DEEL 7. DE STRAFRECHTELIJKE SANCTIES 335

Transcriptie

1 XXVI DEEL 7. DE STRAFRECHTELIJKE SANCTIES 335 HOOFDSTUK 1. INLEIDING 335 HOOFDSTUK 2. DE STRAFFEN 336 Afdeling 1. Begrip en kenmerken Het begrip straf Kenmerken 337 Afdeling 2. Indeling van de straffen 339 Afdeling 3. Straffen toepasselijk op natuurlijke personen De hoofdstraffen 341 A. Vrijheidsstraffen Criminele straffen Correctionele straffen en politiestraffen Vrijheidsstraf en voorlopige hechtenis 343 B. De werkstraf Algemene begrippen Toepassingsgebied Toepassingsvoorwaarden Duur Bijkomende straffen en modaliteiten van veroordeling tot de werkstraf Verplichtingen van de vonnisrechter Voorlichting van de rechter 346 C. De geldboete Algemene begrippen Verhoging met opdeciemen Strafrechtelijke geldboete en de euro Vervangende gevangenisstraf Bijkomende straffen 349 A. De geldboete 349 B. De bijzondere verbeurdverklaring Algemene begrippen Verbeurdverklaring als (bijkomende) straf 350 a. De traditionele verbeurdverklaring (art. 42, 1 en 2 Sw.) 350 b. Verbeurdverklaring van vermogensvoordelen (art. 42, 3 en 43bis lid 2 Sw.) Kaalpluk via verruimde verbeurdverklaring van vermogensvoordelen (art. 43quater Sw.) Verbeurdverklaring in België van zaken buiten Belgisch grondgebied Verbeurdverklaring als beveiligingsmaatregel Bestemming van verbeurdverklaarde zaken Taak COIV 359 C. De bekendmaking van vonnissen en arresten 360 D. De afzetting 361 E. De ontzetting van de uitoefening van bepaalde burgerlijke en politieke rechten 361 F. De terbeschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank 363 G. Andere bijkomende straffen 366 Afdeling 4. Straffen toepasselijk op rechtspersonen De hoofdstraf 367 A. Geldboete als hoofdstraf 367 B. Het omzettingssysteem 367

2 XXVII C. Schematische voorstelling art. 41bis 1 Sw. 369 D. Vervangende gevangenisstraf, eurowetgeving en opdeciemen 370 E. Het omzettingssysteem en de straftoemeting De bijkomende straffen 370 A. De bijzondere verbeurdverklaring 370 B. De ontbinding 371 C. Tijdelijk of definitief verbod om een bepaalde werkzaamheid te verrichten 371 D. Sluiting van één of meer bedrijven 371 E. Bekendmaking of verspreiding van de beslissing 372 HOOFDSTUK 3. STRAFRECHTELIJKE BEVEILIGINGS- OF BESCHERMINGSMAATREGELEN Algemeen Maatregelen bij minderjarigen Internering 373 DEEL 8. DE STRAFTOEMETING 376 HOOFDSTUK 1. SITUERING 376 HOOFDSTUK 2. STRAFTOEMETING BIJ NATUURLIJKE PERSONEN 377 Afdeling 1. Regels die (kunnen) leiden tot strafverzwaring Verzwarende omstandigheden De wettelijke herhaling 379 A. Begrip 379 B. Algemene voorwaarden voor de wettelijke herhaling 379 C. Gevallen van wettelijke herhaling Gemeenrechtelijk stelsel uit Boek I van het Strafwetboek Herhaling met specialiteitsvereiste (herhaling van hetzelfde of verwant misdrijf) Een heel bijzonder regime bij de TBS 382 D. Weerslag op de straftoemetingsproblematiek 382 Afdeling 2. Regels die (kunnen) leiden tot strafvermindering Strafverminderende verschoningsgronden 383 A. Begrip en kenmerken 383 B. Voorbeelden van strafverminderende verschoningsgronden Minderjarigheid Uitlokking of provocatie Aangifte van drugsmisdrijven 385 C. Weerslag op de straftoemetingsproblematiek Verzachtende omstandigheden 386 A. Begrip en kenmerken 386 B. De toelaatbaarheid van verzachtende omstandigheden 387 C. Weerslag op de straftoemetingsproblematiek Verzachtende omstandigheden bij misdaden Verzachtende omstandigheden bij wanbedrijven Verzachtende omstandigheden bij overtredingen De combinatie met andere straftoemetingsregels Samenloop van misdrijven 390 A. Eendaadse samenloop 390

