De initiatieles in het zwembad

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De initiatieles in het zwembad"

Transcriptie

1 De initiatieles in het zwembad Voorwoord Dit protocol is een leidraad die kan dienen voor zowel een uitgebreid initiatie-evenement voor meerdere geïnteresseerden, als voor een kleinschalig initiatie-evenement met slechts een paar geïnteresseerden. Vanzelfsprekend past men de logistieke voorzieningen aan evenals de kaderinzet aan de grootte van de doelgroep. Dit document heeft als doel een aantal tips and tricks aan te reiken aan de duikclub. Dit document is tevens geïnspireerd door de CMAS-Standard Touristic Diver. Bij dit document past wel de kanttekening dat het betreffende document eerder bedoeld is voor een initiatieduik in open water in plaats van in een zwembad. De input van Roland Wantens, 3*Instructeur NELOS, met zijn uitgeschreven initiatieoefeningen is een hele hulp gebleken bij het opstellen van dit document.

2 1. Wat is het doel van een initiatieles? De belangrijkste doelstelling is om niet-duikers te laten kennismaken met de duiksport en dit ter algemene promotie van de duiksport. Een tweede doelstelling is de promotie van NELOS in het algemeen en de lokale duikclub in het bijzonder met hopelijk enkele nieuwe leden tot gevolg. Dit document beschrijft een aantal best practices, do s & don ts, tips and tricks om deze doelstellingen te behalen. Je hebt maar één kans in je leven om een goede eerste indruk te maken. Verkwansel je die goede indruk, is de schade onherroepelijk. De Aspirant Duiker (AD) besluit om niet te duiken of hij gaat zijn opleiding volgen bij een andere federatie (al dan niet van commerciële inslag). Verder in de tekst wordt ook de term begeleider gebruikt. Een initiatie dient te gebeuren onder supervisie van een 1*Instructeur. In het zwembad kunnen de AD s begeleid worden door zowel Instructeurs, Assistent Instructeurs als door ervaren 3*duikers die door de lokale duikschoolleiders (DSL) zijn aangeduid. Jongeren van 8 tot 14 jaar kan je op dezelfde wijze initiëren als hieronder beschreven. Maar hou wel rekening met de grootte (aangepast materieel gebruiken). Indien jouw duikschool geen jeugdopleiding kan aanbieden, geef je best ook de coördinaten van de dichtstbijzijnde Jeugdduikschool mee (deze kan je bekomen op de NELOS-website of op het NELOS-secretariaat). Het reglement van het Jeugdduiken kan een hulp zijn om bij de jongeren van 8 tot 14 jaar een veilig en fantastisch onderwatergevoel te creëren. Alle aan te leren zaken worden aangeleerd in spelvorm. Algemene doelstellingen bij een initiatie aan kinderen: - Leren exploreren: o Ontdekken van een nieuwe bewegingswereld o Door het snorkelen en onderwaterzwemmen raakt men vertrouwd met een vreemde omgeving o Bevorderen van het zelfvertrouwen door nieuwe uitdagingen te overwinnen - Psycho-motorische vaardigheden: o Zichzelf leren lichamelijk en mentaal beheersen in een niet vertrouwde omgeving o Ademhaling perfect leren beheersen - Ontwikkelen lichaamsschema:

3 o Ondervinden van een grote lichamelijke en mentale vrijheid in het water - Sociale vaardigheden: o Rekening houden met ieders beperkingen: prestatiegerichte competitie is hier uit den boze o Hulpvaardigheid wordt gestimuleerd o Samenwerken om opdrachten tot een goed einde te brengen - Milieuopvoeding, zin voor orde en netheid: o Groter respect voor de natuur in het algemeen en het onderwaterleven in het bijzonder o Zorg voor en het gezamenlijk ordenen van het materieel - Cognitieve ontwikkeling: o Inzicht in enkele natuurwetten 2. Wat zijn de verwachtingen van de AD? Het is belangrijk om even stil te staan bij de verwachtingen van de AD. Voor de lesgever is de duikinitiatie een gewone les gegeven aan mensen die hij nog niet kent. Het risico bestaat dat de lesgever zich nog niet betrokken voelt bij de groep AD s die hij voorgeschoteld krijgt. Hij doet zijn ding zoals hij dat al jaren doet. Voor de AD liggen de zaken anders. De initiatie is voor hem een unieke gebeurtenis en misschien de vervulling van een kinderdroom na het overmatig bekijken van films van Cousteau of National Geographic. In het beste geval komt hij naar de initiatie met veel enthousiasme, misschien met een lichte zenuwachtigheid voor het onbekende, in het slechtste geval met enige stress, in extreme gevallen zelfs faalangst. Het is de taak van de begeleider om deze gevoelens te managen tot enthousiasme voor de onderwatersport, om de AD het gevoel te geven dat het sportduiken ook iets voor hem is, waar hij plezier in gaat scheppen. De structuur en de veiligheid die de begeleider hem biedt, de warmte bij de ontvangst, zijn onmiskenbare elementen voor het positieve gevoel dat de AD moet overhouden na de initiatie. 3. Fases van een initiatie.

4 Een initiatie doorloopt een aantal fases. Die zijn de volgende: 1. De promotie 2. De ontvangst 3. De voorstelling van de duiksport 4. De afspraken 5. Het passen van het materiaal 6. De eigenlijke initiatie 7. De debriefing We gaan deze fases nu meer in detail toelichten De promotie Indien men voldoende kandidaten wenst aan te trekken, is een kleine lokale promotiecampagne aangewezen. NELOS zal de clubs ondersteunen met een volledig pakket promotiemateriaal. Daarin zijn er affiches die opgehangen kunnen worden in het eigen zwembad, in lokale duikwinkels of op andere plaatsen die aangewezen zijn (jaarmarkten, dorpsfeesten, ). Op deze affiches vermeld je uiteraard de plaats, datum en het uur van de initiatie. Andere praktische informatie is eveneens welkom: vereiste minimum leeftijd, het mee te brengen materiaal (zwemkledij en handdoek in de meeste gevallen) en de contactgegevens (naam, telefoon en /of ) van de persoon waar men moet inschrijven. Een vermelding van de website van de duikclub is aangewezen. Een alternatief kan zijn dat de mensen zich niet dienen in te schrijven maar even dan is het toch aangewezen dat je op de affiche de naam vermeldt van de persoon bij wie de mensen zich moeten aanmelden. Niets is zo vervelend als dat nieuwe mensen verloren lopen in de cafetaria van het zwembad in de hoop iemand van de lokale duikclub aan te treffen. Het is wel aangeraden om een lijst te maken van de deelnemers (o.a. naam, adres, geboortedatum, telefoonnummer en adres) zodat je achteraf diploma s op naam kan laten aanmaken door het NELOS-secretariaat of om subsidies te ontvangen. Het doorgeven van de geboortedatum van alle deelnemers is sterk aan te raden. Zo weet NELOS meteen tot welke leeftijdsgroep de deelnemers behoren. Achteraf kan je deze gegevens zelf ook nog gebruiken om de mensen op de hoogte te brengen van bepaalde clubactiviteiten of andere weetjes De ontvangst

5 Zoals reeds vermeld is de eerste indruk van primordiaal belang. Leden van de duikclub stellen zich duidelijk herkenbaar op in de ontvangstruimte ( clubhuis, cafetaria). Het dragen van een club-t-shirt of kledij uit de NELOS-boetiek kan deze herkenbaarheid versterken. Het is vanzelfsprekend dat deze mensen tijdig aanwezig zijn. Eén iemand die zich louter met de ontvangst bezig houdt, is aangewezen. De AD s mogen zich nooit verloren of onwelkom voelen. Deze taak hoeft niet door een (assistent) Instructeur te gebeuren. Een bestuurslid of een gemotiveerd clublid kan deze taak evengoed uitvoeren. Het verdient een aanbeveling om een lijstje te maken met de naam, adres, geboortedatum en adres van de AD s. Dit voor de latere opvolging; de subsidies of de diploma s op naam. Bij de ontvangst schetst men het algemene verloop van de initiatie. Het tijdsverloop, de verschillende verplaatsingen en de toegewezen begeleiders worden voorgesteld. Als alle AD s aanwezig zijn, worden ze in groep begeleid naar het leslokaal voor de volgende fase De voorstelling van de duiksport AD s hebben talloze vragen over de duiksport. De belangrijkste is Is duiken wel iets voor mij of enkel voor de lokale paracommando s? Een korte uiteenzetting ( maximaal 15 minuten) in een theorielokaal verdient een aanbeveling. Bij voorkeur neemt de persoon die deze voorstelling voor zijn rekening neemt ook deel aan de eigenlijke initiatie. Dit geeft een zekere vorm van vertrouwen. Je stelt jezelf best voor met je naam, je brevet of je titel en een korte schets van je duikervaring (aantal jaar, aantal duiken, ). Dit geeft vertrouwen. Deze man weet waarover hij praat. 1 De schets van de eigen duikcarrière mag evenwel niet vervallen in opsomming van heldenverhalen. De meeste AD s zitten met de cliché vragen en misvattingen: Is duiken gevaarlijk? Is duiken duur? Kan men duiken in België? Hoe zwaar zijn die zuurstofflessen (sic)? Kan ik wel duiken want mijn oren doen pijn in het zwembad op diepte?. 1 Uiteraard geldt voor deze gehele tekst de opmerking dat het woord man/hij/zijn evengoed kan gelezen worden als vrouw/zij/haar. Om de leesbaarheid van de tekst te vereenvoudigen is ervoor gekozen om enkel de mannelijke schrijfvorm aan te houden zonder hier afbreuk te willen doen aan de inzet van de vrouwelijke NELOS duiksters.

