoe je de aandacht trekt en houdt van het publiek. Ik had al aangeraden om met een verhaal te starten (herinnering) omdat het een vlotte start betekent voor de spreker en de aandacht trekt van het publiek. Verhalen beginnen vaak met een tijdsaanduiding zoals gisteren, 2 weken geleden Denk ook niet dat het een spannend verhaal moet zijn. Het kan even nuttig zijn om te verwijzen naar iets wat iemand zei op een vorige vergadering, als het maar helpt om jouw punt te maken Een verhaal (herinnering) is interessant om te beginnen maar je kan het zeker ook gebruiken doorheen jouw verhaal. Storytelling gebruik je om jouw verhaal te kruiden. Hoe langer je spreekt, hoe moeilijker het is om de aandacht te houden van het publiek want die

9 haken sneller af dan je denkt. Spreek je dus 20 minuten dan heb je variatie nodig. Ik heb al aangeraden om te werken met een schuivensysteem. Wanneer je alle schuiven vult met facts & figures dan wieg je het publiek zachtjes in slaap. Facts & figures voor 5 minuten kan perfect, maar niet voor 20 minuten. Je zult dus schuiven moeten vullen met voorbeelden want dat is storytelling. Om de vergelijking met het ei terug te gebruiken. Voor 5 minuten volstaat een zacht gekookt ei, voor 20 minuten kan je beter een omelet maken met verschillende ingrediënten en kleuren. Vermijd om als een robot te presenteren Veel presentaties lijken op elkaar. Niet omdat die presentaties zo goed zijn maar eerder omdat we denken dat het zo moet en geen alternatieven kennen. Een bedrijfspresentatie bijvoorbeeld ziet er bijna altijd hetzelfde uit. Nu maken we slides voor de bedrijfspresentatie en die is meestal gestructureerd rond een agenda. De agenda behandelt dan de typische topics zoals historiek, missie, visie, locaties, structuur, om te eindigen met het belangrijkste namelijk producten of diensten. Deze slides zijn eigenlijk eerder een brochure die je kan achterlaten maar wat is het verhaal erachter? Onze manier van presenteren beperkt zich dan tot het becommentariëren van alle of enkele slides. Heb je echter geen slides dan zouden menig sprekers in de knoop slaan. Om het verhaal te vinden achter de bedrijfspresentatie denk je beter na wat jullie uniek maakt als bedrijf. Hoe onderscheidt je je van de concurrentie? Dit vomt de rode draad en daarrond bouw je het hele verhaal op, MET schuiven want een bedrijfspresentatie moet je zeker ook kort kunnen vertellen. Nu denk je mogelijk ik doe een heel ander soort presentatie. Ik geef maandelijks een update van de cijfers. Dus ik wil niet overtuigen, ik geef alleen maar info. Dit klopt niet! Een presentatie is nooit zomaar info geven. Er zit een verhaal achter elke presentatie en het is jouw taak dat verhaal te vertellen. Wat zijn de belangrijke cijfers die deze maand aandacht nodig hebben? Die cijfers zijn dan jouw rode draad. Of wat zijn de belangrijkste wijzigingen tov vorige maand? De wijzigingen zijn jouw rode draad. Of misschien wil je vooral aandacht vestigen op dat ene cijfer dat niet goed is en acties voorstellen die belangrijk zijn in de komende maand. De acties zijn jouw rode draad. Of je wil 1 actie voorstellen gelinkt aan een cijfer en als rode draad de redenen meegeven waarom deze actie belangrijk is.

