Schoolgids

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schoolgids 2014-2016"

Transcriptie

1 Schoolgids

2 Inhoudsopgave schoolgids Hoofdstuk 1 De school, algemene gegevens 1.1 De naam en de plaats van de school 1.2 Een korte geschiedenis van de school 1.3 De richting en identiteit 1.4 De directie 1.5 Het team 1.6 Het schoolbestuur 1.7 Medezeggenschap 1.8 De oudervereniging 1.9 De indeling van de school 1.10 Schooltijden 1.11 De schoolgids, de schoolkalender, de nieuwsbrief en de website Hoofdstuk 2 Waar de Sint Anna voor staat 2.1 De visie van de school 2.2 De kwaliteit van ons onderwijs 2.3 De katholieke identiteit 2.4 De veilige school Hoofdstuk 3 Onderwijsinhoudelijk 3.1 Het onderwijsleerproces 3.2 Resultaten van het onderwijsleerproces 3.3 Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) 3.4 Regels en richtlijnen; leven met en naast elkaar 3.5 Burgerschapsvorming Hoofdstuk 4 De zorg voor onze leerlingen 4.1 Passend onderwijs 4.2 De zorg, passend onderwijs voor onze leerlingen 4.3 De zorgprocedure 4.4 Leerlingen die meer uitdaging nodig hebben 4.5 Het zorgadviesteam (ZAT) 4.6 Orthopedagoog in dienst van Nuwelijn

3 4.7 Leerlingvolgsysteem 4.8 Leerling-dossiers / onderwijskundig rapport 4.9 Regeling dyslexie 4.10 Externe hulp onder schooltijd 4.11 Jeugdhulpnetwerk 4.12 SOVA trainingen (sociale vaardigheid) 4.13 Meldcode huislijk geweld Hoofdstuk 5 Praktische zaken 5.1 Verkeersveiligheid 5.2 Cultuur / koploperschool culturele vorming 5.3 Sport in en om de school 5.4 Eerste communie 5.5 Verjaardagen 5.6 Excursies 5.7 Jeugd EHBO 5.8 Bibliotheek en lezen 5.9 Themavieringen 5.10 Schoolfotograaf 5.11 Vakantie en extra vrije dagen / urenverantwoording 5.12 Opvangmogelijkheden: voor school, overblijven en na school Hoofdstuk 6 Aanmelding nieuwe leerling / vervolgonderwijs 6.1 Aanmeldprocedure 6.2 Gewenningsdagen 6.3 Plaatsing in groep De begeleiding van de overgang naar het VO 6.5 Het team 6.6 Het schoolbestuur 6.7 Medezeggenschap 1.8 De oudervereniging 1.9 De indeling van de school 1.10 Schooltijden 1.11 De schoolgids, de schoolkalender, de nieuwsbrief en de website Hoofdstuk 7 De ouders en ouderbetrokkenheid 7.1 Als lid van het schoolbestuur 7.2 Als lid van de medezeggenschapsraad 7.3 Als lid van de oudervereniging 7.4 Als hulpouder op school 7.5 De contactmogelijkheden met de school 7.6 Ouderlijk gezag 7.7 Klachten en klachtenprocedure

4 Hoofdstuk 8 Externe contacten 8.1 Lokaal onderwijsbeleid 8.2 Jeugdgezondheidszorg GGD 8.3 Schoolmaatschappelijk werker 8.4 Brede school gemeente Gilze en Rijen Hoofdstuk 9 De leerplicht en andere regelingen 9.1 Wet bescherming persoonsgegevens 9.2 Schoolverzuim en de leerplicht 9.3 Verlofaanvragen getalenteerde leerlingen 9.4 Ontluikend talent 9.5 Verzekering en aansprakelijkheid 9.6 Noodplan / ontruimingsplan 9.7 Regelgeving tav schorsen en/of verwijderen 9.8 Sponsoring 9.9 Meedoen regeling gemeente Gilze en Rijen Hoofdstuk 10 Diversen 10.1 PR via de school 10.2 Foto en film opnames 10.3 Namen van externe instanties Hoofdstuk 11 Jaarplan

5 Hoofdstuk 1 De school, algemene gegevens 1.1 De naam en de plaats van de school. Katholieke basisschool Sint Anna is de naam van de basisschool in het dorp Molenschot. Dit dorp behoort tot de gemeente Gilze en Rijen. De naam van de school is dezelfde als die van de kerk en de parochie. De school staat in de Schoolstraat. In april 2013 is de MFA (multifunctionele accommodatie) opgeleverd, waarin het gemeenschapshuis, de basisschool en de peuterspeelzaal hun onderkomen hebben gevonden. Tevens bestaat er de mogelijkheid om kinderopvang met een BSO te starten. De school heeft een moderne uitstraling en een eigentijds onderwijsconcept. In een unit werken en leren kinderen van verschillende basisgroepen samen. Zij kunnen gebruik maken van verschillende ruimten, al naar gelang de taak die ze gaan doen. Er is een instructieruimte, een leerplein en een stilteruimte. De onderbouw unit bevindt zich op de begane grond, naast de unit van de peuterspeelzaal. Boven werken de leerlingen van de midden- en bovenbouw samen in een unit. In het gebouw bevinden zich ook een speelzaal en een prachtige gymzaal. Tot slot zijn er meerdere multi-functionele ruimten, die gebruikt worden voor overleg, gesprekken met ouders of voor het afnemen van toetsen. Rond de school is volop ruimte voor de kinderen om te spelen. Uniek voor onze school is het voetbalveldje, waar kinderen in de pauzes en na school veel gebruik van maken. KBS St. Anna Schoolstraat RM Molenschot tel: Een korte geschiedenis van de school. De nieuwe MFA Hoe lang de school bestaat is niet precies bekend, maar wellicht zijn de eerste vestigingen van de school al van ruim 100 jaar geleden. De school is in het verleden in ieder geval gesticht door de zusters Franciscanessen uit Dongen. Vele mensen uit Molenschot zullen zich het oude schoolgebouw nog herinneren, gebouwd aan de Schoolstraat, op de plaats waar nu de MFA staat. Dit gebouw had oorspronkelijk 2 klaslokalen, maar al voor de 2 e W.O. werden er twee lokalen bijgebouwd. De scepter werd gezwaaid door een bovenmeester. Het huis van de bovenmeester was tegen de school gebouwd en hij kon via een deur in zijn woonkamer de klas in. De naam bovenmeester verdween en werd hoofd van de St. Annaschool. School- en kerkbestuur functioneerden toen nog als één bestuur. Later is het schoolbestuur voor de St. Anna een zelfstandig bestuur geworden en eind jaren 90 is het schoolbestuur overgegaan naar de Stichting Nuwelijn. Naast de toenmalige lagere school was de kleuterschool gebouwd. Deze school werd lange tijd bestuurd door de nonnen uit Dongen. De kleuterschool stond op de plaats waar later de brandweerkazerne stond. In 1975 was het schoolgebouw zo slecht dat er een nieuw gebouw nodig was. Inmiddels is ook dit gebouw gesloopt. In het voorjaar 2013 is op dezelfde plek een MFA gekomen.

6 1.3 De richting en identiteit. In Nederland kennen we naast het openbaar onderwijs het bijzonder onderwijs. Bijzonder moet u dan niet zien in de betekenis van uniek, maar de naam heeft alles te maken met de identiteit van de school. St. Anna behoort tot de scholen van bijzonder onderwijs en heeft de katholieke identiteit. De identiteit komt duidelijk naar voren in de levensbeschouwelijke vorming. Met alle scholen van Nuwelijn, de stichting waartoe onze school behoort, is een canon geschreven over geloofsopvoeding op school. De canon kan gezien worden als een raamwerk, waarbij elke school verder invulling kan geven aan de verschillende items: vieren, Bijbelverhalen, contact met de parochie en omgaan met identiteit. 1.4 De directie. Onze school telt rond de 85 leerlingen en te klein voor een zelfstandig directeur. Daarom is onze school gekoppeld aan de directeur van KBS St Jozef. De directeur van deze school, de heer Zijlmans, is meerschools directeur. De St. Anna heeft een locatiedirecteur, mevr. Kerremans, die naast het leiding geven aan de school ook lesgevende taken vervult. In onderling overleg, met instemming van het bestuur is er een taakverdeling opgesteld. In grote lijnen kunnen we zeggen dat de meerschools directeur financieel eindverantwoordelijk is en zich ook bezig houdt met personele zaken en onderhoud en dat de locatiedirecteur onderwijskundig eindverantwoordelijk is en zich bezig houdt met de dagelijkse leiding van de school. 1.5 Het team. Op de school zijn 5 leerkrachten werkzaam, een onderwijsassistente, een Ib-er, een vakleerkracht gym en een locatiedirecteur. Het team wordt ondersteund door een part-time conciërge en een administratieve kracht. Namen van de teamleden en de verdeling over de basisgroepen voor schooljaar : Cor Zijlmans meerschools directeur Anja Kerremans locatiedirecteur (lesgevende taken op ma-di-vrij) Anja Mallant basisgroep (maandag, dinsdag, woensdag) Annette van Velsen basisgroep (donderdag, vrijdag) Miranda van Eijk basisgroep (de hele week) Juliette Franken basisgroep (woensdag, donderdag) Marco van der Bruggen basisgroep 7-8 (met ziekte verlof) Ellen Castelijns basisgroep 7-8 (ter vervanging van Marco) Frouwkje Theeuwes onderwijsassistente (met ziekte verlof) Ankie Biemans onderwijsassistente (ter vervanging van Frouwkje) Janneke Nelis IB-er woensdag Sjoerd Diepstraten vakleerkracht gym dinsdagmorgen op de ochtend bij de bovenbouw in de middag bij de onderbouw Annie Mulder administratie elke eerste maandag van de maand Harrie Swinkels conciërge elke ochtend tot uur

