Nieuwsbrief geïntegreerde bestrijding

Transcriptie

1 Redactie Nieuwsbrief : Marc Vissers, Liesbet Blindeman, Tel 09/ , Fax 09/ Adriën Saverwyns, Tel 09/ , Fax 09/ Frans Goossens, Tel 056/ , Fax 056/ Nieuwsbrief geïntegreerde bestrijding Voorwoord Intrekking van erkenningen van gewasbeschermingsmiddelen Sinds een tiental jaar wordt er op het niveau van de Europese Unie gewerkt aan een evaluatie van alle bestaande werkzame stoffen van gewasbeschermingsmiddelen. Voor een hele reeks stoffen hebben de producenten er zich niet toe verbonden het vereiste dossier in te dienen. Daarom heeft de Europese Commissie beslist dat de lidstaten alle toelatingen voor gewasbeschermingsmiddelen die deze stoffen bevatten moeten intrekken. Een aantal van deze stoffen zijn ook in België erkend. Het gelijktijdig verdwijnen van talrijke gewasbeschermingsmiddelen kan problemen veroorzaken voor de bestrijding van bepaalde gewasbeschadigers in een aantal teelten. Daarom heeft de Europese Commissie voorzien dat voor essentiële toepassingen van een beperkt aantal stoffen de intrekking later kan plaatsvinden. Dit moet toelaten om intussen alternatieven te zoeken. In overleg met de sector heeft België een aantal essentiële toepassingen geïdentificeerd waarvan de meeste door de Europese Commissie werden aanvaard. Dit alles leidt tot de situatie dat voor volgende producten de erkenning volledig wordt ingetrokken op 28 februari 2003 en de verhandeling van bestaande voorraden blijft toegelaten tot 31 maart 2003 : - Andalin - Ekatine 25 - Folimat SL - Kilumal - Pentac - Proterox Via deze nieuwsbrief zult u systematisch op de hoogte gehouden worden van de verdere evoluties in verband met de Europese erkenning van gewasbeschermingsmiddelen. Ten slotte nog dit : via de rubriek Vraag en Antwoord kan u alle vragen kwijt rond erkenning van middelen en geïntegreerde bestrijding. Maak er gebruik van!! Namens de redactie, Adrien Saverwyns Jaargang 1, nr 2 13 sept 2002 Verantwoordelijke uitgevers Ministerie Van De Vlaamse Gemeenschap Proefcentrum Sierteelt PCS-Onderzoek Actua Lopende proeven rond gewasbescherming bij potplanten en snijbloemen -Uittesten gebruik feromoonvallen en vanglampen voor signalisatie rupsen - Bladluisbestrijding :houdba arheid van graanluiskweekjes -Geïntegreerde teelt van Hibiscus, Adiantum, snij- Gerbera, snij-roos -Erkenning van Proeftuin Potplanten : P. Van Parys, B. Haleydt, M. Vissers Proeftuin Snijbloemen :. W. Verniers, M. Van Gucht, L. Blindeman Groeiremmers bij potplanten, perkplanten In dit nummer: Voorwoord 1 Onderzoek Actua 1 Bedrijfsreportage 2-3 Special Rups 4-7 Vraag en Antwoord 8 13 sept 2002 Pagina 1

2 Ook Belgische Gerbera-telers zetten licht op groen voor geïntegreerde teelt. BEDRIJFSSPIEGEL De afgelopen jaren startten enkele Gerbera-telers met geïntegreerde bestrijding, bij de ene was het resultaat al succesvoller dan bij de andere. Ook Danny Dens, de jongste Gerbera-teler van ons land waagde zich eraan. Een verkeerde bestrijding van witte vlieg gooide al gauw roet in het eten. Wij gingen bij hem eens een kijkje nemen en informeerden naar zijn ervaringen. «Wat was uw motivatie om te starten met geïntegreerde bestrijding?» Goede en betaalbare resultaten bij een collega-gerbera-teler waren zeker een stimulans; daarnaast het feit dat wij vorig jaar investeerden in assimilatiebelichting. Hiermee creëren