3 XXVIII B. Voortgezet of collectief misdrijf 392 C. Meerdaadse samenloop 393 HOOFDSTUK 3. STRAFTOEMETING BIJ RECHTSPERSONEN 394 HOOFDSTUK 4. BIJZONDERE MODALITEITEN VAN STRAFTOEMETING: OPSCHORTING - UITSTEL PROBATIE 395 Afdeling 1. De Wet van 29 juni 1964 betreffende de opschorting, het uitstel en de probatie Eerste kennismaking 395 Afdeling 2. De opschorting van de uitspraak van de veroordeling 396 Afdeling 3. Het uitstel van de tenuitvoerlegging van de straffen 398 Afdeling 4. Probatie-opschorting en probatieuitstel 400 Afdeling 5. Rechtspersoon en Probatiewet 403 HOOFDSTUK 5. STRAFTOEMETING BIJ OVERSCHRIJDING VAN REDELIJKE TERMIJN 405 HOOFDSTUK 6. DE ONDERLINGE COMBINATIE VAN DE WETTELIJKE REGELS INZAKE STRAFTOEMETING: EEN POGING TOT SYNTHESE 405 DEEL 9. DE UITSPRAAK 407 HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEGINSELEN 407 Afdeling 1. Totstandkoming Soorten en vormvereisten Uitspraak over de strafvordering 407 A. Besluitvorming 407 B. Eenheid van de uitspraak 408 C. Beslissing 408 D. Bijzonder onderzoek naar vermogensvoordelen Uitspraak over de burgerlijke vordering 411 Afdeling 2. Voorlopige hechtenis Lot van de voorlopige hechtenis Onmiddellijke aanhouding 412 A. Voorwaarden 412 B. Rechtspleging 413 C. Invrijheidstelling 413 Afdeling 3. Motivering Aard en grondslag Algemene motiveringsplicht 415 A. Uitspraak over de grond 415 B. Uitspraak over de straftoemeting Bijzondere motiveringsplicht 417 HOOFDSTUK 2. UITVOERING 418 HOOFDSTUK 3. GEZAG VAN GEWIJSDE 418 Afdeling 1. T.a.v. de strafrechter T.a.v. de veroordeelde T.a.v. andere personen 418

4 XXIX Afdeling 2. T.a.v. de burgerlijke rechter Beslissing op strafgebied 419 A. Draagwijdte 419 B. Toepassing 420 C. Invloed van het E.V.R.M. 420 HOOFDSTUK 4. BURGERLIJKE ASPECTEN 421 DEEL 10. DE RECHTSMIDDELEN 424 HOOFDSTUK 1. HOGER BEROEP 424 Afdeling 1. Voorwaarden Beslissingen en partijen 424 A. Beslissingen 424 B. Partijen Vorm 425 A. Principaal hoger beroep 425 B. Incidenteel beroep Termijn 426 A. Beklaagde en civielrechtelijk aansprakelijke partij 426 B. Openbaar ministerie 427 C. Burgerlijke partij 427 Afdeling 2. Gevolgen Schorsende werking Devolutieve werking 429 A. Beginselen 429 B. Toepassing Beklaagde Openbaar ministerie Burgerlijke partij Civielrechtelijk aansprakelijke of tussenkomende partij Evocatie 431 Afdeling 3. Rechtspleging en uitspraak Rechtspleging Uitspraak 432 A. Ontvankelijkheid 433 B. Gegrondheid Bevestiging vonnis in eerste aanleg Vernietiging of hervorming vonnis in eerste aanleg 433 HOOFDSTUK 2. VERZET 435 Afdeling 1. Voorwaarden Beslissingen en partijen Vorm Termijn 436 A. Gewone termijn 436 B. Buitengewone termijn 436 Afdeling 2. Gevolgen Schorsende werking 437