7 1.6 Het schoolbestuur. Bevoegd gezag: Onze school hoort bij de Stichting Nuwelijn. Deze stichting beheert 6 katholieke basisscholen in de gemeente Gilze en Rijen. De andere scholen zijn: KBS de Bolster KBS de Brakken KBS Burgemeester van Mierlo KBS Gerardus Majella KBS Sint Jozef KBS St. Anna Bestuurlijk model Stichting Nuwelijn werkt volgens het bestuurlijk model Raad van Toezicht - College van Bestuur. Per is er ook een bestuurlijke samenwerking gerealiseerd met het peuterspeelzaalwerk van Stichting Peuterspeelzalen Muzerij. Het College van Bestuur bestaat uit één persoon, de voorzitter. Het College van Bestuur vertegenwoordigt de stichting in- en extern, legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht en voert overleg met de GMR (Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad). Het College van Bestuur wordt daarbij ondersteund door een beleidsmedewerker en een casemanager. Voor de personeels- en salarisadministratie en de financiële administratie wordt gebruik gemaakt van de diensten van een administratiekantoor OSG te Breda. Bovenschools is er een ICT-er aangesteld om alle scholen te helpen op ICT gebied. De personele vervangingen worden bij Stichting Nuwelijn geregeld via een centrale Vervangerspool. Voor alle verwerkingen in deze pool is een externe coördinator aangetrokken. Het bestuur en de beleidsmedewerkers werken vanuit het Nuwelijnkantoor. Postadres: Postbus 152, 5120 AD Rijen Bezoekadres: Past. Gillisstraat 145A, 5121 CD Rijen Bezetting: Gerard Miltenburg Irma Grunwald Ton l Abee Linda van Gerven voorzitter College van Bestuur beleidsmedewerker bovenschools ICT-er coördinator vervangingspool De Raad van Toezicht van Stichting Nuwelijn bestaat uit zes personen. De dagelijkse verantwoordelijkheid is in handen van het College van Bestuur. De kaders van beleid zijn vastgelegd in het strategisch beleidsplan. De Raad van Toezicht ziet toe op de uitvoering van dit beleid. Voor het functioneren van de Raad van Toezicht is een reglement opgesteld. Website: Op 1 augustus 2014 bestaat het bestuur uit de volgende personen: Mevr. N. Raaymakers voorzitter Dhr. J. Besselink secretaris Dhr. E. Houthooft penningmeester Mevr. W. Puyn identiteit Mevr. T. van Dommelen

8 Plattegrond met scholen die bij het bestuur aangesloten zijn 1= KBS St. Anna 2= KBS De Bolster 3= KBS Gerardus Majella 4= KBS St. Jozef 5= KBS Burg van Mierlo 6= KBS De Brakken 1.7 Medezeggenschap. Aan onze school is een medezeggenschapsraad verbonden. Deze raad bestaat uit vier leden, waarvan er 2 leden de ouders van onze leerlingen vertegenwoordigen en 2 leden uit het personeel komen. De leden worden gekozen uit en door de geledingen, die zij vertegenwoordigen. De plaats van de MR: De MR is een beleidsorgaan, d.w.z. een overlegorgaan dat zijn aandacht richt op vragen betreffende het beleid en de koers van de school op hoofdlijnen. De MR doet zijn werk in samenspel met het bevoegd gezag en vooral met de schoolleiding. Bevoegdheden van de MR: Er zijn een aantal onderwerpen waar de MR instemmingsrecht op heeft. Je kunt denken aan activiteiten rondom veiligheid in en rond de school, het omgaan met sponsoring door bedrijven, of het gezondheids- en welzijnsbeleid van de school. Naast dit instemmingsrecht is er ook het adviesrecht. Voorbeelden daarvan zijn: het financiële beleid van de school, met meedoen aan experimenten of innovatieprojecten, het vakantierooster. Er zijn voor de ouders en personeelsgeleding nog afzonderlijke rechten, die meer ingaan op specifieke belangen voor de beide geledingen. Ouders kunnen altijd betrokken zijn bij de MR, ook al zitten ze er zelf niet in. Het is een belangrijk orgaan om uw stem te laten horen. U kunt uw ideeën altijd bij de MR kwijt en de vergaderingen zijn openbaar. Persoonlijk contact opnemen met de MR-leden kan natuurlijk ook. Op dit moment hebben zitting in de MR: Fonny Tuijtelaars, vader van Fons en Sep Tuijtelaars Arnica Jacobs, moeder van Sam, Pien en Finn Reurekas Miranda van Eijk, personeelslid Janneke Nelis, personeelslid GMR: De GMR is de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad van Stichting Nuwelijn. Van alle scholen is er een vertegenwoordiging in de GMR. De GMR is bevoegd tot bespreking van alle aangelegenheden de scholen betreffende, indien en zover die van gemeenschappelijk belang zijn.

9 1.8 De oudervereniging. De Oudervereniging stelt zich, gelet op de primaire verantwoordelijkheid van de ouders voor de opvoeding van hun kinderen, ten doel de samenwerking tussen de ouders, het schoolbestuur en het personeel met betrekking tot het onderwijs en vorming van de leerlingen binnen de school en in verband met de school te bevorderen, een en ander in de meest ruime zin van het woord. Met andere woorden de OV stelt zich ten doel bij te dragen tot een zo goed mogelijk functioneren van de school. Zo organiseert de OV, in samenwerking met het team, diverse activiteiten voor de kinderen. Zoals elke vereniging kent ook deze vereniging leden. De leden van de oudervereniging zijn de ouder(s) en of verzorger(s) waarvan het (de) kind(eren) aan de KBS St. Anna onderwijs volgen. U als ouder(s) en verzorger(s) bent automatisch lid van de oudervereniging. Het bestuur van de oudervereniging, bestaande uit ouders en/of verzorgers, vertegenwoordigen de leden. Bestuursleden hebben zitting voor een aantal jaren en kunnen daarna opnieuw gekozen worden, of er kunnen andere bestuursleden aangesteld worden. Het bestuur verdeelt onderling de taken. Voor het bestuur van de oudervereniging worden, indien nodig aan het begin van het schooljaar, verkiezingen gehouden. Een keer per jaar legt het bestuur tijdens de algemene ledenvergadering verantwoording af aan haar leden en kunt u als ouder c.q. verzorger meepraten over de gang van zaken binnen de OV. Alle zaken met betrekking tot de OV zijn vastgelegd in de statuten, evenals het huishoudelijk reglement van de oudervereniging. Zowel de statuten als het huishoudelijk reglement liggen ter inzage op school op het kantoor van de directie. De OV kent geen contributie, maar een vrijwillige ouderbijdrage. Deze vrijwillige ouderbijdrage is bestemd voor niet gesubsidieerde zaken zoals het sinterklaasfeest en de kerstviering, Pasen, het organiseren van bijvoorbeeld een sportspeeldag aan het eind van het schooljaar c.q. schoolreis of excursie. Daarnaast neemt de oudervereniging ook een coördinerende taak op zich rondom activiteiten. Zo nemen zij de coördinatie op zich van een klussenploeg en een poetsploeg. De jaarlijkse ouderbijdrage wordt, na goedkeuring van de ledenvergadering en MR, zo nodig aangepast. Voor de kinderen die na 1 januari voor het eerst naar school komen, wordt de helft van het bedrag gevraagd. De ouderbijdrage bedraagt voor het schooljaar ,50 en kan worden overgemaakt naar bankrekening o.v.v. van voor- en achternaam kind, of contant worden afgegeven tijdens de jaarvergadering. Verenigingsbestuur: Voorzitter: Secretariaat: Penningmeester: Emilie Groot Mirjam Coppens Karel Bink Veenstraat 7 St. Annastraat 26 Rijksweg NC Molenschot 5124 NN Molenschot 5124 NB Molenschot lid: lid: lid: lid: Suzanne Broers Emilie Groot Ramonda Bink Helen Aarts Veenstraat 16 Veenstraat 7 Broekstraat 27 Schoolstraat ND Molenschot 5124 NC Molenschot 5124 NJ Molenschot 5124 RN Molenschot