wij ideale omstandigheden om de natuurlijke vijanden goed in stand te kunnen houden, hetzelfde geldt ook voor de fytofage beschadigers. Vroeger was de bedrijfsstrategie om in de winter zo goed als geen gewasbescherming uit te voeren, omwille van de belichting zou dit bijna onmogelijk worden. Wij willen het gewas ook graag zo actief mogelijk houden om voldoende productief te blijven, dus trachten wij het gewas zo weinig mogelijk nat te zetten. Elke dag dat er gespoten wordt is voor ons als het ware een verloren dag, de Bedrijfsleider : Danny Dens Adres : Beekstraat 114, Koningshooikt Tel : 03/ Historiek : Gestart in 1994 met Gerbera en Ledervaren, en op het ouderlijke bedrijf Strelitzia. Deze zomer werd de ledervaren vervangen door Gerbera. AK : 3 part-time en 5 full-time medewerkers; Vrouw An heeft naast het bedrijf een eigen bloemenwinkel ( Bloemenstudio ) Oppervlakte glas: m² Sortiment : zowel klein- als grootbloemige Gerbera in diverse kleuren Bedrijfstype : substraatteelt op steenwol Assimilatiebelichting : 6000 lux, sinds september 2001 activiteit van de plant staat stil. Daarnaast is op ons bedrijf ook de weinig plaaggevoelige teelt van ledervaren vervangen door de teelt van Gerbera, waardoor er meer zou moeten gespoten worden. En uiteraard is er het aantal toegelaten middelen dat steeds inkrimpt, zodat we wel verplicht worden deze richting in te slaan. «Tegen welke insecten werden er natuurlijke vijanden ingezet?» In februari dit jaar werd gestart met het inzetten van Diglyphus ter bestrijding van mineervlieg. Hiervan zagen wij goede resultaten, er bleek al snel een goed biologisch evenwicht te ontstaan tussen de schadeverwekker en de sluipwesp. Enkele weken later werd echter ook witte vlieg gedetecteerd. Omdat we in onze bedrijfsomstandigheden geen al te beste resultaten verwachtten van Encarsia en Eretmocerus, werd onderdoor gespoten met Confidor. Dit bleek echter geen goede keuze, want ook de Diglyphus werd op deze manier afgedood, met gevolg dat mineervlieg volop floreerde. We waren dan ook genoodzaakt om chemisch in te grijpen en de geïntegreerde bestrijding stop te zetten. «Normaal gezien wordt gebruik gemaakt van zwavelverdampers. Bij het inzetten van Diglyphus werden deze achterwege gelaten, waardoor toch weer meeldauw in het gewas kwam. Chemisch ingrijpen was dan ook noodzakelijk.» Pagina 2 Nieuwsbrief

3 «Wordt er duidelijk verschil waargenomen tussen de gevoeligheid van verschillende rassen?» Er is zeker een verschil in gevoeligheid tussen de rassen. Voor mineervlieg heeft het niet direct iets met bloemkleur te maken, maar eerder met de smaak van het blad of de mate waarin het behaard is. Na de bespuiting met Confidor zagen wij duidelijk dat bepaalde variëteiten veel sneller werden aangetast door mineervlieg dan andere. «Van Gerbera s worden enkel de bloemen verkocht, het blad blijft op het gewas. Dit laat een vrij hoge schadedrempel toe.» In het verleden werden ook al vangrollen gebruikt om voornamelijk witte vlieg weg te vangen. Het is ongelooflijk hoeveel vliegen op korte tijd aan deze vangrollen kleven. «Hoe zit het met de kostprijs van de geïntegreerde bestrijding?» Bij collega-teler André De Vos bleek dit zeer goed mee te vallen. Als we hier bij ons kijken viel de kostprijs van de natuurlijke vijanden (enkel Diglyphus) best mee, maar het vele spuiten achteraf liet de kosten wel