Gerechtelijk Privaatrecht

Transcriptie

1 Marc Castermans Gerechtelijk Privaatrecht algemene beginselen, bevoegdheid en burgerlijke rechtspleging ACADEMU PRESS

2 INHOUD Inhoud BOEKDKEL I: AEGEMENE BECINSEEEN 1 1. Toepassingsgebied van het Gerechtelijk Wetboek Algemeen Art. 2 Ger.Wb. en straf-, tuchtprocedures en het administratief contentieux 4 2. Temporele werking Algemeen Temporele werking van de wetten van de rechterlijke organisatie Temporele werking van de wetten inzake bevoegdheid Temporele werking van de wetten op de rechtspleging Het verbod van rechtsweigering Het verbod om uitspraak te doen bij wege van algemene en als regel geldende beschikking Het verbod van overdracht van rechtsmacht De rechtsvordering Algemeen Ontvankelijkheid van de rechtsvordering Andere gronden van niet-ontvankelijkheid De vorderingen in rechte Vonnissen en arresten Algemeen Eindbeslissingen Beslissingen alvorens recht te doen Gemengde beslissingen Beslissingen of maatregelen van inwendige aard Het rechterlijk gewijsde Begripsomschrijving Welke beslissingen kunnen bekleed zijn met het gezag van gewijsde? Welke delen van de beslissing zijn bekleed met het gezag van gewijsde? Relatief karakter van het gezag van gewijsde en de werking van de rechterlijke beslissingen naar derden toe Het gezag van gewijsde en de kracht van gewijsde Aanhangigheid, samenhang en onsplitsbaarheid Aanhangigheid Samenhang Onsplitsbaarheid 56

3 INHOUD 10.De termijnregeling Toepassingsgebied Verval- en wachttermijnen Bepaling van de termijn Verlenging of verkorting van termijnen Berekening van de termijnen Sanctieregeling 66 BOEKDEEE 11: BEVÜEGDI-1EI1) 67 Hoofdstuk 1: Algemene beginselen Onderscheid tussen bevoegdheid en rechtsmacht De materiele bevoegdheid Algemene beginselen De componenten van de materiele bevoegdheid Territoriale bevoegdheid Algemeen Het verstek van de verweerder Tegenvordering, vordering in tussenkomst, samenhang en aanhangigheid Tegenvorderingen Vorderingen in tussenkomst Aanhangigheid Samenhang 86 Hoofdstuk 2: De bevoegdheidsregeling 88 I. De materiele bevoegdheid De rechtbank van eerste aanleg Volheid van bevoegdheid De uitsluitende bevoegdheden De rechtbank van koophandel De algemene bevoegdheid De bijzondere bevoegdheden De uitsluitende bevoegdheden Bevoegdheid als appelrechter De arbeidsrechtbank Arbeidsgeschillen HO 3.2 Arbeidsongevallen Sociale Zekerheidsgeschillen Administratieve sancties H9

4 INHOUI) 4. De Vrederechter Algemene bevoegdheid Bijzondere bevoegdheden Uitsluitende bevoegdheden Niet-contentieuze bevoegdheden De politierechtbank De voorzitter van de rechtbanken Het kort geding Procedures zoals in kort geding Overige bevoegdheden van de voorzitters Hof van beroep en het arbeidshof Het Hof van Cassatie Algemene bevoegdheid Bijzondere bevoegdheden 149 II. De territoriale bevoegdheid De regeis van aanvullend recht De regeis van dwingend recht Artikel 627 Ger.Wb Artikel 628 Ger.Wb Artikel 629 Ger.Wb De regeis van openbare orde 157 Hoofdstuk 3: Regeling van geschillen van bevoegdheid Algemene bepalingen In graad van eerste aanleg In graad van hoger beroep Verdelingsincidenten Regeling van rechtsgebied Onttrekking van de zaak aan de rechter Beslissingen inzake bevoegdheid 168 Hoofdstuk 4: Internationale rechtsmacht 169 BOEkDEEE III: DE Kl'RGERI IJKi Kl (.'HEMM H,IN<, DEEL 1: Rechtsbijstand Begripsomschrijving en kenmerken Toekenningsvoorwaarden Ontoereikende inkomsten Een aanspraak moet rechtmatig lijken 179 r.s III