10 1.9 De indeling van de school. Onze school werkt met basisgroepen. Dit zijn de groepen waarin de kinderen de dag opstarten met hun eigen meester of juf. Aan het eind van de ochtend komen ze hier altijd samen weer terug voor gezamenlijke lesactiviteiten en het afsluiten van de ochtend. s Middags werken de leerlingen altijd in de basisgroep aan wereldoriëntatie en creatieve vakken. Voor de onderbouw is er s ochtends 1 leerkracht, die afwisselend bij de verschillende leergroepen is. De andere kinderen spelen en werken zelfstandig, natuurlijk aangepast aan hun leeftijd. Van 9.00 tot uur werken de kinderen van de midden- en bovenbouw in verschillende ruimten bij verschillende leerkrachten. Elke jaargroep krijgt de instructies van een vakleerkracht en verwerkt de stof op het leerplein. Daar is een onderwijsassistent om hen te helpen met plannen en om vragen te beantwoorden. De opdrachten staan op de werkwijzer. Het is dus niet zo, dat uw kind in één lokaal met één leerkracht werkt. De instructies voor de basisvaardigheden worden gegeven per vakgebied. Elke leerkracht heeft zijn eigen vakgebied. In de middag is de onderwijsassistente bij de onderbouw, zodat daar 2 medewerkers aanwezig zijn. De midden- en bovenbouw werkt aan wereldoriëntatie en creatieve vakken. Voor groep 4 is er zeker in het begin van het jaar extra begeleiding om te leren leren en te plannen, zodat al het werk dat opgegeven is op de werkwijzer ook goed gemaakt kan worden. Dus: * de unit: organisatorische eenheid: binnen die eenheid leren de kinderen onder begeleiding van medewerkers in verschillende ruimten. * de basisgroep: de groep waarin je zit als je binnenkomt en waarmee je eet, je verjaardag viert, samen buiten speelt en de dag weer af sluit. * de jaargroep: de groep met leerlingen met wie je samen instructie krijgt en die een soortgelijke werkwijzer hebben Schooltijden Groep 1 t/m 3: Ma-di-do uur tot uur; woensdagochtend uur tot uur; Vrijdagochtend uur tot uur; Groep 4 t/m 8: Ma-di-do-vrijdag uur tot uur. Woensdag uur tot uur, De school werkt met een continurooster. Alle leerlingen eten op school en hebben pauze van tot uur De schoolgids, de schoolkalender, de nieuwsbrieven en de website. De schoolgids is het document, dat u nu aan het lezen bent. Het wordt elke twee jaar opnieuw samengesteld en aanpast aan de ontwikkelingen binnen de school. U vindt hierin informatie over de school en haar beleid. De visie van de school en de uitwerking daarvan op hoofdlijnen, aangevuld met praktische informatie die hieruit voortvloeit. De MR heeft haar instemming verleend aan deze schoolgids. De schoolgids is te vinden op de website en op verzoek kunt u ook een versie op papier krijgen bij de directie. De schoolkalender wordt elk jaar samengesteld en geeft u de meest praktische informatie. U kunt denken aan het afmelden van leerlingen, de studiedagen van het team, het gymrooster, het vakantierooster of deelname aan jaarlijkse activiteiten zoals EHBO. Deze

11 kalender wordt u op papier uitgereikt, met naast de informatie in tekst, ook een maandkalender met daarop de verschillende activiteiten aangeduid. Deze kalender is ook op de website terug te vinden. Ongeveer 6x per jaar krijgt u van de school een nieuwsbrief. Hierin staan actuele gebeurtenissen of een stukje over het onderwijs op school. De nieuwsbrief wordt per verspreid, maar ouders kunnen aan het begin van het schooljaar aangeven als ze liever een papieren exemplaar willen. De nieuwsbrief komt ook op de website te staan. De nieuwsbrief is van de school en zal dus ook alleen voor school relevante informatie bevatten. Verenigingen kunnen geen stukje laten plaatsen in de nieuwsbrief van de school. De website geeft een algemeen beeld van de school, maar is tevens een goede informatiebron. Alle bovenstaande informatievoorzieningen kunt u altijd terug vinden op de website. De website wordt ook gebruikt voor foto s van de diverse activiteiten. Het adres van de website is:

12 Hoofdstuk 2 Waar de Sint Anna voor staat. 2.1 De visie van de school. Wij hechten grote waarde aan het scheppen van een optimaal leef- en werkklimaat, wat zich uit in een kindvriendelijke, veilige en geordende omgeving. We hebben kennis genomen van de kenmerken van onze leerlingen en hun leefomgeving. Dit gebruiken we als uitgangspunt: onze leerlingen zijn doeners en trekken er graag op uit om met een onderzoekende houding iets te leren. Zij hebben veel behoefte aan structuur. Maar we zien ook een uitdaging: we willen onze leerlingen kennis te laten maken met niet alledaagse zaken of leervormen die ze uit zichzelf niet zouden hanteren. De uitdaging zit in een andere manier te leren of andere dingen en mensen te ontmoeten dan die je in een klein dorp zou verwachten, zodat je een bredere kijk op de wereld om je heen krijgt. We zijn geboeid door de 21 e century skills. Hierin zijn vaardigheden beschreven die leerlingen voorbereiden op hun toekomst: samenwerken, communiceren, creativiteit gebruiken, ICT geletterd zijn, een probleem oplossend vermogen hebben, kritisch kunnen denken en beschikken over sociale en culturele vaardigheden. Zowel voor de leerkrachten als voor de leerlingen zijn onze kernwaarden: verantwoordelijkheid nemen / samenwerken / ontplooien Deze kernwaarden houden het volgende in: Verantwoordelijkheid nemen: We zijn allemaal verantwoordelijk voor het onderwijsproces. Voor leerkrachten gaat dat verder dan de eigen basisgroep. Binnen een unit werken meerdere medewerkers met verschillende rollen en taken en in het unitoverleg worden die taken op elkaar afgestemd en de leerlingen besproken. Binnen de unit is er veel overleg over onderwijsinhoudelijke zaken, maar ook over de beste aanpak voor verschillende leerlingen. Voor de leerlingen betekent verantwoordelijkheid nemen, dat ze leren werken met afspraken en een eigen planning. Dit proces wordt opgebouwd: de kleuters werken met kieslijsten en vanaf groep 3 wordt er gewerkt met een werkwijzer, waarop leerlingen hun eigen werkzaamheden moeten plannen. Vanaf groep 4 gaan ze voor het werken aan de werkwijzer naar het leerplein. Maar ook bij het werken op zich vinden we verantwoordelijkheid nemen voor leerlingen belangrijk. We leren ze om op tijd aan te geven als ze iets nog moeilijk vinden, zodat we ze kunnen helpen. Zo werken alle leerlingen met een gedragscodekubus, waar een vraagteken op staat om aan te geven dat zij graag hulp willen en een groene stip als ze open staan voor samenwerking of vragen van een ander. Samenwerken: Niet alle kennis en kunde hoeft van de leerkracht af te komen. Leerlingen kunnen heel veel van elkaar en met elkaar leren. Maar dat moet dan wel goed aangeleerd en gestuurd worden. Er is sprake van een wederzijdse afhankelijkheid tussen leerlingen. Dat betekent dat iedere leerling een bijdrage moet leveren om samen tot een goed eindproduct te komen. Aan alle leerlingen leren we hoe je iemand kunt helpen en hoe je hulp kunt vragen. Meeliften wordt tot een minimum beperkt. Wij leren om te reflecteren op het eigen werk en het eigen gedrag. Wij doen dit door reflectie-/begeleidingsgesprekken te voeren. Uiteraard geldt samenwerken ook voor het team. Het is vanzelfsprekend, dat we gebruik maken van elkaars kennis en talenten, maar ook dat we problemen met elkaar onder de loep nemen. We proberen aan de hand van een item waar we mee aan de slag zijn gegaan ook bij elkaar te gaan kijken hoe dat in de praktijk vorm krijgt. Door ons onderwijs in te richten met units, waar meerdere medewerkers werken, kun je niet meer om intensieve samenwerking op de werkvloer heen. Zowel onderwijsinhoudelijke zaken als leerlingbegeleiding worden elke dag aan de orde gesteld. Zo zetten we één lijn uit en kunnen we van elkaar op aan, om het beste uit het kind te halen.