oplopen. Teelt in emmers geeft als voordeel dat bij uitval één zieke plant kan worden weggenomen en niet een ganse substraatmat wordt aangetast. «Wordt er in de toekomst nog geïntegreerd gewerkt of blijft het bij dit ene experiment?» Momenteel zijn wij al een 7 à 8 weken bezig met een vast spuitschema nl. om de vijf dagen behandelen met Vertimec en Orthene ter bestrijding van mineervlieg, en wordt Admiral en Sanmite gebruikt ter bestrijding van witte vlieg. Binnen enkele weken willen we terug starten met het meedruppelen van Trigard om daarna opnieuw geïntegreerd van start te gaan. Wij hebben inmiddels ervaren dat deze bestrijdingswijze niet vanzelfsprekend is, en toch wat extra inspanningen vergt. Wij zijn alvast gemotiveerd om het opnieuw te proberen. Ons personeel kreeg voorlopig nog geen specifieke opleiding; het is trouwens niet zo gemakkelijk om mensen te vinden die hiervoor bekwaam zijn. Ook hebben we onder druk van de veranderingswerken in ons bedrijf de bestrijding niet perfect kunnen opvolgen,waardoor we soms iets te laat gereageerd hebben; volgend jaar maken we er meer werk van! Schade van mineervlieg op Gerbera 13 sept 2002 Pagina 3

4 Vlinders en Rupsen : boosdoeners na de zomer!!! Ook in deze septembernieuwsbrief wordt weer een groep insecten in de kijker geplaatst, met name de vlinders en rupsen. Elk jaar opnieuw ziet men vanaf de eerste zomermaanden in toenemende mate vlinders of motten rondvliegen in de kas. Een logisch gevolg is de verhoogde aanwezigheid van rupsen, met de bijhorende rupsenvraat, in de zomer- en nazomerperiode. De meeste rupsen zijn zeer polyfaag, waardoor er heel wat sierteeltgewassen op het menu staan. Hierbij rekenen we niet alleen de zachtere gewassen (Aster, Hedera, ) maar evengoed taaiere potplanten (Yucca, palmen, enz...) en vele houtige gewassen (laurier, boomkwekerij, ). Welke vlinders er voorkomen, hoe de belangrijkste rupsen eruit zien, en welke signalering en bestrijding men kan toepassen, vind je in het verdere verloop van deze nieuwsbrief. Gaten in de bladeren : van wie zijn ze? Vlinders geven geen schade aan de planten. Rupsen daarentegen wel : ze kunnen het blad oprollen (bladrollers), ze kunnen gangen boren in de stam (bananevlinder Opogona, en Duponchelia) of in de bladeren (azaleamineermot Gracillaria), maar meestal maken ze gaten in de bladeren. Er zijn echter nog andere insecten (kevers, slakken) die dit doen, elk echter op hun eigen manier. Afhankelijk van het schadebeeld kan men meestal zien of men met een rups, een slak of een kever te maken heeft. Rupsen Grote rupsen vreten gaten IN de bladeren (soms kan ook vraat voorkomen vanaf de bladrand, zoals bij kevers). Jonge of kleine rupsen zorgen voor venstervraat : deze rupsjes vreten aan de bladonderzijde de opperhuid en het erbovenliggende bladmoes weg. Slakken Slakken zorgen voor gaten in het blad maar laten meestal de bladnerven intact ( bladskeletering ). Deze bladskeletering is te verwarren met de vraat van jonge rupsen, maar de slakken verraden zich door het achterlaten van slijmsporen. Kevers Het vraatpatroon van de meeste kevers is zeer typisch : hapvreterij. De kevers beginnen immers steeds te knabbelen aan de zijkanten der bladeren; daar maken ze echte happen in de bladeren. (Uitz: haantjes geven bladskeletering, maar deze Pagina 4 Nieuwsbrief