10 Achter elke slide deck zit een verhaal! Zoek naar dat verhaal. Denk na over situatie, problematiek, oplossing en een ideale structuur van 3 die daarbij aansluit en die je toelaat om op een heldere manier het verhaal te vertellen. Gebruik een visuele mindmap om het verhaal te memoriseren Je kunt het hele verhaal visualiseren als een boom. De stam is het inleidende verhaal. Of je nu 5 minuten, 10 minuten of langer spreekt, je moet beginnen bij die stam om de presentatie te kaderen. Die stam mondt uit in een aantal hoofdtakken, dit is jouw rode draad. Dit zijn jouw belangrijkste zinnen (geen topics zoals in een agenda dus). Ideaal is dus te focussen op 3 hoofdtakken maar je kan er uiteraard meer hebben. Bedenk alleen dat je dit vanbuiten moet kennen. Elke hoofdtak heeft zijtakken (dit zijn de verschillende schuiven). Hoe meer zijtakken, hoe langer jouw presentatie wordt. Je kunt het ook als volgt memoriseren: 1 minuut 5 minuten 20 minuten TIP! Bekijk een aantal presentaties op TED.com. TED staat voor Technology, Entertainment en Design en op de site zie je allemaal presentaties. Sommige met PowerPoint, andere zonder, soms bekende sprekers, anderen zijn onbekend. Wanneer je kijkt naar de meest beoordeelde of becommentarieerde presentaties dan zie je meteen de beste presentaties. Luister eens heel aandachtig hoe zij beginnen want je kan er veel van leren.

11

12 5 OOG CONNECTIE ipv OOG CONTACT Connecteren bij een presentatie betekent voor mij bewust aandacht hebben voor jouw publiek. Wanneer we presenteren zijn we vaak zenuwachtig, afhankelijk van de situatie. Onbewust heb je dan de reflex jezelf te beschermen door gericht te zijn op jezelf. Fake zelfvertrouwen en zoek bewust contact met jouw publiek want dan heb je een krachtige uitstraling. Een fantastisch TED filmpje over deze topic is van bodylanguage experte Amy Cuddy. Zelbewust presenteren voor een publiek betekent: Dicht bij het publiek staan waar mogelijk Een bewuste basishouding aannemen waarbij je vlot kan bewegen vanuit de schouders (steekkaart vasthebben kan helpen, afstandsbediening kan ook helpen). Bekijk presentatoren op televisie en ontdek welke basishouding zij hebben!

13 Bekijk het publiek als individuen en schenk hen individuele aandacht (vul de glazen wijn). Richt je naar een kijkrichting en kijk bewust naar 2-tal personen. Verander dan van kijkrichting enz Voor een groter publiek kan je niet iedereen aankijken maar ideaal geef je het publiek wel die indruk. Dit doe je door het publiek te verdelen in 4 kwadranten en een W vorm te visualiseren. De kijkrichtingen bevinden zich in de punten van de W. Bekijk individuen in elke kijkrichting en iedereen heeft het gevoel dat ze aandacht krijgen. Denk vooral niet dat ervaren sprekers geen zenuwen meer voelen. Ik heb al met heel veel ervaren sprekers over dit onderwerp gepraat en kan de personen die echt geen zenuwen meer voelen op één hand tellen. Je mag zenuwachtig zijn maar als je een krachtige houding aanneemt en een rustig oogcontact hebt dan zal je ook kracht en rust uitstralen!

14 6 GEBRUIK NOTITIES ALS HANDOUT Bron: Andy Van Laer, Butterslides Ik heb tot nu toe een vurig pleidooi gehouden van het gewoon vertellen waarbij je geen slides gebruikt maar je mag uiteraard ook wel slides gebruiken als ondersteuning tijdens jouw verhaal. Veel sprekers denken zelfs dat dit nodig is omdat de meeste mensen visueel zijn. Dit betekent echter niet dat je slides MOET gebruiken. Mensen die visueel ingesteld zijn, gaan beelden maken van jouw verhaal. In dat opzicht kan het belangrijk zijn storytelling te gebruiken in jouw verhaal want het zijn net de stories die ze zullen zien. Voor visuele personen bestaan herinneringen uit beelden. Denk maar aan je kindertijd Je hebt nu heel waarschijnlijk beelden in je hoofd want dat is voor de meesten zo. Hoe duidelijker de beelden die het publiek opslaat van jouw presentatie hoe beter ze die zullen onthouden. Als je wil inspireren, heb je dus vooral beelden en storytelling nodig.

