Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Embedded Systems Engineering Studiejaar

Transcriptie

1 Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Embedded Systems Engineering Studiejaar Deel 3 Beschrijving van het onderwijs De inhoud van dit deel maakt onverkort deel uit van de Onderwijsen examenregeling (OER) die in deel 2 van dit opleidingsstatuut is opgenomen. De NVAO accreditatie van de opleiding Embedded Systems wordt beëindigd op 17 maart Vanaf dat moment zal de opleiding beëindigd zijn en is het behalen van een diploma of andere getuigschriften niet meer mogelijk. Studenten die de opleiding met een diploma willen afsluiten dienen alle studiepunten voor die datum behaald te hebben.

2 Inhoud 1. Curriculumoverzichten (voltijd en deeltijd) Samenstelling propedeutische fase (voltijd, deeltijd) Samenstelling postpropedeutische fase (voltijd, deeltijd) Gegevens onderwijseenheden en integrale toets Propedeutische fase Gegevens onderwijseenheden postpropedeutische fase Integrale Toets Verkorte programma s Gegevens HAN-gecertificeerde minoren en daartoe behorende onderwijseenheden Opsomming onderwijseenheden van AD-graad naar Bachelorgraad Eindkwalificaties HBO-bachelorgraad

3 1. Curriculumoverzichten (voltijd en deeltijd) 1.1 Samenstelling propedeutische fase (voltijd, deeltijd) Conform artikel 4.1 lid 1 en artikel 6.1 lid 1 van de OER Voltijd propedeutische fase niet van toepassing in verband met fusie Elektrotechniek. De propedeutische fase omvat per inrichtingsvorm als bedoeld in artikel 3.1 lid 1 van de OER en per programma met een bijzondere eigenschap als bedoeld in artikel 3.1 lid 3 van de OER de volgende onderwijseenheden met de daarbij vermelde studielast. Overzicht propedeuse deeltijd periode 1 periode 2 periode 3 periode 4 PROJECTD (30 studiepunten) INFORMATICA1D (7.5 studiepunten) DIGITALETECHNIEKD (7.5 studiepunten) INFORMATICA2D (7.5 studiepunten) BASISELEKTRONICAD (7.5 studiepunten) 1.2 Samenstelling postpropedeutische fase (voltijd, deeltijd) Conform artikel 4.1 lid 1 en artikel 6.1 lid 1 van de OER De postpropedeutische fase omvat per inrichtingsvorm als bedoeld in artikel 3.1 lid 1 van de OER en per programma met een bijzondere eigenschap als bedoeld in artikel 3.1 lid 3 van de OER de volgende onderwijseenheden met de daarbij vermelde studielast. Overzicht postpropedeutische fase voltijd periode 1 periode 2 periode 3 periode 4 PROJECT3 (15 studiepunten) DATACOMMUNICATIE (7.5 studiepunten) DIGITAALSYSTEEMONTWERPEN (7.5 studiepunten) PROJECT4 (15 studiepunten) OPERATINGSYSTEMEN (7.5 studiepunten) INTERFACETECHNIEK (7.5 studiepunten) periode 5 periode 6 periode 7 periode 8 Stage (30 studiepunten) PROJECT5 (15 studiepunten) DIGITALESIGNAALBEWERKING (7.5 studiepunten) CAPITASELECTA (7.5 studiepunten) periode 9 periode 10 periode 11 periode 12 Minor (30 studiepunten) Afstuderen (30 studiepunten) Overzicht postpropedeutische fase deeltijd periode 1 periode 2 periode 3 periode 4

4 PROJECT4D (15 studiepunten) OPERATINGSYSTEMEND (7.5 studiepunten) PROJECT3D (15 studiepunten) DIGITAALSYSTEEMOTWERPEND (7.5 studiepunten) periode 5 periode 6 periode 7 periode 8 INTERFACETECHNIEKD (7.5 studiepunten) DIGITALESIGNAALBEWERKINGD (7.5 studiepunten) CAPITASELECTAD (7.5 studiepunten) PROJECT5D (15 studiepunten) DATACOMMUNICATIED (7.5 studiepunten) periode 9 periode 10 periode 11 periode 12 Minor (30 studiepunten) Afstuderen (30 studiepunten) 2. Gegevens onderwijseenheden en integrale toets Propedeutische fase Voltijd propedeutische fase niet van toepassing in verband met fusie Elektrotechniek. Propedeuse deeltijd Titel onderwijseenheid (OWE) Project Deeltijd: (Project 1+2) Microcontrollerapplicatie, embedded internet en sensoren (PRJD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Eerstejaars ESE-deeltijdstudenten met een werkkring op mbo-niveau 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten, Studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, IPVformulieren 0 t/m 3, try-out bij klant, procesverslag, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie 30 SP / 840 SBU Geprogrammeerde contacturen: 84 Zelfstandig studieuren: 756 De digitale bouwstenen voor Project D worden behandeld in de OWE Digitale techniek D en de te gebruiken programmeertaal C in de OWE Informatica 1D. Verder legt Project D de basis voor Project 3D t/m 5D. 8. Ingangseisen geen

5 9. Algemene omschrijving De student ontwikkelt met een groep van ongeveer vijf medestudenten een microcontrollerapplicatie, waarbij gebruik wordt gemaakt van eenvoudige invoer via schakelaars en uitvoer via LED s, 7-segment displays en/of een character display. De applicatie moet kunnen communiceren met een PC. Er moet bovendien een website ontwikkeld worden en er moeten sensoren worden toegepast. Het programmeren van de microcontroller (Atmel 8-bit AVR en STM32F0) gebeurt in een bestaande ontwikkelomgeving en in de taal ANSI-C. Uitgaande van een gegeven casusbeschrijving (van ongeveer 1 A4) wordt gestart met het maken van een plan van aanpak. Het individuele eindcijfer van Project D is tevens het cijfer voor de Integrale Toets propedeutische fase. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabel 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabel 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens PRJDP-IPVZ Individuele ProjectVaardigheden Zelfevaluatie zelfreflectie PRJDG-PVA Plan Van Aanpak rapport PRJDG-FO Functioneel Ontwerp rapport PRJDP-T Tentamen schriftelijk PRJDG-TO Technisch Ontwerp rapport PRJDG-TOK Try-Out bij Klant demonstratie PRJDP-IPVG Individuele ProjectVaardigheden Groepsevaluatie intervisie PRJDP-PVH ProjectVaardigHeden intervisie PRJDP-OIV Onderzoek Informatie Vaardigheden rapport, presentatie PRJDP-PO PrintOntwerp PCB PRJDG-MNL user MaNuaL rapport PRJDG-PCS ProCeSverslag rapport PRJDG-PRS PReSentatie en demonstratie presentatie, demonstratie

6 PRJDG-PDR ProDuctRapport rapport PRJDG-PDT ProDucT product PRJDG-GPC GroepsProductCijfer (PDR+PDT)/ PRJDP-IBF Individuele BijdrageFactor intervisie PRJDP-IPC Individuele ProductCijfer GPC*IBF PRJDP-A Assessment mondeling assessment Omdat IBF mag liggen tussen 0.55 en 1.45 wordt die In HANSIS noodgedwongen genoteerd als 10 * de fractie van IBF. Terugvertalen uit HANSIS gaat als volgt: IBF = (IBFsis/10 + X) met X=0 als IBFsis > 5 en X=1 als IBFsis < 5 PRJDP = Persoonlijk cijfer Project D, PRJDG = Groepscijfer Project D Individuele eindcijfer Project D = (T + A + IPC)/3 Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het boek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff De 'Microcontroller datasheet Atmega32A' Atmel De 'Microcontroller datasheet STM32F051R8 STM Het dictaat 'Practice your English: Engineering' Diny Derksen, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Practice your English: Various skills' Diny Derksen, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen De projecthandleiding Project 1 Hugo Arends, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen n.v.t. 15. Software Atmel-Studio Keil MDK-ARM MS Office Enterprise 2007

7 16. Overig materiaal n.v.t. MS Office Project Prof Altium Designer 17. Activiteiten deelnemen aan de workshops Microprocessoren en Printontwerp deelnemen aan de projectvergaderingen deelnemen aan het schriftelijk tentamen meewerken aan het ontwikkelen van het op te leveren product opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen workshops projectwerk projectvergaderingen 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week projectwerk 1,5 uur per week workshop Microcontrollers in blok 1 1,5 uur per week workshop Printontwerp in blok 2 0,75 uur per 2 weken projectvergadering 20. Onderwijsperiode Semester 1 en semester Maximum aantal deelnemers n.v.t.

8 Beoordelingstabel Project Deeltijd Eindkwalificaties (Competenties) op [niveau] Indicatoren Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. [niveau 2] C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. [niveau 2] C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; 1. PRJDG-PDR: De producteisen zijn concreet en meetbaar beschreven vanuit de opdrachtbeschrijving in projecthandleiding van project PRJDG-PDR: De hardware onderdelen en software functies, afgeleid uit gegeven specificatie, worden correct beschreven. 2. PRJDG-PDR: Beschrijft een juiste samenhang tussen de systeemcomponenten zoals microcontroller, sensoren, actuatoren, PC en website of webserver in een functioneel ontwerp. 3. PRJDG-PDR: Beschrijft de werking en functie van toegepaste communicatie protocollen en besturingssignalen. PRJDG-PDT PRJDG- PDR 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 1. PRJDP-T/A: Student van de microcontroller configureren voor poorten, inlezen schakelaars, besturen LED s, programmeren timer interrupts en handler en UART. 2. PRJDP-T/A: Voor eenvoudige componenten (LED, schakelaar, power, etc.) worden berekeningen gemaakt om waarden te bepalen. 3.. (2) PRJDG- MNL PRJDG-PCS PRJDG-PRS

9 interfaces met gebruiker, fysieke 3. PRJDG-PDR: De implementatie van de onderdelen van omgeving en netwerken en tussen hardware en software. een technisch ontwerp. het embedded systeem wordt correct beschreven in [niveau 2] 4. PRJDP-PO: De student is in staat een eenvoudig printontwerp te maken. 5. PRJDG-PDR: De ontwikkelde hardware en software is getest op de gewenste functionaliteit. 5.. (1) C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. [niveau 2] 1. PRJDG-PDR: Voor zowel het systeem als samengevoegde onderdelen zijn testscenario s beschreven om de functionaliteit te testen. 2. PRJDG-PDT: Het ontwikkelde prototype is op de juiste wijze getest op gewenste specificaties van de opdrachtgever. 2.. (1) 1.. (1) C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. [niveau 2] 1. PRJDG-PRS: De projectpresentatie is uitgevoerd volgens de 10/10/10 regel (presenteren/demonstreren/vragen beantwoorden). 2. PRJDG-PDR/MNL/PCS: De structuur en inhoudelijke onderdelen van de documentatie zijn goed uitgevoerd. 3. PRJDG-PRS: Er worden passende conclusies en aanbevelingen gegeven over het eindresultaat. 4. PRJDG-PDT: het product is van voldoende kwaliteit (bedieningsgemak, constructie) en voldoet toonbaar aan de specificatie. 4.. (4) 2.. (1) 2.. (4) 2.. (4) 1.. (1) 3.. (1)

10 C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ systemen/processen. [niveau 1] C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. [niveau 2] C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. [niveau 1] C9 Schriftelijk en mondeling, in en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. [niveau 1] C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te 1. PRJDG-PDR: De documentatie bevat een degelijke onderbouwing van gemaakte keuzes en aanbevelingen voor verbeteringen. 1. PRJDG-PVA: Het plan van aanpak bevat de juiste onderdelen en beschrijvingen. 2. PRJDP-IPVG: De student heeft zich actief opgesteld bij de periodieke afstemming van werkzaamheden met de projectgroepsleden en houdt zich aan de taakstelling en de procedureel gemaakte afspraken. 3. PRJDP-IBF: De student heeft zich actief en betrokken ingezet voor de projectdoelen. 4. PRJDG-FO/TO/TOK: De inhoudelijke rapportage over de voortgang van het project aan de opdrachtgever wordt uitgevoerd. 1. PRJDP-IPVG: De student houdt zich aan de norm van interactie: verhouding luisteren spreken; verbale en nonverbale communicatie; omgangsregels. 2. PRJDG-PCS: De student heeft de rol van voorzitter, notulist en projectleider aangenomen. 1. PRJDG-PDR/PCS: De documentatie is in de Nederlandse taal geschreven zonder spelling/stijlfout. 2. PRJDG-MNL: De student levert een correcte Engelstalige user manual af. 1. PRJDP-PVH: De student heeft een voldoende voor de intervisie van Projectvaardigheden. 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 2.. (2)

11 professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. [niveau 1] 2. PRJDG-PCS: De student heeft een reflectie geschreven op zijn functioneren en stelt persoonlijke ontwikkeldoelen op.

12 Opleidingsstatuut , Embedded Systems Engineering Deel 2: Regelingen betreffende het onderwijs en de tentamens, Onderwijs- en Examen Regeling (OER) Titel onderwijseenheid (OWE) Informatica 1 Deeltijd (INF1D) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Eerstejaars ESE-deeltijdstudenten met een werkkring op mbo-niveau 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT2: Software ontwerpen en testen BT2: Software ontwerpen en testen C-programma met productrapport, Linux script 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 24 Zelfstandig studieuren: 186 Informatica 1D levert de kennis van de programmeertaal C voor Project D, 3D, 4D en 5D en voor de OWE's Informatica 2D en Operating systems D. 8. Ingangseisen geen 9. Algemene omschrijving De student ontwikkelt op gestructureerde wijze software, geschreven in de taal C. Iedere individuele student krijgt daartoe als opdracht een casus voorgelegd waarvan de probleemstelling eerst nader moet worden geanalyseerd of draagt zelf een casus in overleg met de docent aan. Vervolgens wordt voor de oplossing van het probleem een ontwerp gemaakt. Op basis van dat ontwerp wordt modulair opgezette software ontwikkeld. De applicatie bevat een menustructuur en leest door de opdrachtgever gespecificeerde files in. De student schrijft een eenvoudig linux script. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Informatica 1 (voltijd nominaal) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Informatica 1 (voltijd nominaal) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens INF1D-T Tentamen schriftelijk INF1D-A Assessment demonstratie en rapport Compensatiemogelijkheden: geen

13 Frequentie (deel) tentamens: 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het boek 'De programmeertaal C', 4 de vernieuwde editie, Al Kelley en Irah Pohl, Pearson Benelux De studiehandleiding 'Informatica 1' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen 'C stijl en programmeerrichtlijnen' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Linux/Unix Stoomcursus' Robert Holwerda, Leon van Houten, Carel Sicherer, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur Het boek 'Linux for Programmers and Users' Glass, Ables Prentice Hall 15. Software Oracle VM VirtualBox Ubuntu 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan het schriftelijke tentamen en de mondelinge assessment opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie + practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 13

14 Titel onderwijseenheid (OWE) Digitale techniek Deeltijd (DGTD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Eerstejaars ESE-deeltijdstudenten met een werkkring op mbo-niveau 3. Beroeptaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT3: Hardware ontwerpen en testen BT3: Hardware ontwerpen en testen VHDL-beschrijving met realisatie in FPGA eenvoudig assemblyprogramma voor de AVR microcontroller 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 24 Zelfstandig studieuren: 186 Digitale techniek levert de basiskennis van digitale schakelingen voor Project D, 3D, 4D en 5D en voor de OWE Digitaal systeemontwerp D. 8. Ingangseisen geen 9. Algemene omschrijving De student data in de diverse talstelsels en codes representeren en hij regels toepassen voor het inverteren (De Morgan) en vereenvoudigen van logische formules. De student is in staat om digitale schakelingen op verschillende niveaus te ontwerpen, te implementeren en testbaar te maken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van programmeerbare logica en de hardware beschrijvingstaal VHDL. Simulatie en realisatie vindt plaats op een FPGA ontwikkelkit. De student maakt kennis met de architectuur van microprocessoren door een eenvoudig programma in assembly te schrijven voor een AVR microcontroller, waarbij functies worden toegepast, het stackmechanisme en compiler optimalisaties worden onderzocht. Ook leert de student hoe met meerdere chips omvangrijkere geheugens worden samengesteld. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Digitale techniek (voltijd nominaal) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Digitale techniek (voltijd nominaal) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens DGTD-T1 Tentamen 1 DGTD-T2 Tentamen 2 schriftelijk tentamen schriftelijk tentamen

15 DGTD-Pr Practicum opdrachten DGTD-A Assessment demonstratie en rapport Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het boek 'Digital System Design with VHDL' Mark Zwolinski Prentice Hall De studiehandleiding 'Digitale techniek' Hugo Arends, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Uitwerkingen van de oefenopgaven in de studiehandleiding' Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur n.v.t. 15. Software Xilinx ISE webpack Altium Designer AVR Studio 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens en de mondelinge assessments opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie + practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 15

16 Titel onderwijseenheid (OWE) Informatica 2 Deeltijd (INF2D) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Eerstejaars ESE-deeltijdstudenten met een werkkring op mbo-niveau 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ Studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT2: Software ontwerpen en testen BT2: Software ontwerpen en testen Qt programma in C++ met productrapport incl. testcases en testrapport, implementatie testcases in C++ unittesten en API documentatie gegenereerd door Doxygen. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 24 Zelfstandig studieuren: 186 Informatica 2D bouwt voort op de kennis van Informatica 1D en legt de basis voor Project 4D. 8. Ingangseisen Informatica 1D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student gebruikt een grafische ontwikkelomgeving en ontwikkelt in die omgeving individueel een van tevoren door hem of de docent aangedragen en met de docent afgesproken Windows applicatie. Bovendien past hij een aantal testmethodieken toe op (een deel van) de ontwikkelde applicatie. 10. Competenties zie beoordelingstabel Informatica 2 (voltijd nominaal) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabel Informatica 2 (voltijd nominaal) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens INF2D-A Assessment demonstratie en rapport Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 16

17 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur De studiehandleiding 'Informatica 2' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen C++ boek: 'Aan de slag met C++', 5de druk, Gertjan Laan, Academic Service Het dictaat 'Software testen' Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'C stijl en programmeer richtlijnen' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen n.v.t. 15. Software Qt Creator 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de mondelinge assessment opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie + practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 17

