Basisdocument Wereldbol. A. Waar staat de Wereldbol voor

Transcriptie

1 Basisdocument Wereldbol A. Waar staat de Wereldbol voor Inleiding: Dit document dient als basis voor de inrichting van de onderwijs-zorgsetting op de Wereldbol. Realisering vindt plaats door een intensieve samenwerking tussen de ASVZ en school Bleyburgh (SPON). Visie op onderwijs: De Wereldbol biedt onderwijs aan leerlingen die om uiteenlopende redenen niet meer terecht kunnen in het reguliere onderwijs; ook niet binnen het reguliere speciaal onderwijs. Het leren kan (weer) plaatsvinden omdat de voorwaarden tot het volgen van onderwijs gecreëerd zijn binnen een onderwijs-zorgsetting. Het agogische element van onvoorwaardelijke ondersteuning speelt hierbij een cruciale rol. Doelstelling van het onderwijs Op de Wereldbol komen leerlingen op een positieve manier weer tot leren en ontwikkelen zich hierin. Het vinden van de juiste balans tussen cognitieve en sociaal-emotionele belasting is uitermate belangrijk, om de leerlingen successen te laten ervaren in hun sociale interacties en in hun leerontwikkeling. Het onderwijs op de Wereldbol richt zich op de ontwikkelingsmogelijkheden van iedere leerling afzonderlijk en niet op de beperkingen. Doelgroep : De Wereldbol richt zich op een groep leerlingen van ongeveer 9 tot 18 jaar met problemen veroorzaakt door een combinatie van een (lichte) verstandelijke beperking, ernstige sociaal-emotionele problemen en psychiatrische problematiek waarvoor het regulier speciaal onderwijs niet meer mogelijk is. Er is bij deze leerlingen sprake van meervoudige complexe problematiek. Op de Wereldbol zitten leerlingen die zijn vastgelopen binnen vormen van (speciaal) onderwijs; het betreft leerlingen die veel moeite hebben met schoolstructuren en onderwijskaders. Sociaal emotioneel gezien zijn de leerlingen van de Wereldbol erg kwetsbaar te noemen, waarbij de moeite met het moeten kunnen functioneren in het onderwijs groot is. De leerlingen hebben veel ondersteuning nodig om een leerontwikkeling door te kunnen maken. Van stagnatie tot weer leren Voor de leerling op de Wereldbol is het van belang om weer tot leren te kunnen komen. Het is de uitdaging om de weerstand van de leerlingen m.b.t. het onderwijs (school) om te buigen. Ook het onderwijs voor hen weer zinvol te maken is een belangrijke opdracht voor de Wereldbol. De leerlingen moeten zich weer competent gaan voelen door hun ontwikkeling op school en daar kunnen we als Wereldbol voor zorgen. Om weer tot leren te kunnen komen, hebben de leerlingen veel aandacht en begeleiding nodig bij hun leren. Zij zijn niet in staat hun eigen leren zelf gaande te houden.

2 Vanwege de sociaal-emotionele hulpvraag zien we vaak, dat juist bij lesmomenten de leerlingen snel overvraagd worden. De sociaal-emotionele beperkte draagkracht en de daarbij komende cognitieve belasting zorgt ervoor, dat de leerlingen al snel teveel belast worden. Zij hebben vaak nog veel en een constante hulp (door sturing of begrenzing) nodig. Deze leerlingen hebben nog mogelijkheden om zich in hun onderwijs verder te ontwikkelen, waarbij er rekening gehouden moet worden in de aanpak vanwege het lager sociaal-emotioneel functioneren. Zij hebben allen in principe een disharmonisch profiel m.b.t. cognitief functioneren en sociaal-emotioneel functioneren. Het laag sociaal-emotionele functioneren is een overstijgend kenmerk van de leerlingen die op de Wereldbol zitten. Het traject naar uitstroom moet aansluiten bij hun ontwikkelingsmogelijkheden en behoeften. Te lang onderwijs voortzetten heeft geen meerwaarde. Het onderwijs dient voor deze specifieke leerling blijvend zinvol en nuttig te zijn. Het moet altijd in dienst te staan van het toekomstperspectief. De leerlingen van de Wereldbol stromen praktisch altijd uit naar een intensieve vorm van dagbesteding. Ook de stages zijn hier op gebaseerd. Samengevat kenmerkt een leerling van de Wereldbol zich door: Leerbaarheid. Leeftijd tussen 9 en ca 18 jaar. Hij/zij zich verbaal kan uiten en verbaal contact met de wereld om zich heen kan onderhouden. Er sprake is van (ernstige) externaliserende gedragsproblematiek voortkomend uit (l)vg, ernstige SEO problematiek en psychiatrische problematiek. Hij/zij een indicatie cluster 3-MG of cluster 4 heeft. Het kunnen functioneren in een kleine groep, niet continu 1 op 1 begeleiding nodig hebben. Hij /zij is van vaak van diverse scholen verwijderd en/of geweigerd/afgewezen.