6 NELOS zal een kleine downloadbare powerpoint ter beschikking stellen die het duiken attractief voorstelt (bijvoorbeeld opgesmukt met enkele mooie foto s van de Oosterschelde, een duiker in standaard uitrusting, ). Het is zeker niet de bedoeling om van deze ontvangstsessie een theorieles fysica of duikgeneeskunde te maken. Verhalen over PFO s, decompressieongevallen en longoverdrukken zijn helemaal uit den boze. Wat komt hier best nog niet aan bod : de NELOS-structuuur, CMAS, brevettenstructuur,. Laat de mensen eerst genieten van hun initiatie. Elke sport kent zijn specifiek jargon. Zo ook de duiksport. Termen die voor ons als duiker zo evident in de oren klinken, zijn voor de leek totaal onbegrijpelijk. Hier volgt een korte lijst van frequent duikjargon dat eerst even verklaard dienen te worden: Fles Ontspanner of ademautomaat Manometer Trimvest of jacket Masker Tuba Palmen ABC-uitrusting Apneu Eén set basisuitrusting meenemen naar het theorie lokaal is nuttig om alles aanschouwelijk te maken De afspraken Tijdens de initiatie gelden, zoals bij elke zwembadles, enige afspraken. Die worden op voorhand gemaakt met de AD, zeker wetende dat hij van deze afspraken nog nooit gehoord heeft. Het is aangeraden dat deze afspraken best in het leslokaal worden gemaakt, omdat de AD op deze plaats het meest aandachtig is. Pas zich te water begeven op het teken van de begeleider Niet alleen onder water gaan Hoe te klaren als je druk voelt op de oren OK teken

7 Niet - OK teken Einde oefening teken Naar boven teken Wat als je een oefening niet kunt : gewoon rustig naar boven Nadruk op uitademen (zonder Boyle&Mariotte en longoverdruk in detail uit te leggen) Vinnen aan? Achteruit stappen Hou er rekening mee dat de initiatie in het zwembad (=gechloreerd water) gebeurt en dat irritatie van ogen en slijmvliezen mogelijk is. Een sproeiflesje met steriel zoutwater (cfr Stérimar) bij de hand hebben kan nuttig zijn. Vraag eveneens na of iemand contactlenzen draagt. Waarom geven we deze uitleg liever op voorhand en niet in het zwembad? Dit beperkt het aantal minuten dat de AD werkelijk kunnen duiken. Onbekende mensen staan niet graag in zwemkledij tentoon voor de rest De koude in sommige zwembaden (zowel boven water, als onderwater) is een hinder De AD s zijn in het zwembad afgeleid door de omstandigheden. Na het intakegesprek trekken we onder begeleiding naar de kleedkamers. Vervolgens gaat heel de groep(ad s en begeleiders) samen naar de ondiepe kant van het zwembad. Andere clubleden hebben alle materiaal (ABC en duikflessen) ondertussen klaargelegd Het passen van het materiaal De meest efficiënte manier zeker bij grotere groepen AD s is een kettingsysteem waarbij één clublid de duikmaskers (even inademen door de neus, zonder de maskerband rond het hoofd, om de fit te zien) en tuba s uitkiest en past. Dan volgen de palmen en als laatste de loodgordel. Bij het laatste station passen we dan het trimvest. Deze hoeft nog niet op een fles gemonteerd te zijn. Het louter passen van het trimvest volstaat. Tijdens het ABC-gedeelte van de initiatie kunnen de droge helpers dan het trimvest monteren op een fles samen met de ontspanners. Uiteraard heeft de club het materiaal op voorhand gecheckt. Zijn de flessen voldoende gevuld? Werken de ontspanners naar behoren? Zijn er geen beschadigde mondstukken? Etc, etc, Het minste gehaper aan het basismateriaal kan de initiatie van een droom in een nachtmerrie doen belanden. Geef uitleg over de eigenschappen, het doel en het gebruik van het materiaal. Het volgende mag niet ontbreken:

8 - Bij het passen van de bril: neem de bril in de hand, maak geen gebruik van de rek en houd de bril zoals hij normaal moet zitten. Wanneer de bril plakt als je even inademt door de neus, zit hij correct. Zwembril, surfbril en met snorkel geïntegreerd model zijn niet geschikt. - Bij het gebruik van de snorkel: lichtjes bijten op de bijtnoppen en de lippen moeten het volledige mondstuk omsluiten - De vinnen worden steeds aangedaan aan de rand van het zwembad, al zittend. Nooit stappen, ook niet achterwaarts (zeker niet met jongeren -14jaar) - Loodgordel: pas aandoen als het andere basismateriaal aan is. Moet steeds gebruikt worden in combinatie met vinnen: eerst vinnen aan / eerst loodgordel uit Vermeld ook dat reeds vóór de aanvang van de les ruime aandacht moet besteed worden aan het correct behandelen van het materieel. Iedereen dient ervoor te zorgen dat het ordelijk wordt behandeld. Dit kan uitgelegd worden in de (de)briefing De eigenlijke initiatie Tijdens heel de initiatie gelden de volgende richtlijnen: Zorg dat de AD plezier heeft aan de initiatie Dwing de AD niet over zijn limieten Knip de klassieke duikvaardigheden in zeer kleine stukjes en laat de AD hier zeer geleidelijk van proeven Geef positieve feedback Handel naar de Panathlon verklaring. Plaats: We spreken af aan de ondiepe kant van het zwembad. Dit heeft verschillende redenen. Bij de meeste clubs start de training steeds aan de diepe kant met alle geroezemoes en verstrooiing ten gevolge. Ten tweede gaan we tijdens de initiatie de AD zeer geleidelijk een traject laten opbouwen. Complexe en voor de AD gevaarlijk lijkende oefeningen zoals voorwaartse instap, achterwaartse val, laat staan de rolsprong zijn helemaal nog niet aan de orde. De initiatie wordt gegeven onder leiding van een instructeur, omdat zij in hun opleiding de nodige didactische en pedagogische principes hebben opgedaan die hier zeker van pas komen. Het staat de duikschoolleider vrij om nog enige ervaren 3*Duiker in te schakelen als begeleider.

9 Verloop: Na het passen van het materiaal laat de groep AD s zich samen met de begeleiders in ABC-uitrusting langzaam in het water glijden aan de ondiepe kant waar iedereen nog kan staan. In het zwembad dat de faciliteiten heeft, verdient het een strenge aanbeveling om enkele banen (al naargelang het aantal AD s) af te zetten met de klassieke vlottertouwen die men kent uit het competitiezwemmen. Zo is een veilige zone afgebakend waar de initiatie kan doorgaan en waar men niet gestoord kan worden door andere trainende groepen. De AD kan in het diepe gedeelte van het zwembad zich steeds aan deze touwen of aan de kant vasthouden. We verkiezen toch een maximum van zes AD-ers in één baan. Qua veiligheid is het aan te raden om een baan te reserveren voor de initiatie aan de lange kant van het zwembad. Ook dit geeft een vertrouwd gevoel aan de AD. En de begeleiders aan de kant kunnen zo steeds makkelijk interveniëren bij problemen met het duikmateriaal. Het geleidelijkheidsprincipe is het leidmotief bij de initiatie. Elke duikvaardigheid wordt maximaal in stukjes gekapt en geleidelijk aangeleerd. Het is zeer motiverend voor de AD dat hij stelselmatig van de verschillende duiktechnieken kan proeven en door het redelijk correct uitvoeren van deze vaardigheden een zekere voldoening krijgt, aangemoedigd door de positieve feedback die de begeleider hem geeft. De afwerking en de bijhorende feedback die men eist bij zwembadprotocols is op dit moment totaal misplaatst. De volgende lijst oefeningen is een leidraad waar de begeleider uit kan putten zonder dat dit een strikt protocol wil zijn dat verplicht moet doorlopen worden. Het doel blijft dat de AD straks het zwembad verlaat met een prettig gevoel. Zelfs al zou blijken dat duiken niks voor hem is en dat hij zich beter zou verdiepen in de edele pétanque-sport. Als de begeleider die avond is gezegend met een stel waterratten, echte natuurtalenten, staat het hem vrij om vlugger over de eenvoudige oefeningen te gaan en over te stappen naar al wat complexere vaardigheden. Dit blijft een inschatting ad hoc van de begeleider waar hij kan putten uit zijn jarenlange ervaring als lesgever binnen de duiksport. Opmerking: Gevaren en preventie bij een initiatie aan kinderen!: Kinderen zijn geen schaalmodel van een volwassene!!! Hou daarom zeker rekening met volgende feiten: - Het ademhalingssysteem: o Beperkte diepte en duur van de apnée (vrijduik) o Aangepast duikmaterieel