5 Vlinders en Rupsen : veel variatie in soorten In België en Nederland zijn ruim vlindersoorten aangetroffen (waarvan nachtvlinders). Dit maakt dat het herkennen vaak specialistenwerk is. Gelukkig wordt de schade in serres met kasplanten meestal aangericht door een beperkt kransje van frequent voorkomende soorten. In onderstaande tabel geven we hiervan een beknopt overzicht; hierbij dient wel vermeld dat vooral de rupskleur kan variëren naargelang het stadium. Soort Beschrijving Vlinder Beschrijving Rups Turkse mot Chrysodeixis chalcites Floridamot Spodoptera exigua Duponchelia Duponchelia fovealis Azaleamot Caloptilia azaleèlla of Gracillaria azaleella Bananenvlinder Opogona sacchari Koolbladroller Clepsis spectrana Kooluil Mamestra brassicae Aziatische Katoenuil Spodoptera litura Gamma-uil Autographa gamma Groente-uil Laconobia deracea of Mamestra oleracea Anjerbladroller Cacoecimorpha pronubana -goudbruin, sw* 3-4cm -2 druppelvormige witte vlekken per vleugel -harige kam op rug -te verwarren met gamma-uil -grijsbruin, sw* max 2cm -1 niervormige geelbruine vlek per vleugel -licht tot donkerbruin -sw* 0,9-1,2cm -kronkelige witte lijn met U-tekening -lang omhooggebogen achterlijf -bruinzwart met goudgele glanzende stroken -1 cm lang, sw* 1,1-1,3cm -opvallende rusthouding -lichtbruin -1cm lang, sw* 2,5cm -lange antennen -okergeel, sw* 1,5-2,0cm -2 donkerbruine vlekken per vleugel; de voorste vlekken vormen in V-richting naar elkaar -grijsbruin,sw* 4,0-5,0cm -kronkelige witte lijn en 1 witomrande vlek/vleugel -witbruine achtervleugel -grijs tot roodbruin -sw* 0,9-1,2cm -kronkelige witte lijnen -lang omhooggebogen achterlijf -bruingrijs, sw* 2,0-4,0cm -1 duidelijke witte γ-vlek/vleugel -harige kam op rug -zowel overdag als s nachts actief -te verwarren met Turkse mot -kastanjebruin, sw* 3,5cm -kronkelige witte lijn met W-tekening,1 nierv. lichtbruine vlek/vleugel zoals bij Floridamot -oranje(bruin) met bruinpaarse banden -lichtgroen, kop idem -zijkant : dikke lichte streep -rug : parallelle witte strepen -bp/ap** 2/1, lengte max 4cm -slaat met kop bij aanraken -donkergroen, kop bruin -zijkant : wit(gele) streep -bp/ap** 4/1, lengte max 3cm -loopt in rechte lijn -glazig roomwit, kop zwart -bedekt met bruine schildjes -bp** 4, lengte max 3cm -op verscholen plaats, soms in stengel -kronkelt heftig bij aanraken -geelgroen, kop donkerder groen -lengte 0,5-0,6cm -verscholen, in blad -lichtgrijs glazig, kop lichtbruin -zeer slank, behaard, 3,5cm lang -zeer verscholen in stengel, onder de bast -bruine pophuiden steken uit de stam -vuil lichtbruin, kop donker, behaard -4 witte vlekken per segment -bp** 4, lengte max 2,5cm -kronkelt heftig bij aanraken -donkergroen, kop bruin -zijkant : zeer dikke gele streep -bp** 4, lengte max 5-6cm -rolt op bij aanraken -lichtgroen tot bruin, kop idem, zwarte vlekken -meerdere parallelle gele strepen -bp** 2, lengte max 4cm -slaat met kop bij aanraken -groen, kop idem -zijkant : geen echte streep -bp/ap** 2/1, lengte 4cm -bezet met stijve haren -lichtgroen, kop lichtbr/gr -zijkant : gele streep -onbehaard, zwarte stipjes -bp/ap** 4/1, lengte max 5cm -donkergroene bovenzijde -kop geelbruinoranje -zijkant : geen echte streep *sw = spanwijdte van de vleugel **bp = buikpoten, ap = achterpoten HERKENNEN VAN VLINDERS : Bestel de poster van Koppert! 13 sept 2002 Gratis te verkrijgen op het nummer 0031/ Pagina 5