3 B. Het onderwijs en de groepen Het onderwijs Het op de juiste momenten en op de juiste manier ondersteuning en sturing geven is voor deze leerlingen noodzakelijk, om overvraging te voorkomen. Het vraagt om een intensieve, vaak individueel gerichte begeleiding om de leerlingen op een positieve manier tot leren te laten komen en hen daarbij ook in hun individuele leren te laten ontwikkelen. De juiste balans vinden tussen cognitieve en sociaal-emotionele belasting tijdens de lessen is uitermate belangrijk om de leerlingen successen te laten ervaren in hun sociale interacties en in hun leerontwikkeling. Dit bevordert het gevoel van competentie bij de leerlingen, zodat er intrinsieke motivatie ontstaat om verder te willen leren. Moeilijk verstaanbaar gedrag zien we niet als een probleem of vervelend, maar als een hulpvraag. Adequaat reageren op deze hulpvraag geeft de leerling wel de kans te slagen in zijn activiteit. Het tijdig opvangen van signalen is hierbij essentieel. We kijken naar een individuele aansluiting door binnen de leerprocessen te differentiëren. Sociaal-emotioneel ondersteunen we de leerlingen door het geven van de juiste mate van begeleiding en door het onderwijs ook aan te laten sluiten op de beleving. De belevingswereld van de leerlingen is gekoppeld aan hun sociaal-emotioneel functioneren. Het aanbieden van onderwijs leeractiviteiten dient op een uitdagende en soms op een meer speelse en creatieve manier plaats te vinden. Op deze manier wordt de juiste ingang bij de leerling gevonden en kan intrinsieke motivatie ontstaan. Hierdoor wordt aangesloten bij de hulpvraag: help mij om op een goede op mij afgestemde manier tot leren te komen. Het maximale rendement t.o.v. doelstellingen vanuit het primair onderwijs behalen is waar we naar willen streven en daarnaast een ontwikkeling m.b.t. tot het praktijkgerichte, daarbij bieden we praktijklessen, werkplekleren en stages. Dit praktijk gerichte traject met daarnaast nog een aanbod op cognitieve vakgebieden is echter het meest zinvol, wanneer bij succeservaringen op stageplekken daar ook optimaal gebruik van wordt gemaakt. Het traject van stage naar uitstroom kan dus ook vrij snel gaan, indien blijkt, dat juist op de stageplek de competenties tot bloei komen. Het cognitieve onderwijs wordt op individueel ontwikkelingsniveau aangeboden, daarbij wordt er een koppeling gemaakt met ZML leerlijnen, S.O. leerlijnen en VSO leerlijnen. Leerlingen volgen een leerroute vanuit S.O. gericht op ZML of S.O. (primair onderwijs gerelateerd). Vervolg van de leerroute is laag, midden of hoog, waarbij de ZML leerling langer binnen het S.O. het onderwijs krijgt aangeboden en eventueel van hieruit kan uitstromen naar dagbesteding. Voor het VSO is leerroute laag gericht op S.O. leerlijnen verder verbreden en verdiepen, leerroute midden gericht op praktijk onderwijs (Promotie) en leerroute hoog gericht op VMBO leerlijnen. Binnen het VSO geldt voor alle leerlingen het traject m.b.t. leren leren en praktijk gericht onderwijs t.a.v. praktijklessen, werkplek leren en stages.