15 Je kunt het publiek ook helpen om beelden op te slaan door hen beelden te tonen tijdens jouw presentatie maar dan moeten het wel letterlijk beelden (foto s) zijn. Wanneer je echter grote beeldende slides gebruikt voor een publiek dan kan je die slides niet op voorhand sturen én je kan ze achteraf ook niet doorsturen. Dergelijke slides zijn alleen bedoeld TIJDENS de presentatie. Het is veel handiger om achteraf notities te sturen naar het publiek. Links op de foto (bovenaan) zie je de slide die gebruikt wordt tijdens de presentatie. Rechts is de notitiepagina, en dit is het document dat bedoeld is voor het publiek achteraf. Je creëert die pagina door de PowerPoint om te zetten naar een word document eens de slides klaar zijn. In het PowerPoint document druk je op: File Publish (save and send in 2010 en Send to in 2013) create handouts in word notes onder of naast slide aanduiden OK De PowerPoint wordt op die manier omgezet naar een word document. Alles wat je vertelt tijdens de presentatie bij een bepaalde slide noteer je onder de foto in het word document. Dit kunnen volzinnen zijn of bullet points. Als je alles hebt genoteerd sla je dit op als een PDF en print je het uit of stuur je het door. Bij een mac is het (raar maar waar) omslachtiger werken. Wanneer de PPT klaar is dan sla je die op als afbeeldingen. Elke dia wordt dan een foto. Je opent een nieuw word document en kopieert de afbeeldingen naar het word document waar je extra info bij typt. Het document dat je nu leest is op deze manier gemaakt.

16 Wat zijn visuele slides? 67% of all purchase decisions are taken in-store Het basisprincipe van een visuele slide is eigenlijk heel eenvoudig en duidelijk: 1 slide is 1 beeld over heel de slide met 1 duidelijke boodschap. Jij vertelt verder het verhaal op die slide. Wanneer je het verhaal vertelt MET slides dan moet je de volgorde van die slides ook memoriseren! Daarom ben ik grote voorstander van de regel van Guy Kawasaki. Maximum 10 slides - Maximum 20 minuten - Minimale font (lettergrootte) 30. Deze regel past volledig in mijn presentatie filosofie want voor mij werkt een presentatie perfect als ik de volgorde van de slides vanbuiten ken. Dat lukt niet met 37 slides maar wel met 10. De reden waarom je die volgorde best kent is om het verhaal en de slides in harmonie te brengen. Je gaat dan pas klikken naar een slide als dat volledig past in jouw verhaal en als je zelfs wil dat het publiek naar het scherm kijkt omdat er bv een grafiek op staat die je gaat uitleggen. Er zijn uiteraard varianten mogelijk. Soms wil je meer tonen dan enkel een beeld en een boodschap. Je wil bijvoorbeeld een stappenplan tonen dat bestaat uit 6 cirkels. Bedenk dan even hoe je dat stappenplan zou presenteren wanneer je enkel een flipchart kan gebruiken. Je zal beginnen met 1 cirkel en op het einde van het verhaal heb je 6 cirkels op de flipchart staan. Een dergelijke opbouw doe je ook op de slide want het is de enige manier om hen mee te nemen in het verhaal stap voor stap. Geef hen nooit de gelegenheid om al verder het verhaal te lezen omdat het al op de slide staat. Blijf wel de informatie op de slide beperken. Het moeten nog altijd visuele slides blijven en geen documenten. Alles wat niet echt nodig is op de slide haal je er af. Maak dus een ondersheid tussen een slideument en een visuele slide