13 Ontplooien: Tot slot willen we zowel de leerkrachten als de leerlingen alle kansen bieden om zich te ontplooien, voor zover dat binnen onze mogelijkheden ligt. De leerkrachten schrijven een persoonlijk ontwikkelingsplan, waarin afspraken met de directie worden gemaakt over de te verwachten persoonlijke ontwikkelingen, gerelateerd aan de schooldoelen. In het schooljaar worden de gedragsindicatoren opnieuw vastgesteld: welke vaardigheden moeten onze medewerkers in huis hebben? De leerkrachten richten zich ook op een vakgebied. Er is gekozen voor een vakgebied waarvoor men talent heeft en affiniteit om dit talent in de zetten voor de hele school. Voor de leerlingen betekent dit dat het onderwijs een rijk scala van ontplooiingsmogelijkheden zal bieden. Zo proberen we talenten te benutten van kinderen en kinderen kennis te laten maken met zaken buiten het gewone klassengebeuren. Elke groep gaat elk jaar op stap om te leren wat er in de praktijk te zien en te beleven valt. Binnen het reguliere lesprogramma worden leerlingen voor de basisvaardigheden ingedeeld op 3 niveaus. 1 Ster leerlingen maken de minimale basisstof, vaak met extra begeleiding, 2 ster leerlingen maken alle basisstof, 3 ster leerlingen maken moeilijkere opgaven, vaak grotendeels zelfstandig. Voor leerlingen die voldoen aan vastgestelde criteria is er de mogelijkheid om deel te nemen aan de plusklas: eenmaal per week werken zij aan een thema, waarbij vaardigheden als onderzoeken en presenteren aan bod komen. Vanuit de visie is er een duidelijke richting bepaald, waarin we het onderwijs de komende periode verder willen ontwikkelen. Op de eerste plaats is het van groot belang om de basisvaardigheden onder de loep te nemen. We hebben met elkaar resultaatafspraken gemaakt en we werken hard aan het behouden of verbeteren hiervan. Daarvoor is een deskundig team nodig. De gelden die beschikbaar gesteld zijn door de overheid in de vorm van de prestatiebox zullen we hier zeker voor gebruiken. We zetten in op teamscholing. Op diverse studiemiddagen bekijken we samen wat de resultaten zijn en hoe we onze zorgleerlingen het best kunnen helpen. We zijn bezig met een tweejarig traject groepsplannen maken, waarin we alle zorgactiviteiten samenbundelen. We leren veel van elkaar en roepen soms expertise van buitenaf in om ons verder op weg te helpen. Om te werken aan de zelfstandigheid van leerlingen en aan het gevoel voor samenwerking en verantwoordelijkheid heeft de school de volgende doelstellingen: de zelfstandigheid van de leerlingen bevorderen; (b.v. werkwijzer) het ontwikkelen van sociale vaardigheden; het omgaan met zelfredzaamheid; het komen tot samenwerking; (b.v. samenwerken op het leerplein) het leren kiezen en daarvoor verantwoording dragen; (b.v. werk plannen en corrigeren) het aanleren van een kritische houding; (corrigeren, zelf beoordelen) het bijbrengen voor verwondering voor mens en natuur; respect hebben voor het anderszijn ; nieuwsgierig maken voor andere culturen; de maatschappelijke verantwoording voor het milieu leren kennen; leren vertrouwen te hebben in de toekomst en geloven in eigen kunnen. 2.2 De kwaliteit van ons onderwijs. Werkend vanuit deze visie willen we ervoor zorgen dat Sint Anna een kwalitatief goede school is. Op velerlei gebieden zijn we bezig om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van ons onderwijs op een hoog peil komt en blijft. Op schoolniveau worden er resultaatafspraken gemaakt voor de basisvaardigheden. Verder wordt er bekeken wat de speerpunten voor een jaargroep zijn. Op basis van deze gegevens wordt er een lijst gemaakt waarop aangegeven wordt voor welke leerlingen er een plan van aanpak komt en welke leerlingen extra aandacht krijgen volgens een groepsplan. De ouders

14 worden op de hoogte gebracht van de plannen en veelal zijn de plannen tijdens het maken met de ouders doorgesproken. Tweemaal per jaar analyseren we met het hele team de resultaten van de school en bekijken we waar we het accent op moeten leggen, schoolbreed. Op dit moment ligt het accent op spelling en begrijpend lezen. De aandacht voor de leerlingen wordt geëvalueerd met de IB-er. Per jaar zijn er 4 momenten dat de IB-er in de groep komt en daarna met de leerkracht alle leerlingen die zorg behoeven doorneemt. Voor de kinderen waar een plan voor geschreven is, is er elke 6 tot 8 weken een evaluatie van de doelstellingen. Die evaluaties worden ook met ouders doorgesproken, zodat zij altijd op de hoogte zijn van de stand van zaken. Om het procesmatig werken goed in beeld te krijgen nemen we deel aan diverse peilingen en feedbackmomenten. We werken met een tevredenheidpeiling, een risico-inventarisatie en een enquête voor de onderwijsvernieuwing. De deskundigheidsbevordering van medewerkers krijgt vorm binnen de gesprekkencyclus. Hierin komen de gedragsindicatoren aan bod en wordt bekeken welke persoonlijke ontwikkeling er van de medewerker wordt verwacht. Er zijn minimaal twee maal per jaar gesprekken met de directie over de persoonlijke ontwikkeling en het functioneren van medewerkers. Om een goed beeld te krijgen van de kwaliteit op de school, hecht het bestuur veel waarde aan het oordeel van de directe gebruikers: de ouders, de leerlingen en het personeel. Het bestuur laar daarom vierjaarlijks op al haar scholen een kwaliteitsonderzoek houden. Dit onderzoek vindt plaats door middel van een tevredenheidspeiling (Scholen met succes). Tenslotte is ook de onderwijsinspectie op dit terrein actief en rapporteert over haar bevindingen aan het bestuur en aan de school. 2.3 De katholieke identiteit. Bij de opvoeding van kinderen krijgt men vroeg of laat te maken met zaken rond geloof en kerk, want dit terrein is ook een onderdeel van ons leven en onze samenleving. Als ouders voor een katholieke school kiezen, mogen zij verwachten dat de school uitgaat van de christelijke normen en waarden. Bij het katholiek onderwijs gaat het om leven in de geest van het evangelie. Omdat dit in deze tijd niet altijd even gemakkelijk is om over te dragen aan kinderen, hebben we met alle scholen van de stichting een canon geschreven: een soort raamwerk waar binnen de school aangeeft hoe zij met het katholieke geloof om gaan en dit uit zullen dragen. In de canon staat voor onze school: Leerkrachten onderschrijven de uitgangspunten van de canon en handelen hiernaar. In alle groepen worden er Bijbelverhalen verteld aan de kinderen. Dit is voor ons een uiting van de katholieke identiteit en een vorm van cultuur- en kennisoverdracht. Wij staan open voor momenten van bezinning aan de hand van een overweging. Kinderen komen regelmatig in aanraking met vieringen. Zeker Kerst en Pasen zijn voor ons aanleiding om uitgebreid stil te staan bij het leven van Jezus en hier in een viering met de hele school aandacht aan te schenken. We besteden aandacht aan het vak godsdienst. De Christelijke tradities krijgen een plaats in het lesprogramma. We staan open voor andere religies en besteden aandacht aan de wereldgodsdiensten. Misschien voor de kinderen van onze school minder vanzelfsprekend, maar daarom is het van groot belang hen te leren dat elk mens recht heeft om trouw te zijn aan zijn of haar eigen traditie. Kinderen moeten leren omgaan met deze andere culturen omdat we er van overtuigd zijn dat verdraagzaamheid de voorwaarde is tot vrede.

15 We hebben een open houding naar de kerk en de parochie. We blijven met elkaar in gesprek en ondersteunen elkaar waar het kan. Denk hierbij aan de communie, het vormsel, gezinsvieringen, vastenproject en het Driekoningen-zingen. Alle kinderen zullen minimaal eenmaal per jaar de kerk bezoeken, niet altijd in het kader van het bijwonen van een viering. Dit is een onderdeel van het programma van de school en derhalve voor alle leerlingen verplicht. 2.4 De veilige school. We proberen onze school tot een plek te maken die veilig is voor iedereen. Een plek waar de kinderen zich thuis voelen en als het nodig is, worden beschermd. Een aantal regels en afspraken is daarbij van belang: Voor de hele school gelden er regels omtrent het omgaan met elkaar en het omgaan met de omgeving. We hebben 8 schoolregels, die elk jaar aan het begin van het schooljaar met de leerlingen worden besproken. In de loop van het schooljaar zijn de 8 regels ook gekoppeld aan de thema s van de methode Leefstijl, zodat elke regel nogmaals aan bod komt. Met het team wordt er regelmatig gesproken over het omgaan met elkaar. Leerlingen met leerkrachten, leerkrachten met leerlingen en leerlingen onder elkaar. Het team heeft een jaar lang als ondersteuning deelgenomen aan de Pedagogisch Tact vanuit het NIVOZ. In de groep worden met de leerlingen samen regels vastgesteld en gedrag afgesproken, waar ze zich in de school en op de speelplaats aan moeten houden. Wie zich buiten niet aan de regels houdt krijgt één waarschuwing. Daarna wordt de leerling naar binnen gestuurd. Voordat de leerling de groep in mag, wordt er eerst door de betreffende leerkracht met de leerling gesproken. Er wordt veel aandacht besteed aan het voorkómen en het oplossen van conflicten. Pesten wordt niet getolereerd. Voor pestgedrag is een protocol opgesteld. Zaken die niet in orde zijn, worden gemeld bij en behandeld door de directeur of de interne vertrouwenspersoon. Weglopen van school mag nooit. Ook al ben je boos, dan blijf je altijd op het terrein van de school. Wie wegloopt krijgt straf. Als een leerling toch wegloopt, is het voor het team onmogelijk om een grote zoekactie te starten, omdat we ook de verantwoordelijkheid hebben voor de andere leerlingen. We zullen op dat moment 112 inschakelen. We proberen de school er van binnen en van buiten netjes en overzichtelijk te laten uitzien. Een goede ordening en indeling van het groepslokaal, het leerplein en de overige ruimtes en het speelterrein zijn van belang voor de veiligheid. Voor de fysieke veiligheid is een arbo-coördinator aangesteld. Hij/zij houdt ondermeer toezicht op: De veiligheidsrisico s in en rond het schoolgebouw en het speelterrein. Via een checklist worden de veiligheidsvoorzieningen jaarlijks gecontroleerd. De bedrijfshulpverlening (BHV). De school heeft een aantal opgeleide BHV-ers in huis, die snel kunnen optreden bij ongelukken en calamiteiten. Elk jaar wordt er geoefend in en om het schoolgebouw om, indien nodig, snel en efficiënt te kunnen ontruimen. De speeltoestellen. Voor de controle op de speeltoestellen wordt een professioneel bedrijf ingeschakeld door de gemeente.