4 De SO klassen In de SO klassen zitten de leerlingen, in de leeftijd tot circa 13 jaar. Op onderwijskundig niveau steken we in op leerprocessen gericht op het aanvankelijk en formele basisschool leren en differentiëren we in de groep per individu binnen de eigen leerontwikkeling. Het leerniveau gaat ongeveer van groep 3 tot groep 5/6. Vakgebieden zijn gerelateerd aan het primair onderwijs (SO) of ZML onderwijs en er wordt getracht een zo groot mogelijke ontwikkeling te bewerkstelligen op het gebied van lezen, taal, rekenen en wereldoriëntatie. Tevens staat altijd het leren leren als basisvoorwaarde en doelstelling op de voorgrond binnen het totale onderwijs. Binnen het SO wordt per leerling bekeken of deze toe is om door te gaan naar VSO leren. Er kan echter altijd een keuze gemaakt worden om een leerling vanwege individueel afhankelijke beweegredenen op sociaal of leerontwikkelingsgebied langer in het SO te houden of zelfs van daaruit uit te laten stromen naar een plek binnen de dagbesteding. Differentiatie binnen het SO Vanwege de niveauverschillen die er binnen het S.O.-onderwijs op de Wereldbol zijn, bieden we de leerlingen een juiste plek aan op basis van leerniveau, dit optimaliseert de onderwijs kansen van de S.O. leerling en maakt het vormgeven van het onderwijs voor de leerkracht ook meer werkbaar en met meer aansluiting op de beleving en onderwijsbehoefte van de leerling. SO (A) SO-klas meer gericht op beleving, instekend op aanvankelijke leerprocessen. Leerlingen met een lager cognitief ontwikkelingsniveau worden hier geplaatst om op een voor hen meer passende manier tot leren te kunnen komen. Het leren kan hier meer op een speel-leer manier worden aangeboden, waarbij er volop rekening kan worden gehouden met het belevingsniveau van de leerlingen. De leerling wordt dan niet geconfronteerd met een leeromgeving waar de ander steeds beter is dan hij/zij. Het onderwijs is hier meer laagdrempelig voor elk kind binnen deze groep, waarbij ontwikkelingsmaterialen en werkvormen worden aangepast voor de leerlingen met een lagere leerroute. SO (B) SO meer gericht op leren, instekend op formele leerprocessen. Leerlingen met een hoger cognitief ontwikkelingsniveau worden hier geplaatst om zoveel mogelijk te kunnen komen tot een leerontwikkeling. In deze S.O. klas wordt veelal gewerkt worden a.d.h.v. methoden P.O. en hebben leerlingen op het gebied van het cognitieve functioneren een gezamenlijk raakvlak. De differentiatie ligt dan voor deze klas vooral op het gebied van didactische leeftijd, waarbij leerstof passend op elk kind in de klas wordt aangeboden, maar het onderwijs zit altijd wel in een hoge leerroute.

5 De VSO klassen Binnen de Wereldbol gaan de leerlingen ook over van SO-onderwijs naar VSOonderwijs, waarbij leerlingen met leerroute laag en leerroute hoog bij elkaar komen om verder het geleerde meer praktisch inhoud te geven. Het ontwikkelen van het leren leren speelt een belangrijke rol. In opzet willen we de leerlingen een VSO traject bieden van onderbouw naar bovenbouw in de bijbehorende klassen. Het kan voorkomen, dat er om sociale of andere bijkomende redenen wordt gekozen voor een persoonlijk traject maar dan vanuit dezelfde klas. Differentiatie binnen het VSO Binnen het VSO maken we waar het kan onderscheid op leeftijd, van meer praktisch gericht cognitief leren tot praktijkleren, werkplekleren en uiteindelijk stage lopen. De eindfase zal de uitstroom zijn. De aansluiting van het praktisch leren en het praktijkaanbod zal worden afgestemd op de mogelijkheden van de individuele leerling, waarbij de leerroute en het belevingsniveau wordt meegenomen binnen het differentiëren. VSO A In de VSO A klas zitten de leerlingen tot 15 jaar. Doelstellingen op leergebieden vanuit het Primair onderwijs worden uitgebouwd daar waar een ontwikkelingsperspectief is. Daarnaast worden methoden vanuit het praktijkonderwijs ingezet, omdat de leerlingen meer praktijkgericht aan de slag gaan binnen hun leren op school. Wanneer leerlingen ongeveer een groep 5 niveau hebben, kunnen zij in principe prima met b.v. Promotie (praktijk onderwijs) aan de slag. Het is dus van belang de cognitieve leergebieden waar mogelijk blijvend te ontwikkelen, maar daarnaast de overgang in te zetten naar het meer praktisch gerichte leren. VSO B In de VSO B klas zitten leerlingen in de leeftijd tot 18 jaar. Doelstellingen op leergebied liggen in het verlengde van praktijkonderwijs, waarbij de leerling in principe volgende fases aangeboden krijgt aansluitend op het geleerde vanuit de VSO A klas. M.b.t. het cognitieve leren wordt er verder individueel aangesloten, dit kan uiteenlopen in onderwijsniveau P.O., maar ook V.M.B.O. al naar gelang de mogelijkheden. Daarnaast krijgt het werkplekleren en stage lopen een steeds grotere invulling binnen het onderwijs. Met werkplekleren gaan de leerlingen op een werkplek begeleid vanuit school praktisch aan de slag, waarbij het leren leren centraal staat. Stage start wanneer de leerling 15 jaar is met 1 dag in de week en wordt langzamerhand opgebouwd tot het uitstromen plaatsvindt. Dit stageproces is niet standaard, maar wordt voor elke leerling individueel aangepast op behoefte, hulpvraag, ontwikkelingsmogelijkheden en toekomstperspectief. kan ook gedurende een schooljaar plaatsvinden wanneer dit beter aansluit.