10 - Neus-keel-oren: - Skelet- en spierstelsel: - Thermoregulatiesysteem: - Autonoom zenuwstelsel: o Verboden te hyperventileren o De buis van Eustachius is korter, breder en rechter: meer otitis met Valsalvamanoeuvre. Het klaren van de oren wordt bij voorkeur gedaan door hyperstrekking en slikbeweging. o Koude is een belangrijke factor voor verstopping en sinusitis o Geen apnée (vrijduik) bij verkoudheid!!! o Risico ter hoogte van de spieren: de vinnen moeten aangepast zijn aan de spierkracht van het kind o Kinderen hebben meer warmteverlies omdat ze een groter lichaamsoppervlakte (meer geleiding, verdamping) hebben in verhouding tot het lichaamsgewicht (minder warmteproductie) o Minder vetweefsel = minder isolatie o Minder spierweefsel = minder warmteproductie o Voor 12 jaar: grote instabiliteit = groot gevaar voor syncopes!!! De lesgever voorziet best regelmatig haltmomenten om feedback te geven en de AD s tot rust te laten komen De initiatie zonder fles ( maximaal één kwartier) De bedoeling van de eerste fase is om de mensen te laten wennen aan de nieuwe duikuitrusting : masker, tuba, loodgordel en tuba. De begeleider checkt of het masker goed op het gelaat van de AD aansluit. Hij demonstreert de klassieke antidamp maatregelen en droog de oren klaren, masker op het gelaat. De eerste eenvoudige oefening is het ademen boven water met masker op. Het klink gek maar wat voor ons een reflex is om via de mond in en uit te ademen is voor veel mensen zeer vreemd omdat

11 ze gewoon zijn om door de neus te ademen. Deze reflex geeft, met een duikmasker op, direct een gevoel van luchttekort. Als dit lukt, laten we de AD ademen met zijn masker op maar door de tuba. Zo ervaart hij het gevoel van te ademen met beperkte luchttoevoer. De volgende oefening is zich laten zakken en ademen op tuba. De AD houdt zich gewoon vast aan de kant. Op die manier controleert de begeleider of de lippen goed gesloten zijn rond de tuba. Vervolgens oefenen we eerst nog even de onderwatercommunicatie. Enkele duiktekens uitleggen: dalen, stijgen, (niet)-ok. De kandidaat laat de kant los en ademt een tiental seconden op tuba. De begeleider vraagt het OKteken en de AD antwoordt eveneens met het OK-teken. Hou bij het uitwisselen van deze tekens met elke kandidaat oogcontact. Het houden van oogcontact is één van de meest geruststellende nonverbale communicatie die voor ons duikers ter beschikking is. Denk maar aan alle reële stresssituaties waar je ooit als duiker in verzeild bent geraakt. Deze oefening eindigt met het aangeven van het teken einde oefening (armen gekruist) en het stijgteken (duim omhoog). Deze eenvoudige duiktekens blijven heel de initiatie de communicatie met de AD. De begeleider moet zich ervan vergewissen dat dit begrepen is en dat de AD er mee om kan. De begeleider kan deze oefening nog even herhalen in een korte apneu ( ongeveer 10 seconden) zodat de AD zich geleidelijk aan goed voelt onder water. Een volgende al wat complexere oefening is het leegblazen van de tuba. De AD s laten zich onderdompelen zodat de tuba volloopt (eventueel eerst tuba in de hand houden, daarna aan het masker steken). Na het OK-teken stijgen en blazen ze de tuba leeg aan de oppervlakte. Let op dat de AD s zich niet verslikken. Nu ze het masker, de tuba en de communicatie al wat onder de knie hebben, laten we de AD wat wennen aan die onhandige palmen. Een mooie startoefening is om gewoon te palmen met de armen gestrekt tegen de kant. Het is normaal dat sommige AD s beginnen fietsen. Een vriendelijke opmerking is dan op zijn plaats. Als de AD lid wordt, kan deze techniek later bijgeschaafd worden. Nu de AD zowel vertrouwd is met het masker, de tuba en de palmen kunnen we hem een korte afstand laten palmen bijvoorbeeld van de rand tot aan de knik met het diepe gedeelte. Al naargelang de sterkte van de groep laat je ze gewoon terugpalmen, hetzij in een korte zwemmende apneu. Daarna kan je bij een sterke groep per twee werken, waarbij je de snorkel uitwisselt over een lengte van het zwembad. Als je zo n sterke groep hebt, dat de eerste oefeningen nog geen kwartier geduurd hebben of als je een groep kinderen van 8-14 jaar hebt, kan je één van volgende oefeningen uitproberen:

12 - Uitvoeren van vrije val : buiklig op het wateroppervlak, langzaam volledig in en nadien volledig uitademen door de snorkel. (=wet van Archimedes) - Idem als vorige, maar proberen tot op de bodem van het zwembad te vallen. - Korte apnées waarbij een opdracht moet worden uitgevoerd: o Onderwater zwemmen door hoepels en touwen met vlotters o Idem maar 1 vis oprapen die zich op de bodem achter de hoepel bevindt - Eendenduik, met duidelijke uitleg over het nut van het klaren van de oren: o Gekleurde wasspelden op touw bevestigen o Plaatsen met cijfers: zo dicht mogelijk bij een opgegeven getal komen. - Aanleren van de rechte sprong, gecombineerd met zwemmen met vinnen over een kleine afstand - Leegmaken van het masker. - Korte apnées met spelletjes. Hier de uitleg bijgeven over hyperventilatie: o OXO-spel o Onderwaterhockey Opmerking: Bij een les aan kinderen van 8-14 jaar worden alle oefeningen op een speelse manier afgewerkt. Dat is in dezelfde geest als de Jeugdduikopleidingen De initiatie met fles ( minimaal een half uur) Hier stopt dan het ABC-gedeelte. Uiteindelijk komen de AD s om dat uitzonderlijk gevoel van te ademen onder water te ervaren. Dit geeft de kick. Ondertussen heeft een helper evenveel flessen als er AD s zijn in het water gelegd met de jacket lichtjes opgeblazen. Ook de begeleider is demonstratief uitgerust met zijn ABC en een complete persluchtcombinatie set. Op die manier kan hij alle oefeningen live demonstreren. De begeleiders helpen de AD s in hun jacket en zorgen dat alles goed past. De volgende oefening is het eenvoudig ademen van een ontspanner boven water. Op zich is dat voor de AD al een sensatie. De AD gaat ook zeker aangenaam verrast zijn dat die ontspanner zoveel lucht geeft.

13 Spreek nu een duidelijk teken af om de AD s te laten uitademen zodat ze straks veilig de stijging uit het diepe gedeelte kunnen. Na de geruststelling van het makkelijke ademen laat de groep zich zakken en ademen de AD s voor de eerste maal in hun leven onder water. Meer moet dat niet zijn en kijk maar hoe aangenaam ze dit vinden. Voor de meeste is de initiatie nu reeds geslaagd. Nu laten we de AD s uitgetrimd zwemmen aan de oppervlakte op ontspanner. Een kort stukje van de korte kant tot aan de knik met het diepe gedeelte volstaat. Vervolgens kan men de AD s hun jacket laten leegblazen al staande. Op die manier ervaren zij negatief getrimd te zijn en kunnen ze onderwater terugzwemmen naar de korte kant. Het is leuk om deze oefening nogmaals te herhalen naar de knik. Daar komen we allemaal samen boven. Nu begint het moeilijkste technische gedeelte van de initiatie: de AD s leren klaren. De begeleider legt deze techniek rustig uit en demonstreert dit ostentatief. Op dit moment wordt het belang van het uitademen bij het stijgen al dan niet ondersteund door een specifiek teken onder water - benadrukt. De AD s laten zich nu onder individuele begeleiding één voor één zakken naar het diepe gedeelte ( best met de voeten eerst en het hoofd bovenaan). Indien het zwembad de mogelijkheid biedt, is het verstandig om de AD s te laten afdalen langs de trap aan de zijkant. Zo kunnen zij zich vasthouden tijdens de afdaling. Als de AD goed kan klaren blijft hij op de bodem zitten samen met een begeleider terwijl een andere begeleider de volgende AD onder zijn hoede neemt. Al naargelang het niveau van de AD kan men besluiten om nog enkele oefeningen in te lassen. Ook hier blijft het credo om de AD niet voorbij hun niveau te pushen. Expert oefeningen: Eigen ontspanner uit de mond nemen en terug uit ademen Wisselademhaling Trimmen in het diepe gedeelte Demo masker leegblazen Zelf masker leegblazen Het is ook leuk de AD s even onderwater te laten kijken naar wat de overige trainende clubleden als oefeningen afleggen. Met de aanmoediging binnenkort kunnen jullie dit ook tijdens de debriefing, krijgen ze misschien zin om lid te worden van de club.