18 Titel onderwijseenheid (OWE) Basiselektronica Deeltijd (BELD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Eerstejaars ESE-deeltijdstudenten met een werkkring op mbo-niveau 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ Studielast 7. Samenhang met ander OWE s BT3: Hardware ontwerpen en testen BT3: Hardware ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 48 Zelfstandig studieuren: 162 Basiselektronica legt een basis voor het uitvoeren van Project 3D t/m 5D en voor Regeltechniek en Digitale signaalbewerking. 8. Ingangseisen geen 9. Algemene omschrijving De student eenvoudige elektronische basiscircuits interpreteren, ontwerpen en aanpassen. Hij daarbij gebruikmaken van weerstanden, condensators, spoelen, OpAmps, diodes en transistors. Hij de gelijkstroominstellingen, wisselstroomgedrag en schakelgedrag bepalen. Hij van eerste orde circuits het signaalgedrag berekenen en ontwerpen, inclusief het opstellen van het Bodediagram. Mbv van tools hij hogere orde actieve en passieve filters interpreteren en ontwerpen. Hij zijn ontwerpen dmv meting verifiëren, gebruikmakend van multimeters, signaalgeneratoren en een oscilloscoop. Hij dit alles toepassen op interfacecircuits en bij signaalconditionering. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Basiselektronica (voltijd nominaal) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Basiselektronica (voltijd nominaal) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens BELD-T1a Tentamen 1a schriftelijk BELD-T1b Tentamen 1b schriftelijk BELD-T2 Tentamen 2 schriftelijk BELD-Pr Practicum opdrachten

19 Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het boek 'Electronics: A Systems Approach' Neil Storey Pearson Education Basisboek wiskunde', 2 de druk Kraats, J. van de. Noordhoff Uitgevers Het PDF bestand Complexe getallen voor Wiskunde D Herziene versie (augustus 2007) Jan van de Craats Uitgegeven als PDF bestand: Studiehandleiding Basiselektronica Hugo Arends, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het boek 'Elektrische netwerken' P. Holmes Pearson Education Benelux B.V. Het boek 'The Science of Electronics - Analog Devices' Thomas L. Floyd en David M. Buchla Pearson Prentice Hall 15. Software Texas Instruments Active Filter Design Application FilterPro: Altium Designer AC analysis Linear Technology LTSpice IV: Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie 1,5 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester 2 19

20 21. Maximum aantal deelnemers n.v.t. 3. Gegevens onderwijseenheden postpropedeutische fase Bijlage conform artikel 6.1 lid 2 Voltijd Titel onderwijseenheid (OWE) Project 3: Regeltechniek (PRJ3) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ Studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, IPVformulieren 0 t/m 3, try-out bij klant, procesverslag, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie 15 SP / 420 SBU Geprogrammeerde contacturen: 192 Zelfstandig studieuren: 228 Project 1 en 2, Informatica 1 en 2 en Basiselektronica leveren de basiskennis voor Project 3. Project 3 draagt kennis aan voor de OWE's Digitale signaalbewerking en Project Ingangseisen Project 1 afgerond met voldoende; Informatica 1, Informatica 2 en Basiselektronica gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwerpt een embedded system waarin een digitale regeling een essentieel onderdeel is. Er wordt gewerkt in groepen van ongeveer vijf studenten. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabel 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabel 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens 20

21 PRJ3P-IPVZ Individuele ProjectVaardigheden Zelfevaluatie zelfreflectie PRJ3G-PVA Plan Van Aanpak rapport PRJ3P-T Tentamen schriftelijk PRJ3G-FO Functioneel Ontwerp rapport PRJ3G-TO Technisch Ontwerp rapport PRJ3G-TOK Try-Out bij Klant demonstratie PRJ3P-FUZ FUZzy opdracht PRJ3P-DBG DeBuGging opdracht PRJ3P-PRT Practicum RegelTechniek opdrachten PRJ3P-IPVG Individuele ProjectVaardigheden Groepsevaluatie intervisie PRJ3P-PVH ProjectVaardigHeden rapport, presentatie PRJ3G-MNL user MaNuaL rapport PRJ3G-PCS ProCeSverslag rapport PRJ3G-PRS PReSentatie en demonstratie presentatie, demonstratie PRJ3G-PDR ProDuctRapport rapport PRJ3G-PDT ProDucT product PRJ3G-GPC GroepsProductCijfer (PDR+PDT)/ PRJ3P-IBF Individuele BijdrageFactor intervisie PRJ3P-IPC Individuele ProductCijfer GPC*IBF Omdat IBF mag liggen tussen 0.55 en 1.45 wordt die In HANSIS noodgedwongen genoteerd als 10 * de fractie van IBF. Terugvertalen uit HANSIS gaat als volgt: IBF = (IBFsis/10 + X) met X=0 als IBFsis > 5 en X=1 als IBFsis < 5 PRJ3P = Persoonlijk cijfer project 3, PRJ3G = Groepscijfer project 3 Individuele eindcijfer Project 3 = (IPC + T)/2 Compensatiemogelijkheden geen 21

22 Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het boek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff Het boek 'Regeltechniek voor HTO' J.J. Schrage, H.W. van Daal & J. Stroeken Hb uitgevers, Baarn De projecthandleiding Project 3 Ewout Boks, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur The Art of Debugging with GDB, DDD, and Eclipse Norman Matloff e.a. No Starch Press 15. Software Altium Designer Subversion 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten deelnemen aan de workshops Projectvaardigheden en Fuzzy deelnemen aan de projectvergaderingen volgen van de theorielessen Regeltechniek deelnemen aan de practica Debugging en Regeltechniek deelnemen aan de schriftelijke tentamens meewerken aan het ontwikkelen van het op te leveren product opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen workshops theorielessen practica projectwerk projectvergaderingen 19. Les-/Contacturen 2x3,0 uur per week projectwerk in blok 1 1,5 uur per week workshop Fuzzy in blok 1 2x1,5 uur per week theorie Regeltechniek 1,5 uur per 2 weken workshop Projectvaardigheden 0,75 uur per week projectvergadering 3x3,0 uur per week in blok 2 1,5 uur per week practicum Debugging gedurende 1 e en 2 e lesweek van blok 2, gevolgd door 1,5 uur per week practicum Regeltechniek 20. Onderwijsperiode Semester 1 22

23 21. Maximum aantal deelnemers n.v.t. 23

24 Opleidingsstatuut , Embedded Systems Engineering Deel 2: Regelingen betreffende het onderwijs en de tentamens, Onderwijs- en Examen Regeling (OER) Beoordelingstabel Project 3 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 Indicatoren Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 1. PRJ3G-PDR: De producteisen zijn concreet en meetbaar beschreven vanuit de opdrachtbeschrijving van project 3 en afgestemd met de opdrachtgever. 1. PRJ3G-PDR: Er is een volledige schematische opdeling en beschrijving van het systeem in deelfuncties van, besturing, communicatie, sensoren, actuatoren en energievoorziening. 2. PRJ3G-PDR: De samenhang tussen de deelfuncties zijn weergegeven in een juist architectuurschema. 3. PRJ3G-PDR: De functies van alle onderdelen in het architectuurschema zijn juist beschreven. 1. PRJ3P-T: De student - differentiëren en kettingregel toepassen - integreren - beheerst Laplace Transformatie. - een overdrachtsfunctie opstellen. - de karakteristieken van een LTI-systeem opstellen. - polen en nulpunten van een systeem bepalen. - de stabiliteit van een systeem beoordelen aan de hand van de polen PRJ3G-PDT PRJ3G-PDR 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) PRJ3G- MNL PRJ3G-PCS PRJ3G-PRS

25 - de tijdconstante in een eerste-ordesysteem bepalen 2. PRJ3P-PRT/DBG: De student een PID controller softwarematig implementeren en inregelen 3. PRJ3P- FUZ: De student een eenvoudig regelsysteem in Fuzzy ontwerpen. 4. PRJ3G-PDR: De implementatie van de onderdelen van het embedded systeem wordt adequaat beschreven in een technisch ontwerp. 5. PRJ3G-PDR: Van het ontwikkelde regelsysteem is door simulatie en experiment de juiste instelling bepaald. 6. PRJ3P- PRT: De student een eenvoudige regeling simuleren en instellen. 6.. (1) 7.. (1) 25

26 C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ systemen/processen. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. 1. PRJ3G-PDT: Het ontwikkelde prototype is op de juiste wijze getest op de gewenste specificaties van de opdrachtgever. 1. PRJ3G-PRS: De projectpresentatie is uitgevoerd volgens de 10/10/10 regel (presenteren/demonstreren/vragen beantwoorden). 2. PRJ3G-PDR/MNL/PCS: De structuur en inhoudelijke onderdelen van de documentatie zijn juist uitgevoerd. 3. PRJ3G-PRS: Er worden passende conclusies en aanbevelingen gegeven over het eindresultaat. 4. PRJ3G-PDT: het product is van voldoende kwaliteit (bedieningsgemak, constructie) en voldoet toonbaar aan de specificatie. 1. PRJ3G-PDR: De documentatie bevat een degelijke onderbouwing van gemaakte keuze van de component besturingseenheid. 1. PRJ3G-PVA: Het plan van aanpak bevat de juiste onderdelen en beschrijvingen. 2. PRJ3P-IPVG: De student heeft zich actief opgesteld bij de periodieke afstemming van werkzaamheden met de projectgroepsleden en houdt zich aan de taakstelling en de procedureel gemaakte afspraken. 3. PRJ3P-IBF: De student heeft zich actief en betrokken ingezet voor de projectdoelen. 4. PRJ3G-FO/TO/TOK: De inhoudelijke rapportage over de voortgang van het project aan de opdrachtgever wordt uitgevoerd. 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 2.. (4) 2.. (4) 4.. (4) 1.. (1) 1.. (1) 3.. (1) 26

27 C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. C9 Schriftelijk en mondeling, in- en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 5. PRJ3-PVH: De student heeft een voldoende voor de workshop Projectvaardigheden. 1. PRJ3P-IPVG: De student houdt zich aan de norm van interactie: verhouding luisteren spreken; verbale en nonverbale communicatie; omgangsregels. 1. PRJ3G-PDR/MNL/PCS: De documentatie is in de Nederlandse taal geschreven zonder spelling/stijlfout. 1. PRJ3G-PCS: Het verloop van het werkproces is beschreven met heldere individuele zelfreflectie van ieder groepslid. 1.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 27

28 Opleidingsstatuut , Embedded Systems Engineering Deel 2: Regelingen betreffende het onderwijs en de tentamens, Onderwijs- en Examen Regeling (OER) Titel onderwijseenheid (OWE) Digitaal systeemontwerp (DSO) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT3: Hardware ontwerpen en testen BT3: Hardware ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 60 Zelfstandig studieuren: 150 Digitaal systeemontwerp bouwt voort op Digitale techniek en levert kennis voor Project Ingangseisen Digitale techniek gevolgd 9. Algemene omschrijving De student bekwaamt zich in digitaal systeemontwerp met behulp van technieken uit de Electronic Design Automation (EDA). De hardware beschrijvingstaal VHDL is uitgangspunt om diverse digitale schakelingen te ontwerpen en testbaar te maken. Een softcore opdracht is onderdeel van het praktische gedeelte. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabellen 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabellen 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens DSO-T Tentamen schriftelijk DSO-P Practicum toetsend practicum DSO-O Opdracht opdrachten Compensatiemogelijkheden De student dient voor de owe tenminste een gewogen gemiddeld eindcijfer 5.5 te halen. Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar

29 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Circuit Design and Simulation with VHDL ISBN Studiehandleiding 'Digitaal systeemontwerp' Free range VHDL (gratis: zie Software Quartus II 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen periode 1: periode 2: 2,25 uur per week theorie 3 uur per week practicum/gastcolleges 1,5 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen Digitaal systeemontwerp Specificatietabel Tentamen DSO-T Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. Indicatoren 1. De student kan VHDL taal beschrijvingen zoals type declaraties, functies, procedures en standaarden in de basis toepassen. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system van eenvoudige digitale combinatorische en sequentiële 1. de regels en richtlijnen toepassen om VHDL beschrijvingen ontwerpen en testen. schakelingen te synthetiseren tot een netlist. Het gaat hierbij om: 2. in VHDL beschreven hardware processen met het Event driven simulatiemodel omzetten naar een signaal timingdra- digitale systemen; embedded software; gram. interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 29

30 Specificatietabel toetsend practicum DSO-P Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 Indicatoren C2 De architectuur van het gewenste 1. Verschillende entities en architectures kunnen definieren embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties en implementeren en koppelen m.b.v. port mapping. van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. 1. Kan VHDL beschrijvingen ontwerpen en implementeren. 2. Kan VHDL beschrijvingen efficicient en effectief testen gebruik makend van testbenches. 1. De VHDL code is aantoonbaar werkend getest. Beoordelingstabel opdracht DSO-O: Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; Indicatoren 1. De functionaliteit kunnen opdelen naar tijddomein, dataprocessing, besturing en status eigenschap. 2. Vanuit een opdrachtomschrijving de functionaliteit opdelen in structurele VHDL beschrijvingen. 3. Functionaliteit verdelen over een softcore processor en eigen ontworpen hardware. 1. Gebruikt in het ontwerp eenduidige VHDL beschrijvingen voor FSM oplossingen, inklokken van externe signalen, opklokken van signalen uit een ander tijddomein, serieel/parallel omzettingen, klokdelingen, schuifregisters en counters. Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 30

31 interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. 2. Voor elke ontwikkelde VHDL module is een VHDL test bench ontwikkeld waarmee door simulatie de deelfunctie wordt aangetoond. 3. elke VHDL module synthetiseren en een opbouw van de schakeling laten zien op RTL component niveau. 1. De deelfunctionaliteit wordt geïntegreerd in een VHDL top level ontwerp waarvan de werking wordt aangetoond door simulatie in een VHDL top level test bench. 2. Het top level ontwerp wordt geïmplementeerd en geprogrammeerd op een FPGA ontwikkelboard en op juiste werking getest. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van de opdrachten aan de docent. 1. De student demonstreert de uitwerking van presentaties, demonstraties en 2. VHDL modules zijn voorzien van commentaar het opleveren van documentatie. om de werking te verduidelijken. 3. De opdrachten worden gedocumenteerd en voorzien van VHDL broncode opgeleverd. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. 1. De student houdt zich aan de opgegeven inlevertermijnen uit de projecthandleiding. 3.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 1.. (1) 31

32 Titel onderwijseenheid (OWE) Datacommunicatie (DCM) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ Studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 60 Zelfstandig studieuren: 150 Digitale techniek levert basiskennis voor Datacommunicatie. Datacommunicatie levert kennis aan voor Project Ingangseisen Digitale techniek gevolgd 9. Algemene omschrijving De student problemen lokaliseren en oplossen. Hij geeft een indicatie omtrent de oorzaak van datacommunicatieproblemen en analyseert hiertoe datacommunicatieprotocollen. Hij bepaalt de performance van de diverse soorten netwerken en kiest netwerken afhankelijk van de applicatie. Hij voorziet embedded systemen van een betrouwbare datacommunicatieverbinding met de buitenwereld. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabellen 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabellen 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens DCM-T1 Tentamen 1 schriftelijk DCM-T2 Tentamen 2 schriftelijk DCM-Pr Practicum opdrachten Compensatiemogelijkheden: geen Frequentie (deel) tentamens: 2 x per jaar Cesuur. 32

33 - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het boek 'Computer Networking and the Internet' F. Halsall Addison-Wesley Studiehandleiding 'Datacommunicatie' Ruud Elsinghorst, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur n.v.t. 15. Software Frontline Wireshark inclusief WINPCAP TFTPD 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5+0,75 uur per week theorie 1,5 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen Datacommunicatie Specificatietabel Tentamen DCM-T1 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Indicatoren 1. Beschrijft media, modulatiemethoden en protocollen van de fysieke laag. 2. Omschrijft de gevolgen van ruis en bandbreedtebeperking. 3. Brengt de bit error rate in verband met berichtgrootte en efficiënte benutting van de verbinding. 4. Omschrijft diverse methoden van datatransport (synchroon en asynchroon) en de verschillende wijzen van coderen. 5. Omschrijft methoden van foutdetectie, foutcorrectie en datacompressie. 33

34 34

35 Specificatietabel Tentamen DCM-T2 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Indicatoren 1. Omschrijft de belangrijkste gestandaardiseerde WAN, resp. LAN protocollen van de data link laag. 2. Omschrijft de netwerklaag met de bijbehorende problemen ten aanzien van routering, segmenteren/ reassembleren en congestion control. 3. Omschrijft de transportlaagprotocollen TCP en UDP en weet wanneer gebruik gemaakt wordt van connection oriented en connectionless verbindingen. 4. Bepaalt hoeveel geheugen een embedded systeem nodig heeft bij een gewenste performance. Beoordelingstabel practicum DCM-Pr: Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 Indicatoren C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system 2. Geeft een indicatie omtrent de oorzaak van 1. Analyseert foutsituaties bij datatransport. ontwerpen en testen. Het gaat datacommunicatieproblemen. hierbij om: 3. Analyseert een datacommunicatieprotocol digitale systemen; waarbij gebruik wordt gemaakt van foutdetectie, foutcorrectie en datacompressie. embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke 4. Geeft een berekening van de transporttijd omgeving en netwerken en tussen hardware en software. lijke tijd. van een hoeveelheid data en meet de werke- 5. Onderzoekt welke adressen er worden gebruikt voor een gegeven TCP/IP verbinding. 6. Onderzoekt welke lagen een rol spelen bij een TCP/IP verbinding. 7. Gaat na hoe de routering werkt bij een TCP/IP verbinding. 8. Analyseert het opzetten van een connection oriented verbinding bij TCP/IP. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/systemen/processen. 1. De student rapporteert over de toepassing van een TCP/IP stack op een embedded systeem. 2. Hij geeft aan op welke manier er een performance verbetering mogelijk is voor een gegeven systeem. Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) 5.. (1) 6.. (1) 7.. (1) 8.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 35

36 Titel onderwijseenheid (OWE) Project 4: Object oriented analyse en ontwerp (PRJ4) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ Beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: embedded systemen ontwikkelen BT1: embedded systemen ontwikkelen plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, IPVformulieren 0 t/m 3, try-out bij klant, procesverslag, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie 15 SP / 420 SBU Geprogrammeerde contacturen: 168 Zelfstandig studieuren: 252 Project 1 en 2 en Informatica 1 en 2 leveren de basiskennis voor Project 4. Project 4 levert kennis aan Project Ingangseisen Project 1 en Project 2 afgesloten met voldoende; Informatica 2 gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwerpt een embedded system met behulp van objectgeoriënteerde systeemanalyse en -ontwerp, UML (Unified Modeling Language). Hij stelt de bijbehorende UML-diagrammen op en maakt bij de implementatie gebruik van een objectgeoriënteerde taal. Er wordt gewerkt in groepen van ongeveer vijf studenten. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabel 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabel 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens PRJ4P-IPVZ Individuele ProjectVaardigheden Zelfevaluatie zelfevaluatie PRJ4G-PVA Plan Van Aanpak rapport PRJ4G-FO Functioneel Ontwerp rapport PRJ4G-TO Technisch Ontwerp rapport PRJ4P-T Tentamen schriftelijk PRJ4G-TOK Try-Out bij Klant demonstratie