5 XXX 2. Devolutieve werking 438 Afdeling 3. Rechtspleging en uitspraak Rechtspleging Uitspraak 439 A. Afstand 439 B. Ontvankelijkheid 439 C. Ongedaanverklaring 440 D. Gegrondheid 440 HOOFDSTUK 3. CASSATIEBEROEP 442 Afdeling 1. Voorwaarden en gevolgen Voorwaarden 442 A. Beslissingen en partijen 442 B. Vorm 442 C. Termijn Eindbeslissing Geen eindbeslissing Gevolgen 444 Afdeling 2. Rechtspleging Voorstellen van cassatiemiddelen 445 A. Verzoekschrift 445 B. Memorie 445 C. Ambtshalve middelen Verloop van de rechtspleging 446 Afdeling 3. Beslissingen Afstand Verwerping Verbreking 446 A. Met verwijzing 446 B. Zonder verwijzing 447 DEEL 11. DE TENUITVOERLEGGING VAN STRAFRECHTELIJKE SANCTIES 449 HOOFDSTUK 1. BASISBEGINSELEN 449 HOOFDSTUK 2. TENUITVOERLEGGING VAN DE VRIJHEIDSSTRAF 449 Afdeling 1. Bevoegdheid 449 Afdeling 2. Rechtspositie van de gedetineerde Interne rechtspositie Externe rechtspositie 451 HOOFDSTUK 3. TENUITVOERLEGGING VAN DE WERKSTRAF 453 HOOFDSTUK 4. TENUITVOERLEGGING VAN DE GELDBOETE De invordering van de geldboete Vervangende gevangenisstraf 454 HOOFDSTUK 5. TENUITVOERLEGGING VAN DE TBS 455

6 XXXI HOOFDSTUK 6. TENUITVOERLEGGING VAN MAATREGELEN De internering Minderjarigen 458 HOOFDSTUK 7. TENUITVOERLEGGING VAN UITSTEL, OPSCHORTING EN PROBATIE Opschorting Uitstel Probatie 460 DEEL 12. TOEPASSING VAN DE STRAFWET NAAR DE PLAATS 463 HOOFDSTUK 1. INLEIDING 463 HOOFDSTUK 2. OP BELGISCH GRONDGEBIED GEPLEEGDE MISDRIJVEN 464 HOOFDSTUK 3. BUITEN BELGISCH GRONDGEBIED GEPLEEGDE MISDRIJVEN 465 HOOFDSTUK 4. OP BELGISCH GRONDGEBIED GEPLEEGD? LOKALISERING VAN HET MISDRIJF MET HET OOG OP DE TOEPASSING VAN DE STRAFWET 468 DEEL 13. HET TOEPASSINGSGEBIED VAN DE STRAFWET IN DE TIJD 470 HOOFDSTUK 1. PROBLEEMSTELLING 470 HOOFDSTUK 2. DE GELDINGSDUUR VAN STRAFWETTEN De inwerkingtreding van strafwetten Opheffing en vernietiging van strafwetten 470 HOOFDSTUK 3. CONFLICTEN VAN STRAFWETTEN IN DE TIJD: STRAFRECHTELIJK OVERGANGSRECHT 471 HOOFDSTUK 4. HERSTEL IN EER EN RECHTEN EN UITWISSING VAN DE VEROORDELING Herstel in eer en rechten Uitwissing 475 DEEL 14. BELETSELEN VOOR DE NORMALE UITOEFENING VAN DE STRAFVORDERING, DE BURGERLIJKE VORDERING OF DE UITVOERING VAN DE SANCTIE 477 HOOFDSTUK 1. ONVERANTWOORDELIJKHEID VAN DE KONING 477 HOOFDSTUK 2. AMNESTIE (RETROACTIEVE OPHEFFING VAN DE STRAFWAARDIGHEID) 477 HOOFDSTUK 3. SCHORSING VAN DE STRAFVORDERING 478 Afdeling 1. Schorsing wegens bijzondere status van de verdachte Immuniteiten volgens nationaal publiekrecht 479 A. Parlementaire immuniteiten 479 B. Immuniteiten van federale ministers, staatssecretarissen en leden van een Gemeenschaps- of Gewestregering 480