14 Het verdient eveneens een aanbeveling om enkele digitale foto s te nemen van de AD s te nemen zowel onderwater als bovenwater. Het opsturen via van deze foto s zal de AD s steeds plezier doen. Zo hebben ze een tastbare herinnering aan hun fantastische avond. Na al deze oefeningen wordt de initiatie afgerond met het begeleid demonteren van de flessen. Vervolgens spreek je samen af om na het douchen naar een rustig lokaal of de cafetaria te gaan De debriefing De debriefing is misschien de belangrijkste fase in de initiatie. Het is belangrijk om te luisteren naar de feedback van de AD s. Hoe was hun ervaring? Vonden ze de initiatie leuk? Luister naar de opmerkingen om de volgende initiatie nog te optimaliseren. Nu kan de DSL of de voorzitter de AD wegwijs maken in de procedure die te volgen is om lid te worden van de duikschool. Volgende info dient verstrekt te worden: Zijn er nog gratis proeflessen 1*D? Wat is het jaarlijkse lidgeld? Is er een reductie als men tijdens de loop van het jaar lid wordt? Wat is de trainingsavond en wat zijn de trainingsuren? Wat dient men aan te kopen om te starten als kandidaat 1*D (ABC)? Waar kan men dit doen? Wat is de kostprijs van zo n setje? Heeft de club huurmodaliteiten (bijvoorbeeld fles, ontspanner, jacket, )? Benadruk de voordelen van lid te worden bij een NELOS-club (verzekering, Hippocampus, wereldwijde erkenning van de duikbrevetten, CMAS, EN-normen) Het is ook belangrijk om de mensen niet met lege handen te laten vertrekken. Als de initiatie succesvol is geweest, zullen de AD z indirect de beste mond-aan-mondreclame maken die denkbaar is. Volgende zaken kunnen aan de AD overhandigd worden: het NELOS-initiatie-bewijs op naam, ondertekend en gestempeld door de begeleiders adresgegevens van de club een clubboekje een exemplaar van Hippocampus ( te bevragen bij NELOS) Een diploma op naam wordt verstuurd na deelname door het NELOS-secretariaat. De club geeft eerst de persoonsgegevens door.

15 Nakeuvelen bij een glas in de cafetaria achteraf, toont de AD direct de warme clubgeest waar NELOS het patent op heeft. Als de mensen die hebben aangegeven om te willen leren duiken, na enkele weken niet komen opdagen is een vriendelijke herverwelkomingsmail misschien het middel om ze over de drempel te krijgen. 4. Do s & don ts Wees tijdig en herkenbaar aanwezig Zorg voor een persoonlijke ontvangst Zorg dat de AD steeds persoonlijk begeleid wordt Vermijd stoere verhalen Heb oog voor de unieke ervaring van de AD Kleed de duikvaardigheden tot het maximale uit en bouw deze geleidelijk op Zorg voor een duidelijke debriefing met relevante informatie 5. Scenario In ABC Laten ademen met masker op aan de oppervlakte Laten ademen door een tuba aan de oppervlakte Laten ademen door tuba onderwater Inoefenen onderwatercommunicatie Korte apneu Leegblazen tuba Palmen tegen de kant Korte afstand laten palmen Met fles Laten ademen aan een ontspanner boven water Laten ademen aan een ontspanner onderwater Uitgetrimd zwemmen op ontspanner aan de oppervlakte Laten zwemmen onderwater op ontspanner in het ondiepe stuk Klaren van de oren Laten zakken op ontspanner in het diepe gedeelte

16 Expert oefeningen Ontspanner uit de mond en terug in de mond Vragen octopus aan andere duiker Wisselademhaling Trimmen in het diepe gedeelte Bril leegblazen Het bemeubelen van het zwembad is een belangrijk onderdeel bij kinderen. Van zodra kinderen hun probleem van ademhaling onder water hebben opgelost willen ze iets om handen hebben onder water. Hiervoor bestaan allerlei mogelijkheden: Bouwen onder water waarbij vooraf wordt besproken wat je gaat bouwen: Het gebruik van bouwspelen; blokken (opgelet LEGO drijft) Kunststofbuizen die in mekaar moeten gezet worden Bouwspelen met kunststofschroeven en bouten Hindernissenparcours: Aanleggen van een route waarbij gepalmd wordt door hoepels Kunststofbuizen spannen tussen touwen op verschillende dieptes Tonnen met opengesneden bodem Biologisch parcours: Dit kan apart of samen aangelegd worden met een hindernissenparcours Vissen in kunststof kunnen in een namaak habitat geplaatst worden De bedoeling is dat je na de duik een korte bespreking houdt van wat de AD gezien heeft met of zonder herkenningskaart. 6. Voorbeeld van een initiatieles voor 8- tot 14-jarigen Doelstellingen Vertrouwd maken met het basismaterieel (zonder lood); het correct aandoen en het gebruik ervan Afspraken naleven; bijvoorbeeld: niet onderwater zwemmen als het startsein of de opdracht nog niet gegeven is Ontdekken dat je kan zien en ademen onder water

17 Een correct gebruik van de zwemvinnen aanleren;correcte beweging en zonder gebruik van de armen Het principe van het klaren van de oren begrijpen Onderwater kunnen zwemmen over maximum 5m Groepsindeling Je kan kiezen hoe je de groep indeelt: Grote groep met 1 lesgever en veel helpers Kleine groep met meerdere lesgevers en helpers privé -les met 1 lesgever en geen helper Theorie De AD s verzamelen op het droge bij de lesgever. Hij geeft uitleg over: Afspraken over veiligheid: Als ik het startsein geef, ga je in het water. Als ik start zeg, ga je onder water, niet eerder. Het materieel; het doel en het gebruik ervan: Bril: wanneer de bril plakt als je even inademt zit hij correct. Zorg ervoor dat er geen haar tussen de afsluitrand zit. Om dampvorming te vermijden kan je in de bril spuwen. Snorkel: licht bijten op de bijtnoppen en lippen omsluiten volledig het mondstuk Vinnen: aandoen in zit op de rand van het zwembad of al zittend op de grond of op een bankje; nooit mee stappen, ook niet achterwaarts. Het is verboden op de vinnen te staan in het water. Opwarming AD s springen in het water aan de ondiepe kant en zwemmen 50 m of 100 m in een zwemslag naar keuze.

18 Andere mogelijkheid is: AD s staan klaar op de startblok. Ze springen in het water met een gekke sprong en zwemmen 50 m of 100 m in een zwemslag naar keuze. Wie klaar is, verzamelt bij de lesgever in het ondiepe gedeelte van het zwembad. De lesgever geeft het signaal dat ieder zijn ABC-materieel mag gaan halen bij de helper. Oefenstof in het water met ABC-materieel De lesgever geeft de oefeningen en de helper helpt de AD s waar nodig. De AD s gaan naar het ondiepe gedeelte van het zwembad en doen het materieel aan al zittend op de rand van het zwembad. AD s laten zich in het water zakken, eventueel met hulp van de lesgever. De lesgever doet enkele oefeningen voor waarna de AD s ze nadoen: Ademen door de snorkel boven water Onder water kijken terwijl ze ademen door de snorkel Hoofd onder water steken, snorkel laten vollopen en met een harde blaas leegblazen. Dit gebeurt staand in het ondiepe gedeelte. Probeer personen of voorwerpen op de kant nat te blazen. Het uiteinde van de snorkel onder water steken, de snorkel leegblazen met enkel het hoofd onder water, nadien gewoon verder ademen AD s houden zich vast aan de rand van het zwembad en palmen tegen de kant. Snorkelen over de breedte van het zwembad (heen en terug). In een privéles kan de lesgever de AD onder water volgen om de palmtechniek te zien. In een grotere groep kunnen de lesgever en de helper dit samen doen en elk een stuk van de breedte voor hun rekening nemen. Zonder materieel zwemmen de AD s door de hoepels die over de breedte van het zwembad geplaatst zijn. Ze proberen zo ver mogelijk te geraken zonder boven te komen. Herken je de tekening? : AD s proberen het voorwerp op de tekening die de lesgever toont te vinden op de bodem van het ondiep gedeelte. AD s voeren handstanden uit in het ondiep gedeelte van het zwembad