37 PRJ4P-SAO SysteemAnalyse en -Ontwerp opdrachten PRJ4P-OOP Object Oriented Practicum opdrachten PRJ4P-IPVG Individuele ProjectVaardigheden Groepsevaluatie intervisie PRJ4P-PVH ProjectVaardigHeden rapport, presentatie PRJ4G-MNL user MaNuaL rapport PRJ4G-PCS ProCeSverslag rapport PRJ4G-PRS PReSentatie en demonstratie presentatie, demonstratie PRJ4G-PDR ProDuctRapport rapport PRJ4G-PDT ProDucT product PRJ4G-GPC GroepsProductCijfer (PDR+PDT)/ PRJ4P-IBF Individuele BijdrageFactor intervisie PRJ4P-IPC Individuele ProductCijfer GPC*IBF Omdat IBF mag liggen tussen 0.55 en 1.45 wordt die In HANSIS noodgedwongen genoteerd als 10 * de fractie van IBF. Terugvertalen uit HANSIS gaat als volgt: IBF = (IBFsis/10 + X) met X=0 als IBFsis > 5 en X=1 als IBFsis < 5 PRJ4P = Persoonlijk cijfer project 4, PRJ4G = Groepscijfer project 4 Individuele eindcijfer Project 4 = (IPC + T)/2 Compensatiemogelijkheden: geen Frequentie (deel) tentamens: 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het studieboek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff Het boek 'Aan de slag met C++' G. Laan Academic Service Het boek 'Praktisch UML' Warmer, J. Prentice Hall Het dictaat Warme-dranken-automaat 37

38 Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen De projecthandleiding Project 4 Ruud Elsinghorst, Hogeschool Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur n.v.t. 15. Software Rose RealTime C++ compiler 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten deelnemen aan de workshops Projectvaardigheden en Systeemanalyse en - ontwerp deelnemen aan de projectvergaderingen volgen van de theorielessen Object oriented programmeren deelnemen aan de Object oriented practica deelnemen aan het schriftelijk tentamen meewerken aan het ontwikkelen van het op te leveren product opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen workshops theorielessen practica projectwerk projectvergaderingen 19. Les-/Contacturen 2x3,0 uur per week projectwerk in blok 3 en 3x3,0 uur per week in blok 4 1,5 uur per week workshop Systeemanalyse en -ontwerp in blok 3 1,5 uur per week practicum Object oriented programmeren in blok 3 0,75 uur per week theorie Object oriented programmeren in blok 3 1,5 uur per 2 weken workshop Projectvaardigheden 0,75 uur per week projectvergadering 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 38

39 Beoordelingstabel Project 4 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 Indicatoren Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; 1. PRJ4G-PDR: De producteisen zijn concreet en meetbaar beschreven vanuit de opdrachtbeschrijving in projecthandleiding van project PRJ4G-PDR: De hardware onderdelen en software objecten afgeleid uit gegeven specificatie worden beschreven. 2. PRJ4G-PDR: Beschrijft een juiste samenhang tussen de systeemcomponenten zoals presentatie-, logicaen dataonderdelen in een functioneel ontwerp. 3. PRJ4G-PDR: Beschrijft de werking en functie van toegepaste communicatie protocollen en besturingssignalen. 1. PRJ4P-T: Student gebruikt C++ met generalisatie en specialisatieconstructies. 2. PRJ4P-T : Student beschrijft het verschil tussen een overerving- en een aggregaatrelatie. 3. PRJ4P-T : Student C++ met en zonder polymorfisme toepassen. PRJ4G-PDT PRJ4G-PDR 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) PRJ4G- MNL PRJ4G-PCS PRJ4G-PRS 39

40 interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. [niveau 3] 4. PRJ4P-T : Student gebruik maken van operator overloading. 5. PRJ4P-T : Student voorkomt geheugenlekken. 6. PRJ4P-T : Student templates toepassen. 7. PRJ4P-T : Student past exeptie-afhandeling toe. 8. PRJ4G-PDR: De implementatie van de onderdelen van het embedded systeem wordt adequaat beschreven in een technisch ontwerp m.b.v. UML diagrammen: klasse-, structuur-, state- en sequencediagrammen. 9. PRJ4G-PDR: De ontwikkelde hardware en software is getest op de gewenste functionaliteit. 10. PRJ4P-OOP/SAO: De student is in staat een object georiënteerd programma te schrijven, in C++, waarbij gebruik gemaakt wordt van: a. één of meerdere use cases b. schets van het klassediagram c. overerving: basisklasse met meerdere subklassen die samenwerken d. aggregaatklasse (aggregation or composition class). Klasse opgebouwd uit één of meerdere andere klassen. e. overloading van een lidfunctie of constructor f. overloading van operator g. constructor, met in een subklasse een constructor die ook de niet-default constructor van de basisklasse gebruikt. M.a.w. constructor van de afgeleide klasse geeft argumenten door aan de constructor van de basisklasse. h. destructor, met ook een daadwerkelijke opruimfunctie van onderdelen, die zonder destructor in het geheugen zouden blijven staan. 8.. (2) 9.. (1) 40

41 i. copy-constructor en assignment-operator voor de klasse waarvoor de destructor is gemaakt C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. 1. PRJ4G-PDT: Het ontwikkelde prototype is op de juiste wijze getest op gewenste specificaties van de opdrachtgever. 1.. (1) C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. 1. PRJ4G-PRS: De projectpresentatie is uitgevoerd volgens de 10/10/10 regel (presenteren/demonstreren/vragen beantwoorden). 2. PRJ4G-PDR/MNL/PCS: De structuur en inhoudelijke onderdelen van de documentatie zijn goed uitgevoerd. 3. PRJ4G-PRS: Er worden passende conclusies en aanbevelingen gegeven over het eindresultaat. 4. PRJ4G-PDT: Het product is van voldoende kwaliteit (bedieningsgemak, constructie) en voldoet toonbaar aan de specificatie 4.. (4) 2.. (1) 2.. (4) 2.. (4) 1.. (1) 3.. (1) C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) 1. PRJ4G-PDR: De documentatie bevat een degelijke ontwikkelingen voorstellen doen en onderbouwing van gemaakte keuzes. adviseren ter verbetering van producten/diensten/systemen/processen. 1.. (1) C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. 1. PRJ4G-PVA: Het plan van aanpak bevat de juiste onderdelen en beschrijvingen. 2. PRJ4P-IPVG: De student heeft zich actief opgesteld bij de periodieke afstemming van werkzaamheden met de projectgroepsleden en houdt zich aan de taakstelling en de procedureel gemaakte afspraken. 3. PRJ4P-IBF: De student heeft zich actief en betrokken ingezet voor de projectdoelen. 4. PRJ4G-FO/TO/TOK: De inhoudelijke rapportage over de voortgang van het project aan de opdrachtgever wordt uitgevoerd. 41

42 C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. C9 Schriftelijk en mondeling, in en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als niet vakgenoten. 1. PRJ4P-IPVG: De student houdt zich aan de norm van interactie: verhouding luisteren spreken; verbale en non-verbale communicatie; omgangsregels. 1. PRJ4G-PDR/ PRJ4G-MNL/ PRJ4G-PCS: De documentatie is in de Nederlandse taal geschreven zonder spelling/stijlfout. C10 Bezit de cognitieve vermogens om 1. PRJ4-PVH: De student heeft een voldoende voor de voortdurend de eigen beroepsuitoefening workshop Projectvaardigheden. te professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 1.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 42

43 Titel onderwijseenheid (OWE) Operating systems (OPS) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroeptaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT2: Software ontwerpen en testen BT2: Software ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 48 Zelfstandig studieuren: 162 Informatica 1 (en 2) voorziet in de basiskennis voor Operating systems. Operating systems voorziet in kennis die worden ingezet bij Project Ingangseisen Informatica 1 en Informatica 2 gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwikkelt software applicaties waarbij de communicatie tussen parallelle processen een belangrijke rol speelt. Verder ontwerpt hij een driver onder linux voor eenvoudige hardware. Hij gaat m.b.v. een aantal methoden na of de deadlines van de diverse taken gehaald worden. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabellen 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabellen 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens OPS-T1 Tentamen 1 schriftelijk OPS-T2 Tentamen 2 schriftelijk OPS-Pr Practicum opdrachten Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. 43

44 - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 44

45 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur De studiehandleiding 'Operating systems' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen De practicumhandleiding 'Operating Systems' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Operating systems' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Linux device drivers' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Real-time scheduling' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het boek 'Linux for Programmers and Users' Glass, Ables Prentice Hall 15. Software Oracle VM VirtualBox Ubuntu 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie 1,5 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen Operating systems Specificatietabel Tentamen OPS-T1 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; Indicatoren 1. een systeem onderverdelen in parallelle processen en/of threads. 1. Beschrijft de opbouw en functionaliteit van operating systems. 2. Omschrijft de diverse methoden van proces scheduling. 3. parallelle processen en threads toepassen. 45

46 embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 4. diverse linux system call s voor intertaakcommunicatie toepassen: command line parameters, pipes, files en shared memory. 46

47 Specificatietabel Tentamen OPS-T2 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Indicatoren 1. signals en semaforen toepassen. 2. deadlocks opsporen m.b.v. een toewijzingsgraaf 3. Beschrijft diverse methoden van memory management. 4. Omschrijft de opbouw van een Linux device driver en past de bijbehorende system call's toe. 5. nagaan of deadlines worden gehaald (volgens de methoden van RMA, LL, EDF en U). Beoordelingstabel Practicum OPS-Pr Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 Indicatoren C2 De architectuur van het 1. Compileert en linkt diverse source code files gewenste embedded system tot één executable programma. ontwerpen: opdelen in 2. Start processen en/of threads op voor het onderdelen en subfuncties van de uitvoeren van parallelle taken. benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 1. Past command line parameters toe en verklaart de betekenis van de hierbij gebruikte pointers en arrays. 2. Start vanaf de command line parallelle processen op met verschillende prioriteiten en verklaart het gedrag. 3. Splitst identieke processen af voor het uitvoeren van parallelle taken. 4. Beschrijft het verschil tussen return en exit() en verklaart de exit status van een child proces. 5. Verklaart het ontstaan van zombie processen. 6. Past signals toe voor de synchronisatie van processen. 7. Past fifo's toe voor de communicatie tussen taken. Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.(1) 2.(1) 1.(1) 2.(1) 3.(1) 4.(1) 5.(1) 6.(1) 7.(1) 8.(1) 9...(1) 10...(1) 47

48 C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van de documentatie. 8. Gebruikt unnamed pipes voor het redirectioneren. 9. Past semaforen toe voor het synchroniseren van threads en wederzijdse uitsluiting bij kritieke acties. 10. Ontwerpt een device driver voor hardware device met een viertal switches en een viertal leds. De driver werkt zowel met programmed als met interrupt I/O. 1. Gebruikt een overzichtelijke programma layout. 2. Kiest suggestieve namen voor variabelen. 1.(1) 2.(1) 48

49 Titel onderwijseenheid (OWE) Interfacetechnieken (INT) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT3: Hardware ontwerpen en testen BT3: Hardware ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 48 Zelfstandig studieuren: 162 Digitale techniek en Basiselektronica leveren de basiskennis voor Interfacetechnieken. De kennis van Interfacetechnieken worden ingezet bij Project Ingangseisen Digitale techniek en Basiselektronica gevolgd 9. Algemene omschrijving De student hanteert EMC-problematieken, diverse standaard bussystemen, storingsproblemen en timing van interfacesystemen. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabellen 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabellen 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens INT-T1 Tentamen 1 schriftelijk INT-T2 Tentamen 2 schriftelijk INT-Pr Practicum opdrachten INT-EMC EMC opdrachten Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. 49

50 - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het dictaat 'Interne Interfaces' Peter Bijl, Hogeschool Arnhem en Nijmegen De studiehandleiding 'Interfacetechnieken' Peter Bijl, Hogeschool Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Timing digitale schakelingen/delay berekening' Peter Bijl, Hogeschool Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur n.v.t. 15. Software n.v.t. 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de workshop EMC deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica workshop 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie 1,5 uur per week workshop EMC in blok 3 1,5 uur per week practicum Interfacetechnieken in blok Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen Interfacetechnieken Specificatietabel Tentamen INT-T1 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded Indicatoren 1. Beschrijft de architectuur van een microcontroller en de interne interfaces tussen processor en I/O. 1. Beschrijft de interrupt en DMA principes. 2. Beschrijft verschillende I/O methoden. 3. Berekent de extra vertraging t.g.v. capacitieve belastingen. 50

51 system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 4. Bepaalt of voldaan is aan timingeisen van de diverse componenten in een microprocessorinterface. 51

52 Specificatietabel Tentamen INT-T2 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Beoordelingstabel practicum INT-EMC Indicatoren 1. Omschrijft de timing eisen en protocollen die worden gebruikt bij een aantal veldbussen zoals de CAN bus. 2. Omschrijft de timing eisen en protocollen die worden gebruikt bij een aantal computerbussen zoals; PCI, VME en Advanced/MicroTCA. 1. Bepaalt de grootte van reflecties en overspraak in een digitaal transmissiesysteem. Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software vooreen embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, Indicatoren 1. Doet proeven die duidelijk maken wat overspraak is en hoe deze te verminderen. 2. Doet proeven die duidelijk maken wat aardstoring is en hoe deze te verminderen. 3. Doet proeven die storingen op printbanen laten zien en hoe deze zijn te verminderen. 4. Doet proeven met betrekking tot koppelfactoren in verschillende soorten kabels. 5. Punten 1 t/m 4 toepassen bij het ontwerpen van een PCB, alsmede rekening houden met de application notes van de gebruikte componenten. 1. De student demonstreert de uitwerking van de opdrachten aan de docent. 2. De opdrachten worden gedocumenteerd opgeleverd. 1. De student houdt zich aan de opgegeven inlevertermijnen uit de projecthandleiding. Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) 5.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 52

53 werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. Beoordelingstabel practicum INT-Pr Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. Indicatoren 1. Er wordt een systeem ontworpen en geïmplementeerd dat gebruik maakt van een in de theorie behandelde interface. 1. De student demonstreert de uitwerking van de opdrachten aan de docent. 2. De opdrachten worden gedocumenteerd opgeleverd. 1. De student houdt zich aan de opgegeven inlevertermijnen uit de projecthandleiding. Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 53

54 Titel onderwijseenheid (OWE) Stage voltijd (en deeltijd; PRJS, PRJSD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten, studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded Systemen ontwikkelen BT1: Embedded Systemen ontwikkelen urenstaten, logboek, inleidend verslag, voortgangsverslag en eindverslag; afhankelijk van de stageopdracht(en) kunnen hier bij komen: plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie 30 SP / 840 SBU Geprogrammeerde contacturen: 0 Zelfstandig studieuren: 840 Alle voorafgaande OWE's kunnen, afhankelijk van de stageplaats, competenties aandragen t.b.v. de stage. 8. Ingangseisen Propedeuse gehaald en Project 3 (resp. Project 4) gehaald 9. Algemene omschrijving De student komt in contact met de dagelijkse praktijk van het bedrijfsleven of van (overheids)instellingen. Hierbij krijgt hij de gelegenheid om inzicht te krijgen in functies van pas afgestudeerde ingenieurs en van hen die al een aantal jaren ervaring hebben. Hij maakt kennis met organisatievormen, krijgt inzicht in sociale verhoudingen, oriënteert zich op het beroep en is gericht zijn op kwaliteit, prestatie en dienstverlening. Hierbij werkt hij resultaatgericht in een team, is zelfstandig, neemt initiatieven en plant zijn werkzaamheden. Hij rapporteert mondeling en schriftelijk over zijn werk en ontwikkelde producten en presenteert zijn resultaten. Hij maakt zich nieuwe vakkennis eigen, maakt een plan van aanpak, stelt specificaties op, ontwikkelt, bouwt en test producten en houdt hierbij rekening met economische aspecten. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabellen 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabellen Deeltijdstudenten krijgen vrijstelling voor de stage als zij minimaal 2 jaar werkervaring hebben binnen een bedrijf of instituut in een technische functie op minimaal MBO-niveau. 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens STG-ADG Aantal DaGen/10 urenstaten STG-EDG Extra DaGen/10 urenstaten

55 STG-V1 Verslag 1 rapport STG-V2 Verslag 2 rapport STG-V3 Verslag 3 rapport STG-BB BedrijfsBeoordeling Evaluatiegesprek van bedrijfscoach, stagedocent en stagiair Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het studieboek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen n.v.t. 15. Software n.v.t. 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten werken aan en opleveren van de bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen stage 19. Les-/Contacturen n.v.t. 20. Onderwijsperiode Semester 1 (of 2) 21. Maximum aantal deelnemers n.v.t. 55

56 Beoordelingstabellen Stage Beoordelingstabel inleidend stageverslag STG-V1 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C9 Schriftelijk en mondeling, in- en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. Indicatoren 1. Het verslag bevat een korte beschrijving van de organisatievorm van het bedrijf (structuur, werkoverleg, communicatie) en de plaats die de afdeling, waarop de stagiair werkzaam is, in dat bedrijf inneemt. 2. Het verslag bevat een beschrijving van de functie van een pas afgestudeerde technisch informaticus op hbo-niveau en iemand met ten minste vijf jaar ervaring. 3. Het verslag bevat de omschrijving van de taak of de werkzaamheden die de stagiair zijn opgedragen. 4. Het verslag heeft de juiste stijl: a. heeft een duidelijke en juiste zinsopbouw b. heeft een correcte spelling c. geeft een zakelijke beschrijving Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) Beoordelingstabel voortgangsverslag STG-V2 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. Indicatoren 1. De producteisen zijn concreet en meetbaar beschreven. 1. De hardware onderdelen en software functies afgeleid uit gegeven specificatie worden beschreven. 2. Beschrijft een juiste samenhang tussen de systeemcomponenten in een functioneel ontwerp. Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 56