5 rv 1NHOUD 3. Personen aan wie het voordeel van de kosteloze rechtspleging kan worden toegekend Het voorwerp van de kosteloze rechtspleging Procedure Bevoegdheid Procedure De beslissing De rechtsmiddelen Vordering tot intrekking De terugvordering Strafsancties 192 DEEL 2: Het geding 192 Hoofdstuk 1: Het instellen van de vordering Wijze van instellen van de hoofdvordering Algemeen De dagvaarding Het tegensprekelijk verzoekschrift Vrijwillige verschijning De rol en inschrijving op de rol De rol De inschrijving op de rol Het dossier van de de rechtspleging De verschijning van partijen 220 Hoofdstuk 2: Minnelijke schikking en bemiddeling in familiezaken Minnelijke schikking Facultatieve poging tot minnelijke schikking De verplichte poging tot minnelijke schikking Bemiddeling in familiezaken 230 Hoofdstuk 3: behandeling en berechting op tegenspraak Körte debatten Overlegging van stukken Beginsel Stukken Termijn voor en wijze van overlegging Inventarisatie der stukken Conclusies Algemeen Neerlegging en mededeling van de conclusie Termijnen waarbinnen conclusies moeten worden genomen 242

6 1NHOUI) 4. Bepaling van de rechtsdag en verdaging Het gezamenlijk verzoek tot vaststelling van een rechtsdag (art. 750, 1 Ger.Wb.) Vaststelling op verzoek van de meest gerede partij (art. 750, 2 Ger.Wb.) Vaststelling van een rechtsdag in het kader van een fixatie ex art. 747, 2 Ger.Wb De rechtsdagbepaling overeenkomstig art. 751 Ger.Wb De rechtsdagbepaling overeenkomstig art. 753 Ger.Wb Schriftelijke procedure De terechtzitting De sluiting der debatten en het beraad Mededeling aan het openbaar ministerie Soorten mededeling Het advies en de mogelijkheid van repliek Heropening der debatten Heropening der debatten op verzoek van een partij Ambtshalve heropening der debatten Verdere procedure na heropening der debatten 282 lo.hetvonnis Soorten vonnissen Formele aspecten van een vonnis Minuut, uitgifte en afschrift De gevolgen van de vonnissen Uitlegging en verbetering van vonnissen 290 Hoofdstuk 4: Behandeling en berechting bij verstek Gevallen van verstek De taak van de rechter bij verstek Het verstekvonnis 298 Hoofdstuk 5: Doorhaling en weglating Doorhaling Weglating 301 Hoofdstuk 6: Tussengeschillen en bewijs Tussenvorderingen en tussenkomst Wijziging ofuitbreiding van de vorderingen Aanvullende vorderingen Tegenvorderingen Tussenkomst 309

7 1NHOUD 2. Hervatting van het geding 2.1 Gevallen van wettelijke onderbreking van de procedure 2.2 Voorwaarden voor de hervatting van het geding 2.3 De gedingshervatting 3. Afstand van geding 3.1 Soorten en wijze van afstand 3.2 Afstand van geding 3.3 Afstand van rechtsvordering 3.4 Afstand van proceshandeling 4. Wraking en verschoning 4.1 Begripsomschrijving 4.2 Gronden van wraking 4.3 Welke rechters kunnen gewraakt worden 4.4 Procedure 5. Ontkentenis van proceshandeling 6. Excepties 6.1 Algemeen 6.2 Exceptie van borgstelling van de eisende vreemdeling 6.3 Opschortende exceptie van boedelbeschrijving en beraad 6.4 Opschortende exceptie bij oproeping tot vrijwaring 6.5 Nietigheids- en vervalregeling 7. Bewijs 7.1 Algemeen 7.2 Overlegging van stukken 7.3 Het schriftonderzoek 7.4 De valsheidsprocedure 7.5 Het getuigenverhoor 7.6 Het deskundigenonderzoek 7.7 Het verhoor van partijen 7.8 Eedaflegging 7.9 Plaatsopneming 7.10 Vaststelling van overspel Hoofdstuk 7: Uitgaven en kosten 1. Beginsel 2. Uitzonderingen 3. Soorten gerechtskosten 4. Verwijzing in de kosten en de vereffening van de kosten 5. Beding tot verhoging van de schuldvordering 6. Kosten van tenuitvoerleeeine VI