19 De lesgever legt het principe van het klaren van de oren uit: pijn in de oren verdwijnt door te slikken of zacht te snuiten met toegeknepen neus. De AD s doen dit om de beurt voor terwijl de lesgever controleert en verbetert. De AD s komen uit het water en verzamelen voor het tweede deel. De helpers hebben ondertussen de duiksets klaargemaakt voor gebruik in verschillende maten. De lesgever legt het duikmaterieel kort en eenvoudig uit: De ademlucht zit verpakt in de duikfles (lijkt op een rugzak) Het mondstuk wordt in de mond gestoken en de duikbril opgezet Je ademt traag door het mondstuk De duiktekens OK en NOK worden uitgelegd en getoond Bij het dalen slik je of snuit je zacht met toegeknepen neus Probeer de diepte te beperken tot 1,5 à 2 meter voor kinderen die bang zijn bijvoorbeeld. Oefenstof in het water met duikuitrusting Als je in deel 1 met een grote groep werkt kan je ze nu opsplitsen in kleine groepen zodat de lesgever en helpers elke AD apart kunnen begeleiden. De helper van elke groep legt de duiksets in het water met opgeblazen trimvest zodat ze drijven. Hierdoor verminder je het risico op schade door omvallen en rollen op de zwembadranden. De lesgever toont en legt uit waarna de AD s het nadoen: Het trimvest met duikfles aandoen, het mondstuk in de mond steken, de duikbril opzetten, vinnen aandoen De AD ademt met het hoofd uit het water De AD gaat onder water en blijft ter plaatse ademen. Als de lesgever het OK-teken maakt, reageert hij/zij met OK of NOK. De AD gaat onder water en verplaatst zich samen met de lesgever in het ondiepe gedeelte. De lesgever kan tekeningen of vissen op de bodem plakken. De AD kan achteraf vertellen wat hij gezien heeft.

20 Eindspel Je kan op verschillende manieren de les eindigen: De lesgever en AD doen een rondje onder water van het ondiepe naar het diepe gedeelte van het zwembad. Hindernissenparcours onder water maken in het ondiepe gedeelte van het zwembad. Foto nemen van elke AD onder water. De foto wordt dan achteraf doorgestuurd naar de AD. Op het einde van de les legt iedereen zijn eigen materieel bij de helpers. 7. Voorbeeld van een initiatieles voor 14- tot 18-jarigen Doelstellingen Vertrouwd maken met het basismaterieel (zonder lood); het correct aandoen en het gebruik ervan Afspraken naleven; bijvoorbeeld: niet onderwater zwemmen als het startsein of de opdracht nog niet gegeven is Ontdekken dat je kan zien en ademen onder water Een correct gebruik van de zwemvinnen aanleren;correcte beweging en zonder gebruik van de armen Het principe van het klaren van de oren begrijpen Onderwater kunnen zwemmen over maximum 5m Groepsindeling Je kan kiezen hoe je de groep indeelt: Grote groep met 1 lesgever en veel helpers Kleine groep met meerdere lesgevers en helpers privé -les met 1 lesgever en geen helper

21 Theorie De AD s verzamelen op het droge bij de lesgever. Hij geeft uitleg over: Afspraken over veiligheid: Als ik het startsein geef, ga je in het water. Als ik start zeg, ga je onder water, niet eerder. Het materieel; het doel en het gebruik ervan: Bril: wanneer de bril plakt als je even inademt zit hij correct. Zorg ervoor dat er geen haar tussen de afsluitrand zit. Om dampvorming te vermijden kan je in de bril spuwen. Snorkel: licht bijten op de bijtnoppen en lippen omsluiten volledig het mondstuk Vinnen: aandoen in zit op de rand van het zwembad of al zittend op de grond of op een bankje; nooit mee stappen, ook niet achterwaarts. Het is verboden op de vinnen te staan in het water. Opwarming AD s springen in het water aan de ondiepe kant en zwemmen 100 m in een zwemslag naar keuze. Wie klaar is, verzamelt bij de lesgever in het ondiepe gedeelte van het zwembad. De lesgever geeft het signaal dat ieder zijn ABC-materieel mag gaan halen bij de helper. Oefenstof in het water met ABC-materieel De lesgever geeft de oefeningen en de helper helpt de AD s waar nodig. De AD s gaan naar het ondiepe gedeelte van het zwembad en doen het materieel aan al zittend op de rand van het zwembad. AD s laten zich in het water zakken, eventueel met hulp van de lesgever. De lesgever doet enkele oefeningen voor waarna de AD s ze nadoen: Ademen door de snorkel boven water Onder water kijken terwijl ze ademen door de snorkel

22 Hoofd onder water steken, snorkel laten vollopen en met een harde blaas leegblazen. Dit gebeurt staand in het ondiepe gedeelte. Probeer personen of voorwerpen op de kant nat te blazen. Het uiteinde van de snorkel onder water steken, de snorkel leegblazen met enkel het hoofd onder water, nadien gewoon verder ademen AD s houden zich vast aan de rand van het zwembad en palmen tegen de kant. Snorkelen over de breedte van het zwembad (heen en terug). In een privéles kan de lesgever de AD onder water volgen om de palmtechniek te zien. In een grotere groep kunnen de lesgever en de helper dit samen doen en elk een stuk van de breedte voor hun rekening nemen. Zonder materieel zwemmen de AD s door de hoepels die over de breedte van het zwembad geplaatst zijn. Ze proberen zo ver mogelijk te geraken zonder boven te komen. AD s zwemmen 4x over de breedte van het zwembad en doen halverwege een eendenduik of handstand. De lesgever legt het principe van het klaren van de oren uit: pijn in de oren verdwijnt door te slikken of zacht te snuiten met toegeknepen neus. De AD s doen dit om de beurt voor terwijl de lesgever controleert en verbetert. De AD s komen uit het water en verzamelen voor het tweede deel. De helpers hebben ondertussen de duiksets klaargemaakt voor gebruik in verschillende maten. Sommige jongeren zijn groot voor hun leeftijd, dan voorzie je een volwassenuitrusting. De lesgever legt het duikmaterieel kort en eenvoudig uit: De ademlucht zit verpakt in de duikfles Het mondstuk wordt in de mond gestoken en de duikbril opgezet Je ademt traag door het mondstuk De duiktekens OK en NOK worden uitgelegd en getoond Bij het dalen slik je of snuit je zacht met toegeknepen neus Probeer de diepte te beperken tot 1,5 à 2 meter indien het klaren van de oren nog niet gaat.

23 Oefenstof in het water met duikuitrusting De helper van elke groep legt de duiksets in het water met opgeblazen trimvest zodat ze drijven. Hierdoor verminder je het risico op schade door omvallen en rollen op de zwembadranden. De lesgever toont en legt uit waarna de AD s het nadoen: Het trimvest met duikfles aandoen, het mondstuk in de mond steken, de duikbril opzetten, vinnen aandoen De AD ademt met het hoofd uit het water De AD gaat onder water en blijft ter plaatse ademen. Als de lesgever het OK-teken maakt, reageert hij/zij met OK of NOK. De AD gaat onder water en verplaatst zich samen met de lesgever in het ondiepe gedeelte. De lesgever kan tekeningen of vissen op de bodem plakken. De AD kan achteraf vertellen wat hij gezien heeft. Eindspel Je kan op verschillende manieren de les eindigen: De lesgever en AD doen een rondje onder water van het ondiepe naar het diepe gedeelte van het zwembad. De AD bepaalt hoe ver hij/zij gaat. Hindernissenparcours onder water maken in het ondiepe gedeelte van het zwembad. Foto nemen van elke AD onder water. De foto wordt dan achteraf doorgestuurd naar de AD. Spelletje Scrabble spelen: de groep wordt in kleinere groepen gesplitst. Elke groep probeert zoveel mogelijk woorden onder water te maken. Onderwaterhockey spelen in het ondiep gedeelte van het zwembad. Onderwaterscooter: elke AD mag een rondje onder water doen. Op het einde van de les legt iedereen zijn eigen materieel bij de helpers.