17 SLIDEUMENT (Document in PPT) VISUELE SLIDE Wordt gemaakt in template Geen template! Lettergrootte niet belangrijk Minimale lettergrootte 20 Alle details aanwezig Alleen het belangrijkste Document om te lezen Enkel gebruiken tijdens presentatie Wordt ook gebruikt om beslissingen Soms opbouw met eenvoudige animatie te nemen Wanneer je goede beelden zoekt, surf dan eens naar de volgende link: Je vindt er een heel aantal sites waar je gratis beelden kan downloaden. De spreker heeft bijgevolg een keuze. Ofwel ga je gewoon vertellen (ideaal voor een CEO want die wil toch niet al te lang luisteren) ofwel gebruik je tijdens de presentatie slides. Hoe slides eruit zien hangt er heel erg van af voor wie en waar je presenteert. Op een congres kan je maar beter beelden gebruiken want dat werkt het best (dat komt overeen met een Pecha Kucha: 1 slide is 1 beeld waarop jij je verhaal vertelt). Voor een kleiner publiek en tijdens vergaderingen werken beelden zeker ook alleen wil je soms meer informatie tonen. Beschouw je slide dan als een propere flipchart. Een handige functie in PPT is ook de B toets. Dit kan je perfect gebruiken wanneer je ervoor kiest om het document op voorhand te sturen. Je projecteert hetzelfde document voor je jouw verhaal vertelt. Vervolgens druk je op B. Bin PowerPoint staat voor Black. Het scherm wordt zwart en het licht van de beamer gaat uit. Het gevolg daarvan is dat je voor het licht van de beamer kan staan zonder dat het hindert. Je hebt een veel beter contact met het publiek en je zult hun onverdeelde aandacht hebben. De idee is dat je op dit zwarte scherm jouw punt maakt. Op 5 minuten kan je heel veel vertellen! Wanneer je dit doet, kondig in de inleiding dan ook aan dat je eerst kort jouw punt wil maken en om daarna in te gaan op de details. Na jouw 5 minuten vraag je letterlijk aan het publiek waarover ze meer details willen horen.

18 En dit is precies het punt waarop je het rapport terug kan gebruiken om de details te verduidelijken. Wanneer je een vraag krijgt die je wil beantwoorden aan de hand van een slide uit de gedetailleerde PPT die klaar staat achter de B toets, dan druk je op B om de PPT tevoorschijn te toveren en vervolgens klik je op het slidenummer + enter om naar de gewenste slide te springen. Ideaal heb je dus een overzicht van al jouw slides. Het rapport ga je dus niet slide na slide becommentariëren maar wel gebruiken volgens de vragen van het publiek.

19 Checklist voor jouw volgende presentatie De verschillende stappen verlopen als volgt: 1. Denk eerst na over jouw publiek: wie zijn ze, hoeveel, wat zijn hun verwachtingen, niveau? 2. Schrijf het doel op van jouw presentatie. Je kunt hiervoor letterlijk de zin gebruiken het doel van mijn presentatie is. Formuleer een doelstelling die gericht is naar het publiek, maak het interessant voor hen! 3. Vaak is de reden waarom je een presentatie doet, een bepaalde problematiek die al dan niet gekend is door het publiek. Je begint een presentatie met het creëren van een context (reden waarom je daar bent) en dat betekent dus meestal het verduidelijken van de problematiek. Als het kan doe je dit best door te beginnen met een concreet voorbeeld: iets wat je hebt meegemaakt, gezien, gehoord die meteen de problematiek duidelijk maakt. Na dit verhaal leg je de link naar het doel van de presentatie met een linkzin, bijvoorbeeld waarom vertel ik jullie dit 4. Jouw presentatie is een verhaal! Het is niet zomaar het becommentariëren van slides. Elk verhaal heeft een rode draad nodig die makkelijk te memoriseren is voor jou en makkelijk te volgen voor het publiek. Zoek naar een rode draad van ideaal 3 boodschappen. Deze 3 boodschappen plak je aan elkaar met een structuurwoord of een structuurzin. Bijvoorbeeld: 3 redenen, 3 voordelen, 3 uitdagingen, 3 dingen die ik heb geleerd Het kunnen er ook 2 zijn of 4 maar limiteer wel de kernzinnen. Om de kernzinnen te ontdekken denk je even na wat het publiek moet kunnen doorvertellen. Dit zijn geen vragen maar het belangrijkste antwoord op die vragen. Zoek dus naar de essentie van jouw verhaal en streef naar de gouden regel van De rode draad van 3 zinnen vormen eigenlijk 3 kasten. In elke kast zitten verschillende schuiven. De schuiven zijn de uitleg die je wil geven bij elke kernboodschap. Die schuiven kan je vullen met facts & figures maar om de aandacht te houden is het ook interessant de schuiven te vullen met voorbeelden. 6. Het einde van de presentatie kan een samenvatting zijn van de 3 kernzinnen of een conclusie. Je kan de cirkel rondmaken door op het einde terug te verwijzen naar het verhaal in het begin of naar de doelstelling.