57 3. Beschrijft de werking en functie van toegepaste communicatie protocollen en besturingssignalen. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. C9 Schriftelijk en mondeling, in en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. 1. Het verslag bevat mogelijke oplossingen voor de problemen waaraan gewerkt is. 2. Het verslag bevat een beschrijving van de reeds gerealiseerde deelproducten. 3. In het verslag wordt aangegeven wat er tijdens de resterende stageperiode zal plaatsvinden. 1. Het verslag heeft de juiste stijl: a. heeft een duidelijke en juiste zinsopbouw b. heeft een correcte spelling c. geeft een zakelijke beschrijving 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 1.. (1) 57

58 Beoordelingstabel eindverslag STG-V3 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. Indicatoren 1. De producteisen zijn concreet en meetbaar beschreven. 1. De hardware onderdelen en software functies afgeleid uit gegeven specificatie worden beschreven. 2. Beschrijft samenhang tussen de systeemcomponenten in een functioneel ontwerp. 3. Beschrijft de werking en functie van toegepaste communicatieprotocollen en besturingssignalen. C3 De benodigde hardware en 1. De implementatie van de onderdelen van software voor een embedded het embedded systeem worden adequaat system ontwerpen en testen. Het beschreven in een technisch ontwerp. gaat hierbij om: 2. Het verslag beschrijft hardware- en software digitale systemen; testen op de gewenste functionaliteit. embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ systemen/processen. C9 Schriftelijk en mondeling, in en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel 1. Het ontwikkelde product/productonderdeel/prototype is op de juiste wijze getest op gewenste specificaties van de opdrachtgever. 1. Er worden passende conclusies en aanbevelingen gegeven over het eindresultaat. 1. De documentatie bevat onderbouwing van gemaakte keuzes. Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 1. Het verslag heeft de juiste structuur: 1.. (1) 58

59 met vakgenoten als nietvakgenoten. a. vereiste onderdelen aanwezig met indeling volgens de richtlijnen voor een productrapport van projecten algemeen b. inhoudsopgave: correct en volledig c. illustraties: nummer en bijschrift d. opbouw van de illustraties: duidelijk e. verwijzingen naar illustraties: aanwezig f. verwijzingen naar bijlagen: aanwezig g. opmaak van het verslag: verzorgd 2. Het verslag heeft de juiste stijl: a. heeft een duidelijke en juiste zinsopbouw b. heeft een correcte spelling c. geeft een zakelijke beschrijving 2.. (1) 59

60 Beoordelingstabel BedrijfsBeoordeling STG-BB Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. Indicatoren 1. De student neemt initiatief en is actief betrokken bij het vaststellen van de wensen van de opdrachtgever 2. De gedocumenteerde specificatie sluit aan bij de geformuleerde wensen van de opdrachtgever. 3. Wijzigingen die tijdens het ontwikkeltraject zijn ontstaan worden adequaat doorgevoerd. 1. Voor de opdeling van het systeem in deelfuncties van dataverwerking, besturing, communicatiemodules, sensoren, actuatoren en energievoorziening zijn juiste keuze gemaakt C3 De benodigde hardware en 1. Voor het ontwerpen van hardware en software wordt op de juiste manier gebruik ge- software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het maakt van pseudocode, stroomdiagram, statemachines en beschrijvende algoritmen. gaat hierbij om: digitale systemen; 2. Bij de realisatie van hardware componenten embedded software; is de juiste type keuze gemaakt van microcontrollers, FPGA s, DSP s, custom logic, interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. sche componenten, eventueel op specifieke smart sensors, displays en analoge elektroni- hardware ontwikkelplatforms. 3. Bij de realisatie van software componenten is de juiste keuze gemaakt ten aan zien van communicatiestructuren, timing, prioriteit en externe interrupts: fine tuning van de software. 4. Testen van hardware en/of software door simulatie en/of data-analyse zijn adequaat uitgevoerd C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties 1. Hardware en software componenten worden stapsgewijs getest en samengevoegd. 2. Het embedded systeem is getest door één of meerdere testscenario s die ontwikkeld zijn op basis van de specificaties 1. De student weet de opdrachtgever te overtuigen van de bruikbaarheid van het eindresultaat. Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 60

61 en het opleveren van documentatie. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ systemen/processen. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. C9 Schriftelijk en mondeling, in en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 1. Student is zich bewust van de doelen en waarden van zijn werkomgeving en nieuwe ontwikkelingen; speelt hier actief op in bij het geven van advies. 1. Student plant en organiseert zijn werk op basis van de gestelde doelen en stelt hierbij prioriteiten. 2. Student werkt gericht aan het realiseren van gestelde doelen met gevraagde kwaliteit. 1. Student motiveert, stimuleert, overtuigt en stuurt anderen bij het realiseren van gestelde doelen. 1. Mondelinge communicatie van de student: a. draagt zijn mening en informatie doelgericht en overtuigend mondeling over op anderen b. luistert actief en vraagt waar nodig door c. mondeling in een Engelstalige omgeving functioneren 2. Schriftelijke communicatie van de student: a. draagt zijn mening en informatie doelgericht en overtuigend schriftelijk over op anderen b. maakt effectief gebruik van diverse media c. schriftelijk in een Engelstalige omgeving functioneren 1. De student is gericht op het uitbreiden van kennis en inzichten 2. De student stelt zichzelf uitdagende doelen 3. De student staat open voor feedback, vraagt om feedback en trekt lering uit feedback en ervaringen 4. De student neemt beslissingen, maakt keuzes en is hierop aanspreekbaar. 5. De student motiveert zichzelf, houdt de motivatie vast, ook bij tegenslagen. 6. De student blijft effectief functioneren bij onzekerheden, spanningen en werkdruk. 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) 5.. (1) 6.. (1) 61

62 Titel onderwijseenheid (OWE) Project 5: Embedded system (PRJ5) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, IPVformulieren 0 t/m 3, try-out bij klant, procesverslag, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie 15 SP / 420 SBU Geprogrammeerde contacturen: 144 Zelfstandig studieuren: 276 Afhankelijk van de projectopdracht kunnen competenties van alle OWE's van het eerste en tweede jaar worden aangewend voor Project Ingangseisen Propedeuse gehaald; Project 3, Project 4, Datacommunicatie, Digitaal systeemontwerp, Interfacetechnieken en Operating systems gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwikkelt (in groepen van ongeveer vijf studenten) een relatief complex embedded system waarbij een uitgebreide en grondige verantwoording wordt afgelegd over de ontwikkeling van het systeem. Het embedded system moet voorzien worden van een real-time operating system. Het individuele eindcijfer van Project 5 is tevens het cijfer voor de Tussentijdse Integrale Toets Postpropedeuse. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabel 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabel 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens PRJ5P-IPVZ Individuele ProjectVaardigheden Zelfevaluatie zelfreflectie PRJ5G-PVA Plan Van Aanpak rapport PRJ5G-OZR OnderZoeksRapport rapport PRJ5G-FO Functioneel Ontwerp rapport PRJ5G-TO Technisch Ontwerp rapport

63 PRJ5G-TOK Try-Out bij Klant demonstratie PRJ5P-IPVG Individuele ProjectVaardigheden Groepsevaluatie intervisie PRJ5G-MNL user MaNuaL rapport PRJ5G-PCS ProCeSverslag rapport PRJ5G-PRS PReSentatie en demonstratie presentatie, demonstratie PRJ5G-PDR ProDuctRapport rapport PRJ5G-PDT ProDucT product PRJ5G-GPC GroepsProductCijfer (PDR+PDT)/ PRJ5P-IBF Individuele BijdrageFactor intervisie PRJ5P-IPC Individuele ProductCijfer GPC*IBF PRJ5P-A Assessment mondeling assessment PRJ5P-V Vrije opdracht* PVA, Presentatie Demonstrati e Omdat IBF mag liggen tussen 0.55 en 1.45 wordt die In HANSIS noodgedwongen genoteerd als 10 * de fractie van IBF. Terugvertalen uit HANSIS gaat als volgt: IBF = (IBFsis/10 + X) met X=0 als IBFsis > 5 en X=1 als IBFsis < 5 PRJ5P = Persoonlijk cijfer project 5, PRJ5G = Groepscijfer project 5 Individuele eindcijfer Project 5 = (A + IPC)/2 Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het studieboek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff De projecthandleiding Project 5 Peter van der Jagt, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) 63

64 Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) 14. Aanbevolen literatuur n.v.t. 15. Software Subversion Verder afhankelijk van de casus en van de keuzen die de studenten maken 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten deelnemen aan de workshops Onderzoeksvaardigheden deelnemen aan de projectvergaderingen deelnemen aan het mondelinge assessment meewerken aan het ontwikkelen van het op te leveren product opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen workshops projectwerk projectvergaderingen 19. Les-/Contacturen 3,0 uur per week workshop Onderzoeksvaardigheden gedurende de eerste 2 weken 3x3,0 uur per week projectwerk vanaf de derde week 0,75 uur per 2 weken projectvergadering 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. * Studenten voeren zelfstandig een taak uit. De taak bestaan uit een activiteit zoals: het organiseren van een studiereis, het ontwikkelen van een product voor derden, het verlenen van onderwijsassistentie bij practica of het uitvoeren van een taak bij een lectoraat. De student heeft een eigen keuze maar onderbouwt deze met een plan van aanpak. De duur van de vrije opdracht is 80 uur. De beoordeling vindt plaats aan de hand van een set indicatoren uit de beoordelingstabel waarbij naast de verplichte indicator op het PVA er nog minstens negen andere indicatoren toepasbaar moeten zijn op het eindproduct. De keuze voor een taak en de bijbehorende set van beoordelingscriteria wordt door de student vastgelegd in het PVA. De student mag de vrije opdracht starten vanaf het moment dat de propedeuse behaald is. Verdere informatie is te vinden in de studiehandleiding Vrije opdracht ESE op Scholar. 64

65 Beoordelingstabel Project 5 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 Indicatoren Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. 1. PRJ5G-PDR: De producteisen zijn compleet, concreet en controleerbaar beschreven, uitgaande van de opdrachtbeschrijving in de projecthandleiding. 2. PRJ5G-PDR: Bij het opstellen van de producteisen is rekening gehouden met de omgevingseisen m.b.t. energiegebruik, afmetingen, uiterlijk, maakbaarheid en duurzaamheid. 3. PRJ5G-PVA/PRS: Een complex probleem is in goede samenspraak met de klant in kaart gebracht en er zijn oplossingen voorgesteld. 1. PRJ5G-PDR: De uit onderzoek verkregen resultaten zijn verwerkt in het systeemontwerp. 2. PRJ5G-PDR: De schematische opdeling en beschrijving van het systeem in deelfuncties van dataverwerking, besturing, communicatiemodules, sensoren, actuatoren en energievoorziening zijn juist en helder gedocumenteerd. 3. PRJ5G-PDR: De samenhang tussen de deelfuncties van het systeem is vastgelegd door data/adres/communicatiebussen en/of structuren, besturings-, status- en voedingssignalen. PRJ5G-PDT PRJ5G-PDR 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) PRJ5G- MNL PRJ5G-PCS PRJ5G-PRS 3.. (1) 65

66 4. PRJ5G-PDR: Er is aangegeven aan welke normen voldaan is en van welke standaarden en protocollen gebruik gemaakt is. 66

67 C3 De benodigde hardware en 1. PRJ5G-PDR: Gedetailleerde technische componentbeschrijvingen van deelfuncties uit de architectuur zijn ge- software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het maakt met gebruik van pseudocode, stroomdiagrammen, statemachines en beschrijvende algoritmen. gaat hierbij om: digitale systemen; 2. PRJ5G-PDR: De implementatie van componenten is embedded software; vastgelegd in programmeertalen als C, UML, VHDL en interfaces met gebruiker, fysieke elektrische schema s. omgeving en netwerken en tussen hardware en software. is de juiste keuze gemaakt van microcontrollers, FPGA s, 3. PRJ5G-PDR: Bij de realisatie van hardwarecomponenten DSP s, custom logic, smart sensors, displays en analoge elektronische componenten, eventueel op specifieke hardware ontwikkelplatforms. 4. PRJ5G-PDR: Bij de realisatie van softwarecomponenten is de juiste keuze gemaakt ten aanzien van communicatiestructuren, timing, prioriteit en externe interrupts: finetuning van de software. 5. PRJ5G-PDR: Voor alle hardwareonderdelen zijn berekeningen gemaakt om de juiste componentwaarden te bepalen, rekening houdend met onnauwkeurigheden en toleranties. 6. PRJ5G-PDR: Testen van hardware en/of software door simulatie en/of dataanalyse zijn adequaat uitgevoerd en beschreven. 7. PRJ5G-PDT: In het systeem is een RTOS op zinvolle en adequate wijze toegepast. C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. 1. PRJ5G-PDT: Er is een testplan gemaakt voor het geïntegreerde systeem, werkend onder realistische omstandigheden. 2. PRJ5G-PDT: Het ontwikkelde en gebouwde prototype is getest op systeemspecificaties van de opdrachtgever aan de hand van dit testplan. 7.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (2) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) 5.. (1) 6.. (1) 3.. (2) 67

68 3. PRJ5G-PDR: De resultaten van de systeemtest aan de hand van het testplan zijn in de productdocumentatie gedocumenteerd en geëvalueerd. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. 1. PRJ5G-PRS: De projectpresentatie is uitgevoerd volgens de 10/10/10 regel (presenteren/demonstreren/vragenbeantwoorden). 2. PRJ5G-PDR/PCS: De structuur en inhoudelijke onderdelen van de product- en procesdocumentatie zijn in orde. 3. PRJ5G-MNL: De structuur en inhoudelijke onderdelen van de user manual zijn in orde. 4. PRJ5G-PDR: Er worden passende conclusies en aanbevelingen gegeven betreffende het eindresultaat. 5. PRJ5G-PDT: Het product is van voldoende kwaliteit (bedieningsgemak, constructie) en voldoet tijdens de demonstratie aan de specificaties. 5.. (4) 2.. (1) 4.(1) 3.. (1) 2.. (1) 1.. (1) C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ systemen/processen. 1. PRJ5G-PDR/OZR: Er is op de juiste manier een onderzoek uitgevoerd naar alternatieven en mogelijke oplossingen. 2. PRJ5G-PDR: De documentatie bevat een degelijke onderbouwing van gemaakte keuzes. Waar nodig zijn keuzes onderbouwd met accurate berekeningen. 1.. (2) 2.. (2) 68

69 C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. 1. PRJ5G-PVA/V: Het plan van aanpak bevat alle benodigde onderdelen en beschrijvingen, in de juiste volgorde en met voldoende details. 2. PRJ5P-IPVG: De student heeft zich actief opgesteld bij de periodieke afstemming van werkzaamheden met de projectgroepsleden en houdt zich aan de taakstelling en de procedureel gemaakte afspraken. 3. PRJ5P-IBF: De student heeft zich actief en betrokken ingezet voor de projectdoelen. 4. PRJ5G-FO/TO/TOK: De inhoudelijke rapportage over de voortgang van het project aan de opdrachtgever is uitgevoerd. C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. 1. PRJ5P-IPVG: De student toonde betrokkenheid bij de taakstelling en de bereidheid tot inzet is goed. 2. PRJ5P-IPVG: De student toonde teamverantwoordelijkheid en stelde zich positief op ten aanzien van het oplossen van conflicten. 3. PRJ5P-IPVG: De student hield zich aan de procedures en afspraken binnen het werkproces. 4. PRJ5P-IPVG: De student hanteert een juiste verhouding luisteren spreken, verbale en non-verbale communicatie en omgangsregels. C9 Schriftelijk en mondeling, in- en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. 1. PRJ5G-PDR/MNL/PCS: De documentatie is in de Nederlandse of Engelse taal geschreven, met maximaal 1 spelling- of stijlfout per pagina. 2. PRJ5G-PDR: De student hanteert een zakelijke schrijfstijl. 3. PRJ5G-PDR: Het productrapport bevat een in foutloos Engels geschreven samenvatting. 4. PRJ5G-PRS: De student heeft bijgedragen aan een overtuigende en zakelijke presentatie en demonstratie. 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 1.. (1) 2.. (1) 1.. (1) 4.. (1) 69

70 C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 1. PRJ5P-PCS: Er is door de student gereflecteerd op het uitvoeren van taken verricht door hem zelf en op dat van de anderen in de groep. 2. PRJ5G-PRS: De student formuleert kernachtig en zorgt voor een logische opbouw van zijn presentatie en demonstratie. Hij onderscheidt hoofd- en bijzaken en geeft prioriteiten aan. 1.. (1) 2.. (1) 70

71 Titel onderwijseenheid (OWE) Digitale signaalbewerking (DSB) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT3: hardware ontwerpen en testen BT3: hardware ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 60 Zelfstandig studieuren: 150 De basiskennis voor Digitale signaalbewerking wordt aangeleverd door Basiselektronica, Informatica 1, Informatica 2 en Project Ingangseisen Propedeuse gehaald en Project 3 gevolgd 9. Algemene omschrijving De student gebruikt digitale signaalbewerking om analoge gegevens te verwerken. Hierbij past hij DA- en AD-converters toe en ontwerpt hij digitale filters met behulp van processoren. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabellen 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabellen 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens DSB-T1 Tentamen 1 schriftelijk DSB-T2 Tentamen 2 schriftelijk DSB-Pr Practicum opdrachten Compensatiemogelijkheden: geen Frequentie (deel) tentamens: 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 71

72 13. Verplichte literatuur Inleiding Digitale Signaalbewerking met Maple en Matlab Lynn, R. HBuitgevers Studiehandleiding Ewout Boks, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur n.v.t. 15. Software n.v.t. 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica inleveren van uitgewerkte practicumopdrachten deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5+0,75 uur per week theorie 1,5 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen Digitale signaalbewerking Specificatietabel Tentamen DSB-T1 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: 1. digitale systemen; 2. embedded software; 3. interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Indicatoren 1. De student wiskunde voor discrete getalreeksen gebruiken bij het opstellen van een systeemspecificatie voor een embedded systeem dat zal worden ingezet voor digitale signaalbewerking. 2. De student eerste- en tweedegraads vergelijkingen oplossen, met oplossingen in het complexe domein. 3. De student een complexe e-macht en de regel van Euler toepassen. 4. De student differentiëren en integreren van machtsfuncties en goniometrische functies. 5. De student discrete transformaties met behulp van Fourier uitvoeren. 6. Fourierreeksen en Fourrierintegralen van basissignalen berekenen. 72