8 INHOUI) Hoofdstuk 8: Inleiding en behandeling van de vordering op eenzijdig verzoekschrift Begripsomschrijving en toepassingsgebied Procedureverloop 396 Hoofdstuk 9: Inleiding en behandeling van de vordering in kort geding 399 BOEKDEEE IV: DE REU El SMIDDEI.EX Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen Onderscheid tussen gewone en buitengewone rechtsmiddelen Gevallen waarin geen rechtsmiddel kan worden aangewend Toepassing van de regeis van het geding 410 Hoofdstuk 2: Het verzet Begripsomschrijving Beslissingen vatbaar voor verzet Wie kan verzet aantekenen? Wijze waarop het verzet wordt ingesteld Motiveringsplicht Termijn voor verzet Bevoegde rechter Het register van verzetsakten De gevolgen van het verzet 417 Hoofdstuk 3: Het hoger beroep Begripsomschrijving Vonnissen vatbaar voor hoger beroep Beginsel Uitzonderingen Principaal hoger beroep Belang en hoedanigheid Partijen tegen wie hoger beroep kan worden ingesteld Termijn voor het instellen van hoget beroep Akte van hoger beroep Het incidenteel hoger beroep Begripsomschrijving Het voorwerp van het incidenteel hoger beroep Wie kan incidenteel hoger beroep instellen? Tegen wie kan incidenteel hoger beroep ingesteld worden? Vorm en termijn voor het instellen van incidenteel hoger beroep Verhouding principaal hoger beroep en incidenteel hoger beroep 443 -ins VII

9 INHOUD 5. De gevolgen van het hoger beroep Schorsende werking Relatieve werking van het hoger beroep Devolutieve werking van het hoger beroep De procedure in hoger beroep Inschrijving op de algemene rol en het dossier van de rechtspleging Verschijning van partijen Termijn van verschijning Körte debatten Het in Staat stellen van de zaak Verstekvonnis en verzet Bijzondere procedureregels ingevolge de devolutieve werking De evolutie van het geschil in graad van hoger beroep Wijziging van de vorderingen Aanvullende vorderingen Tegenvorderingen en tussenkomst voor het eerst in graad van hoger beroep Het tergend en roekeloos hoger beroep Schadevergoeding Boete 463 Hoofdstuk 4: De voorziening in cassatie Begripsomschrijving Beslissingen vatbaar voor een voorziening in cassatie Wie kan een voorziening in cassatie instellen? Tegen wie kan een voorziening in cassatie ingesteld worden? Termijn voor het instellen van een voorziening in cassatie Duur van de termijn Vertrekpunt van de termijn Verlenging en schorsing van de termijn De gevolgen van de voorziening in cassatie Afstand Procedure Wijze waarop de voorziening ingesteld wordt Rolstelling en het dossier van de rechtspleging Memorie van toelichting Memorie van antwoord Memorie van wederantwoord Stukken Verdere procedureverloop Het arrest van het Hof van Cassatie Rechtsmiddelen tegen de arresten van het Hof van Cassatie 482 VIII

10 INH(HJl) 9. Voorzieningen ingesteld door het openbaar ministerie Voorzieningen door de procureur-generaal bij het hof van beroep Voorzieningen ingesteld door de procureur-generaal bij het Hof van Cassatie 484 Hoofdstuk 5: Het derdenverzet Begripsomschrijving Wie kan derdenverzet aantekenen? Beslissingen vatbaar voor derdenverzet Termijn waarbinnen derdenverzet moet worden aangetekend Wijze waarop het derdenverzet wordt aangetekend en de bevoegde rechter Principaal derdenverzet en de bevoegde rechter Incidenteel derdenverzet De gevolgen van het derdenverzet Facultatieve schorsende kracht Relatieve werking van het derdenverzet Rechtsmiddelen tegen de beslissing op derdenverzet 494 Hoofdstuk 6: Herroeping van gewijsde Begripsomschrijving Beslissingen vatbaar voor een verzoek tot herroeping Wie kan het verzoek tot herroeping formuleren? Gronden voor de herroeping van gewijsde De wijze en termijn voor het instellen van het verzoek tot herroeping van gewijsde De gevolgen van de herroeping van gewijsde Rechtsmiddelen tegen de beslissing over de herroeping van gewijsde 502 Hoofdstuk 7: Verhaal op de rechter Begripsomschrijving Wie kan verhaal nemen? Op wie kan verhaal genomen worden? Gronden voor verhaal op de rechter Procedure Bevoegde rechter Wijze en termijn van rechtsingang Verder verloop van de procedure Gevolgen Gevolgen op de rechtspleging Gevolgen van de beslissing gewezen op het verhaal 507 Trefwoordenregister 509 IX