7 XXXII 2. Immuniteiten volgens internationaal publiekrecht 481 Afdeling 2. Schorsing ingevolge prejudiciële vraag of prejudicieel geschil Principe: algemene bevoegdheid van de strafrechter Uitzondering: toepassing door de strafrechter van burgerlijk bewijsrecht Prejudiciële vraagstelling en prejudicieel geschil 483 A. Prejudiciële vragen 484 B. Prejudiciële geschillen Echtheidsgeschil Laster en lasterlijke aangifte Oneerlijke handelspraktijken 485 HOOFDSTUK 4. VERVAL VAN DE STRAFVORDERING 486 Afdeling 1. Dood van de verdachte of beklaagde 487 Afdeling 2. Amnestie 487 Afdeling 3. Opheffing van de strafwet 487 Afdeling 4. De minnelijke schikking Gemeenrechtelijk regime 487 A. Beginselen 487 B. Voorwaarden M.b.t. de strafvordering M.b.t. de straf M.b.t. de schade 488 C. Modaliteiten en gevolgen Bijzondere wetgeving 490 Afdeling 5. Strafbemiddeling 490 Afdeling 6. Onmiddellijke inning van een geldsom 492 Afdeling 7. Administratieve geldboete 493 Afdeling 8. Verjaring Verjaringstermijnen en gevolgen 493 A. Draagwijdte en gevolgen 493 B. Termijnen Toepasselijke termijnen Berekening Aanvang Stuiting 497 A. Werking 497 B. Daden van stuiting Daden van onderzoek Daden van vervolging 498 C. Omvang van de stuiting Schorsing 499 A. Werking 499 B. Gronden van schorsing Traditionele wettelijke gronden Exceptie van onbevoegdheid, onontvankelijkheid of nietigheid Inleiding van de zaak voor het vonnisgerecht 501 a. Beginsel 501 b. Uitzonderingen Jurisprudentiële gronden 504

8 XXXIII Afdeling 9. Gezag van gewijsde en Ne bis in idem in de EU Draagwijdte Voorwaarden 505 A. M.b.t. de vroegere beslissing 505 B. M.b.t. de (nieuwe) vervolging 507 HOOFDSTUK 5. VERVAL VAN DE BURGERLIJKE VORDERING 508 Afdeling 1. Afstand van rechtsvordering en dading 508 Afdeling 2. Gezag van gewijsde 508 Afdeling 3. Verjaring Regeling 509 A. Oude regeling 509 B. Regeling volgens de Wet van 10 juni Toepassingsgebied 510 HOOFDSTUK 6. VERVAL VAN HET RECHT TOT UITVOERING VAN DE STRAFFEN 510 Afdeling 1. Dood natuurlijke persoon en ontbinding rechtspersoon 510 Afdeling 2. Verjaring van de straf 511 Afdeling 3. Uitvoering in het buitenland en Ne bis in idem 512 HOOFDSTUK 7. DE GENADE 513 BIJLAGE: DOCUMENTEN UIT DE PRAKTIJK