73 7. De student een LTI systeem op basis van eigenschappen toepassen waar data in het tijddomein of in het frequentiedomein wordt bewerkt. 8. De student de voordelen en nadelen van het werken met een bemonsterd signaal omschrijven. 9. De student de begrippen impulsresponsie, stapresponsie en convolutie omschrijven. 73

74 Specificatietabel Tentamen DSB-T2 Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. Indicatoren 1. op de juiste manier DSP s en microcontrollers toepassen bij een systeemontwerp. 2. op de juiste wijze FIR en IIR filters toepassen bij een systeemontwerp. 3. Beschrijft het concept multirate processing en dit op systeemniveau toepassen. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: 1. voor eenvoudige signalen de Z-transformaties berekenen. 2. Past inverse Z-transformaties toe op eenvoudige overdrachtsfuncties. 3. De student met behulp van impulsresponsie, stapresponsie 4. digitale systemen; en convolutie methoden een digitaal systeem ontwerpen. 5. embedded software; 4. De student een signaalbewerkingsfunctie ontwerpen dat 6. interfaces met gebruiker, fysieke fundamenteel stabiel is. omgeving en netwerken en 5. De student een FIR filter ontwerpen in het frequentiedo- tussen hardware en software. mein en dit filter in het tijddomein implementeren. 6. De student onderscheid maken bij de implementatie tussen laagdoorlaat-, band- en hoogdoorlaatfilters. Beoordelingstabel practicum DSB-Pr: Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: 7. digitale systemen; 8. embedded software; 9. interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. Indicatoren 1. gebruikmaken van een software ontwikkelomgeving voor de implementatie van een signaalbewerkingsysteem. Hij a. ontwerpt een gemiddelde waarde berekening. b. ontwerpt een DFT implementatie c. schrijft een FIR coëfficienten ontwikkelprogramma d. implementeert een FIR filter in een microcontroller. 1. De student is in staat voor elke ontwikkelde software module in een debug sessie de werking aan te tonen. 2. De opdrachten worden gedocumenteerd en voorzien van software broncode met commentaar om de werking te verduidelijken. Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1 a.....(2) b...(3) c...(4) d...(2) 1..(1) 2.. (1) 74

75 C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. 1. De student houdt zich aan de opgegeven inlevertermijnen uit de projecthandleiding (1) 75

76 Titel onderwijseenheid (OWE) Capita selecta: databases, Internet of Things (CS) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 48 Zelfstandig studieuren: 162 De basiskennis voor Capita selecta is gelegd bij de OWE's Basiselektronica, Digitale techniek en Informatica 2 (C++). De OWE Capita selecta levert kennis die kan worden ingezet bij Project Ingangseisen Propedeuse gehaald en Project 3 gevolgd 9. Algemene omschrijving Om studenten met verschillende actuele onderwerpen in aanraking te laten komen is de onderwijseenheid Capita selecta in het leven geroepen. De keuze van onderwerpen wordt door de opleiding bepaald. Voor het huidige studiejaar zijn dat Databases en Internet of Things. De student voorziet met behulp van eenvoudige relationele databasesystemen in de informatiebehoeften in zijn technische omgeving. Hij kan voor een gegeven probleemstelling een geschikte Internet of Things oplossing ontwerpen, implementeren en testen, gebruikmakend van Linux, MQTT Mosquitto, MQTT-HTTP server in Linux omgeving en C++11 compiler. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabellen 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabellen 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens CS-DBt CS-DBp Tentamen DataBases Practicum DataBases schriftelijk opdrachten

77 CS-ITt CS-ITp Tentamen Internet of Things Practicum Internet of Things schriftelijk opdrachten Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het studieboek 'Principes van databases' Guy de Tré, Pearson Education Benelux De studiehandleiding Capita Selecta Databases Peter Bijl, Embedded Systems Engineering - HAN De studiehandleiding Capita Selecta Internet of Things Jos Onokiewicz, Embedded Systems Engineering HAN n.v.t. 15. Software IT: Linux, MQTT Mosquitto, MQTT-HTTP-server, C++11 compiler. DB: SQLite 16. Overig materiaal IT: BeagleBone Black met cape 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie Databases in het ene blok en 1,5 uur per week theorie Internet of Things in het andere blok 1,5 uur per week practicum Databases in het ene blok en 1,5 uur per week practicum Internet of Things in het andere blok 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen Capita selecta: databases, Internet of Things 77

78 Specificatietabel Tentamen DataBases (CS-DBt) Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Indicatoren Specificatietabel Tentamen Internet of Things (CS-ITt) 1. beschrijft veel voorkomende databasesystemen en databasemodellen, in het bijzonder het relationele databasemodel (structurele, integriteits- en gedragsaspecten) 2. ontwerpt eenvoudige relationele databases door gebruik te maken van (E)ER-diagrammen 3. formuleert de informatiebehoeften in eenvoudige SQL queries 4. past embedded SQL toe door hiervoor een DBMS te ontwerpen en te implementeren Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 Indicatoren C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 1. Omschrijft en hanteert Internet of Things gerelateerde kernbegrippen zoals mobile application, context awareness, GPS, NFC, RFID, WSN, sensor fusion, MEMS, (mesh)networking, IPV6, M2M, intelligente systemen, smart phones, smart homes, smart cities, smart grid, energy harvesting, op een correcte manier. 2. Beschrijft de opbouw en werking van individuele Internet of Things componenten. 3. Beschrijft de opbouw en werking van samenwerkende Internet of Things componenten in een (mesh)netwerk. 4. Verantwoordt de keuze van sensoren, actuatoren, displays en (intelligente) software algoritmen voor Internet of Things applicaties. Beoordelingsformulier Practicum Databases (CS-DBp) Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Indicatoren 1. installeert en configureert de ontwikkelomgeving en verifieert de installatie aan de hand van gegeven voorbeelden 2. kopieert en installeert een gegeven code baseline, compileert deze, breidt deze uit met het lezen en verwerken van MP3 metatags en toont de juiste werking aan met een terminalprogramma 3. stelt in ANSI-C tabellen samen, implementeert embedded SQL macro s en toont met Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 2.. (2) 3.. (3) 78

79 een terminal programma de juiste werking aan 4. voert in ANSI-C algebraïsche vergelijkingen uit op de tabellen en toont met een terminalprogramma de juiste werking aan 4.. (4) Beoordelingsformulier Practicum Internet of Things (CS-ITp) Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Indicatoren 1. Beschrijft op gebruikersniveau de werking van een te realiseren Internet of Things systeem in scenario vorm. 2. Beschrijft de opbouw en werking van individuele Internet of Things componenten. 3. Beschrijft de opbouw en werking van samenwerkende Internet of Things componenten in een (mesh)netwerk. 4. Verantwoordt de keuze van sensoren, actuatoren en displays voor Internet of Things applicaties. 5. Ontwerpt, implementeert en test een Android Internet of Things app met Qt in C++ voor een tablet of smart phone. Score (gewicht) 0=ontbreekt/sle cht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1.. (1) 2.. (2) 3.. (2) 4.. (2) 5.. (4) Deeltijdopleiding Titel onderwijseenheid (OWE) Project 4 Deeltijd: Object oriented analyse en ontwerp (PRJ4D) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ Beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten BT1: embedded systemen ontwikkelen BT1: embedded systemen ontwikkelen productrapport, product, productdemonstratie 79

80 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s 15 SP / 420 SBU Geprogrammeerde contacturen: 56 Zelfstandig studieuren: 364 Project D en Informatica 1D en 2D leveren de basiskennis voor Project 4D. Project 4D levert kennis aan Project 5D. 8. Ingangseisen Project D afgesloten met voldoende; Informatica 2D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwerpt individueel een embedded system met behulp van objectgeoriënteerde systeemanalyse en -ontwerp, UML (Unified Modeling Language). Hij stelt de bijbehorende UML-diagrammen op en maakt bij de implementatie gebruik van een objectgeoriënteerde taal. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabel zie onderstaande beoordelingstabel De beoordeling van Projectvaardigheden vindt plaats a.d.h.v. een cv, waarbij sprake is van minimaal 2 jaar werkervaring. 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens PRJ4DP-T Tentamen schriftelijk Beoordelingscriteria PRJ4DP- OOP PRJ4DP- PVH Object Oriented Practicum opdrachten ProjectVaardigHeden werkervaring PRJ4DP-A Assessment demonstratie en rapport Compensatiemogelijkheden: geen Frequentie (deel) tentamens: 2x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het boek 'Aan de slag met C++' G. Laan Academic Service Het boek 'Praktisch UML' Warmer, J. Prentice Hall Studiehandleiding Object oriented programmeren (PRJ4D) Ruud Elsinghorst, Hogeschool Arnhem en Nijmegen n.v.t. 80

81 15. Software Rose RealTime C++ compiler 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten deelnemen aan het practicum Object oriented programmeren en object oriented analyse volgen van de theorielessen Object oriented programmeren deelnemen aan het schriftelijk tentamen ontwikkelen van op te leveren product opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen theorielessen practica projectwerk 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie Object oriented programmeren in blok 1 2,0 uur per week practicum Object oriented programmeren + object oriented analyse in blok 1 3,5 uur per week projectwerk in blok Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 81

82 Beoordelingstabel Project 4D Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 Indicatoren Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed PRJ4DG- PDT PRJ4DG- PDR PRJ4DG- MNL PRJ4DG- PCS PRJ4DG- PRS C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. 1. PRJ4D-A: De producteisen zijn concreet en meetbaar beschreven vanuit de opdrachtbeschrijving in projecthandleiding van project 4. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. 1. PRJ4D-A: De hardware onderdelen en software objecten afgeleid uit gegeven specificatie worden beschreven. 2. PRJ4D-A: Beschrijft een juiste samenhang tussen de systeemcomponenten zoals presentatie-, logica- en dataonderdelen in een functioneel ontwerp. 3. PRJ4D-A: Beschrijft de werking en functie van toegepaste communicatie protocollen en besturingssignalen. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; 1. PRJ4D-T: Student gebruikt C++ met generalisatie en specialisatieconstructies. 2. PRJ4D-T : Student beschrijft het verschil tussen een overerving- en een aggregaatrelatie. 3. PRJ4D-T : Student C++ met en zonder polymorfisme toepassen. 4. PRJ4P-T : Student gebruik maken van operator overloading. 82

83 interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. [niveau 3] 5. PRJ4D-T : Student voorkomt geheugenlekken. 6. PRJ4D-T : Student templates toepassen. 7. PRJ4D-T : Student past exeptie-afhandeling toe. 8. PRJ4D-A: De implementatie van de onderdelen van het embedded systeem wordt adequaat beschreven in een technisch ontwerp m.b.v. UML diagrammen: klasse-, 9.. (1) structuur-, state- en sequencediagrammen. 9. PRJ4D-A/PDT/OOP: De ontwikkelde hardware en software is getest op de gewenste functionaliteit. 10. PRJ4D-OOP: De student is in staat een object georiënteerd programma te schrijven, in C++, waarbij gebruik gemaakt wordt van: a. één of meerdere use cases b. schets van het klassediagram c. overerving: basisklasse met meerdere subklassen die samenwerken d. aggregaatklasse (aggregation or composition class). Klasse opgebouwd uit één of meerdere andere klassen. e. overloading van een lidfunctie of constructor f. overloading van operator g. constructor met in een subklasse een constructor die ook de niet-default constructor van de basisklasse gebruikt. M.a.w. constructor van de afgeleide klasse geeft argumenten door aan de constructor van de basisklasse h. destructor met ook een daadwerkelijke opruimfunctie van onderdelen, die zonder destructor in het geheugen zouden blijven staan. i. copy-constructor en assignment-operator voor de klasse waarvoor de destructor is gemaakt 83

84 C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/systemen/ processen. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. C9 Schriftelijk en mondeling, in en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als niet vakgenoten. 1. PRJ4D_A/PDT: Het ontwikkelde prototype is op de juiste wijze getest op gewenste specificaties van de opdrachtgever. 1. PRJ4D-PDR: De structuur en inhoudelijke onderdelen van de documentatie zijn goed uitgevoerd. 2. PRJ4D-A: Er worden juiste conclusies en aanbevelingen gegeven over het eindresultaat. 3. PRJ4D_A/PDT: het product is van voldoende kwaliteit (bedieningsgemak, constructie) en voldoet toonbaar aan de specificatie 1. PRJ4G-A: De documentatie bevat een degelijke onderbouwing van gemaakte keuzes. 1. PRJ4G-OOP: De inhoudelijke rapportage over de voortgang van het project aan de opdrachtgever wordt uitgevoerd. 1. PRJ4P-OOP: De student houdt zich aan de norm van interactie: verhouding luisteren spreken; verbale en nonverbale communicatie; omgangsregels. 1. PRJ4D-A: De documentatie is in de Nederlandse taal geschreven zonder spelling/stijlfout. 1.. (1) 3.. (4) 84

85 C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 1. PRJ4D-PVH: een bewijs is afgegeven dat er sprake is van twee jaar werkervaring met samenwerken en/of projectmatig werken op minimaal MBO-niveau. Een bewijs worden geleverd door een korte opsomming te geven van de werkzaamheden die hiervoor in aanmerking komen en dit te laten ondertekenen door de werkgever. 85

86 Titel onderwijseenheid (OWE) Operating systems Deeltijd (OPSD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroeptaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT2: Software ontwerpen en testen BT2: Software ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 48 Zelfstandig studieuren: 162 Informatica 1D en 2D voorzien in de basiskennis voor Operating systems D. Operating systems D voorziet in kennis die worden ingezet bij Project 5D. 8. Ingangseisen Informatica 1D en Informatica 2D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwikkelt software applicaties waarbij de communicatie tussen parallelle processen een belangrijke rol speelt. Verder ontwerpt hij een driver onder linux voor eenvoudige hardware. Hij gaat m.b.v. een aantal methoden na of de deadlines van de diverse taken gehaald worden. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Operating systems (voltijd) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Operating systems (voltijd) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens OPSD-T1 Tentamen 1 schriftelijk OPSD-T2 Tentamen 2 schriftelijk OPSD-Pr Practicum opdrachten Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. 86

87 - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur De studiehandleiding 'Operating systems' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen De practicumhandleiding 'Operating Systems' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Operating systems' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Linux device drivers' Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Real-time scheduling' Jos Onokiewicz, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Het boek 'Linux for Programmers and Users' Glass, Ables Prentice Hall 15. Software Oracle VM VirtualBox Ubuntu 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie 1,5 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 87

88 Titel onderwijseenheid (OWE) Project 3 Deeltijd: Regeltechniek (PRJ3D) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ Studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen product, productpresentatie, productdemonstratie 15 SP / 420 SBU Geprogrammeerde contacturen: 56 Zelfstandig studieuren: 364 Project D, Informatica 1D en 2D en Basiselektronica D leveren de basiskennis voor Project 3D. Project 3D draagt kennis aan voor de OWE's Digitale signaalbewerking D en Project 5D. 8. Ingangseisen Project D afgerond met voldoende; Informatica 1D, Informatica 2D en Basiselektronica D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwerpt in tweetallen een embedded system waarin een digitale regeling een essentieel onderdeel is. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabel zie onderstaande beoordelingstabel De beoordeling van Projectvaardigheden vindt plaats a.d.h.v. een cv, waarbij sprake is van minimaal 2 jaar werkervaring. 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens PRJ3DP-T Tentamen schriftelijk PRJ3DP-FUZ FUZzy opdracht Beoordelingscriteria PRJ3DP- DBG DeBuGging opdracht PRJ3DP-PRT Practicum RegelTechniek opdrachten PRJ4DP- PVH ProjectVaardigHeden werkervaring PRJ3DP-A Assessment demonstratie en rapport

89 Compensatiemogelijkheden: geen Frequentie (deel) tentamens:2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het boek 'Regeltechniek voor HTO' J.J. Schrage, H.W. van Daal & J. Stroeken Hb uitgevers, Baarn Studiehandleiding Regeltechniek (PRJ3D) Ewout Boks, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen The Art of Debugging with GDB, DDD, and Eclipse Norman Matloff e.a. No Starch Press 15. Software Altium Designer Subversion 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten deelnemen aan de workshop Fuzzy volgen van de theorielessen Regeltechniek deelnemen aan de practica Debugging en Regeltechniek deelnemen aan het schriftelijke tentamen opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen workshops theorielessen practica projectwerk 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week practicum Debugging in de 1 e en 2 e week, gevolgd door 1,5 uur per week theorie Regeltechniek 2,0 uur per week workshop Fuzzy in de 1 e t/m 4 e week, gevolgd door 2,0 uur per week practicum Regeltechniek in blok 3 2,0 uur per week projectwerk in blok Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 89

90 Opleidingsstatuut , Embedded Systems Engineering Deel 2: Regelingen betreffende het onderwijs en de tentamens, Onderwijs- en Examen Regeling (OER) Beoordelingstabel Project 3D Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 2 Indicatoren Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed PRJ3DG- PDT PRJ3DG- PDR PRJ3DG- MNL PRJ3DG- PCS PRJ3DG- PRS C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. 1. PRJ3DG-A: De producteisen zijn concreet en meetbaar beschreven vanuit de opdrachtbeschrijving van project 3 en afgestemd met de opdrachtgever. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. 1. PRJ3DG-A: Er is een schematische opdeling en beschrijving van het systeem in deelfuncties van besturing, communicatie, sensoren, actuatoren en energievoorziening. 2. PRJ3DG-A: De samenhang tussen de deelfuncties zijn weergegeven in een juist architectuurschema. 3. PRJ3DG-A: De functies van alle onderdelen in het architectuurschema zijn juist beschreven. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 1. PRJ3DP-T: De student - differentiëren en kettingregel toepassen - integreren - beheerst Laplace Transformatie. - een overdrachtsfunctie opstellen. - de karakteristieken van een LTI-systeem opstellen. - polen en nulpunten van een systeem bepalen. - de stabiliteit van een systeem beoordelen aan de hand van de polen

91 - de tijdconstante in een eerste-ordesysteem bepalen 2. PRJ3DP-A/DBG: De student een PID controller softwarematig implementeren en inregelen. 3. PRJ3DP- FUZ: De student een eenvoudig regelsysteem in Fuzzy ontwerpen. 4. PRJ3DG-A/PRT: Van het ontwikkelde regelsysteem is door simulatie en experiment de juiste instelling bepaald. 5. PRJ3DP- PRT: De student een eenvoudige regeling simuleren en instellen. 4.. (1) 5.. (1) 91

