Crisis op school

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "Crisis op school"

Joost Claes
7 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 Crisis op school 1

2 Crisis? een eenmalige, onverwachte gebeurtenis die veel angst of onzekerheid oproept acute ontwrichting van het gewone functioneren schokeffect inzet van hulpverlening trekt publieke aandacht => media = noodsituatie 2

3 een steekpartij op de stoep van de school een schooletentje eindigt met voedselvergiftiging een bus botst in een tunnel tijdens een schoolreis verkeersongeval de school wordt het slachtoffer van een brutale inbraak Crisis gevolgen voor de school 3

4 Soms is de crisis van korte duur en heeft hij amper gevolgen voor de schoolactiviteiten De school kan de gebeurtenis (crisis) zelf de baas inbraak vechtpartij Soms is het schokeffect zo groot dat de reguliere werking van de school in haar geheel grondig verstoord wordt. brand besmettelijke ziekte zelfdoding De school heeft dan de moeilijke taak om goed te communiceren en het normale schoolleven weer op gang te trekken en moet een beroep doen op externe organisaties: politie, Centrum voor Slachtofferhulp, Centrum Algemeen Welzijn, Centrum Geestelijke Gezondheidszorg, huisartsen 4

5 Bij grote crisissen kondigt de overheid een rampenplan af en neemt ze de coördinatie over: overheid, dorpsgemeenschap, pers, parochie, Rode Kruis, vrijwilligers, ziekenhuizen, burgemeester 5

6 Brand in een school GVKS SINT-AGNES HOBOKEN 24 AUGUSTUS

grensoverschrijdend seksueel gedrag Buiten de school met leerlingen of personeel van de school:

zelfmoord of plots overlijden van een leraar of leerling aanranding van een leerling Buiten de

7 Crisis soorten Binnen de school brand met evacuatie en gewonden aanslag voedselvergiftiging zwaar ongeval tijdens de turnles poging tot zelfdoding overlijden diefstal met vandalisme vermoeden van grensoverschrijdend seksueel gedrag Buiten de school met leerlingen of personeel van de school: In schoolverband: busongeval verkrachting overlijden tijdens de schoolreis Niet in schoolverband: zelfmoord of plots overlijden van een leraar of leerling aanranding van een leerling Buiten de school met een mogelijke dreiging voor de school: gasexplosie in naburig bedrijf overval in de straat 7

8 Wat bepaalt de ernst van een crisis? Verwacht onverwacht het verwachte overlijden van een directeur die ernstig ziek was of een plots overlijden Betrokkenheid (familie of onbekenden) en belang in de school (populariteit, functie) Bv. de moord op een bevriende leerling of een leerling uit een ander leerjaar Draagkracht van de slachtoffers en de school 8

9 Schade gewonden, doden of materiële schade Plaats: binnen of buiten de school, in de eigen gemeente Bv. een school uit de eigen gemeente die instort of een school in een andere provincie Herkenbaarheid Bv. crisis die je zelf al eens meemaakte of een nieuw incident Welke risico s loopt een school? 9

10 Plaatsgebonden risico s (gebouwen, omgeving, de weg van en naar school): brand, explosie, bommelding, inbraak, diefstal, vandalisme, verkeersongeluk, nucleair incident Productrisico s (het concrete onderwijs, de faciliteiten, de organisatie): ongeluk op school, voedselvergiftiging in de keuken Financiële risico s: budgettaire tekorten, schulden, fraude Populatierisico s (personeel, leerlingen en hun ouders): zelfdoding, pesten, racisme, seksueel misbruik, geweldpleging, gezondheid (hepatitis, hersenvliesontsteking ), gijzeling Imagorisico s (reputatie en integriteit): racistische uitspraak of druggebruik van een leraar, schending van privacy Conclusie: scholen zijn erg crisisgevoelig 10

11 Wees voorbereid!!! Help een crisis!!! 11

Chaos een crisis vereist onmiddellijk en snel handelen dit handelen kan niet

gecoördineerde aanpak en communicatie Wie moet er gecontacteerd worden?

Wat is de functie van elk teamlid? Wie zorgt voor eerste opvang?

12 Chaos een crisis vereist onmiddellijk en snel handelen dit handelen kan niet impulsief of ondoordacht zijn Noodplan Orde nood aan: ondersteunende interventies gecoördineerde aanpak en communicatie Wie moet er gecontacteerd worden? Wie neemt de leiding? Wie maakt er deel uit van het crisisteam? Wat is de functie van elk teamlid? Wie zorgt voor eerste opvang? Wie zorgt voor de communicatie met ouders, leerlingen, gemeente, pers, Op welke externe diensten kan je beroep doen? Hoe doe je aan nazorg? 12

13 Crisissituatie = gevoelig stress machteloosheid verslagenheid menselijk leed Daarom is de manier waarop er gereageerd wordt heel bepalend voor: reacties verwerking trauma herstel van het gewone leven imago school opstellen van een noodplan - communicatieplan: = samenstellen crisisteam = duidelijkheid in uit te voeren taken = duidelijkheid in verantwoordelijken interventie communicatie efficiënt en doelbewust 13

of met personen behorend tot de school met als doel de hulpverlening op te starten de