6 Monitoring : beste zoekmethoden voor vlinders en rupsen Tijdig signaleren van rupsen vergemakkelijkt de bestrijding! Enkel jonge rupsen zijn immers goed te bestrijden; deze leven echter meestal verscholen aan de bladonderzijde van de planten. In de praktijk ziet men echter allereerst de vlinders, enkele weken later stelt men plantschade vast en vindt men rupsen. Vermits rupsen zeer plaatselijk kunnen zitten, is de schade vaak al vrij groot bij de eerste vaststelling. Vlindercontrole Voor een snelle waarschuwing start de controle daarom best al in het vlinderstadium, zeker als het moeilijk is om alle planten te controleren. Hiertoe kan men feromoonvallen of vanglampen in de kas hangen. Met feromoonvallen worden enkel mannelijke vlinders aangetrokken. Hiertoe plaatst men een capsule met vrouwelijke lokstoffen in de val. Per val kan 1 specifieke vlinder worden aangetrokken. Om de juiste capsule te kiezen, moet men al op voorhand weten welke rupsen er Diverse typen feromoonvallen : vlinders komen binnen en vallen in water of op een lijmbodem. Onder : vanglamp Rechts : rupsfaeces verwacht worden (ervaringen van voorgaande jaren). Niet voor elke vlinder bestaan er feromooncapsules (bv Duponchelia). In dit geval kan men vanglampen hangen boven het gewas. Deze trekken ook vrouwelijke vlinders aan (= gevaar want eiafzet, brengen plagen op gang!). Om invlieg van buitenaf te vermijden, moeten de lampen daarom on der de schermdoeken gehangen worden, en laat men ze enkel aanspringen als de luchtramen gesloten zijn. Ook plaatst men een waterbak of lijmval onder de lamp zodat gevangen vlinders niet meer kunnen ontsnappen. Vanglampen trekken de meeste aanwezige motten of vlinders aan. Alzo heeft men een brede controle maar de determinatie is uiteraard moeilijker dan met de selectieve feromoonvallen. Rupscontrole Vanaf het moment dat er vlinders rondvliegen, moet het gewas gecontroleerd worden. Allereerst zoekt men hierbij naar gaten in het blad. s Morgensvroeg kan men ook rupsen aantreffen in het gewas, weliswaar meestal aan de bladonderzijde. Ook ziet men soms zwarte korrels op het blad (= uitscheidingen rups). Biologische bestrijding : wat is mogelijk? De biologische bestrijding is gericht op het rupsenstadium. In de praktijk is het vooral het bacteriepreparaat Bacillus thuringiensis dat wordt toegepast. Hiernaast worden virus-/aaltjespreparaten, sluipwespen en roofwantsen gebruikt. Bacillus thuringiensis is gekend onder diverse handelsnamen (Scutello, Agbac, Dipel ). Het product wordt toegepast via een bespuiting op de planten. Rupsen eten bespoten bladeren; hun kaken verlammen; na 2 à 5 dagen sterven ze. Dode exemplaren blijven met de poten aan de bladeren (foto) hangen. B. thuringiensis werkt zeer selectief op rupsen van vlinders, en laat geen schadelijk residu voor de mens achter! Niet alle vlinders worden er echter door bestreden, bv Floridamot. Tegen de Floridamot is er wel een viruspreparaat dat erkend is in Ndl; dit wordt eveneens over de planten gespoten; 3 tot 6 dagen na opname gaan de rupsen dood. Tegen stengelboorders zoals de bananenvlinder Opogona kan gespoten worden met Steinernema feltiae-aaltjes. Ook zijn er sluipwespen die rupsen belagen. Enkele komen van nature voor (Eulophus, Pimpla,...), maar voor de praktijk zijn enkel de kunstmatig inzetbare soorten belangrijk, met name Trichogramma en Cotesia. Eerstgenoemde parasiteert de eitjes van vlinders, de tweede parasiteert jonge rupsen (= parasiet). Ook kan er gebruik gemaakt worden van een roofwants (Podisus). Deze wordt best als larve ingezet (volwassenen vliegen te snel weg). De wants(larve) zuigt zowel rupsen als kevers leeg (= predator). «Predatoren gebruiken hun prooi als voedsel : ze eten hem op of zuigen hem leeg. Parasieten gebruiken hun prooi voor hun voortplanting : ze leggen er een ei in.» 13 sept 2002 Pagina 6