92 C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/ diensten/systemen/processen. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. C9 Schriftelijk en mondeling, in en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als niet vakgenoten. C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te 1. PRJ3DG-PDT: Het ontwikkelde prototype is op de juiste wijze getest op de gewenste specificaties van de opdrachtgever. 1. PRJ3DG-A: Er worden passende conclusies en aanbevelingen gegeven over het eindresultaat. 2. PRJ3DG-PDT: het product is van voldoende kwaliteit (bedieningsgemak, constructie) en voldoet toonbaar aan de specificatie. 1. PRJ4G-A: De documentatie bevat een degelijke onderbouwing van gemaakte keuzes. 1. PRJ4G-PRT: De inhoudelijke rapportage over de voortgang van het project aan de opdrachtgever wordt uitgevoerd. 1. PRJ4P-PRT: De student houdt zich aan de norm van interactie: verhouding luisteren spreken; verbale en nonverbale communicatie; omgangsregels. 1. PRJ4D-A: De documentatie is in de Nederlandse taal geschreven zonder spelling/stijlfout. 1. PRJ4D-PVH: een bewijs is afgegeven dat er sprake is van twee jaar werkervaring met samenwerken en/of projectmatig werken op minimaal MBO-niveau. Een bewijs worden geleverd door een korte opsomming te geven 1.. (1) 2.. (4) 92

93 functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. van de werkzaamheden die hiervoor in aanmerking komen en dit te laten ondertekenen door de werkgever. 93

94 Opleidingsstatuut , Embedded Systems Engineering Deel 2: Regelingen betreffende het onderwijs en de tentamens, Onderwijs- en Examen Regeling (OER) Titel onderwijseenheid (OWE) Digitaal systeemontwerp Deeltijd (DSOD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Tweedejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT3: Hardware ontwerpen en testen BT3: Hardware ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 48 Zelfstandig studieuren: 162 Digitaal systeemontwerp D bouwt voort op Digitale techniek D en levert kennis voor Project 5D. 8. Ingangseisen Digitale techniek D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student bekwaamt zich in digitaal systeemontwerp met behulp van technieken uit de Electronic Design Automation (EDA), waarbij testability van het ontwerp een belangrijke rol speelt. De hardware beschrijvingstaal VHDL zal uitgangspunt zijn om diverse digitale schakelingen te ontwerpen en testbaar te maken. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Digitaal systeemontwerp (voltijd) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Digitaal systeemontwerp (voltijd) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens DSOD-T Tentamen schriftelijk DSOD-P Practicum toetsend practicum DSOD-O Opdracht opdrachten Compensatiemogelijkheden: De student dient voor de owe tenminste een gewogen gemiddeld eindcijfer 5.5 te halen. Frequentie (deel) tentamens: 2 x per jaar

95 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Circuit Design and Simulation with VHDL ISBN Studiehandleiding 'Digitaal systeemontwerp' Free range VHDL (gratis: zie Software Quartus II 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen periode 1: periode 2: 1,5 uur per week theorie 3 uur per week practicum/gastcolleges 1,5 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 95

96 Titel onderwijseenheid (OWE) Interfacetechnieken Deeltijd (INTD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT3: Hardware ontwerpen en testen BT3: Hardware ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 30 Zelfstandig studieuren: 180 Digitale techniek D en Basiselektronica D leveren de basiskennis voor Interfacetechnieken D. De kennis van Interfacetechnieken D worden ingezet bij Project 5D. 8. Ingangseisen Digitale techniek D en Basiselektronica D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student hanteert EMC-problematieken, diverse standaard bussystemen, storingsproblemen en timing van interfacesystemen. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Interfacetechieken (voltijd) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Interfacetechieken (voltijd) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens INTD-T1 Tentamen 1 schriftelijk INTD-T2 Tentamen 2 schriftelijk INTD-Pr Practicum opdrachten INTD-EMC EMC opdrachten Compensatiemogelijkheden: geen Frequentie (deel) tentamens: 2 x per jaar Cesuur. 96

97 - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur Het dictaat 'Interne Interfaces' Peter Bijl, Hogeschool Arnhem en Nijmegen De studiehandleiding 'Interfacetechnieken' Peter Bijl, Hogeschool Arnhem en Nijmegen Het dictaat 'Timing digitale schakelingen/delay berekening' Peter Bijl, Hogeschool Arnhem en Nijmegen 14. Aanbevolen literatuur n.v.t. 15. Software n.v.t. 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de workshop EMC deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica workshop 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie in blok 1 1,5 uur per week workshop EMC in 1 e t/m 4 e week van blok 1 1,5 uur per week theorie + practicum in blok Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 97

98 Titel onderwijseenheid (OWE) Digitale signaalbewerking Deeltijd (DSBD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT3: hardware ontwerpen en testen BT3: hardware ontwerpen en testen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 56 Zelfstandig studieuren: 154 De basiskennis voor Digitale signaalbewerking D wordt aangeleverd door Basiselektronica D, Informatica 1D, Informatica 2D en Project 3D. 8. Ingangseisen Propedeuse gehaald en Project 3D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student gebruikt digitale signaalbewerking om analoge gegevens te verwerken. Hierbij past hij DA- en AD-converters toe en ontwerpt hij digitale filters met behulp van processoren. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Digitale signaalbewerking (voltijd) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Digitale signaalbewerking (voltijd) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens DSBD-T1 Tentamen 1 schriftelijk DSBD-T2 Tentamen 2 schriftelijk DSBD-Pr Practicum opdrachten Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. 98

99 - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Inleiding Digitale Signaalbewerking met Maple en Matlab Lynn, R. HBuitgevers Studiehandleiding Ewout Boks, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen n.v.t. 15. Software n.v.t. 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica inleveren van uitgewerkte practicumopdrachten deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie 2,0 uur per week practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 99

100 Titel onderwijseenheid (OWE) Capita selecta Deeltijd: databases, Internet of Things (CSD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 24 Zelfstandig studieuren: 186 De basiskennis voor Capita selecta D is gelegd bij de OWE's Basiselektronica D, Digitale techniek D en Informatica 2D. De OWE Capita selecta D levert kennis die worden ingezet bij Project 5D. 8. Ingangseisen Propedeuse gehaald en Project 3D gevolgd 9. Algemene omschrijving Om studenten met verschillende actuele onderwerpen in aanraking te laten komen is de onderwijseenheid Capita selecta in het leven geroepen. De keuze van onderwerpen wordt door de opleiding bepaald. Voor het huidige studiejaar zijn dat Databases en Internet of Things. De student voorziet met behulp van eenvoudige relationele databasesystemen in de informatiebehoeften in zijn technische omgeving. Hij voor een gegeven probleemstelling een geschikte Internet of Things oplossing ontwerpen, implementeren en testen, gebruikmakend van Qt, C++(11) en het Android operating system. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Capita selecta (voltijd) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Capita selecta (voltijd) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens CSD-DBt CSD-DBp Tentamen DataBases Practicum DataBases schriftelijk opdrachten

101 CSD-ITt CSD-ITp Tentamen Internet of Things Practicum Internet of Things schriftelijk opdrachten Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het studieboek 'Principes van databases' Guy de Tré, Pearson Education Benelux De studiehandleiding Capita Selecta Databases Peter Bijl, Embedded Systems Engineering - HAN De studiehandleiding Capita Selecta Internet of Things Jos Onokiewicz, Embedded Systems Engineering HAN n.v.t. 15. Software Qt Creator, Android C++ apps ontwikkeling SQLite 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 1,5 uur per week theorie + practicum Internet of Things in 5 e t/m 8 e week van blok 1 en 1 e en 2 e week van blok 2. 1,5 uur per week theorie + practicum Databases 3 e t/m 8 e week van blok Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 101

102 102

103 Titel onderwijseenheid (OWE) Project 5 Deeltijd: Embedded system (PRJ5D) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, IPVformulieren 0 t/m 3, try-out bij klant, procesverslag, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie 15 SP / 420 SBU Geprogrammeerde contacturen: 60 Zelfstandig studieuren: 360 Afhankelijk van de projectopdracht kunnen competenties van alle OWE's van het eerste en tweede jaar worden aangewend voor Project 5D. 8. Ingangseisen Propedeuse gehaald; Project 3D, Project 4D, Datacommunicatie D, Digitaal systeemontwerp D, Interfacetechnieken D en Operating systems D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student ontwikkelt (in groepen van ongeveer vijf studenten) een relatief complex embedded system waarbij een uitgebreide en grondige verantwoording wordt afgelegd over de ontwikkeling van het systeem. Het embedded system moet voorzien worden van een real-time operating system. Het individuele eindcijfer van Project 5D is tevens het cijfer voor de Tussentijdse Integrale Toets Postpropedeuse. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Project 5 (voltijd) zie beoordelingstabellen Project 5 (voltijd) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens 11. Beoordelingscriteria PRJ5DP- IPVZ Individuele ProjectVaardigheden Zelfevaluatie zelfreflectie PRJ5DG- PVA PRJ5DG- OZR Plan Van Aanpak rapport OnderZoeksRapport rapport

104 PRJ5DG-FO Functioneel Ontwerp rapport PRJ5DG-TO Technisch Ontwerp rapport PRJ5DG- TOK Try-Out bij Klant demonstratie PRJ5DP- IPVG Individuele ProjectVaardigheden Groepsevaluatie intervisie PRJ5DG- MNL user MaNuaL rapport PRJ5DG-PCS ProCeSverslag rapport PRJ5DG-PRS PReSentatie en demonstratie presentatie, demonstratie PRJ5DG- PDR PRJ5DG- PDT PRJ5DG- GPC ProDuctRapport rapport ProDucT product GroepsProductCijfer (PDR+PDT)/ PRJ5DP-IBF Individuele BijdrageFactor intervisie PRJ5DP-IPC Individuele ProductCijfer GPC*IBF PRJ5DP-A Assessment mondeling assessment Omdat IBF mag liggen tussen 0.55 en 1.45 wordt die In HANSIS noodgedwongen genoteerd als 10 * de fractie van IBF. Terugvertalen uit HANSIS gaat als volgt: IBF = (IBFsis/10 + X) met X=0 als IBFsis > 5 en X=1 als IBFsis < 5 PRJ5DP = Persoonlijk cijfer project 5D, PRJ5DG = Groepscijfer project 5D Individuele eindcijfer Project 5D = (A + IPC)/2 Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 104

105 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het studieboek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff De projecthandleiding Project 5 Peter van der Jagt, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) n.v.t. 15. Software Subversion Verder afhankelijk van de casus en van de keuzen die de studenten maken 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten deelnemen aan de workshops Onderzoeksvaardigheden deelnemen aan de projectvergaderingen deelnemen aan het mondelinge assessment meewerken aan het ontwikkelen van het op te leveren product opleveren van bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen workshops projectwerk projectvergaderingen 19. Les-/Contacturen 3,5 uur per week workshop Onderzoeksvaardigheden gedurende de eerste 2 weken 3x3,5 uur per week projectwerk vanaf de derde week 0,75 uur per 2 weken projectvergadering 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 105

106 Titel onderwijseenheid (OWE) Datacommunicatie Deeltijd (DCMD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-deeltijdstudenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ Studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen n.v.t. 7,5 SP / 210 SBU Geprogrammeerde contacturen: 36 Zelfstandig studieuren: 174 Digitale techniek D levert basiskennis voor Datacommunicatie D. Datacommunicatie D levert kennis aan voor Project 5D. 8. Ingangseisen Digitale techniek D gevolgd 9. Algemene omschrijving De student problemen lokaliseren en oplossen. Hij geeft een indicatie omtrent de oorzaak van datacommunicatieproblemen en analyseert hiertoe datacommunicatieprotocollen. Hij bepaalt de performance van de diverse soorten netwerken en kiest netwerken afhankelijk van de applicatie. Hij voorziet embedded systemen van een betrouwbare datacommunicatieverbinding met de buitenwereld. 10. Competenties zie beoordelingstabellen Datacommunicatie (voltijd) 11. Beoordelingscriteria zie beoordelingstabellen Datacommunicatie (voltijd) 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens DCMD-T1 Tentamen 1 schriftelijk DCMD-T2 Tentamen 2 schriftelijk DCMD-Pr Practicum opdrachten Compensatiemogelijkheden geen 106

107 Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur 1. Het boek 'Computer Networking and the Internet' F. Halsall Addison-Wesley 2. Studiehandleiding 'Datacommunicatie' Ruud Elsinghorst, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen n.v.t. 15. Software Frontline Wireshark inclusief WINPCAP TFTPD 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten bijwonen van theorielessen deelnemen aan practica deelnemen aan de schriftelijke tentamens 18. Werkvormen theorielessen practica 19. Les-/Contacturen 2,25 uur per week theorie + practicum 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 107

108 Afstudeerfase (voltijd en deeltijd) Titel onderwijseenheid (OWE) Afstudeerproject (PRJA, PRJAD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Vierdejaars ESE-studenten 3. Beroepstaak/ beroepstaken 4. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten, Studielast 7. Samenhang met andere OWE s BT1: Embedded systemen ontwikkelen BT1: Embedded systemen ontwikkelen logboek, plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie 30 SP / 840 SBU Geprogrammeerde contacturen: 0 Zelfstandig studieuren: 840 Alle voorafgaande OWE's kunnen kennis aandragen aan het afstudeerproject, afhankelijk van de afstudeeropdracht. 8. Ingangseisen Alle projecten en stage afgesloten met voldoende 9. Algemene omschrijving De afstudeeropdracht wordt toegespitst op het verkrijgen en tonen van de volgende vaardigheden: Het definiëren van een technisch en/of bedrijfskundig probleem, het systematisch analyseren hiervan en het aandragen van oplossingen hiertoe, uitgaande van bestaande technologieën. Het integrerend, associatief en innovatief toepassen van actuele vakkennis op hbo-bachelorniveau bij de probleemdefiniëring en bij het genereren van de oplossingen. Het overwinnen van problemen betreffende moeilijk dan wel onvoldoende verkrijgbare gegevens en het inschatten van beperkingen van mogelijke oplossingen. Het afstudeerproject levert in feite het eindexamenwerkstuk op waarin de student aantoont dat hij bekwaam is als beginnend beroepsbeoefenaar op hbo-bachelorniveau. Het cijfer van het afstudeerproject is tevens het cijfer voor de Integrale Toets Postpropedeuse. 10. Competenties zie onderstaande beoordelingstabel 11. Beoordelingscriteria zie onderstaande beoordelingstabel 108

109 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens AFST Afstudeerproject afstudeerzittin g Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. De som met weging van alle indicatoren (A) waarop het afstudeerverslag beoordeeld wordt, is groter dan of gelijk aan 55% van het mogelijk haalbare. 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur Het studieboek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen n.v.t. 15. Software n.v.t. 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten werken aan en opleveren van de bovengenoemde beroepsproducten 18. Werkvormen n.v.t. 19. Les-/Contacturen n.v.t. 20. Onderwijsperiode Semester 2 (of 1) 21. Maximum aantal deelnemers n.v.t. De afstudeerperiode dient één semester te duren. Voor deeltijdstudenten mag dit 1 jaar zijn. Indien de student de geplande datum van de afstudeerzitting niet haalt of indien het niveau bij de verdediging van het afstudeerwerk onvoldoende is, de student een gemotiveerd verzoek indienen bij de examenadviescommissie om het afstudeerwerk alsnog af te ronden c.q. te verbeteren. Dit verzoek dient ten minste drie weken vóór het begin van de periode van de afstudeerzittingen, resp. ten hoogste 1 week na de betreffende zitting te geschieden. Indien de examenadviescommissie het verzoek van de student positief beoordeelt, krijgt de student de door de examenadviescommissie vastgestelde extra tijd. Tevens stelt de examenadviescommissie vast op welke wijze de (her)beoordeling van het afstudeerwerk zal plaatsvinden. 109

110 Indien de examenadviescommissie het verzoek negatief beoordeelt, is de opdracht beëindigd. De student moet dan een nieuwe afstudeeropdracht zoeken en uitvoeren. 110

111 Beoordelingstabel Afstudeerproject Naam van student: Studentnummer: Afstudeerdocent: Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; Indicatoren 1. (L/EG/A): Uit de rapportage van het overleg met opdrachtgever blijkt dat de student initiatief neemt en actief betrokken is bij het vaststellen van de wensen van de opdrachtgever. 2. (A): De gedocumenteerde specificatie van een embedded systeem bevat een helder beschreven programma van eisen dat aansluit bij de geformuleerde wensen van de opdrachtgever. 3. (EG/A): In de specificatie zijn de wijzigingen die tijdens het ontwikkeltraject zijn ontstaan adequaat doorgevoerd. 1. (A): De schematische opdeling en beschrijving van het systeem in deelfuncties van dataverwerking, besturing, communicatiemodules, sensoren, actuatoren en energievoorziening zijn juist en helder gedocumenteerd. 2. (A): De samenhang tussen de deelfuncties van het systeem is vastgelegd door data/adres/communicatiebussen en/of structuren, besturings-, status- en voedingssignalen. 3. (A): Er is aangeven aan welke normen voldaan is en van welke standaarden en protocollen gebruik gemaakt is. 1. (A): Gedetailleerde technische componentbeschrijvingen van deelfuncties uit de architectuur zijn gemaakt met gebruik van pseudocode, stroomdiagram, statemachines en beschrijvende algoritmen. 2. (A): De implementatie van componenten is vastgelegd in programmeertalen als C, UML, VHDL en elektrische schema s. Score 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed Totaal S1: Totaal S2: Weging Totaal W1: Totaal W2: Opmerkingen 111

112 interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. 3. (A): Bij de realisatie van hardwarecomponenten is de juiste keuze gemaakt van microcontrollers, FPGA s, DSP s, custom logic, smart sensors, displays en analoge elektronische componenten, eventueel op specifieke hardware ontwikkelplatforms. 4. (A): Bij de realisatie van softwarecomponenten is de juiste keuze gemaakt ten aanzien van communicatiestructuren, timing, prioriteit en externe interrupts: finetuning van de software. 5. (A): Testen van hardware en/of software door simulatie en/of data-analyse zijn adequaat uitgevoerd en beschreven. 1. (A): Het stapsgewijs samenvoegen van hardware- en softwarecomponenten is gedetailleerd onderbouwd en beschreven. 2. (A): Het embedded systeem is getest door één of meerdere testscenario s die ontwikkeld zijn op basis van de specificaties. 3. (A): De testresultaten worden door de student geëvalueerd en komen terug in de conclusie van de productdocumentatie. 5.. Totaal S3: Totaal S4:. 5.. Totaal W3: Totaal W4:. 112