14 Noodplan Inleiding Het noodplan is een geheel van procedures en structuren die geactiveerd worden bij een noodsituatie binnen de school, in de onmiddellijke omgeving van de school of met personen behorend tot de school met als doel de hulpverlening op te starten de nodige verwittigingen te doen zodat de schade naar mens en omgeving zo beperkt mogelijk blijft. 14

15 Een noodplan maak je op maat van je school, samen met je preventieadviseur (PA LPA), je team, je CLB, deskundigen, de gemeentelijk ambtenaar noodplanning, brandweer, politie Noodplan GID Prevor (draaiboek) 15

16 inbraak, diefstal, vandalisme drank- of voedselvergiftiging uitbraak besmettelijke ziekte ernstig ongeval leerling ernstig ongeval personeelslid ernstig ongeval bij werken op school ernstig ongeval uitstap / autobus bommelding of ontploffing op school incident met gevaarlijke / giftige stoffen incident door externe factor (gifrookwolk / nucleaire milieuramp) zelfmoordpoging op school overlijden leerling terminaal zieke leerling AMOK Noodplan de oplossing? 16

17 neen een ultiem draaiboek met oplossingen voor alle mogelijke crisissen bestaat niet! maar de aanwezigheid van een draaiboek op een crisismoment = belangrijk = comfortabel Noodplan een ernstig ongeval 17

18 5 pijlers: 1 vaststelling van de feiten en inroeping hulp 2 op de hoogte brengen van het personeel, leerlingen en ouders 3 mogelijke persbelangstelling 4 nazorg administratieve nazorg 5 debriefing Verzamel de juiste informatie over de omstandigheden Wie? Wat? Waar? Tijdstip? Betrokkenen? Gevolgen? Hoe schade beperken? In functie van noodzakelijkheid: verwittig arts verwittig 112 Wie naar ziekenhuis wie niet? 18

19 pas EHBO toe in afwachting van aankomst hulpdiensten bevoegd persoon => nijverheidshelper verwijder de mogelijke gevaren op plaats van gebeuren scherm de plaats af voor nieuwsgierigen laat nog aanwezige leerlingen onder begeleiding naar klaslokaal gaan. zorg voor opvang van diegene die melding heeft gedaan en van mogelijke getuigen verwittig SB verwittig PA contacteer het CLB telefoon bemannen voor opvang van vragen contact blijven houden met hulpdiensten 19

20 communicatieplan breng de familieleden van het slachtoffer op de hoogte bij overlijden slachtofferhulp inschakelen => houden van een slecht-nieuws-gesprek. ook mogelijke taak CLB opvang van groep ouders, personeel, leerlingen op school ook mogelijke taak CLB communicatieplan = interne communicatie een brief bezorgen aan alle ouders, leerlingen en personeel voorbeeldbrief opgesteld door GID Prevor informatievergadering ook mogelijke taak CLB in afspraak met crisisteam 20

21 21

22 = externe communicatie duidt een persverantwoordelijke aan maak duidelijke afspraken met alle partijen over wie wat kan vertellen communicatieplan: aanstellen van een woordvoerder voorzie een persmededeling voorbeeld persbericht opgesteld door GID Prevor 22

23 blijf contact houden met het slachtoffer. opvang van personeel en leerlingen die het moeilijk hebben ook mogelijke taak CLB draaischijffunctie externe hulpverlening oorzaak van het ongeval onderzoeken en maatregelen nemen om dit in de toekomst te vermijden Van groot belang! doel: veiligheid creëren traumatische ervaring door de betrokkenen laten onderzoeken begin van een zingevingsproces taak CLB opvang leerlingen na traumatische ervaring draaischijffunctie verdere hulpverlening 23

24 Stap 4 : Administratieve nazorg invullen en opvolgen documenten arbeidsongeval regelen van een interimaris (indien het slachtoffer een personeelslid is) update crisisplan naar aanleiding van ervaringen Stap 5 : Debriefing na één of twee weken crisisteam en betrokken leerkrachten doel : mensen vertellen over feiten mensen vertellen over gevoelens mensen vertellen over hoe ze met deze gevoelens omgaan evalueren, maatregelen afspreken voor de toekomst - praktische of structurele veranderingen kunnen nodig zijn = afronden! 24

25 Deelnemen aan een rampenoefening 25

26 26

27 Omgaan met crisis op school: waarom oefenen zinvol is Zandbakoefening Danny Vanharen 27

Vergelijkbare documenten

Noodplanning in scholen. Theorie

Noodplanning in scholen. Theorie Noodplanning in scholen Theorie 1. Wettelijke basis Noodplanning in scholen (theorie) ARAB: algemeen reglement voor de arbeidsbescherming De werkgever is verplicht om de nodige maatregelen te nemen om