16 Hoofdstuk 3 Onderwijsinhoudelijk 3.1 Het onderwijsleerproces. Onze school gaat uit van de doelstellingen van het onderwijs volgens de Wet op het Primair Onderwijs. Het uitgangspunt van ons onderwijs is: het aanleren van basisvaardigheden en het onderwijzen van wereldoriënterende vakken en expressievakken. Hiervoor gebruiken we moderne methoden die aan de kerndoelen voldoen. Aanvankelijke lezen Veilig Leren Lezen Rekenen Wereld in getallen Voorgezet lezen Leesparade Taal en spelling Taal actief Begrijpend lezen Nieuwsbegrip XL Woordenschat Taal actief Taal en rekenen bij Schatkist Schrijven Pennenstreken de kleuters Sociaal emotionele Leefstijl Aardrijkskunde Wereld van verschil ontwikkeling Engels Take it easy Geschiedenis Tijdstip Verkeer Verkeerskranten Biologie Argus Cloe Omdat we een kleine school zijn, zitten er meer jaargroepen bij elkaar in de basisgroep. Elke basisgroep heeft een vaste leerkracht die verantwoordelijk is voor het algemeen welbevinden van kinderen en het coördineren van gegevens over een leerling. Meerdere basisgroepen behoren tot een unit: een organisatorische eenheid waarbinnen het onderwijs plaats vindt. Binnen de unit heeft elke medewerkers zijn taken en verantwoordelijkheden en zijn leerkrachten verantwoordelijk voor een vast vakgebied. Het onderwijs voor dat vak wordt dus aan meerdere jaargroepen gegeven door dezelfde leerkracht. Hoewel we zittenblijven proberen te voorkomen, kan het toch gebeuren dat bepaalde leerlingen een aangepast programma krijgen aangeboden of aansluiten bij een andere jaargroep. We spreken dan het liefst van verlengde school/leertijd. Dit komt vooral voor in de onder -en middenbouw. Uiteraard gebeurt zoiets altijd in samenspraak met de ouders. Hoewel onze meeste aandacht is gericht op de cognitieve ontwikkeling (het overdragen van kennis en zelfstandig kritisch en creatief denken bevorderen) worden ook andere ontwikkelingsvormen niet vergeten. We denken daarbij aan: sociaal emotionele ontwikkeling; creativiteitsontwikkeling; sociale redzaamheid; ontwikkelen van normen en waarden Tijdens het lesgeven zijn wij ons bewust van de 21 e century skills. De vaardigheden die daarbij beschreven zijn worden door ons aangeleerd bij alle vakken: samenwerken, communiceren, creativiteit gebruiken, ICT geletterd zijn, een probleem oplossend vermogen hebben, kritisch kunnen denken, beschikken over sociale en culturele vaardigheden

17 3.2 Resultaten van het onderwijsleerproces. Als we denken aan onderwijsresultaten, dan denken we vaak aan toetsuitslagen. Maar voor ons is dat maar een onderdeel van het geheel. Het volgen van de ontwikkeling van onze leerlingen begint al in groep 1/2. Wij observeren de leerlingen van groep 1/2 tijdens hun dagelijkse werkzaamheden in de groep. De leerkrachten hebben duidelijke doelen opgesteld voor deze leerlingen. We noemen dit: tussendoelen taal/geletterdheid en tussendoelen rekenen. In het aanbod zitten steeds bewust een aantal van deze doelen verwerkt. Zo kunnen we per thema goed in de gaten houden, of leerlingen bepaalde doelen beheersen. En weten we dat alle doelen per schooljaar aan bod komen. Zo kunnen we het aanbod van elke dag afstemmen op de ontwikkeling van een kind. Wij maken bij groep 1 en 2 ook gebruik van de observatiemethode KIJK. Met KIJK kunnen we het proces van ontwikkeling van de leerlingen volgen, omdat heel duidelijk omschreven is wat leerlingen op een bepaalde leeftijd zouden moeten kunnen. Zo signaleren we eventuele problemen. De resultaten van de observaties worden met de ouders besproken. In alle groepen wordt de ontwikkeling van leerlingen gevolgd. Dit gebeurt aan de hand van: * vrije observaties (spelen, omgang met anderen enz.) * vakgerichte observaties (werkhouding, zelfstandigheid, taakaanpak enz.) * het afnemen van methode gebonden toetsen en niet methodegebonden toetsen. Een leerkracht weet wat leerlingen aan het eind van het schooljaar zouden moeten beheersen. Het kan natuurlijk voorkomen dat de resultaten voor een leerling niet worden gehaald. Ieder kind is immers uniek en je kunt niet overal even sterk in zijn. Op dat moment gaan we kijken wat de leerling en de leerkracht nodig hebben om de resultaten wel te halen. Maar gaan we ook met ouders in gesprek over de ontwikkeling van hun kind. Er kan dan een plan van aanpak worden gemaakt of de zorg wordt opgenomen in de groepsplannen. Om ouders inzicht te geven in de vorderingen van hun kind, worden de grafieken van de Cito scores opgenomen in de rapporten. Zo hebben leerkracht en ouders een beeld van de ontwikkelingsgroei die de leerling doormaakt. Als dan toch blijkt dat de ontwikkeling van een kind niet verloopt zoals de norm, dan wordt er een ontwikkelingsperspectief opgesteld. Het ontwikkelingsperspectief (OPP) is een format waarbij een leerling niet alleen gevolgd wordt in zijn of haar ontwikkeling, maar waarmee ook duidelijk kan worden gemaakt wat wij als school met een leerling denken te kunnen bereiken aan het eind van de basisschoolperiode. Cito-resultaten groep 8: Eindcito ,5 534,1 534,7 534,7 534,0 Uitstroomgegevens Aantal leerlingen Opleiding Richting Spec.VO VMBO Praktijkonderwijs Basis/kadergerichte leerweg 1 Kaderberoepsgerichte leerweg Gemengd/theoretische leerweg 1 5 Theoretische leerweg Theoretische leerweg/havo HAVO HAVO/VWO VWO VWO 2 VWO TTO 1 Gymnasium 1 1 TOTAAL

18 Toetsresultaten op zich zeggen iets over een niveau, maar niets over de inspanningen van leerlingen en leerkrachten. 3.3 Voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Het belang van de vroege kinderjaren voor ontwikkelingskansen en maatschappelijke participatie kan moeilijk worden overschat. In die jaren vindt de snelste ontwikkeling (motorisch, cognitief, sociaal-emotioneel) plaats en blijken in de praktijk ook aanzienlijke verschillen in de ontwikkeling van de kinderen te ontstaan. De kwaliteit van de opvoedingsomgeving en de communicatie met kinderen is van grote invloed op de individuele ontwikkeling. VVE speelt hier een belangrijke rol. Doel van VVE is de taal en ontwikkelingsachterstand bij kinderen te voorkomen, dan wel zo snel mogelijk aan te pakken. Daarom is een belangrijk element van VVE dat de aanpak al start voordat kinderen in het basisonderwijs beginnen. Vervolgens ontstaat een doorlopende leerlijn van voorschools (bijvoorbeeld peuterspeelzaal) naar vroegschools (groep 1 en 2 van het basisonderwijs). De VVE groep in Gilze en Rijen is mede gericht op het vormgeven van deze doorlopende leerlijn. In deze werkgroep zitten vertegenwoordigers van de gemeente, het onderwijs, peuterspeelzalen, kinderdagverblijven, onderwijsbegeleiding en consultatiebureau. Voorschoolse educatie is bestemd voor doelgroepkinderen van 2 tot 4 jaar en wordt binnen de gemeente Gilze en Rijen verzorgd op een peuterspeelzaal. Hiervoor zijn de gemeenten verantwoordelijk. Vroegschoolse educatie is bestemd voor doelgroepkinderen van 4 en 5 jaar en wordt verzorgd in groep 1 en 2 van een basisschool. Hiervoor zijn de scholen verantwoordelijk. Scholen krijgen een eigen budget voor het realiseren van de vroegschoolse educatie. De doelgroepkinderen in de voorschoolse periode dienen in ieder geval gedurende 12 maanden minimaal 10 uur per week deel te nemen aan voorschoolse educatie. Gemeenten en basisscholen zijn vrij om een keuze te maken uit een bepaald VVE-programma. In Gilze en Rijen wordt gewerkt met Taallijn VVE, UK & PUk en Piramide. Doelgroep De doelgroepkinderen in de eerste twee groepen van het basisonderwijs zijn kinderen met een leerlinggewicht, als bedoeld in de wet. In de peuterspeelzalen wordt het begrip leerlinggewicht in beginsel ook gehanteerd. De gemeente Gilze en Rijen heeft ervoor gekozen om naast het criterium leerlinggewicht voor de voorschoolse periode ook het criterium risicokind te definiëren. Daarmee sluiten wij aan op de indicatie van achterstanden die de Jeugdgezondheidszorginstellingen hanteren. Overdracht naar de basisschool Als een kind in de voorschoolse periode een VVE of zorgaanbod heeft gehad is het belangrijk dat (indien nodig) dit vervolgd wordt op de basisschool. Er zijn daarom binnen de gemeente Gilze en Rijen samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de voorschool en de basisschool (vroegschool). Kinderen worden middels een overdracht formulier overgedragen aan de basisschool. Dit overdacht formulier wordt niet alleen gebruikt bij doelgroepkinderen. Alle kinderen vanuit peuterspeelzaal en/of kinderdagverblijf worden middels dit overdracht formulier aan de basisschool overgedragen,. Zo kan de school zien hoe de ontwikkeling verliep op de voorschool en samen met ouders de begeleiding van het kind voortzetten. Indien er in de voorschool zorgen waren kan er voor gekozen worden om naast de papieren overdracht een gesprek te plannen, de zogenaamde warme overdracht.