7 Chemische bestrijding van vlinders en rupsen De chemische bestrijding kan zowel tegen de vlinder (=preventief) als tegen de rups gericht worden : Vlinders : vermits het in de meeste gevallen om nachtvlinders gaat, zijn nachtelijke ruimtebehandelingen aan te raden; middelen met een hoge dampspanning (bv Lannate) zijn het meest effectief. Rupsen : heeft men al rupsen, dan zijn vaak meervoudige blokbehandelingen (om de 5 à 7 dagen) nodig om ervan af te geraken (om nieuw uitgekomen eitjes of poppen in de kiem te smoren, om nieuwe scheuten een beschermend laagje te geven); na een serieuze aantasting blijft men doorspuiten tot 2 weken na de laatste rupsenvaststelling. Bespuitingen tegen rupsen gebeuren best s morgensvroeg. De keuze der middelen hangt af van het type rups : zowel de synthetische pyrethroïden (bv Karate) als de vervellingsremmers (bv Mimic) werken nog tegen veel soorten; wel moet men de onderkant der bladeren goed spuiten (veel druk, 20l/are); tegen meer verborgen rupsen (bladrollers/mineerders/stengelboorders) gebruikt men beter systemische middelen (Lannate). Erkende biologische en chemische middelen voor de kassierteelt (B) Handelsnaam Erkenningsnr Samenstelling Erkenning Europese wetgeving** Agbac 8760 Bac.thuringiensis Rupsen In onderzoek Agrichim Carbaryl % carbaryl Rupsen In onderzoek (2003) Baythroid EC g/l cyfluthrin Bladrollers, mineermotten In onderzoek (2003) Curater % carbofuran Aardrupsen In onderzoek (2003) Curater 1GR % carbofuran Aardrupsen In onderzoek Curater 200 SC g/l carbofuran Aardrupsen In onderzoek (2003) Cypertox 20 EC g/l cypermethrin Rupsen, bladrollers, mineermotten In onderzoek (2003) Cytox g/l cypermethrin Rupsen, bladrollers, mineermotten In onderzoek (2003) Diazon 81 EC g/l diazinon Wintervlinders In onderzoek (2003) Dipel 2 X 8891 Bac.thuringiensis Rupsen In onderzoek Dipel SC 8601 Bac.thuringiensis Rupsen In onderzoek Dipel WP 6256 Bac.thuringiensis Rupsen In onderzoek Disonal g/l diazinon Wintervlinders In onderzoek (2003) Disonex V g/l diazinon Wintervlinders In onderzoek (2003) Dursban 5 G % chloorpyrifos Aardrupsen In onderzoek (2003) Eurofuran 270/P 5 % carbofuran Aardrupsen In onderzoek (2003) Formusect g/l bifenthrin Rupsen In onderzoek Karate 25 WG ,5% lambdacyhalothrin Rupsen Toegelaten Karate Zeon g/l lambdacyhalothrin Kooluil, Floridamot, Turkse mot Toegelaten Kilumal g/l fenpropathrin Rupsen Gebruik tot juli 2003 Lannate 20 SL g/l methomyl Rupsen In onderzoek (2003) Luxan cypermethrin 100 EC g/l cypermethrin Bladrollers, mineermotten In onderzoek (2003) Mimic g/l tebufenozide Bladvretende rupsen In onderzoek (2003) Okapi g/l lambdacyhalothrin Rupsen In onderzoek + 100g/l pirimicarb Polysect 3P g/l bifenthrin Rupsen In onderzoek Pychlorex 5 G % chloorpyrifos Aardrupsen In onderzoek (2003) Scutello 8723 Bac.thuringiensis Rupsen In onderzoek Scutello 2 X 8890 Bac.thuringiensis Rupsen In onderzoek