20

21 7. Wanneer je PowerPoint wil gebruiken, ga je dit nu pas doen! TIP1! Onthou dat JIJ de dirigent blijft en dat kan je alleen maar als je de volgorde van de slides kent! Het maakt dus niet uit hoeveel slides je toont zolang je maar de volgorde kunt memoriseren. Het is wel evident, hoe minder slides hoe makkelijker. TIP2! Onthou, wanneer je klikt naar een slide dan zit de focus van jouw publiek ook bij het scherm. Dat mag, maar volg die focus en kijk mee of beweeg mee naar het scherm. Het is evident, hoe minder op de slide staat, hoe sneller je terug hun aandacht hebt. Heb je dan toch een slide met meer tekst, bouw die dan geleidelijk op met EENVOUDIGE animatie. Hou de slides zo visueel mogelijk! -de rode draad slides moeten er visueel uit springen en op dezelfde manier opgebouwd zijn -speel met grootte en kleur -blijf met de kleur wel binnen de branding -basisregel is: 1 slide, 1 beeld, 1 boodschap -gebruik als animatie bij meer tekst alleen verschijnen of vervagen schuiven schuiven schuiven De eerste slide is ideaal het eerste punt in de rode draad. Je begint dus onmiddellijk met belangrijke informatie die het publiek moet onthouden. Verberg die eerste slide bij aanvang van de presentatie met de B toets.

22 TIP3! Als de slides klaar zijn, onderwerp ze dan aan de publiekstest. Bekijk de slide nooit vanuit jouw standpunt want dan ga je vooral kijken of alles er op staat. Klik naar een slide vanuit de positie van het publiek. Waar wordt hun aandacht naartoe getrokken wanneer je klikt naar een slide? Hoe lang kunnen ze bij de slide blijven stilstaan (lezen dus) voor ze terug naar jou gaan kijken? Is het groot genoeg? Is er animatie nodig om de slide meer op te bouwen? Hoe ga jij als spreker linken van de ene slide naar de andere of van de ene animatie naar de andere? Terug, hoe eenvoudiger, hoe beter 8. Oefen de presentatie stukje per stukje luidop in (zonder vanbuiten te leren) 9. Ken je rode draad vanbuiten 10. Ken je eerste en laatste zin vanbuiten 11. Wanneer je slides gebruikt ken je ook die volgorde vanbuiten 12. Bereid je ook logistiek voor (heb je afstandsbediening, microfoon nodig) en vraag om een U-vorm waar mogelijk 13. Heb je notities voorzien (of nodig) NA de presentatie?

23 Alle bovenstaande ideeën zijn erop gericht om het hart van jouw publiek levend te houden. Trap niet in de val te veel slides of gedetailleerde slides te willen tonen want dan creëer je death by PowerPoint! Trap niet in de val gedetailleerde uiteenzettingen te geven met facts & figures want dan krijg je al evenzeer een horizontale levenslijn. Hou het kort of kruid jouw presentatie met storytelling wanneer je toch langer moet spreken. En wat je ook doet, wees enthousiast en geniet van de presentatie, dan kan het nooit misgaan

24 AANBEVOLEN LITERATUUR Made to Stick van Dan & Chip Heath Presentation Zen van Garr Reynolds The Naked Presenter van Garr Reynolds Real Leaders don t do PowerPoint van Chris Witt Presenting to win, the art to tell your story van Jerry Weismann Stilte, ik Spreek van Sylvie Verleye ( te bestellen via de website WEBSITES om inspirerende sprekers aan het werk te zien. Mijn favoriete TED is RIC ELIAS Stand up comedian Don McMillan How not to use PowerPoint om online presentatie ideeën te krijgen om een alternatief te hebben voor PowerPoint (prezi vertrekt vanuit een canvas) Foto s van butterslides.com, foodiesfeed.com, foter.com en photopin.com