Belang van goed water

Transcriptie

1 Belang van goed water Dr Guillaume Counotte Wat is goed water? Smakelijk Beschikbaar Niet schadelijk voor dieren Niet schadelijk voor producten (ei, vlees) 1

2 Waterbehoefte Normale omstandigheden: 1,6-2 * voerconsumptie. Verhoogde temperatuur (5 C): 3-4 * voerconsumptie. Verhoogd zout in voer: Minimaal 4 * voerconsumptie. Smakelijk Water wordt onsmakelijk door: IJzer Hardheid Zout, ammonium Organische stof Beschikbaar Water stroomt slechter door leidingen en nippels door: IJzer Mangaan Hardheid Biofilm 2

3 Niet schadelijk Water wordt schadelijk door: Mineralen (zout) Mycotoxinen (schimmel-afvalstoffen) Antibiotica Bacteriën en schimmels/gisten Grootste risico s - Chemisch Zout / ontharder IJzer / mangaan % tov maximum norm NEE JA 10 0 hardheid natrium Grootste risico s micro-organismen Bacteriën E. coli-bacteriën Gisten Schimmels 3

4 schimmels gisten Biofilm Ik gebruik leidingwater. Mooi, maar dat zegt nog niets! Bij drinkpunt: 34 % goed (< 100 kve/ml) 17 % redelijk ( kve/ml) 25 % matig ( kve/ml) 15 % vervuild ( kve/ml) 9 % ernstig verontreinigd (> kve/ml, ook vaak E. coli) 4

5 Kan antibiotica / zuren door water kwaad? Door gebruik van antibiotica of zuren via drinkwater ontstaan risico s. Schimmels en gisten slaan hun slag: mycotoxine (vooral fumonisin) komt in water: scharrelhennen, productie 3 % lager, uitval 0,5 % hoger, gedurende 2 maanden. Kosten: eieren * 0,09 = 4941 Uitval: 1200 hennen * 6,00 = 7200 Totale schade: Bij geen reiniging en controle van leidingen Bacteriologische vervuiling: vleeskuikens drinken minder, iets meer uitval, minder vertering van voedsel in darm. Start: kuikens, eindgewicht 50 gram lager; 4 % uitval = kuikens * 0,05 * 0,80 /kg = 1152 minder opbrengst; 0,5 % extra uitval = 150 dieren minder = ongeveer 125 minder; Voederconversie: + 5 punten (2200 gram aflevergewicht): 110 gram extra voer * = 3168 kg extra voer * 0,30 / kg = 950; Totale schade per ronde = ongeveer Hoe weet ik of het water goed is? Zekerheid door Laboratoriumonderzoek (4 / jr) Bacteriologische kwaliteit Chemische kwaliteit Tussentijds monitoren met GD-Zelftest Ruiken Kijken Conclusie trekken. Ook bij afwijkende GD-Zelftest aanvullend laboratoriumonderzoek. 5

6 GD-zelftest Geur Kleur Helderheid Bezinksel IJzer-bezinksel Goed matig slecht punten Score 10-0 GD-zelftest Goed Matig Slecht Geur Kleur Helderheid Bezinksel IJzer-bezinksel Totaal

7 Watermonsters bestemd voor Pluimvee geschikt minder geschikt ongeschikt percentage organoleptisch onderzoek (score) Wat kost me dat? Controle van water door GD-Zelftest: 30 min per maand (eigen tijd); Al het andere onderzoek: GD Watermanager: 402,50 4x per jaar chemisch+bacteriologisch onderzoek, inclusief schimmels en gisten; Automatische aansturing: u wordt gebeld; Monstername door erkend monsternemer; Voldoet aan IKB-norm; Advies op maat dmv toegang tot GD Waterweb: / GD pluimvee / waterweb Schoonmaken & ontsmetten Wetgeving: middelen vallen onder groep Biociden PT-03 en PT05; Toegelaten middelen: Natrium hypochloriet Chloor-dioxide (in combinatie met zuur/natriumhypochloriet. Schoonmaken mag altijd, Ontsmetten alleen met toegelaten middelen. 7

8 Biofilm -1- Bestaat uit suikers, eiwitten, ijzer/mangaan. Is moeilijk om dit af te breken (suikers). Voorkomen is nog steeds het advies: Voorkom dode leidingen Voorkom bochten, hangende leidingen Gebruik juiste materiaal, juiste doorstroming Tyleen: factor 100 * sneller biofilm dan koper) Hoge dichtheid Tyleen: al veel beter (factor 10 *) PVC: factor 2* sneller biofilm dan koper Koper Biofilm -2- Verwijderen door: Sterke zuren, sterk oxiderende stoffen. Di-O-Clean claimt dit zonder bijwerkingen. Actief chloor (2 5 mg/l actief chloor) Natriumhypochloriet: meestal g/l actief chloor, dus minimaal maal verdunnen (100 ml op kuub water) Bij lege stal: maximaal 300 mg/l (dieren verdragen 50 mg/l) Leidingen vervangen (bochten, dode leidingen) Invloed dode leidingen kve/ml 8

9 Andere middelen Niet meer toegelaten (gelukkig): Perazijnzuur, mierezuur, en andere sterke zuren. Gestabiliseerd waterstofperoxide (met Cu); Nooit toegelaten, maar werkt wel goed: 2 % citroenzuur (niet zo goed tegen biofilm, wel tegen aanslag ijzer/mangaan, kalkaanslag) Voor alle middelen geldt: spoel na met driemaal het totale volume (leidingen + bakken) volume = 3,14 * ½ diameter * ½ diameter * lengte. Bijv: 1 meter van 1 duims pijp bevat ½ liter water. Advies Laat regelmatig het water onderzoeken (niet bij binnenkomst, maar drinkpunt!). Onderzoek in stal 4 * per jaar, afhankelijk van gebruik toevoegingsmiddelen en ervaring. Doe maandelijks de GD-zelftest. Wees bewust van de schade die verontreinigd water kan veroorzaken! 9