Sevin 480 SC g/l carbaryl Rupsen In onderzoek Talstar 2,5 TB ,5% bifenthrin Rupsen In onderzoek Ultracid 40 WP % methidathion Rupsen In onderzoek Volasect % chloorpyrifos Aardrupsen In onderzoek (2003) ** Al de bovenstaande middelen zijn momenteel erkend voor gebruik. De toekomstige erkenning hangt echter af van verder onderzoek. Alle actieve stoffen worden in het kader van een Europese erkenning aan een onderzoek onderworpen. Sommige werden reeds toegelaten of verboden in Europees verband. Voor de producten in onderzoek geldt tot de beslissingsdatum (voor een groot deel juli 2003) dat deze middelen nog kunnen gebrukt worden.. Pagina 7 Nieuwsbrief

8 Rubriek «Vraag en Antwoord» Heel wat stekmateriaal voor potplanten wordt geïmporteerd uit tropische landen. Vaak komen deze planten toe met schadelijke insecten erop. Wat moet je als teler doen als je de aanwezigheid van een Quarantaine-organisme vaststelt, zoals de vlinder Opogona of Trips palmi? Wie is aansprakelijk, wie vergoedt eventuele schade? Mag je zelf een bestrijding uitvoeren, en de planten nadien terug verhandelen, of is dit strafbaar? Antwoord Hilde Geers : Zendingen van bepaalde planten, en van oorsprong uit niet-eu-lidstaten, moeten vergezeld worden van een fytosanitair plantenpaspoort. Dit paspoort wordt afgeleverd door de bevoegde dienst in het land van oorsprong, en moet garantie geven dat de zending voldoet aan de gestelde fytosanitaire vereisten van het invoerend land. Het paspoort geeft echter geen uitsluitsel omtrent de kwaliteit van het plantmateriaal. Het fytosanitair certificaat garandeert enkel dat de zending na inspectie in het land van oorsprong vrij werd bevonden van schadelijke organismen. Bij invoer in een EU-lidstaat worden deze zendingen door de bevoegde plantenziektenkundige dienst van de betreffende lidstaat opnieuw aan een inspectie onderworpen (=invoerinspectie). Indien bij deze controle een quarantaineorganisme wordt aangetroffen, moet de plantenziektenkundige dienst de nodige maatregelen opleggen om het te bestrijden. Dit kan het volgende betekenen: de zending (of een deel ervan) wordt in quarantaine IN QUARANTAINE!!! geplaatst en wordt gepast behandeld, vernietigd of terugge-stuurd. De betreffende zending mag pas verhandeld worden na expliciete toelating van de dienst. Zendingen (bepaalde plantensoorten) die via een ander EU-land binnengebracht worden, moeten vergezeld zijn van een plantenpaspoort dat de Welk spuitmiddel is erkend in uw teelt? Kijk op het web : traceerbaarheid moet verzekeren. De plantenpaspoorten moeten daarom minstens 1 jaar op het bedrijf bewaard blijven. Indien een teler zelf de aanwezigheid van een quarantaine-organisme vaststelt of vermoedt, is hij verplicht de plantenziektenkundige dienst te verwittigen. In dit geval legt de dienst eveneens alle maatregelen op om het gevonden organisme te be-strijden. De getroffene kan overwegen om een juridische procedure te starten om een schadevergoeding te bekomen. Voor wat betreft de sierteeltsector wordt momenteel door de dienst geen schadevergoeding toegekend. Ook deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van : Kurt De Rodder (Hombio, 0477/ ), Heidi Cool (Biobest, 0479/ ), De uitgevers zijn niet verantwoordelijk voor eventuele schadelijke gevolgen die kunnen ontstaan bij het gebruik van gegevens uit deze publicatie 13 sept 2002 Pagina 8