113 C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ systemen/processen. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. 1. (PDV): De eindpresentatie is uitgevoerd volgens de 10/10/10 regel (presenteren/demonstreren/vragen beantwoorden). 2. (A/G): Het afstudeerrapoort en eventueel een gebruikershandleiding is helder geschreven en te begrijpen voor de gebruiker. 3. (EG/PDV/PDT): De student overtuigt met de eindpresentie en documentatie de opdrachtgever van de bruikbaarheid van het eindresultaat. 1. (A): De rapportage bevat een goed geformuleerde hoofdvraag en daarvan afgeleide subvragen 2. (A): De bijbehorende onderzoeksmethode, informatieverzameling, analyse en presentatie sluiten aan bij de onderzoeksvragen. 3. (A): Onderzoek naar/van alternatieven en onderbouwen van keuzes is uitgevoerd. 1. (PVA): Het plan van aanpak met globale planning op basis van de gegeven opdracht is realistisch. 2. (EG): De student rapporteert helder en stelt zich actief op bij de periodieke afstemming van werkzaamheden. 3. (L/EG/A): De student is in staat bijsturing te geven aan zijn inzichten, werkzaamheden en planning op basis van de voortgang. 4. (EG): De werkzaamheden zijn doelgericht uitgevoerd op een van te voren afgesproken resultaat. 1. (EG): De student toont betrokkenheid bij de taakstelling en de bereidheid tot inzet was goed. 2. (EG): De student toont teamverantwoordelijkheid en stelde zich positief op ten aanzien van het oplossen van conflicten. 3. (EG): De student houdt zich aan de procedures en afspraken binnen het werkproces. 4. (EG): De student hanteert een juiste verhouding luisteren spreken, verbale en non-verbale communicatie en omgangsregels Totaal S5: Totaal S6: Totaal S7: Totaal S8: Totaal W5: Totaal W6: Totaal W7: Totaal W8: 113

114 C9 Schriftelijk en mondeling, in- en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 1. (A): Het afstudeerrapport en de gebruikershandleiding in de Engelse en/of Nederlandse taal geschreven, bevatten maximaal 1 spelling/stijlfout per pagina. 2. (EG): Documentatie is geschikt voor publicatie. 3. (A): De student hanteert een zakelijke schrijfstijl. 4. (A): Het afstudeerrapport bevat een in het Engels foutloos geschreven samenvatting. 1. (EG): De student geeft blijk van adequate reflectie op zijn gedrag en kennis door sturing te geven aan eigen handelen Totaal S9: 1.. Totaal S10:. EINDOORDEEL (Max 99) S = x Totaal W9: 1.. Totaal W10: (Max 33) W =.x3 EINDCIJFER = S W =.... Check cesuur punt 12 akkoord: ja/ nee L: Logboek van student: facultatief door afstudeerder bijgehouden EG: Evaluatie Gesprek met bedrijfsbegeleider, gecommitteerde, afstudeerdocent en assessor A: Afstudeerrapport PDV: afstudeer Presentatie, Demonstratie en Vragen beantwoorden G: Gebruikershandleiding PDT: ProDucT PVA: Plan Van Aanpak 114

115 Minor voltijd Titel onderwijseenheid (OWE) Embedded Vision Design (EVD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep De minor Embedded Vision Design is gericht op bachelorstudenten van de opleidingen Elektrotechniek, Autotechniek, Embedded Systems Engineering, Technische Informatica en Technische Natuurkunde. 4.. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s Ontwikkelen van een beeldherkenningsapplicatie met een microcontroller of FPGA technologie. vision applicatie(s) of apparaten, productrapporten, handleiding, presentatie, demonstratie 30 SP / 840 SBU Geprogrammeerde contacturen: 252 Zelfstandig studieuren: 588 n.v.t. 8. Ingangseisen Voor ESE studenten geldt: de stage zijn behaald semester 3 en semester 4 zijn gevolgd en in het corresponderende semester van ES2 ten minste 15 EC is gehaald en in het corresponderende semester niet opnieuw projectwerk moet worden uitgevoerd. Voor extern studenten geldt: gestructureerd werken en analytisch denken. beschikken over kennis, vaardigheden en/of ervaring met een of meer van onderstaande onderwerpen: o Digitale basistechnieken zoals boolean algebra en talstelsels. o Datacommunicatie: Ethernet, Firewire, IP. o Applicaties ontwikkelen voor PC, microcontroller of FPGA s. o Een programmeer- of hogere orde beschrijvingstaal zoals Java, C#, C, C++, VHDL of PLC gerelateerde programmeerervaring. o Projectmatig werken in de techniek. 9. Algemene omschrijving De student krijgt een uitgebreide behandeling van onderwerpen en kennis op het gebied van beeldherkenning en beeldverwerking en doet zelf ervaring op met beeldherkenning en beeldbewerking. Hij leert om algoritmes en technieken te gebruiken bij het bedenken van oplossingen voor gegeven opdrachten en eigen ideeën. Het gebruik van softwaretools voor beeldherkenning en beeldbewerking is hierbij een belangrijk middel. De student ontwikkelt zelf in software een programma of script om camerabeelden in te lezen en te bewerken. 10. Competenties 1. De student een klantwens/idee vertalen naar technische specificaties. 2. De student een technisch systeem ontwikkelen waarin beeldinformatie een essentiële rol speelt. 11. Beoordelingscriteria 1. De student maakt gebruik van kennis over methoden en technieken voor beeldverwerking om tot een juiste specificatie te komen. 115

116 2. De student doelgericht camerabeelden optimaliseren door het toepassen van juiste de juiste camera en belichtingstechnieken. De student ontwikkelt hiervoor een applicatie op PC, microcontroller of FPGA. 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur EVD1-T Tentamen schriftelijk EVD1-A Assessment mondeling assessment EVD2-T1 Tentamen 1 schriftelijk EVD2-T2 Tentamen 2 schriftelijk PDR1 ProDuctRapport 1 rapport PDR2 ProDuctRapport 2 rapport PDT1 ProDucT 1 product PDT2 ProDucT 2 product PReSentatie en presentatie, PRS demonstratie 1 demonstratie PReSentatie en presentatie, PRS demonstratie 2 demonstratie Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. Het boek 'Digital Image Processing' R. C. Gonzalez Pearson Prentice Hall Slides van de Cursus Computer Vision NHL, Kenniscentrum Computer Vision n.v.t. 15. Software VisionLab 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten volgen van theorielessen deelnemen aan workshops werken aan en opleveren van bovengenoemde beroepsproducten deelnemen aan tentamens deelnemen aan assessment 18. Werkvormen theorielessen workshops projectwerk 19. Les-/Contacturen 2x2,25 uur per week workshops EVD1 2,25 uur per week theorielessen EVD2 3x3 uur per week projectwerk 20. Onderwijsperiode Semester 1 116

117 21. Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen minor Embedded Vision Design Specificatietabel deeltentamen EVD1-T/EVD1D-T Eindkwalificaties Indicatoren (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. Specificatietabel deeltentamen EVD1-A/EVD1D-A Eindkwalificaties Indicatoren (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 1. Kan op/met een PC/Laptop de volgende Image acquisition bewerkingen uitvoeren en beargumenteren: camera, lens, lighting and interfaces. 2. Kan in Visionlab de volgende Enhancment operatoren toepassen: Image algebra, geometric operators, Synthetic images and contrast manipulation. 3. Kan in Visionlab de volgende Segmentation operatoren toepassen: thresholding, labeling and blob measurement. 4. Kan in Visionlab de volgende Feature extraction operatoren toepassen: filters, edge detection, binary morphology and color image processing. 5. Kan in Visionlab de volgende Classification operatoren toepassen: blob analysis, neural networks, blob matchers. 1. Implementeert een set van verplichte vision operatoren in de programmeertaal ANSI-C. 2. Lost met behulp van deze zelf geschreven operatoren een vision probleem op: het herkennen van de drie vormen cirkel, vierkant & driehoek 3. Implementeert een unieke vision operator in de programmeertaal ANSI-C. C5 Een bijdrage leveren aan 1. Demonstreert de correcte werking van de het acceptatietra-ject door het geïmplementeerde operatoren met de in de Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1. (1) 2. (1) 3. (1) 4. (1) 5. (1) Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1. (1) 2. (1) 3. (1) 1. (1) 2. (1) 117

118 geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van docu-mentatie. C9 Schriftelijk en mondeling, in- en extern communiceren in het Engels en het Neder-lands, zowel met vakgenoten als niet-vakgenoten. Specificatietabel deeltentamen EVD2-T1/EVD2D-T1 Eindkwalificaties Indicatoren (Competenties) op niveau 3 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. lessen gebruikte hardware, door het juiste 3. (2) aantal LED s te laten branden bij de drie 4. (1) vormen cirkel, vierkant & driehoek. 5. (0) 2. Aan de hand van de source code geeft student uitleg over welke operatoren er waarom zijn toegepast en de manier waarop er geclassificeerd wordt. 3. Student wordt bevraagd over de functionele werking en de technische implementatie van een willekeurige operator aan de hand van de source code. Student moet vlot uitleg/toelichting kunnen geven en vragen kunnen beantwoorden. 4. Aan de hand van een korte powerpoint presentatie wordt van de unieke operator de functionele werking en technische implementatie toegelicht. Tevens wordt de werking gedemonstreerd. 5. In een logboek worden de bevindingen tijdens het proces gedocumenteerd. 1. Beschrijft de functionele werking van de unieke operator in een powerpoint presentatie. 2. Beschrijft de technische implementatie van de unieke operator in een powerpoint presentatie. 1. Weet wat digital image processing is, kent de achtergronden, frequentiebanden en is op de hoogte van de fundamentele digital image processing stappen. 2. Is op de hoogte van Digital Image Fundamentals mbt het menselijk oog, licht en het elektromagnetisch spectrum. Kent verschillende sensoren tbv Image Acquisition en een simpel image formation model. 3. Kent de fysieke eigenschappen van optische instrumenten en van licht en kan deze toepassen. 1. (1) 2. (1) Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1. (1) 2. (1) 3. (1) Specificatietabel deeltentamen EVD2-T2/EVD2D-T2 Eindkwalificaties Indicatoren (Competenties) op niveau 3 Score (gewicht) 118

119 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 1. Kan de concepten van image sampling en quantization toepassen. Kent de basale relaties tussen pixels. Kan wiskundige tools die van belang zijn voor digital image processing toepassen. 2. Kent Intensity Transformations operatoren (zoals Image Negatives, Log Transformations Power_law (Gamma) Transformations en Piecewise-Linear Transformations) en kan deze toepassen. 3. Kent Histogram Processing (zoals Histogram Equalization, Histogram Matching (Specification), Local Histogram Processing en Using Histogram Statistics for Image Enhancement) en kan deze toepassen. 4. Kent de fundamenten van Spatial Filtering en verschillende filters (zoals Smoothing Spatial Filters en Sharpening Spatial Filters) deze toepassen. 5. Kent Morphologic Image Processing operatoren (zoals Erosion, Dilation, Opening, Closing, etc.) en kan deze toepassen. 6. Kent Image Segmentation operatoren (zoals Point, Line, en Edge Detection) en verschillende methoden om te thresholden (zoals Basic Global Thresholding, Optimum Global Thresholding Using Otsu s Method, etc.) kan deze toepassen. 7. Kan de vorm en grenzen van een segment beschrijven dmv Statistical Moments. 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed 1. (1) 2. (1) 3. (1) 4. (1) 5. (1) 6. (1) 7. (1) 119

120 Beoordelingstabel EVD/EVDD Projecten Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 Indicatoren Score (gewicht) 0=ontbreekt/slecht 1=onvoldoende 2=voldoende 3=goed C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART 4 geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. 1. EVD-PDR: De producteisen zijn compleet, concreet en controleerbaar beschreven, uitgaande van de opdrachtbeschrijving. 2. EVD-PRS: Een vision probleem is in goede samenspraak met de opdrachtgever in kaart gebracht en er zijn oplossingen voorgesteld. 3. EVD-PDT: De complexiteit en omvang van het product is van voldoende niveau. C2 De architectuur van het 1. EVD-PDR: De uit onderzoek verkregen resultaten zijn gewenste embedded system verwerkt in het systeemontwerp. ontwerpen: opdelen in 2. EVD-PDR: De schematische opdeling en beschrijving onderdelen en subfuncties van de van het systeem in deelfuncties van dataverwerking, benodigde hardware en besturing, communicatiemodules, sensoren, actuatoren en energievoorziening zijn juist en helder gedocu- software. menteerd. 3. EVD-PDR: De samenhang tussen de deelfuncties van het systeem is vastgelegd door data/adres/communicatiebussen en/of structuren, besturings-, status- en voedingssignalen. EVD- PDTn (1) EVD- PDRn (1) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) EVD- PRSn (1) 1 Zie Projecthandleiding Projecten algemeen, sheet Beoordelen van Product en checklist in de handleiding project 1. 2 Zie Projecthandleiding Projecten algemeen, sheet Beoordelen van Productrapport. 3 Zie Projecthandleiding Projecten algemeen, sheet Beoordelen van Productpresentatie- en demonstratie. 4 Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden 120

121 C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. 4. EVD-PDR: Het ontwerp van de 5 vision stappen (acquisitie, enhancement, segmentation, feature exctraction en classification) is juist beschreven. 1. EVD-PDR: Gedetailleerde technische componentbeschrijvingen van deelfuncties uit de architectuur zijn gemaakt met gebruik van pseudocode, stroomdiagrammen, statemachines en beschrijvende algoritmen. 2. EVD-PDR: De implementatie van componenten is vastgelegd in programmeertalen als C, UML, VHDL en elektrische schema s. 3. EVD-PDR: Bij de realisatie van hardwarecomponenten is de juiste keuze gemaakt van microcontrollers, FPGA s, DSP s, custom logic, smart sensors, displays en analoge elektronische componenten, eventueel op specifieke hardware ontwikkelplatforms. 4. EVD-PDR: Bij de realisatie van softwarecomponenten is de juiste keuze gemaakt ten aanzien van communicatiestructuren, timing, prioriteit en externe interrupts: finetuning van de software. 5. EVD-PDR: Voor alle hardwareonderdelen zijn berekeningen gemaakt om de juiste componentwaarden te bepalen, rekening houdend met onnauwkeurigheden en toleranties. 6. EVD-PDR: Testen van hardware en/of software door simulatie en/of dataanalyse zijn adequaat uitgevoerd en beschreven. 7. EVD-PDR: De realisatie van het vision ontwerp is op een adequate manier in een programmeertaal vastgelegd. 8. EVD-PDR: De manier waarop een SDE gebruikt is dusdanig gedocumenteerd dat het als basis kan dienen voor een vervolgopdracht. 1.. (2) 2.. (1) 3.. (1) 4.. (1) 5.. (1) 6.. (1) 7.. (1) 8.. (1) 121

122 C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. C5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. 1. EVD-PDT: Het ontwikkelde en gebouwde prototype is getest op systeemspecificaties van de opdrachtgever aan de hand van dit testplan. 2. EVD-PDR: De resultaten van de systeemtest zijn in de productdocumentatie gedocumenteerd en geëvalueerd. 1. EVD-PRS: De projectpresentatie is uitgevoerd middels een show-and-tell (projectposter/10 min. presenteren/10 min. demonstreren). 2. EVD-PDR: De structuur en inhoudelijke onderdelen van de product- en procesdocumentatie zijn in orde. 3. EVD-PDR: Er worden passende conclusies en aanbevelingen gegeven betreffende het eindresultaat. 4. EVD-PDT: Het product voldoet tijdens de demonstratie aan de specificaties. C6 Op basis van relevante 1. EVD-PDR: Er is op de juiste manier een onderzoek uitgevoerd naar alternatieven en mogelijke oplossingen. (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen 2. EVD-PDR: De documentatie bevat een degelijke onderbouwing van gemaakte keuzes. Waar nodig zijn keuzes en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ onderbouwd met accurate berekeningen. systemen/processen. C9 Schriftelijk en mondeling, in- en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te 1. EVD-PDR: De documentatie is in de Nederlandse of Engelse taal geschreven, met maximaal 1 spelling- of stijlfout per pagina. 2. EVD-PDR: De student hanteert een zakelijke schrijfstijl. 3. EVD-PDR: Het productrapport bevat een in foutloos Engels geschreven samenvatting. 4. EVD-PRS: De student heeft bijgedragen aan een overtuigende en zakelijke presentatie en demonstratie. 1. EVD-PRS: De student formuleert kernachtig en zorgt voor een logische opbouw van zijn show-and-tell. Hij onderscheidt hoofd- en bijzaken en geeft prioriteiten aan. 1.. (1) 4.. (1) 2.. (2) 2.. (1) 3.(1) 1.. (1) 2.. (2) 1.. (1) 2.. (1) 3.. (1) 1.. (1) 4.. (1) 1.. (1) 122

123 functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 123

124 Opleidingsstatuut , Embedded Systems Engineering Deel 2: Regelingen betreffende het onderwijs en de tentamens, Onderwijs- en Examen Regeling (OER) Minor deeltijd Titel onderwijseenheid (OWE) Embedded Vision Design Deeltijd (EVDD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep De minor Embedded Vision Design is gericht op bachelorstudenten van de deeltijdopleidingen Elektrotechniek, Autotechniek, Embedded Systems Engineering, Technische Informatica en Technische Natuurkunde. 4.. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s Ontwikkelen van een beeldherkenningsapplicatie met een microcontroller of FPGA technologie. vision applicatie(s) of apparaten, productrapporten, handleiding, presentatie, demonstratie 30 SP / 840 SBU Geprogrammeerde contacturen: 96 Zelfstandig studieuren: 744 n.v.t. 8. Ingangseisen Voor ESE studenten geldt: de stage zijn behaald semester 3 en semester 4 deeltijd zijn gevolgd en in het corresponderende semester van ES2D ten minste 15 EC is gehaald en in het corresponderende semester niet opnieuw projectwerk moet worden uitgevoerd. Voor extern studenten geldt: gestructureerd werken en analytisch denken. beschikken over kennis, vaardigheden en/of ervaring met een of meer van onderstaande onderwerpen: o Digitale basistechnieken zoals boolean algebra en talstelsels. o Datacommunicatie: Ethernet, Firewire, IP. o Applicaties ontwikkelen voor PC, microcontroller of FPGA s. o Een programmeer- of hogere orde beschrijvingstaal zoals Java, C#, C, C++, VHDL of PLC gerelateerde programmeerervaring. o Projectmatig werken in de techniek. 9. Algemene omschrijving De student krijgt een uitgebreide behandeling van onderwerpen en kennis op het gebied van beeldherkenning en beeldverwerking en doet zelf ervaring op met beeldherkenning en beeldbewerking. Hij leert om algoritmes en technieken te gebruiken bij het bedenken van oplossingen voor gegeven opdrachten en eigen ideeën. Het gebruik van software-tools voor beeldherkenning en beeldbewerking is hierbij een belangrijk middel. De student ontwikkelt zelf in software een programma of script om camerabeelden in te lezen en te bewerken. 10. Competenties 1. De student een klantwens/idee vertalen naar technische specificaties. 2. De student een technisch systeem ontwikkelen waarin beeldinformatie een essentiële rol speelt. 11. Beoordelingscriteria 1. De student maakt gebruik van kennis over methoden en technieken voor beeldverwerking om tot een juiste specificatie te komen. W:\FT\Engineering\Ondersteuningsbureau\ALGEMEEN Engineering\Statuten en jaarroosters\ \elt\opleidingsstatuut deel 3 ESE docx, k,