De initiatieles in het zwembad

De initiatieles in het zwembad De initiatieles in het zwembad Voorwoord Dit protocol is een leidraad dat kan dienen voor zowel een uitgebreid initiatie evenement voor meerdere geïnteresseerden, als voor een kleinschalig initiatie evenement

Nadere informatie

De initiatieles in het zwembad

De initiatieles in het zwembad Mechelen, 20/07/2016 NELOS-secretariaat De initiatieles in het zwembad NELOS-Info nr. 269: De initiatieles in het zwembad Voorwoord Dit protocol is een leidraad die kan dienen voor zowel een uitgebreid

Nadere informatie

Voorbereiding 1* duiker VD 1

Voorbereiding 1* duiker VD 1 Voorbereiding 1* duiker VD 1 100 m kunnen zwemmen (vrije stijl, zonder onderbreking) snorkelen met vinnen, bril en snorkel oefenen uitleg gebruik masker, ontwasemen, gebruik snorkel, uitleg palmtechniek:

Nadere informatie

Niveau A. Niveau B. Niveau C. Niveau D. oom. autono. el hulp. hulp OW. Autonoom. Ervaren + NEEN, hulp nodig of? Maar beetje hulp nodig?

Niveau A. Niveau B. Niveau C. Niveau D. oom. autono. el hulp. hulp OW. Autonoom. Ervaren + NEEN, hulp nodig of? Maar beetje hulp nodig? Flowchart Niveau (her)bepalen? JA + geslaagd theorie 2*D Autonoom Ervaren + duiken? Redden? NEEN, hulp nodig? JA Niveau A NEEN 1ste niv.? Niveau B Maar beetje hulp nodig? JA Niveau C Jaarlijkse herevaluatiee

Nadere informatie

Mijn spreekbeurt gaat over: leren sportduiken

Mijn spreekbeurt gaat over: leren sportduiken Mijn spreekbeurt gaat over: leren sportduiken Waarom dit onderwerp? Redenen kunnen bijvoorbeeld zijn: Ik vind het een leuk en interessant onderwerp Ik vind de onderwater natuur erg leuk Ik snorkel graag

Nadere informatie

Naam: Niels Ruiter Datum: 27 januari 2014 School : De Ambelt (Kampen) Groep: KE Leeftijd: 10 jaar

Naam: Niels Ruiter Datum: 27 januari 2014 School : De Ambelt (Kampen) Groep: KE Leeftijd: 10 jaar Naam: Niels Ruiter Datum: 27 januari 2014 School : De Ambelt (Kampen) Groep: KE Leeftijd: 10 jaar Ik doe mijn spreekbeurt over duiken, omdat ik duiken heel leuk vind. Ik duik met FUNDIVING. Speciaal voor

Nadere informatie

Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap

Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap http://wiki.nelos.be/ http://wiki.nelos.be/index.php/commissie_duikers_met_een_handicap VOORWAARDEN BEGINNENDE WW er - Lid Nelos club - Minimum

Nadere informatie

Opleidingsschema jeugdduiken

Opleidingsschema jeugdduiken 1 / 10 Opleidingsschema jeugdduiken (Versie 2011) 1. Algemeen Dit schema dient als ondersteuning voor het opmaken en voorbereiden van de zwembadtrainingen. Tevens dient het als garantie voor de minimale

Nadere informatie

Open Water Diver. FYSICA Algemeen

Open Water Diver. FYSICA Algemeen Open Water Diver FYSICA Algemeen INHOUD Drijfvermogen Soortelijk gewicht van water Verband tussen druk, volume en dichtheid De gevolgen van toenemende druk De techniek van het klaren De gevolgen van afnemende

Nadere informatie

Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe. 2. Geschiedenis. 3. Wat heb je nodig. 4.Wat kun je allemaal zien

Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe. 2. Geschiedenis. 3. Wat heb je nodig. 4.Wat kun je allemaal zien Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe 2. Geschiedenis 3. Wat heb je nodig 4.Wat kun je allemaal zien WAAROM Ik mijn spreekbeurt over duiken doe Ik heb dit onder werp gekozen omdat mijn

Nadere informatie

ABC-MATERIEEL. De snorkel of tuba

ABC-MATERIEEL. De snorkel of tuba ABC-MATERIEEL ABC-materieel is het basismaterieel wat je nodig hebt in het zwembad bij de trainingen. Hieronder verstaan wij, een duikbril, snorkel of tuba, loodgordel met lood en zwemvliezen of palmen.

Nadere informatie

Deze les wordt gegeven door een redder!

Deze les wordt gegeven door een redder! Duikleider 3* DL 1 20 30 45 seconden stilstaande apnea (bodemtijd). 1 x 2 x 3 x masker klaren. 4 lengtes aan de oppervlakte om ter snelst. 4 lengtes aan de oppervlakte rustig uitbollen. 4 x een lengte

Nadere informatie

PROTOCOL DUIKINITIATIE IN OPEN WATER

PROTOCOL DUIKINITIATIE IN OPEN WATER Mechelen, 20/07/2016 NELOS-secretariaat De initiatieles in open water NELOS-Info nr. 269: De initiatie in open water PROTOCOL DUIKINITIATIE IN OPEN WATER SITUATIE SCHETS Geregeld krijgen NELOS-duikers

Nadere informatie

Praktijklessen 1*-duiker

Praktijklessen 1*-duiker Praktijklessen 1*-duiker Naam: Pagina 1 van 15 Postbus 326 3900 AH Veenendaal T 0318-55 93 47 F 0318-55 93 48 I www.onderwatersport.org Inleiding Dit overzicht van de praktijklessen voor het brevet 1*-duiker

Nadere informatie

MODULE #7 CORE PURPOSE

MODULE #7 CORE PURPOSE MODULE #7 CORE PURPOSE Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je de

Nadere informatie

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport Sanne Gielen Inleiding Starten met een nieuwe sport is voor iedereen spannend; Hoe zal de training eruit zien? Zal de coach aardig zijn? Heb ik een klik met mijn teamgenoten? Kán ik het eigenlijk wel?

Nadere informatie

Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport.

Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport. Duiken Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport. De Geschiedenis Het begon allemaal dat mensen

Nadere informatie

Eerste yoga les voor de kinderen. Dinsdag 10 juli 2012. Tijdsduur: 2x 30 minuten. Locatie: Hoppas, Woudrichem. Aantal kinderen: max: 4

Eerste yoga les voor de kinderen. Dinsdag 10 juli 2012. Tijdsduur: 2x 30 minuten. Locatie: Hoppas, Woudrichem. Aantal kinderen: max: 4 Eerste yoga les voor de kinderen. Dinsdag 10 juli 2012. Tijdsduur: 2x 30 minuten. Locatie: Hoppas, Woudrichem Aantal kinderen: max: 4 Toestemming van de ouders? Aandachtspunt: Observeren niveau, behoefte

Nadere informatie

HOOFDSTUK I. - HET GETUIGSCHRIFT VAN DUIKER. Afdeling 1. - Creatie van een getuigschrift van duiker

HOOFDSTUK I. - HET GETUIGSCHRIFT VAN DUIKER. Afdeling 1. - Creatie van een getuigschrift van duiker MINISTERIEEL BESLUIT VAN 7 JUNI 2010 BETREFFENDE HET GETUIGSCHRIFT EN DE OPLEIDING VAN DUIKER VOOR DE LEDEN VAN DE OPENBARE HULPDIENSTEN. (inw. 28 juni 2010) (B.S. 18.06.2010) De Minister van Binnenlandse

Nadere informatie

Lesonderwerp: Definities Drukken Wet van Boyle-Mariotte

Lesonderwerp: Definities Drukken Wet van Boyle-Mariotte Lesonderwerp: Definities Drukken Wet van Boyle-Mariotte Niveau: 2*Duiker Lesgever:... Datum van de les: Kies de datum. Duikschool:... Adres/locatie:... Vereiste voorkennis: Beginsituatie: Gehomologeerd

Nadere informatie

Mondharmonica spelen in 7 lessen!

Mondharmonica spelen in 7 lessen! Mondharmonica spelen in 7 lessen! Hét handboek voor mensen die altijd al een instrument wilden bespelen, maar er nog nooit aan begonnen zijn! In zeven weken leer je de belangrijkste aspecten van de harmonica

Nadere informatie

Leer zwemmen. met Fred Brevet. Sportdienst Kuurne

Leer zwemmen. met Fred Brevet. Sportdienst Kuurne Leer zwemmen met Fred Brevet Sportdienst Kuurne 2019-2020 Leren zwemmen met Fred Brevet De leerlijn zwemmen is een onderbouwde leidraad om zwemlessen in zwembaden te coördineren en stroomlijnen. De leerlijn

Nadere informatie

De nieuwe leerlijn zwemmen?

De nieuwe leerlijn zwemmen? De nieuwe leerlijn zwemmen? De nieuwe leerlijn zwemmen is een onderbouwde leidraad om het zwemonderricht in zwembaden te coördineren en stroomlijnen. Het gaat om zwemmen als sport, als belangrijke vaardigheid

Nadere informatie

WATERGEWENNING. Succes!

