Mathias Chlarie Onderwijsinspecteur

Transcriptie

1 Mathias Chlarie Onderwijsinspecteur FILMFRAGMENT 1

2 INSCHRIJVINGEN 98.7% ingeschreven AANWEZIGHEDEN Algemene bevindingen uit nationaal en internationaal onderzoek: 1. Positieve effecten van kleuterparticipatie op voorwaarde van voldoende aanwezigheid en kwaliteit van onderwijs. 2. Vooral sociaal achtergestelde kinderen (hoge SES), ervaren de grootste positieve effecten van kleuteronderwijs. (p.10) Kanttekening bij het Vlaams kleuteronderwijs: Enkele studies formuleerden specifiek over het Vlaamse kleuteronderwijs een aantal kritische opmerkingen. Zo zijn er heel wat drempels voor ouders in armoede om hun kinderen in het kleuteronderwijs in te schrijven. Het bindingsprocestussen school en kind wordt vaak bemoeilijkt door een gebrek aan kennis en appreciatie van de cultuur van arme gezinnen. (p.12-13) 2

3 De veronderstelling van een vroege deelname is dat kinderen beter zullen leren en dat dit hun latere schoolresultaten positief zal beïnvloeden. De observaties van de eerste schoolervaringen van de jongste kinderen tonen dat leerkansen geen evidentie zijn en dat ze meestal niet gelijk zijn voor elk kind => Deelname aan kwaliteitsvol kleuteronderwijs INSCHRIJVINGEN KWALITEITSVOL KLEUTERONDERWIJS WARME TRANSITIE AANWEZIGHEDEN 1. KWANTITATIEF LUIK ONDERZOEKSMETHODE We verzamelen data op verschillende manieren: 1. Een hoofdzakelijk kwantitatief luik via de reguliere doorlichtingen 2. Een kwalitatief luik via casestudies 3. Terugkoppeling van de onderzoeksresultaten via focusgroepen Gedurende één schooljaar het thema kleuterparticipatie in de scope zetten bij de individuele doorlichtingen en het thema opnemen in één van de volgende onderwijsspiegels. HEFBOMEN VOOR VOLGENS (INTER-)NATIONAAL ONDERZOEK: input context kwaliteitsvolle interactie 3

4 HET CONCEPT KPP 120 scholen gbao 8 scholen bubao substantief onderzoek systeemniveau VERKENNING VAN HET CONCEPT KPP WAT? -hefbomen - bepalende factoren HOE? - onderzoeken 4

5 KKP op systeemniveau - 3 hefbomen - 8 bepalende factoren KKP op systeemniveau Maar ook tijdens andere doorlichtingsactiviteiten: - Startgesprek met enkele teamleden van de kleuterafdeling - Gesprekken met ouders KKP op systeemniveau Wat weten ze over de participatiegraad van de kleuters op hun school? Hoe denken ze over kleuteronderwijs? Welke overtuigingen leven er? Hoe organiseren ze het onderwijs aan jongste kleuters? 5

6 KKP op systeemniveau Documentanalyse - Data uit het schoolrapport participatiegraad kleuteronderwijs Het knipperlicht is hier ten opzichte van de referentiegroep Vlaanderen. - Data van de school over aanwezigheid (via mijn school) - Bijzondere bepalingen CLB en school - Pedagogisch project - Schoolwerkplan : - 3 hefbomen - 8 bepalende factoren 20% tot 25% van de tijd op een schooldag van een kleuter is wachttijd. Meeste wachttijd tijdens: Link educare - middagmaal - onthaalmoment - toiletbezoek - jas/boekentas - koek en fruit Onderzoek kwaliteitsvolle interactie Brecht Peleman Ugent (2017) 6

7 Hoe maak jij het verschil voor kwetsbare kinderen in je klas? Kwaliteitsvolle interacties vorm en de motor voor de ontwikkeling van elk kind. Een rijk taalaanbod met veel spreekkansen en feedback is cruciaal. Hoe rijk is jouw t aal in de klas? Doe de zelfscan. 1 Ik zorg ervoor dat kinderen zich goed voelen in de klas. 2 Er is veel taalmateriaal aanwezig in de klas (boeken, telefoon, micro, posters ). 3 Mijn werkvormen (onthaal, het kringgesprek...) geven vaak aanleiding tot interactie t ussen de kinder en. 4 Ik stimuleer kinderen om hun gevoelens te uiten. 5 Kinderen kunnen op gepaste momenten ook hun thuist aal gebruiken in de klas. 6 Ik sluit aan bij de leefw ereld van de kleuter. 7 Ik praat zelf heel begrijpelijk (kernwoorden vooraan, vaak herhalen, afwisselende intonatie, verwoorden...). 8 Ik gebruik zelf rijke taal (niet te veel kindertaal, verkleinwoorden beperkt, natuurlijk, spontaan in volzinnen...). 9 Ik stimuleer de kinderen om samen te w erken en onderling te overleggen. 10 Ik stimuleer ook interactie tijdens eet- en fruit moment, het aan- en uikleedmoment, de plaspauze Ik stimuleer kinderen om te analyseren en redeneren (laten vergelijken/ voorspellen/ probleemoplossend denken...). 12 Ik stel veel open vragen (hoe, waarom?). 13 Ik beantwoord een vraag van een kind vaak met een nieuw e vraag. 14 Ik daag kinderen uit om hun handeling, wa t ze doen, t e verwoorden. (bv. Hoe heb je dat opgelost?) 15 Ik verwoord zelf mijn handelingen en denkprocessen. Bekijk deze zelfscan samen met een collega. Wie kan jou helpen om beter te doen? Kijk ook op hoe juf Jelke dat doet of lees er het specialisteninterview. Deze zelfscan kwam t ot stand binnen he t project Kleine Kinderen Gro t e Kansen. Het project wil bijdra gen om kinderarmoede en sociale ongelijkheid in Vlaanderen t e d oorbrek en. Werken aan warme rela ties help t d aarb ij. Meer info op Kwaliteitsvolle interactie Rijke taal ZELFSCAN: Hoe rijk is jouw t aal in de kl as? 7