125 2. De student doelgericht camerabeelden optimaliseren door het toepassen van juiste de juiste camera en belichtingstechnieken. De student ontwikkelt hiervoor een applicatie op PC, microcontroller of FPGA. 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur EVD1D-T Tentamen Schriftelijk EVD1D-A Assessment mondeling assessment EVD2D-T1 Tentamen 1 Schriftelijk EVD2D-T2 Tentamen 2 Schriftelijk PDR1D ProDuctRapport 1 Rapport PDR2D ProDuctRapport 2 Rapport PDT1D ProDucT 1 Product PDT2D ProDucT 2 Product PReSentatie en presentatie, PRS1D demonstratie 1 demonstratie PReSentatie en presentatie, PRS2D demonstratie 2 demonstratie Compensatiemogelijkheden Geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. Het boek 'Digital Image Processing' R. C. Gonzalez Pearson Prentice Hall Slides van de Cursus Computer Vision NHL, Kenniscentrum Computer Vision n.v.t. 15. Software VisionLab 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten volgen van theorielessen deelnemen aan workshops werken aan en opleveren van bovengenoemde beroepsproducten deelnemen aan tentamens deelnemen aan assessment 18. Werkvormen theorielessen workshops projectwerk 19. Les-/Contacturen 3,0 uur per week workshops EVD1D 1,5 uur per week theorielessen EVD2D 1,5 uur per week projectwerk 20. Onderwijsperiode Semester 1 125

126 21. Maximum aantal deelnemers n.v.t. Beoordelingstabellen minor Embedded Vision Design Deeltijd. Zie EVD voltijd tabellen. 126

127 Integrale Toets Tussentijdse integrale toets postpropedeutische fase Titel integrale toets Tussentijdse integrale toets postpropedeutische fase (PRJ5, resp. PRJ5D) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Derdejaars ESE-studenten (voltijd, resp. deeltijd) 3. Beroepstaken BT1: Embedded systemen ontwikkelen 4. (Beroeps) Producten 5. Samenval met reguliere tentamens 6. Samenhang met andere integrale toetsen en tentamens plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, IPVformulieren 0 t/m 3, try-out bij klant, procesverslag, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie De integrale toets op het niveau afstudeerbekwaam is Project 5 en Project 5D voor respectivelijk voltijd en deeltijd. Toetst de competenties op het niveau afstudeerbekwaam. 7. Ingangseisen Propedeuse gehaald; Project 3, Project 4, Datacommunicatie, Digitaal systeemontwerp, Interfacetechnieken en Operating systems gevolgd 8. Algemene omschrijving De student ontwikkelt (in groepen van ongeveer vijf studenten) een relatief complex embedded system waarbij een uitgebreide en grondige verantwoording wordt afgelegd over de ontwikkeling van het systeem. Het embedded system moet voorzien worden van een real-time operating system. 9. Competenties zie beoordelingstabellen Project 5 (voltijd) 10. Beoordelingscriteria 11. Integrale toetskenmerken en -vormen zie beoordelingstabellen Project 5 (voltijd) Toetscode 5 Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens PRJ5P-IPVZ Individuele ProjectVaardigheden Zelfevaluatie zelfreflectie PRJ5G-PVA Plan Van Aanpak rapport PRJ5G-OZR OnderZoeksRapport rapport PRJ5G-FO Functioneel Ontwerp rapport PRJ5G-TO Technisch Ontwerp rapport PRJ5 geldt voor voltijd; voor deeltijd moet hier PRJ5D worden gelezen 127

128 PRJ5G-TOK Try-Out bij Klant demonstratie PRJ5P-IPVG Individuele ProjectVaardigheden Groepsevaluatie intervisie PRJ5G-MNL user MaNuaL rapport PRJ5G-PCS ProCeSverslag rapport PRJ5G-PRS PReSentatie en demonstratie presentatie, demonstratie PRJ5G-PDR ProDuctRapport rapport PRJ5G-PDT ProDucT product PRJ5G-GPC GroepsProductCijfer (PDR+PDT)/ PRJ5P-IBF Individuele BijdrageFactor intervisie PRJ5P-IPC Individuele ProductCijfer GPC*IBF PRJ5P-A Assessment mondeling assessment Omdat IBF mag liggen tussen 0.55 en 1.45 wordt die In HANSIS noodgedwongen genoteerd als 10 * de fractie van IBF. Terugvertalen uit HANSIS gaat als volgt: IBF = (IBFsis/10 + X) met X=0 als IBFsis > 5 en X=1 als IBFsis < 5 PRJ5P = Persoonlijk cijfer project 5, PRJ5G = Groepscijfer project 5 Individuele eindcijfer Project 5 = (A + IPC)/2 Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 12. Verplicht en aanbevolen materiaal Het studieboek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff De projecthandleiding Project 5 Peter van der Jagt, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) Subversion Verder afhankelijk van de casus en van de keuzen die de studenten maken 128

129 13. Onderwijsperiode Semester 2 Integrale toets postpropedeutische fase Titel integrale toets Integrale toets postpropedeutische fase (PRJA, resp. PRJAD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep Vierdejaars ESE-studenten (voltijd, resp. deeltijd) 3. Beroepstaken BT1: Embedded systemen ontwikkelen 4. (Beroeps) Producten 5. Samenval met reguliere tentamens 6. Samenhang met andere integrale toetsen en tentamens logboek, plan van aanpak, functioneel ontwerprapport, technisch ontwerprapport, user manual, productrapport, product, productpresentatie, productdemonstratie De integrale toets op het niveau broepsbekwaam is afstudeerproject Project A en Project AD voor voltijd, resp. deeltijd. n.v.t. 7. Ingangseisen Alle projecten en stage afgesloten met voldoende 8. Algemene omschrijving De afstudeeropdracht wordt toegespitst op het verkrijgen en tonen van de volgende vaardigheden: Het definiëren van een technisch en/of bedrijfskundig probleem, het systematisch analyseren hiervan en het aandragen van oplossingen hiertoe, uitgaande van bestaande technologieën. Het integrerend, associatief en innovatief toepassen van de op school verkregen kennis bij de probleemdefiniëring en bij het genereren van de oplossingen. Het overwinnen van problemen betreffende moeilijk dan wel onvoldoende verkrijgbare gegevens en het inschatten van beperkingen van mogelijke oplossingen. Het afstudeerproject levert in feite het eindexamenwerkstuk op waarin de student aantoont dat hij startbekwaam is. 9. Competenties zie beoordelingstabel Afstudeerproject (voltijd en deeltijd) 10. Beoordelingscriteria 11. Integrale toetskenmerken en -vormen zie beoordelingstabel Afstudeerproject (voltijd en deeltijd) Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens AFST Afstudeerproject afstudeerzittin g

130 Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. 12. Verplicht en aanbevolen materiaal Het studieboek 'Project management' Roel Grit Wolters Noordhoff Het dictaat Warme-dranken-automaat Jos Rouland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen 13. Onderwijsperiode Semester 2 (of 1) Opsomming van aan huidige onderwijseenheden, tentamens en integrale toetsen van de postpropedeutische fase gelijkgestelde oude onderwijseenheden, tentamens en integrale toetsen Bijlage conform artikel 6.1 lid 5 Bijlage conform artikel 1.1 lid 4 OWE(en) en (deel)tentamen(s) 1 Titel en studiejaar oude gelijkgestelde onderwijseenheid (OWE) of onderwijseenheden (OWEen) Databases in technische automatisering DTA Gelijkgesteld aan huidige OWE(en) Capita selecta: databases, sensoren en actuatoren CS 3 OWE-beschrijving gelijkgestelde OWE(en) inclusief (deel)tentamen(s) bij verwijzing. zie OER/OS van studiejaar

131 4. Verkorte programma s Conform artikel 7.9 lid 5 van de OER n.v.t. 131

132 5. Gegevens HAN-gecertificeerde minoren en daartoe behorende onderwijseenheden Opsomming van de HAN-gecertificeerde minoren die de opleiding verzorgt. Conform artikel 3.4 lid 8 van de OER Titel onderwijseenheid (OWE) Embedded Vision Design (EVD) 1. Opleiding Embedded Systems Engineering 2. Doelgroep De minor Embedded Vision Design is gericht op bachelorstudenten van de opleidingen Elektrotechniek, Autotechniek, Embedded Systems Engineering, Technische Informatica en Technische Natuurkunde. 4.. Centrale beroepstaak 5. (Beroeps) Producten 6. Studiepunten/ studielast 7. Samenhang met andere OWE s Ontwikkelen van een beeldherkenningsapplicatie met een microcontroller of FPGA technologie. vision applicatie(s) of apparaten, productrapporten, handleiding, presentatie, demonstratie 30 SP / 840 SBU Geprogrammeerde contacturen: 252 Zelfstandig studieuren: 588 n.v.t. 8. Ingangseisen gestructureerd werken en analytisch denken. beschikken over kennis, vaardigheden en/of ervaring met een of meer van onderstaande onderwerpen: o Digitale basistechnieken zoals boolean algebra en talstelsels. o Datacommunicatie: Ethernet, Firewire, IP. o Applicaties ontwikkelen voor PC, microcontroller of FPGA s. o Een programmeer- of hogere orde beschrijvingstaal zoals Java, C#, C, C++, VHDL of PLC gerelateerde programmeerervaring. o Projectmatig werken in de techniek. 9. Algemene omschrijving De student krijgt een uitgebreide behandeling van onderwerpen en kennis op het gebied van beeldherkenning en beeldverwerking en doet zelf ervaring op met beeldherkenning en beeldbewerking. Hij leert om algoritmes en technieken te gebruiken bij het bedenken van oplossingen voor gegeven opdrachten en eigen ideeën. Het gebruik van softwaretools voor beeldherkenning en beeldbewerking is hierbij een belangrijk middel. De student ontwikkelt zelf in software een programma of script om camerabeelden in te lezen en te bewerken. 10. Competenties 3. De student een klantwens/idee vertalen naar technische specificaties. 4. De student een technisch systeem ontwikkelen waarin beeldinformatie een essentiële rol speelt. 11. Beoordelingscriteria 3. De student maakt gebruik van kennis over methoden en technieken voor beeldverwerking om tot een juiste specificatie te komen. 4. De student doelgericht camerabeelden optimaliseren door het toepassen van juiste de juiste camera en belichtingstechnieken. De student ontwikkelt hiervoor een applicatie op PC, microcontroller of FPGA. 12. Tentaminering Toetscode Toetsnaam Toetsvorm Weging Grens EVD1-T Tentamen schriftelijk

133 13. Verplichte literatuur 14. Aanbevolen literatuur EVD1-A Assessment mondeling assessment EVD2-T1 Tentamen 1 schriftelijk EVD2-T2 Tentamen 2 schriftelijk PDR1 ProDuctRapport 1 rapport PDR2 ProDuctRapport 2 rapport PDT1 ProDucT 1 product PDT2 ProDucT 2 product PReSentatie en presentatie, PRS demonstratie 1 demonstratie PReSentatie en presentatie, PRS demonstratie 2 demonstratie Compensatiemogelijkheden geen Frequentie (deel) tentamens 2 x per jaar Cesuur. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een vink: aan alle beoordelingscriteria is voldaan. - bij (deel)tentamens beoordeeld met een cijfer: 55% van de vragen goed. Het boek 'Digital Image Processing' R. C. Gonzalez Pearson Prentice Hall Slides van de Cursus Computer Vision NHL, Kenniscentrum Computer Vision n.v.t. 15. Software VisionLab 16. Overig materiaal n.v.t. 17. Activiteiten volgen van theorielessen deelnemen aan workshops werken aan en opleveren van bovengenoemde beroepsproducten deelnemen aan tentamens deelnemen aan assessment 18. Werkvormen theorielessen workshops projectwerk 19. Les-/Contacturen 2x2,25 uur per week workshops EVD1 2,25 uur per week theorielessen EVD2 3x3 uur per week projectwerk 20. Onderwijsperiode Semester Maximum aantal deelnemers n.v.t. 133

134 6. Opsomming onderwijseenheden van AD-graad naar Bachelorgraad Conform artikel 3.2 lid 8 van de OER N.v.t. 134

135 7. Eindkwalificaties HBO-bachelorgraad Conform artikel 1.3 van de OER Eindkwalificaties (Competenties) op niveau 3 C1 De wensen van de klant vertalen in een SMART geformuleerd programma van eisen voor een te ontwikkelen embedded system. C2 De architectuur van het gewenste embedded system ontwerpen: opdelen in onderdelen en subfuncties van de benodigde hardware en software. C3 De benodigde hardware en software voor een embedded system ontwerpen en testen. Het gaat hierbij om: digitale systemen; embedded software; interfaces met gebruiker, fysieke omgeving en netwerken en tussen hardware en software. C4 De ontwikkelde hardware en software voor een embedded system integreren en testen. Indicatoren 1. De student neemt initiatief en is actief betrokken bij het vaststellen van de wensen van de opdrachtgever. 2. De gedocumenteerde specificatie van een embedded systeem bevat een helder beschreven programma van eisen dat aansluit bij de geformuleerde wensen van de opdrachtgever. 3. In de specificatie zijn de wijzigingen die tijdens het ontwikkeltraject zijn ontstaan adequaat doorgevoerd. 1. De schematische opdeling en beschrijving van het systeem in deelfuncties van dataverwerking, besturing, communicatiemodules, sensoren, actuatoren en energievoorziening zijn juist en helder gedocumenteerd. 2. De samenhang tussen de deelfuncties van het systeem is vastgelegd door data/adres/communicatiebussen en/of structuren, besturings-, status- en voedingssignalen. 3. Er is aangeven aan welke normen voldaan is en van welke standaarden en protocollen gebruik gemaakt is. 1. Gedetailleerde technische componentbeschrijvingen van deelfuncties uit de architectuur zijn gemaakt met gebruik van pseudocode, stroomdiagram, statemachines en beschrijvende algoritmen. 2. De implementatie van componenten is vastgelegd in programmeertalen als C, UML, VHDL en elektrische schema s. 3. Bij de realisatie van hardwarecomponenten is de juiste keuze gemaakt van microcontrollers, FPGA s, DSP s, custom logic, smart sensors, displays en analoge elektronische componenten, eventueel op specifieke hardware ontwikkelplatforms. 4. Bij de realisatie van softwarecomponenten is de juiste keuze gemaakt ten aanzien van communicatiestructuren, timing, prioriteit en externe interrupts: finetuning van de software. 5. Testen van hardware en/of software door simulatie en/of data-analyse zijn adequaat uitgevoerd en beschreven. 1. Het stapsgewijs samenvoegen van hardware- en softwarecomponenten is gedetailleerd onderbouwd en beschreven. 2. Het embedded systeem is getest door één of meerdere testscenario s die ontwikkeld zijn op basis van de specificaties. 3. De testresultaten worden door de student geëvalueerd en komen terug in de conclusie van de productdocumentatie. 135

136 5 Een bijdrage leveren aan het acceptatietraject door het geven van presentaties, demonstraties en het opleveren van documentatie. C6 Op basis van relevante (vakinhoudelijke) ontwikkelingen voorstellen doen en adviseren ter verbetering van producten/diensten/ systemen/processen. C7 Projectmatig werken: plan van aanpak maken, plannen, werkzaamheden afstemmen en rapporteren over de voortgang. C8 Samenwerken en leiding geven aan projectteams in een multidisciplinaire omgeving. C9 Schriftelijk en mondeling, in- en extern communiceren in het Engels en het Nederlands, zowel met vakgenoten als nietvakgenoten. C10 Bezit de cognitieve vermogens om voortdurend de eigen beroepsuitoefening te professionaliseren en om te functioneren in uiteenlopende beroepssituaties. 1. De eindpresentatie is uitgevoerd volgens de 10/10/10 regel (presenteren/demonstreren/vragen beantwoorden). 2. Rapportage is helder geschreven en te begrijpen voor de gebruiker. 3. De student overtuigt met presentie en documentatie de opdrachtgever van de bruikbaarheid van het eindresultaat. 1. De rapportage bevat een goed geformuleerde hoofdvraag en daarvan afgeleide subvragen 2. De bijbehorende onderzoeksmethode, informatieverzameling, analyse en presentatie sluiten aan bij de onderzoeksvragen. 3. Onderzoek naar/van alternatieven en onderbouwen van keuzes is uitgevoerd. 1. Het plan van aanpak met globale planning op basis van de gegeven opdracht is realistisch. 2. De student rapporteert helder en stelt zich actief op bij de periodieke afstemming van werkzaamheden. 3. De student is in staat bijsturing te geven aan zijn inzichten, werkzaamheden en planning op basis van de voortgang. 4. (EG): De werkzaamheden zijn doelgericht uitgevoerd op een van te voren afgesproken resultaat. 1. De student toont betrokkenheid bij de taakstelling en de bereidheid tot inzet was goed. 2. De student toont teamverantwoordelijkheid en stelde zich positief op ten aanzien van het oplossen van conflicten. 3. De student houdt zich aan de procedures en afspraken binnen het werkproces. 4. De student hanteert een juiste verhouding luisteren spreken, verbale en non-verbale communicatie en omgangsregels. 1. Het afstudeerrapport en de gebruikershandleiding in de Engelse en/of Nederlandse taal geschreven, bevatten maximaal 1 spelling/stijlfout per pagina. 2. Documentatie is geschikt voor publicatie. 3. De student hanteert een zakelijke schrijfstijl. 4. Het afstudeerrapport bevat een in het Engels foutloos geschreven samenvatting. 1. De student geeft blijk van adequate reflectie op zijn gedrag en kennis door sturing te geven aan eigen handelen. 136