19 3.4 Regels en richtlijnen omtrent leven met en naast elkaar. De school werkt constant aan het opstellen van regels en richtlijnen om de omgang met elkaar zo goed mogelijk te laten verlopen. De school kent schoolregels, procedures en protocollen. Soms is een protocol opgesteld voor alle Nuwelijn scholen, soms is een protocol schoolspecifiek. U kunt denken aan: veiligheid en vervoer van leerlingen, pestprotocol, protocol klassenouder, protocol schorsen en verwijderen, protocol medisch handelen. Dit zijn enkel een aantal voorbeelden van protocollen die u op de website terug kunt vinden. Een samenvatting van het pestprotocol vindt u hieronder. Pesten. (samenvatting van het totale protocol) Dit protocol is een vastgelegde wijze waarop we het pestgedrag van kinderen benaderen. Via dit protocol wil de school alle betrokkenen op de ernst van pesten wijzen en daarnaast zowel handreikingen geven om te werken aan een veilige school als een stappenplan bieden bij systematisch pestgedrag. We spreken van pestgedrag als een leerling zich ongelukkig voelt omdat hij of zij stelselmatig geconfronteerd wordt met vervelend of agressief gedrag of buitengesloten wordt van de sociale groep. De inzet van het pestgedrag is altijd macht door intimidatie. Leerkrachten dienen ook alert te zijn op andere pestvormen, zoals online-pesten. Veel leerlingen praten hier niet over en ouders houden soms onvoldoende toezicht op het gedrag van hun eigen kind en dat van anderen op de computer. Uitgangspunten bij ons pestprotocol 1. Als pesten en pestgedrag plaatsvindt, ervaren we dat als een probleem op onze school voor zowel de gepeste leerling, de pester, de groep leerlingen daar om heen, de leerkrachten en de ouders. 2. De school heeft de verplichting zich in te spannen om pestgedrag te voorkomen en aan te pakken door het scheppen van een veilig pedagogisch klimaat waarbinnen pesten als ongewenst gedrag wordt ervaren en niet wordt geaccepteerd. 3. Leerkrachten en andere betrokkenen moeten tijdig alert zijn op pestgedrag in algemene zin. Indien pestgedrag optreedt, moeten leerkrachten en andere betrokkenen duidelijk stelling en actie ondernemen tegen dit gedrag. De verantwoordelijkheid blijft te allen tijde liggen bij de leerkrachten. 4. Incidenten waarbij gepest wordt, worden door de leerkracht bij de ouders van de pester en de gepeste leerling gemeld. 5. Wanneer pesten, ondanks alle inspanningen weer optreedt, voert de school de uitgewerkte procedure uit. Pestprotocol van St. Annaschool: Het pestprotocol vormt de verklaring van de leerkrachten, de ouders en andere betrokkenen bij de school, waarin is vastgelegd dat men pestgedrag op school niet accepteert en volgens een vooraf bepaalde handelwijze gaat aanpakken. Iedereen op de St. Annaschool onderschrijft het pestprotocol, ook ouders conformeren zich hieraan. Om welke maatregelen gaat het? De groepsleerkracht neemt de volgende maatregelen om pestgedrag te voorkomen: Bespreek aan het begin van het schooljaar met de leerlingen de afspraken en regels in de klas. Het onderling plagen en pesten wordt benoemd en besproken in alle groepen van de school. In elke groep is op het lesrooster terug te vinden op welk tijdstip in de week hiervoor tijd is vrij gemaakt. Als er aanleiding toe is, wordt er nogmaals expliciet aandacht geschonken aan pestgedrag. Spreek leerlingen aan op hun gedrag. Geef de leerlingen mogelijkheden om (anoniem, bijvoorbeeld via een brievenbus ) pestgedrag te melden. Sta ook open voor meldingen van ouders.

20 Laat merken dat de school pesten als een probleem ziet, en het niet accepteert. Laat merken dat jij als leerkracht serieus omgaat met pestgedrag. Werk aan een positieve sfeer in de groep. Indien er systematisch pestgedrag wordt gesignaleerd wordt de volgende procedure in werking gesteld: 1. Een ieder draagt de verantwoording alle leerlingen in alle gevallen op ongewenst (pest) gedrag te wijzen en stelling te nemen tegen dit pestgedrag. Meld pestgedrag bij de verantwoordelijke groepsleerkracht of bij de vertrouwenspersoon in de school. 2. Als er sprake is van incidenteel pestgedrag binnen de groep dan wordt dat met de betrokken leerlingen besproken door de groepsleerkracht. Er wordt ook een gesprek gehouden met de pester en gepeste, om kinderen de kans te geven hun gevoelens te verwoorden en te begrijpen wat hun gedrag bij de ander te weeg heeft gebracht. Van alle gesprekken worden aantekeningen gemaakt in Parnassys. Pestincidenten worden gemeld bij de betrokken ouders. 3. Indien er sprake is van herhaald pestgedrag worden de ouders van de pester uitgenodigd voor een gesprek op school, samen met de pester door de groepsleerkracht. Aan het eind van dit oudergesprek worden de afspraken met de pester uitdrukkelijk doorgesproken en vastgelegd in een verslag. 4. In het verslag wordt tevens een afspraak opgenomen voor een vervolggesprek met de ouders. De ouders van het gepeste kind worden uitgenodigd voor een gesprek om hen in te lichten over de gemaakte afspraken. De directie wordt ingelicht over de inhoud van de gesprekken. 5. De directie en het team worden altijd op de hoogte gesteld van pestgedrag, zodat iedereen er alert op kan reageren. Als het probleem zich toch blijft herhalen meldt de leerkracht dit gedrag aan de directeur van de school. 6. De directie roept de ouders van de pester op school voor een gesprek. Ook het kind kan in dit gesprek betrokken worden. De directie legt dit gesprek vast. 7. Alles wordt zorgvuldig gedocumenteerd. Als het gedrag van de pester niet aanzienlijk verbetert en/ of de ouders van het kind werken onvoldoende mee om het probleem aan te pakken kan de directie overgaan tot bijzondere maatregelen: isoleren van de pester of een tijdelijke schorsing. 3.5 Burgerschapsvorming. Burgerschap in een democratische samenleving Bij burgerschap gaat het om samen leven. Samen leven in een omgeving, een plaats en een maatschappij met andere mensen die je niet altijd kent en waar je je niet per se mee verbonden voelt. Burgerschap gaat over kennis van onze politieke instituties, de spelregels die worden gehanteerd en het gedrag dat daarbij past. In een samenleving met veel diversiteit en dynamiek is een stevig besef van deze spelregels cruciaal. Fundamentele waarden, neergelegd in onze Grondwet en de universele mensenrechten, zoals vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst, gelden altijd, overal en voor iedereen, ongeacht achtergrond, levensovertuiging of afkomst. Ze vormen het fundament van onze democratische samenleving. Daarom is het belangrijk dat al onze kinderen, of ze nu in Nederland geboren en getogen zijn of als nieuwkomer in Nederland opgroeien, een goed begrip en besef hebben van onze fundamentele waarden.