8 EDUCATIEF PARTNERSCHAP Ouderbetrokkenheid Armoede SIGNAALLIJST Een kind op de t ien l eef t in een kansar m gezin. Deze signaal l ij st maakt j e al er t. Niet al l e signal en wij zen r echt st r eeks naar ar moede. Bekij k ze met col l ega s, de zor gcoör dinat or, CLB- medewer ker en bespr eek wat j e samen kan doen. NAAM KIND 1. BIJ DE INSCHRIJVING 2. IN DE SCHOOL/ KLAS 3. BIJ COMMUNICATIE 4. UIT DE LEEF-WERELD DE OUDER(S) komen hun kind niet zelf inschrijven zijn alleenstaand of gescheiden zijn laaggeschoold of werkloos hebben gezondheidsproblemen (lichamelijke of psychische) hebben zelf een problematische schoolloopbaan hebben een laag of onstabiel inkomen (vervangingsinkomen) zijn niet in orde met de ziekteverzekering hebben een vreemde nationaliteit HET KIND heeft leer- of ontwikkelingsachterstand heeft al op veel scholen gezeten woont niet thuis HET KIND is vaak afwezig of komt te laat neemt niet deel aan (betalende) activiteiten of uitstappen heeft meestal dezelfde kleren aan, is onverzorgd, geen tandhygiëne eet weinig gezond, vergeet zijn boterhammen heeft geen of te weinig schoolspullen bij heeft vaak lichamelijke of psychische klachten wordt gepest, heeft weinig vrienden is onzeker en kan moeilijk in groep spelen of samenwerken stoort geregeld de les, verdraagt geen opmerkingen, maakt lawaai is (faal)angstig, weinig zelfstandig, vlug ontmoedigd, heeft concentratieproblemen, stelt geen vragen DE OUDER(S) vermijden contact of zoeken impulsief contact komen niet naar het oudercontact werken niet mee bij problemen, willen hun kind naar een andere school sturen betalen de schoolrekeningen niet of te laat reageren niet op brieven, tekenen geen nota s of rapporten reageren niet op een doorverwijzing naar tandarts, oogarts, logopedist schuiven hun taken door naar hun kind: rapport ophalen, afspraken maken, tolken beheersen de taal niet WAT WETEN WE NOG MEER? het gezin leeft geïsoleerd, heeft een beperkt netwerk (geen vertrouwensfiguren) er is budgetbegeleiding het gezin heeft een onzekere verblijfssituatie er zijn veel conflicten, familieruzies het kind neemt weinig deel aan culturele activiteiten, is geen lid van een jeugdbeweging, sportclub... WAT KUNNEN WE SAMEN DOEN? zijn thuistaal verschilt van de schooltaal Een armoedebeleid op school? Lees meer op EDUCARE Over de streep Zindelijkheidsprojecten /zindelijkheidsbeleid 8

9 1. Rondgang met enkele leerlingen 2. Startgesprek met enkele teamleden van de kleuterafdeling 3. Observaties 4. Gesprekken met kleuteronderwijzer na observatie 9

10 5. Gesprekken met ouders 6. Reflectiegesprek met leraren en beleid 2. KWALITATIEF LUIK 1. Casestudie: uur wat wie Reflectiegesprek beleid Directeur inzake kleuterparticipatie (en eventuele beleidsmedewerkers /zorgcoördinatoren) Doorloopbezoeken Alleklassenvandekleuterafdeling Reflectiegesprek Delegatieleraren Kleuterparticipatie in de jongsteenoudstekleuters klas-enschoolpraktijk Lunchmeeting Het volledige kleuterteam 2. Focusgroepen: Tot slot organiseren we één of meerdere focusgroepen waarin we onze onderzoeksresultaten en aanbevelingen terugkoppelen en verfijnen. We opteren voor gemengd samengestelde focusgroepen met pedagogische begeleiding, leerkrachten, directies, ouders en leerlingen, verenigingen van kwetsbare groepen en ervaringsdeskundigen (misschien ookpep oftada?). We koppelen onzeresultaten ookterug met experten uit de onderzoekswereld en het onderwijsbeleid. 10