WATERGEWENNING. Succes! WATERGEWENNING Wanneer kinderen leren zwemmen kan dit enkel maar wanneer zij voldoende gewend zijn aan water. Zij moeten wennen aan de biomechanische aspecten van het water. Zij ervaren druk, weerstand

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap

Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap reglementering en structuur per 01/01/2006 1 Uitgangspunt: - Veel variatie in mogelijkheden van de WW ers, dus nood aan meer gradatie in brevetten,

Nadere informatie

Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap rev. januari 2010

Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap rev. januari 2010 Wet Wheels: Duiken voor en met personen met een handicap rev. januari 2010 NEDERLANDSTALIGE LIGA VOOR ONDERWATERONDERZOEK EN SPORT VZW Brusselsesteenweg 313-315 2800 Mechelen Tel. 015/29 04 86 Fax 015/20

Nadere informatie

Open water zwemmen. Tips en trainingssuggesties

Open water zwemmen. Tips en trainingssuggesties Open water zwemmen Tips en trainingssuggesties 1. Starten 2. Oriënteren en kijken 3. 4. Boei ronden 5. Wetsuit uitdoen 6. Trainingssuggesties Starten. Als het onbekend is hoe diep het water is, laat jezelf

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Naam lesgever << Zelf in te vullen >> Datum les << Zelf in te vullen >> Duur van de les << Zelf in te vullen >>

Naam lesgever << Zelf in te vullen >> Datum les << Zelf in te vullen >> Duur van de les << Zelf in te vullen >> Lesvoorbereiding I Schoonspringen Naam lesgever > Datum les > Duur van de les > Bassin > (diepteverloop) Lesopdracht

Nadere informatie

Commissie Opleiding Opleiding recreatieve brevetten Cursusaanbevelingen

Commissie Opleiding Opleiding recreatieve brevetten Cursusaanbevelingen Opleiding recreatieve brevetten Cursusaanbevelingen Inhoud 1. Inleiding... 4 2. Belangrijke opmerking... 4 3. Theorie... 4 3.1 Cursusmateriaal... 4 3.2 Didactisch materieel... 5 3.3 Leslokaal... 5 3.4

Nadere informatie

Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten. Algemeen. Overzicht:

Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten. Algemeen. Overzicht: Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten Algemeen In dit document vind je een overzicht terug van oefeningen die je kan doen om de psychologische vaardigheden te versterken en de deelnemers te ondersteunen

Nadere informatie

De digitale LUTERATUUR

De digitale LUTERATUUR UITGAVE 9 JAARGANG 2 De digitale LUTERATUUR 20 oktober 2011 In dit nummer Van de redactie. Herfstvakantie jeugdopleidingen Trainingsgroep dinsdagavond rescue herhalingen De evenementenkalender Van de redactie.

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels.

Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels. CALCIMATICS 1. De opwarming Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels. Als een vogel in de lucht - Houding:

Nadere informatie

Watergewenning. voor kleuters. De eerste stap om te leren zwemmen

Watergewenning. voor kleuters. De eerste stap om te leren zwemmen Watergewenning voor kleuters De eerste stap om te leren zwemmen De eerste stap om te leren zwemmen Kinderen klaarmaken voor dolle waterpret, dat begint bij watergewenning. Wil je binnenkort jouw kleuter

Nadere informatie

Watersafety test 12. Baan Vier - Schoolzwemmen - pg 1

Watersafety test 12. Baan Vier - Schoolzwemmen - pg 1 Watersafety test 12 1 Bart Soons, Tom Van Iseghem, Kristien De Martelaer (VUB) - Klassieke zwemtest versus water safety test als evaluatie van veilig zwemmen in het lager onderwijs - Vlaams Tijdschrift

Nadere informatie

De drie sporten die bij de NOB horen, zijn: duiken, onderwaterhockey en vinzwemmen.

De drie sporten die bij de NOB horen, zijn: duiken, onderwaterhockey en vinzwemmen. Spreekbeurt De NOB De NOB is de. Dit is net zoals je bij voetbal de KNVB hebt, bij tennis de KNLTB en bij atletiek de KNAU. De regelt dus veel dingen voor mensen die onderwatersport beoefenen. De NOB is

Nadere informatie

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER LESVOORBEREIDINGSFORMULIER Naam van de lesgever: Nathalie Salihu School: Opleidingsjaar: 2 de jaar leraar lager onderwijs Klas: 6 de lj. Aantal lln.: 14 + 18 Datum: 5 mei 2006 Titularis: Lestijden: van

Nadere informatie

WATERGEWENNING. voor kleuters. De eerste stap om te leren zwemmen. 0590871-aesh-watergewenning.indd 1

WATERGEWENNING. voor kleuters. De eerste stap om te leren zwemmen. 0590871-aesh-watergewenning.indd 1 WATERGEWENNING voor kleuters De eerste stap om te leren zwemmen 0590871-aesh-watergewenning.indd 1 25/02/13 15:4 7 DE EERSTE STAP OM TE LEREN ZWEMMEN Kinderen klaarmaken voor dolle waterpret, dat begint

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

Wet Wheels: duiken voor en met personen met een handicap. Reglementering. April 2014

Wet Wheels: duiken voor en met personen met een handicap. Reglementering. April 2014 Wet Wheels: duiken voor en met personen met een handicap Reglementering April 2014 NEDERLANDSTALIGE LIGA VOOR ONDERWATERONDERZOEK EN SPORT VZW Brusselsesteenweg 313-315 2800 Mechelen Tel. 015/29 04 86

Nadere informatie

Geraardsbergsestraat 31, 9660 Brakel

Geraardsbergsestraat 31, 9660 Brakel Zwemlessen 1. Inhoudelijk 2. Praktisch zwembad Poseidon Brakel, [email protected] 1. Inhoudelijk Tijdens de zwemlessen wordt gebruik gemaakt van de nieuwe leerlijn zwemmen. De nieuwe leerlijn is een stappenplan

Nadere informatie

Gecontroleerde afdaling in het blauw

Gecontroleerde afdaling in het blauw Gecontroleerde afdaling in het blauw Doel: de cursist kan op een beheerste, kalme wijze afdalen met een buddy. Bij deze afdaling wordt geen referentie zoals een bodem of een lijn gebruikt. Dit noemen we

Nadere informatie

EN ALS HIJ KAN LEZEN, STUUR IK M NAAR DE CHINESE LES.

EN ALS HIJ KAN LEZEN, STUUR IK M NAAR DE CHINESE LES. 3 1 2 EN ALS HIJ KAN LEZEN, STUUR IK M NAAR DE CHINESE LES. Realistisch kijken naar wat kinderen wel en niet kunnen. WAT KAN JE KIND (AL)? Natuurlijk verwacht je veel van je kind. Dat het snel nieuwe dingen

Nadere informatie

Jobbersguide - 2015. Jobbersguide 2015 0

Jobbersguide - 2015. Jobbersguide 2015 0 Jobbersguide - 2015 Jobbersguide 2015 0 Introductie Jobbersguide Om ervoor te zorgen dat jij als Jobber succesvol aan de slag kan en niet tegen verrassingen aanloopt hebben wij deze Jobbersguide gemaakt.

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Hoe je sportkamp aanpassen aan 5 tips per doelgroep

Hoe je sportkamp aanpassen aan 5 tips per doelgroep Hoe je sportkamp aanpassen aan 5 tips per doelgroep Sportkamp vs. doelgroep Het aanbod binnen je sportkamp afstemmen op zoveel mogelijk deelnemers, inclusief werken, met oog voor iedereen. De keuze om

Nadere informatie

Reddingsbrigade Nederland IJmuiden, september Examenprotocol Junior Redder

Reddingsbrigade Nederland IJmuiden, september Examenprotocol Junior Redder Reddingsbrigade Nederland IJmuiden, september 2018 Examenprotocol Junior Redder Reddingsbrigade Nederland Dokweg 149 1976CA IJmuiden +31 (0)255 54 58 58 [email protected] www.reddingsbrigade.nl 2018

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen bij COPD

Oefeningen en adviezen bij COPD Oefeningen en adviezen bij COPD U bent opgenomen bij Rijnstate omdat u COPD heeft. COPD is de Engelse afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel chronische obstructieve longziekte. U

Nadere informatie

Jeugdduikschool sectie van M.A.W. Brabo vzw

Jeugdduikschool sectie van M.A.W. Brabo vzw Informatiebrochure Jeugdduikschool sectie van M.A.W. Brabo vzw 2015-2016 Laatste aanpassing 7 oktober 2015 Aangesloten bij: Contents 1. Welkom bij onze jeugdduikschool... 3 2. Onze missie... 3 3. Het volledig

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: [email protected]

Nadere informatie

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd?

