Sociale Impactmeting:

Transcriptie

1 Sociale Impactmeting: Van goede intenties naar sturen op impact. 28/02/2019 Bram Roosens

2 Workshop Sociale impactmeting, hype of de toekomst? Huidig onderzoek SIM-project VISES-project Filmpje en reflectieronde Opstap naar een Theory of Change Slot

3

4

5

6 Dingen doen Dingen goed doen De goede dingen doen

7

8 Eigen onderzoek: PWO SIM PWO SIM: UCLL i.s.m. de koepelorganisaties Groep Maatwerk, koepel LDE en SST Aanleiding Een context van schaarste. Subsidies voor maatschappelijke en sociale actie/activiteiten staan ter discussie (besparingen). Contractualisering van overheidsopdrachten. Maatschappelijke meerwaarde van sociale onderneming niet altijd eenvoudig te vatten in monetaire cijfers. Toegenomen registratiedruk en bureaucratisering (instrumentalisering) Aanname SIM kan helpen om de meerwaarde van sociale economie explicieter te maken, door de effecten beter zichtbaar, toonbaar en meetbaar te maken. Zowel in functie van interne communicatie en performantie als naar externe communicatie en verantwoording.

9 Eigen onderzoek: Interreg VISES De maatschappelijke impact van bedrijven uit de sociale en solidaire economie evalueren en valoriseren De ambitie van het VISES-project is tweeledig. We willen tegelijkertijd beschikken over: 1. evaluatie-instrumenten voor de ondernomen acties 2. instrumenten om de resultaten van die evaluatie te benutten en te valoriseren

10 Reflectieronde Reflecties? Wat valt je op? Wat verrast je? Wat zijn positieve of negatieve effecten van een impactmeting? Waarom wil je je impact meten? Wat zijn vragen die je beantwoord wilt zien als je een impactmeting doet? Wat meten jullie nu al? Hoe wordt in jullie organisatie aangetoond dat de meerwaarde die jullie beogen voor cliënten, medewerkers, stakeholders, wordt bereikt? Hoe wordt dit geëvalueerd?

11 Filmpje VISES-project Bewust worden van je sociale impact:

12 Wat is impact? Positieve en negatieve, bedoelde en onbedoelde, directe en indirecte effecten op langere termijn als resultaat van een praktijk, project of interventie (OESO-DAC, 2002) Het gaat over je toegevoegde waarde Voorbij de inspanningen, kijken naar wat je daadwerkelijk verandert

13 Sociale impact Een sociale organisatie of onderneming wenst aan de hand van zijn activiteiten bij te dragen aan een sociale of maatschappelijke meerwaarde en dus positieve effecten voor mens, omgeving en samenleving te genereren. Impact hangt samen met de missie van de organisatie Impact = effecten of outcomes

14 Proces impactmeting

15 Impact meten in complexe veranderingsprocessen Veranderingsprocessen verlopen niet lineair We opereren in een complex open systeem Begrijpen van tussentijdse resultaten vaak belangrijker dan effecten op lange termijn Heb oog voor onverwachte veranderingen Erken de limieten van je invloed We zijn niet alleen (attributie/contributie)

16 Impact meten of impactgericht werken? 1. Impact meten = Impact vaststellen, verklaren of bewijzen (informatie verzamelen en analyseren) 2. Impactgericht werken = Impactkader en handvaten gebruiken om organisatieactiviteiten, -doelen, cultuur te creëren (impact als drijfveer)

17 3 sferen model Bron: Berghmans, M., Deprez, S., Celis, H. & Vandenabeele, J. (2014). Peilen naar de impact van sociaal-culturele praktijken. Brussel: Socius.

18 Veranderingstheorie (ToC) Een veranderingstheorie (Theory of Change) beschrijft de redenering achter een praktijk of met andere woorden: de onderliggende mechanismen en assumpties op basis waarvan men verwacht dat een praktijk tot een bepaalde verandering zal leiden (Weiss, 1995, 1997). Het is een schematische voorstelling van hoe en waarom men een gewenste verandering verwacht in een bepaalde context. Probeert inzicht te geven in the missing middle

19 Veranderingstheorie (ToC) Hou ook rekening met onvoorziene effecten (pos en neg) Meetbaar door indicatoren Context Input (= kosten) Interventies (= activiteiten) Effecten korte termijn Effecten middellange termijn Effecten lange termijn Hoe maak je verandering waar? Welke effecten wil je bereiken? Bij wie? Voorwaarden Voorwaarden Voorwaarden

20

21 Veranderingstheorie: een voorbeeld

22 Veranderingstheorie: een voorbeeld

23 Veranderingstheorie: een voorbeeld

24 Veranderingstheorie: een voorbeeld

25 Opdracht Maak een eerste schets van een veranderingstheorie Welke maatschappelijke meerwaarde wens je met je project/organisatie te bekomen? Welke tussenstappen zullen nodig zijn om dit te realiseren? Hoe zal je de verandering waarmaken?

26 Theory of Change opstellen vanuit een evaluatievraag Logisch redeneren: Welke stappen moet je allemaal zetten om dat doel te bereiken, om te geraken waar je wil geraken, om de effecten te creëren die je wil creëren,? Droom: stel je krijgt een toverstok die je alle middelen geeft die nodig zijn, die alle belemmeringen wegwerkt, en uiteraard ook wonderen kan verrichten. Wat ga je doen? De vraag kan ook gesteld worden: Iemand bezit een toverstok waardoor die niet aanloopt tegen waar je tegenaan loopt; wat doet hij (anders)? AI: je vertelde net dat het soms wel lukt/ooit wel eens lukte/ergens wel lukt: wat maakte dat het lukt? Welke stappen werden daar gezet? Wat was er anders waardoor het lukte?

27 ToC scherp stellen en concreet maken: de voorwaarden oplijsten Wat betekent elke term? Is dit een gekend concept? Heeft het een algemeen aanvaarde definitie? Gaat het echt hierover? Of gaat het om iets anders? Welke competenties zijn daarvoor nodig? Welke attitude is daarvoor nodig? Welk gedrag is daarvoor nodig?

28 ToC vervolledigen Zijn er nog stappen toe te voegen om tot de gewenste doelen/impact te komen? Ben je zeker van alle stappen? Werken ze? Zijn er betere alternatieven? Zijn er stappen teveel? Wie kan je hierin adviseren? Wie moet deze ToC ook nog eens bekijken?