21 Burgerschap in het onderwijs Het onderwijs heeft een belangrijke taak, in het overbrengen van waarden. Gelijkwaardigheid en vrijheid hebben pas betekenis als we weet hebben van verschillen tussen mensen; andermans idealen, geaardheid of cultuur kunnen respecteren; en kennis opdoen over de positie die je als burger in een democratie hebt. Het onderwijs moet kinderen leren reflecteren op hun eigen idealen en die van anderen. Om een actieve bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappij en daartoe ook bereid te zijn is het van belang dat je weet wie je bent en waarvoor je staat. Het onderwijs heeft daarmee ook een belangrijke taak bij zelfontplooiing en de ontwikkeling van eigen waarden en normen van leerlingen. De sociale en maatschappelijke ontwikkeling van kinderen en het actief tegengaan van antisociaal gedrag zoals pesten, geweld, antisemitisme of andere vormen van discriminatie, is een gedeelde verantwoordelijkheid van ouders, het onderwijs en de sociale omgeving van de leerlingen. Scholen en leraren hebben hierin een belangrijke rol. In de eerste plaats in het overbrengen van kennis over de democratische rechtsstaat en het uiten van de waarden in de lessen. In de tweede plaats in het leveren van een bijdrage in het stimuleren van het gedrag dat daarbij past. Burgerschapsvorming op St. Anna Wanneer we kijken naar burgerschapsvorming op St. Anna, dan zijn er een aantal uitgangspunten: 1. de burgerschapsvorming moet aansluiten op de visie van de school 2. de burgerschapsvorming bestaat uit een goede kennisbasis en een goede sociale basis 3. de burgerschapsvorming is geen apart vakgebied 4. de burgerschapsvorming is terug te vinden in alle groepen Risico inventarisatie: Onze kinderen zijn leergierig en hebben hun specifieke voorkeuren en interesses. De gemeenschap biedt hen een veilige en beschermde plek om op te groeien, maar dat impliceert wel, dat de kinderen een beperkte wereld om zich heen hebben. Hun wereld lijkt kleiner dan die van kinderen die opgroeien in de stad. De mogelijkheden na school zijn in het dorp beperkt. Doordat generatie op generatie onze school bezoekt en er minder nieuwkomers van buitenaf in het dorp komen wonen, zie je dat er weinig nieuwe invloeden zijn. De leerlingen van de school zijn geen afspiegeling van de Nederlandse bevolking. Hierdoor komen kinderen niet vanzelf in aanraking met andere culturen. Als school zien we hier een taak weggelegd: kinderen in contact brengen met dingen die ze niet in het dorp zullen vinden, met andere culturen en gebruiken, gewoon met de wereld van buiten het dorp. De burgerschapsvorming bestaat uit een goede kennisbasis en een goede sociale basis. Bij burgerschapsvorming is een goede kennis van zaken van belang. Die kennis omvat in ieder geval: - Nederlandse staatsinrichting, staatsvormen, democratie - achtergronden van verschillende culturen - kennis van geestelijke stromingen - kennis van waarden en normen en sociale integratie Bij burgerschapsvorming is een goede sociale basis van belang. Hieronder verstaan we: - sociaal vaardig zijn, waaronder we verstaan: samenwerken, zelfstandig werken, initiatief tonen, verantwoordelijk zijn, rekening houden met een ander en om kunnen gaan met conflicten. - goede communicatieve vaardigheden Burgerschapsvorming is geen apart vakgebied. Burgerschapsvorming is verweven in het totale onderwijs. Als het gaat om kennis overdragen, dan zien we burgerschap terug in vakken als geschiedenis, aardrijkskunde en catechese. Als het gaat om de sociale vaardigheden en communicatieve vaardigheden is er een verwevenheid door de dag

Schoolgids

Schoolgids Schoolgids 2016-2018 Inhoudsopgave schoolgids 2016-2018 Voorwoord Hoofdstuk 1 De school, algemene gegevens 1.1 De naam en de plaats van de school 1.2 Een korte geschiedenis van de school 1.3 De richting

Nadere informatie

Pesten binnen een Vreedzame school

Pesten binnen een Vreedzame school Pesten binnen een Vreedzame school Inleiding ICBS Statenkwartier wil de leerlingen een veilig pedagogisch klimaat bieden, waarin zij zich op een prettige en positieve wijze kunnen ontwikkelen. De leerkrachten

Nadere informatie

7.2 Informatievoorziening aan ouders over het onderwijs en de school

7.2 Informatievoorziening aan ouders over het onderwijs en de school 7. DE OUDERS 7.1 Het belang van betrokkenheid van ouders Zoals al eerder beschreven vinden wij de betrokkenheid van ouders bij onze school van groot belang. Met name naar de pedagogische kant (sociaal-emotioneel,

Nadere informatie

Wereldoriëntatie. Wijzer door het verkeer. De kinderen in groep 7 nemen deel aan het verkeersexamen.

Wereldoriëntatie. Wijzer door het verkeer. De kinderen in groep 7 nemen deel aan het verkeersexamen. Onderwijsinhoud Activiteiten in de onderbouw Spelen is nog heel belangrijk voor de kleuters. De kinderen in groep 1 leren wat het is om de hele dag in een groep te zijn en wat de school allemaal van hen

Nadere informatie

GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN

GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN Hoe zien wij het graag ALGEMENE AFSPRAKEN 1.1 De school is een veilige school... We willen een school zijn waar kinderen, ouders/verzorgers en leerkrachten zich op

Nadere informatie

3 De visie van de Prinses Julianaschool

3 De visie van de Prinses Julianaschool 3 De visie van de Prinses Julianaschool 3.1 Visie op het onderwijs De missie: Prinses Julianaschool, school voor geborgenheid, (basis)kennis en zorg. De Prinses Julianaschool biedt kinderen een veilige

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

Juni Inhoudsopgave

Juni Inhoudsopgave Pestprotocol 1 Juni 2010 Inhoudsopgave A. Pestprotocol B. Waarom een pestprotocol? C. Uitgangspunten D. Preventieve maatregelen E. Repressieve maatregelen F. De concrete pedagogische invulling Omwille

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Basisschool 't Maxend, Nistelrode, Ouders

Basisschool 't Maxend, Nistelrode, Ouders Basisschool 't Maxend, Nistelrode, Ouders Aantal respondenten: 134 14-11-2010 Basisschool 't Maxend, Nistelrode, Ouders 1 / 9 Welkomstblad Fijn dat u mee wilt werken aan dit onderzoek. De vragen gaan over

Nadere informatie

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP & Sociale Integratie Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Visie op actief burgerschap & sociale integratieactie Hoofdstuk

Nadere informatie

Pestprotocol PCBS Willem van Oranje

Pestprotocol PCBS Willem van Oranje Pestprotocol PCBS Willem van Oranje Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en

Nadere informatie

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol)

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol) ANTI PEST PROTOCOL Er gelden drie uitgangspunten: n 1. Wij gaan met respect met elkaar om. 2. Wij pesten niet. 3. Wij accepteren niet dat er gepest wordt. Pesten op school. Hoe gaan we hier mee om? Pesten

Nadere informatie

Anti-pestbeleid KW-school

Anti-pestbeleid KW-school Anti-pestbeleid KW-school Uitgangspunt: Wij willen een school zijn, waar kinderen samen spelen, samen leren, samenwerken en waar ieder kind zich veilig voelt. Dat betekent dat pestgedrag bij ons op school

Nadere informatie

bs Den Krommen Hoek Pestprotocol Protocol gewenst gedrag.

bs Den Krommen Hoek Pestprotocol Protocol gewenst gedrag. bs Den Krommen Hoek Pestprotocol Protocol gewenst gedrag. Ontwikkeling. Met dit protocol geven wij aan, hoe wij aankijken tegen pestgedrag en hoe wij er op een positieve manier om gaan. Vanaf augustus

Nadere informatie

Protocol. verlengen - doubleren - versnellen

Protocol. verlengen - doubleren - versnellen Protocol verlengen - doubleren - versnellen 0 Protocol verlengen - doubleren - versnellen Vooraf In de wet op het onderwijstoezicht wordt gesteld dat het onderwijs afgestemd moet worden op de voortgang

Nadere informatie

Wanneer een leerling regelmatig ongewenst gedrag vertoond gaan we over tot stap 2.

Wanneer een leerling regelmatig ongewenst gedrag vertoond gaan we over tot stap 2. Protocol Gedrag van leerlingen Datum September 2014 Doel protocol Om duidelijkheid te scheppen voor leerling, leerkracht en ouders over welke stappen worden ondernomen bij ongewenst gedrag. Verantwoordelijke

Nadere informatie

Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen

Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen 1. Plagen en pesten Het verschil tussen plagen en pesten is duidelijk aan te geven. Bij plagen is sprake van incidenten. Pesten gebeurt systematisch. Een definitie

Nadere informatie

Gemiddelde. BOp school komt mijn kind in aanraking met maatschappelijke en actuele thema's (onder andere het milieu en de politiek).

Gemiddelde. BOp school komt mijn kind in aanraking met maatschappelijke en actuele thema's (onder andere het milieu en de politiek). Aantal respondenten: 134 Ouders 2012 Onderwijs en leren On Meer on dan Meer dan on Eens? Leerstof en toetsen 3,3 BHet is mij duidelijk wat de school onderwijskundig wil bereiken. 3,5 4 9 37 79 4 BIk ben

Nadere informatie

OUDER-TEVREDENHEIDSENQUETE 2014. Koningin Wilhelminaschool. Hendrik Ido Ambacht

OUDER-TEVREDENHEIDSENQUETE 2014. Koningin Wilhelminaschool. Hendrik Ido Ambacht Koningin Wilhelminaschool Hendrik Ido Ambacht Februari 14 1 Deze tevredenheidsenquete werd eerder afgenomen in. Er waren toen 62 reacties. In totaal legden deze keer 73 respondenten deze enquête af. Dat

Nadere informatie

PESTPROTOCOL (versie april 2014)

PESTPROTOCOL (versie april 2014) PESTPROTOCOL (versie april 2014) Op de Lispeltuut willen wij de kinderen een veilige leeromgeving bieden. Kinderen moeten zich op een prettige en positieve manier kunnen ontwikkelen. Een gevoel van veiligheid

Nadere informatie

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid.