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Didactische opleiding Leerlijn Zwemmen. 10 en 20 november, 1 december 2014

Didactische opleiding Leerlijn Zwemmen. 10 en 20 november, 1 december 2014 Didactische opleiding Leerlijn Zwemmen 10 en 20 november, 1 december 2014 Kenmerken nieuwe leerlijn Zes fasen van peuterwennen tot beter zwemmen Via waterwennen Fase1, leren overleven Fase2, naar zwemmen

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

Informatiebrochure Onderwatersportvereniging ALBATROS Vianen

Informatiebrochure Onderwatersportvereniging ALBATROS Vianen Informatiebrochure Onderwatersportvereniging ALBATROS Vianen September 2013 Correspondentieadres OSV Albatros Reigerskamp 630 3607 JL Maarssen 06 38 22 36 08 www.osvalbatros.nl [email protected] 1.

Nadere informatie

Maximale inspanningstest

Maximale inspanningstest Maximale inspanningstest Je komt bij ons in het ziekenhuis voor een test. Die test heet maximale inspanningstest. Het is een onderzoek waarbij de dokter onderzoekt: Hoe jouw conditie is. Hoe je longen,

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

1) Opmaak van een sterk CV

1) Opmaak van een sterk CV 1) Opmaak van een sterk CV Je visitekaartje Het eerste wat men van jou in handen krijgt Een eerste stap naar een mogelijke baan Een voet tussen de deur en zoveel meer! TIP: De CV is het eerste wat het

Nadere informatie

Succes en veel plezier toegewenst!

Succes en veel plezier toegewenst! Voorwoord HOE VOER JE EEN OEFENING GOED UIT? Ten eerste door de beweging correct uit te voeren. Dat wil zeggen gecontroleerd en beheerst. Dat wil zeggen eerst de spieren opwarmen ('warming up'). Nooit

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel?

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Blad 1 van 20 Hoe goed ben jij momenteel? Iedereen kan zijn leiderschapsvaardigheden aanzienlijk verbeteren met een beetje denkwerk en oefening. Met deze test krijg je

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

Omgaan met spanning. Faalangst: waar komt het vandaan en wat ermee te doen

Omgaan met spanning. Faalangst: waar komt het vandaan en wat ermee te doen Omgaan met spanning Inleiding: Iedereen krijgt in het leven te maken met spanning. Bij competitiesporten komt dit extra tot uiting: er is de druk om te presteren, de tegenstander om te verslaan, de reactie

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

4. Plan je duik en duik je plan

4. Plan je duik en duik je plan Leve de Zeel Inleiding Hoofdstuk 1. De eerste kennismaking 15 Je eerste uitrustingsstukken Duikmasker Snorkel Vinnen Loodgordel Persluchtfles Trimvest Automaat en octopus Je eerste duik Je eerste duik

Nadere informatie

Sociale/pedagogische vragenlijst

Sociale/pedagogische vragenlijst Bijlage 1 Sociale/pedagogische vragenlijst voor ouders en begeleiders van mensen met een matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperking, al dan niet in combinatie met een lichamelijke beperking 1

Nadere informatie

MOTIVEREN & STIMULEREN

MOTIVEREN & STIMULEREN INLEIDING INLEIDING Dit boekje hoort bij de vervolgtraining 'motiveren en stimuleren'. In dit boekje gaat het voornamelijk over kunnen, willen en doen. Probeer de stof die we hier beschrijven vooral als

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Luisteren en samenvatten

Luisteren en samenvatten Luisteren en samenvatten Goede communicatie, het voeren van een goed gesprek valt of staat met luisteren. Vaak denk je: Dat doe ik van nature. Maar schijn bedriegt: luisteren is meer dan horen. Vaak luister

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

1. Beenbeweging. Doel: Beschrijving van de test: Uitleg voor de sporter: Aandachtspunten testleider: Scorebepaling: Materiaal:

1. Beenbeweging. Doel: Beschrijving van de test: Uitleg voor de sporter: Aandachtspunten testleider: Scorebepaling: Materiaal: 1. Beenbeweging Meten van de snelheid van de beenbeweging. De zwemmer vertrekt in het water. 1 hand aan de boord van het zwembad/ 1 hand houdt een plank vast (bij benen rugslag: 1 hand aan de boord van

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

zo maak je een prachtige Femma-stand

zo maak je een prachtige Femma-stand zo maak je een prachtige Femma-stand 1 zo maak je een prachtige femma-stand Elke groep krijgt regelmatig de vraag om op een activiteit in de gemeente een standje te zetten: op de avondmarkt, kermis, boekenbeurs,

Nadere informatie

Tot slot nog enkele praktische tips:

Tot slot nog enkele praktische tips: Beste ouder, Tijdens het schooljaar 2016-2017 zal uw zoon/dochter op regelmatige basis komen zwemmen bij S&R De Meerminnen. Met deze brief willen wij u graag enkele praktische afspraken meegeven en u ook

Nadere informatie

INITIATIEPROTOCOL ONDERWATERHOCKEY

INITIATIEPROTOCOL ONDERWATERHOCKEY ONDERWATERHOCKEY Een vreemde benaming voor een zogezegd vreemde sport. Maar niets is minder waar. Onderwaterhockey is de ultieme verzameling van conditie, tactiek en vooral fun. En dat allemaal op de bodem

Nadere informatie

sollicitatie gesprek Handleiding droombanen voor Technisch talent

sollicitatie gesprek Handleiding droombanen voor Technisch talent sollicitatie gesprek Handleiding droombanen voor Technisch talent waarom deze handleiding? We krijgen vaak de vraag hoe je je nu het beste kunt voorbereiden op een sollicitatiegesprek. Een goede voorbereiding

Nadere informatie

Lesbeschrijving Nederlands

Lesbeschrijving Nederlands Lesbeschrijving Nederlands Overzicht Leerjaar 1 VOx leerlijn nr. 1 Mondelinge taal Onderdeel nr. 1.3 Spreekvaardigheid Subonderdeel nr. 1.3.1 Spreken Lesnummer 34 Titel van de les Ik houd mijn spreekbeurt

Nadere informatie

Praktijklessen 3*-duiker

Praktijklessen 3*-duiker Praktijklessen 3*-duiker Naam: Pagina 1 van 11 Postbus 326 3900 AH Veenendaal T 0318-55 93 47 F 0318-55 93 48 I www.onderwatersport.org Inleiding Dit overzicht van de praktijklessen voor het brevet 3*-duiker

Nadere informatie

Inknippen van je tongriempje

Inknippen van je tongriempje Wilhelmina Kinderziekenhuis Inknippen van je tongriempje Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Inknippen van het tongriempje 6 Tips 9 Wil je meer

Nadere informatie

Wegwijs in diplomaland

Wegwijs in diplomaland Wegwijs in diplomaland Voorwoord Het team van Duikerdel heet u van harte welkom. De komende tijd bent u onze gast, samen met uw kind(eren) in één van de warmste baden in de omgeving. Graag willen wij u

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

mindfulness workshop

mindfulness workshop mindfulness workshop 1 mindfulness workshop Deze workshop wordt gegeven om een indruk te krijgen wat mindfulness inhoudt. Ook kan worden gekeken in welke training de workshop als onderdeel kan worden ingezet,

Nadere informatie

Professionele basisopleiding gelnagels

Professionele basisopleiding gelnagels Professionele basisopleiding gelnagels Altijd al gedroomd om nagelstyliste te worden? Maak nu uw droom waar! Inclusief theorie 2 Gratis oefendagen Gratis examendag Gratis advies na de opleiding Erkend

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Thema Kernelementen Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Tips voor de trainer: Werken met mensen is werken met emotie. Leer emoties als signaal te herkennen, maar niet als leidraad te

Nadere informatie

Wegwijs in diplomaland

Wegwijs in diplomaland Wegwijs in diplomaland Voorwoord Het team van Duikerdel heet u van harte welkom. De komende tijd bent u onze gast, samen met uw kind(eren) in één van de warmste baden in de omgeving. Graag willen wij u

Nadere informatie

SIGMA Vorderingsboek

SIGMA Vorderingsboek VORDERINGSBOEK Automatisch Externe Defibrillator Pagina 1 van 10 Inhoud Inleiding... 3 Persoonlijke gegevens... 4 Deelnemingsvoorwaarden... 5 Homologatievoorwaarden... 5 Organisatie specialty Hulpverlening

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Schoolzwemmen. Leerlijnoefeningen Ondiep Diep Benodigdheden Aandachtspunten. Klimmen op een drijvende mat en vervolgens gaan staan.

Schoolzwemmen. Leerlijnoefeningen Ondiep Diep Benodigdheden Aandachtspunten. Klimmen op een drijvende mat en vervolgens gaan staan. Leerlijn Balanceren Klimmen op een drijvende mat. Vervolgens gaan staan op de drijvende mat. Dan eraf springen. Houd indien nodig één hand van de kinderen vast. Klimmen op een drijvende mat en vervolgens

Nadere informatie