6 Toelatingscriteria en procedure: Een leerling kan tot de Wereldbol toegelaten worden als: Hij/zij nergens anders meer terecht kan (schorsing oude school aanwezig, of afwijzing van scholen id regio). (dus geen tijdelijke escape of eerste keuze) Hij/zij leerbaar is. Hij/zij in principe niet ouder is dan 15 jaar Hij/zij zich verbaal kan uiten en verbaal contact met de wereld om zich heen kan onderhouden. Er sprake is van (ernstige) gedragsproblematiek voortkomend uit (l)vg, ernstige SEO problematiek en psychiatrische problematiek. Hij/zij een indicatie cluster 3-MG of cluster 4 heeft. Hij/zij of woonachtig is bij de ASVZ of beschikking heeft over een PGB dat (ook) voor school ingezet gaat worden. Stroomschema keuze klas VSO Klas A Cognitie Sociaal emotioneel SO Klas B VSO Leeftijd VSO Klas B Leeftijd Klas A Klas B

7 Aanmeldingsprocedure Een potentiële leerling voor de Wereldbol wordt aangemeld d.m.v. een aanmeldformulier, en met de nodige dossierstukken. Dit wordt naar de teamleidster van de Wereldbol verzonden. Zij roept het CVB bij elkaar waarin de teamleidster, samen met de gedragsdeskundigen de aanvraag bekijkt op de volgende punten: Is dit een leerling welke is aangewezen op de Wereldbol Moeten er voor toelating bepaalde zaken geregeld worden, voordat tot aanname kan worden overgegaan, waaronder goed vervoer. Welke klas zou passend zijn en is er plek? Wat is een goede startdatum, zowel voor de leerling als voor de klas en leerkracht. De teamleider communiceert de bevindingen met de aanvrager en zet het plaatsingstraject in gang. De relevante gegevens voor leerling-registratie stuurt de teamleidster naar de administratie van school Bleyburgh. Van alle beschikbare gegevens wordt een dossier gemaakt dat binnen de Wereldbol blijft. De leerkracht bestudeert de beschikbare gegevens en schrijft een ontwikkelingsprofiel met een eerste aanzet voor een plan van aanpak een zogenaamd OPP (Ontwikkeling Perspectief Plan). De leerkracht verzorgd een warm welkom door voor een eigen plek en voldoende materiaal te zorgen, zodat de leerling direct kan werken aan de verschillende vakken. Enkele weken na de start van de leerling evalueert de leerkracht zijn bevindingen met de teamleider en (zo nodig) met de gedragskundige. Het ontwikkelings perspectief plan (OPP) wordt definitief gemaakt. Ouders verzorgers worden uitgenodigd voor een gesprek en voor ondertekening van het OPP. Sliedrecht, febr VSO-ZML- MG: 1150,- Cluster 4: residentieel Uitgaven: Huur: per maand.= ,56 per jaar; gemeente vergoedt dit. Huisvesting Het huidige gebouw is niet toekomstbestendig. Het is afhankelijk van de beslissingen die de gemeente neemt op welke wijze herhuisvesting plaats zal vinden, c.q. het strategisch beleid van SPON in deze en IHP (integraal huisvestingsplan) van de gemeente.

8