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Een onderwijsprotocol tegen pesten houdt in dat door samenwerking het probleem van het pestgedrag bij kinderen wordt aangepakt. Hiermee willen

Nadere informatie

Even voorstellen. Meneer Bart (b.vandennieuwenhof@skpo.nl) Juf Marjon (m.dozy@skpo.nl) Meneer Maarten (onderwijsassistent)

Even voorstellen. Meneer Bart (b.vandennieuwenhof@skpo.nl) Juf Marjon (m.dozy@skpo.nl) Meneer Maarten (onderwijsassistent) Kernwaarden Kernwaarden Even voorstellen Meneer Bart (b.vandennieuwenhof@skpo.nl) Juf Marjon (m.dozy@skpo.nl) Meneer Maarten (onderwijsassistent) Werkdagen: Bart: maandag dinsdag donderdag vrijdag Marjon:

Nadere informatie

Anti-pestprotocol. Signalen van pesterijen kunnen o.a. zijn:

Anti-pestprotocol. Signalen van pesterijen kunnen o.a. zijn: Anti-pestprotocol Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Wij vinden dit ontzettend vervelend, want ieder kind dat gepest wordt is er één teveel. Het is een probleem dat wij onder ogen zien

Nadere informatie

PROTOCOL GEWENST GEDRAG

PROTOCOL GEWENST GEDRAG PROTOCOL GEWENST GEDRAG 1. WAT DOEN WE OM GEWENST GEDRAG TE BEWERKSTELLIGEN? 1.1 OMGANGSREGELS Onze school heeft algemene omgangsregels geformuleerd, waaraan iedereen zich houdt. De regels benoemen het

Nadere informatie

Zo gaat het in groep 8

Zo gaat het in groep 8 Zo gaat het in groep 8 Sittard, 8 september 2014 Geachte ouders en verzorgers van de Sjtadssjool, Om u een beeld te schetsen over hoe wij werken in groep 8, ontvangt u deze brief met de belangrijkste onderwerpen

Nadere informatie

Onderwijsgemeenschap Titus Brandsma, Hengelo, Ouder vragenlijst oktober 2014 De Akker

Onderwijsgemeenschap Titus Brandsma, Hengelo, Ouder vragenlijst oktober 2014 De Akker Onderwijsgemchap Titus Brandsma, Hengelo, Ouder vragenlijst oktober 2014 De Akker Aantal respondenten: 76 02-10-2015 Onderwijsgemchap Titus Brandsma, Hengelo, Ouder vragenlijst oktober 2014 De Akker 1

Nadere informatie

OBS De Vogels Jac.P. Thijsselaan 69 2341 PM Oegstgeest. PESTPROTOCOL De Vogels

OBS De Vogels Jac.P. Thijsselaan 69 2341 PM Oegstgeest. PESTPROTOCOL De Vogels OBS De Vogels Jac.P. Thijsselaan 69 2341 PM Oegstgeest PESTPROTOCOL De Vogels We willen graag dat alle kinderen op De Vogels zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen

Nadere informatie

Culemborgs VVE beleid 2011-2014

Culemborgs VVE beleid 2011-2014 Culemborgs VVE beleid 2011-2014 Wat is VVE? VVE staat voor voor- en vroegschoolse educatie. VVE is een programmatisch aanbod dat er op gericht is om taal- en ontwikkelingsachterstanden bij kinderen te

Nadere informatie

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Op de Lidwinaschool gelden algemene gedragsregels voor leerlingen, leerkrachten, ouders, schoolleiding en andere medewerkers. Die staan beschreven in een gedragscode.

Nadere informatie

Sociale veiligheid op school

Sociale veiligheid op school Sociale veiligheid op school 1 Inleiding In dit document staat omschreven welk beleid en welke protocollen gehanteerd worden op t Kofschip met betrekking tot de sociale veiligheid. Het is een weerslag

Nadere informatie

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014 Ouderbeleidsplan Sbo de Bonte Vlinder September 2014 1 Inleiding De meerwaarde van een ouderbeleidsplan Een ouderbeleidsplan vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit.

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel St. Jozefschool - 31 oktober 2014

Schoolondersteuningsprofiel St. Jozefschool - 31 oktober 2014 Contactgegevens school Naam St. Jozefschool Straat + huisnummer Walter van Amersfoortstraat 38 Plaats Achterveld Postcode 3791 AR Land Nederland Brinnummer 16VV Telefoon (34)245-1956 E-mailadres info@jozefachterveld.nl

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV)

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV) Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede (excellente) school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken

Nadere informatie

LMC PrO Talingstraat. Pestprotocol

LMC PrO Talingstraat. Pestprotocol LMC PrO Talingstraat Pestprotocol Inhoud 1. Verantwoording Pestprotocol... 3 Doelstelling... 3 2. Preventie... 4 Het pedagogisch klimaat... 4 Preventie programma s... 4 3. Signaleren... 5 Signaleren door

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprotocol Floris Radewijnszschool. Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en

Nadere informatie

Bijlage schoolgids 2014-2015 obs Den Aldenhaag

Bijlage schoolgids 2014-2015 obs Den Aldenhaag Bijlage schoolgids 2014-2015 obs Den Aldenhaag Inhoudsopgave: Organisatie 1.1. Indeling van de groepen 1.2 Personeel Onderwijskundig 2.1 Vreedzame school 2.2. Engels Ouders 3.1 Activiteiten Commissie 3.2

Nadere informatie

Vertrouwd Veilig Verrassend Veelzijdig!

Vertrouwd Veilig Verrassend Veelzijdig! Anti pest protocol Vertrouwd Veilig Verrassend Veelzijdig! Proostdijschool, Mijdrecht Anti pest protocol Visie: De visie ten aanzien van pedagogisch klimaat van de school is: Vertrouwd Veilig, Verrassend

Nadere informatie

Alle kinderen zich in hun basisschoolperiode veilig te laten voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Alle kinderen zich in hun basisschoolperiode veilig te laten voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Pauwenburg 2, 8226 TA Lelystad tel: 0320 258025 www.3sprong.net - school@3sprong.net Pestprotocol Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen zich in hun basisschoolperiode veilig te laten voelen, zodat

Nadere informatie

Gedragscode Basisschool de Odyssee

Gedragscode Basisschool de Odyssee Gedragscode Basisschool de Odyssee 1 Zo gedragen wij ons op de Odyssee Wij zorgen ervoor dat: * Iedereen zich veilig voelt. * Iedereen mee mag doen. * Iedereen erbij hoort. * Iedereen zorgvuldig met elkaars

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Het doel van het pestprotocol is: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Kwaliteitsvragenlijst

Kwaliteitsvragenlijst Samenvatting Kwaliteitsvragenlijst Ouders September 2011 Vragenlijst ingevuld door 79 ouders in september 2011 De ouders geven Octant een 7,2 als algemeen rapportcijfer We scoren het best op: Leer- en

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid Beleid en protocollen OBS De Viermaster Papendrecht 2014-2015 Inleiding In dit document staat omschreven welk beleid en welke protocollen gehanteerd

Nadere informatie

5. Contacten met ouders

5. Contacten met ouders 5. Contacten met ouders 5.1 Hoe wordt u geïnformeerd over ons onderwijs Wij vinden het erg belangrijk om de ouders/verzorgers van de kinderen van onze school goed op de hoogte te houden over ons onderwijs.

Nadere informatie

Pestprotocol van basisschool Olof Palme mei 2016

Pestprotocol van basisschool Olof Palme mei 2016 l o f a l m e Pestprotocol van basisschool Olof Palme mei 2016 Basisschool Olof Palme biedt voor alle kinderen die de school bezoeken een veilige omgeving. Dit betekent dat de school expliciet stelling

Nadere informatie

Gemiddelde. Oneens. Gemiddelde. Oneens

Gemiddelde. Oneens. Gemiddelde. Oneens Aantal respondenten: 231 Ouder(s) 2011 Onderwijs en leren Leerstof en toetsen 3,6 1% 4% 27% 58% 10% B1. Het is mij duidelijk wat de school onderwijskundig wil bereiken. 3,6 1% 4% 27% 65% 3 % (?) B2. Mijn

Nadere informatie

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders.

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders. Versie nov. 2012 Pestprotocol. Inclusief regels en afspraken binnen de school. Wat is pesten? Pesten betekent iemand op een gemene manier lastig vallen: bewust iemand kwetsen of kleineren. Het gebeurt

Nadere informatie

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen:

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen: Doel van dit protocol Kan een kind overgaan naar een volgende groep of blijft het zitten? Met dit protocol willen we ouders informeren hoe wij als school omgaan met de beslissing om een leerling al dan

Nadere informatie

Informatieavond. Groep 4 Welkom

Informatieavond. Groep 4 Welkom Informatieavond Groep 4 Welkom Kernwaarden Even voorstellen Juf Esther Juf Jolanda Werkdagen: Juf Esther: woensdag-donderdag- meeste vrijdagen Juf Jolanda: maandag-dinsdag-enkele vrijdagen Schoolplan 2015-2019

Nadere informatie

Pestprotocol Nutsscholen Oss

Pestprotocol Nutsscholen Oss Pestprotocol Nutsscholen Oss Pestprotocol Nutsscholen Oss, versie 15 november 2013 1 INHOUD Bladzijde: 1. Waarom hanteren wij een pestprotocol 3 2. Op welke wijze wordt in onze school gewerkt aan het voorkomen

Nadere informatie

Protocol doubleren en versnellen

Protocol doubleren en versnellen Protocol doubleren en versnellen Omnis school T Opstapje Van Tilburghstraat 41 4438 AJ Driewegen tel: +31 - (0)113-653010 e-mail: tel. directeur S. Meulblok : 06-10730662 Vooraf In de wet op het onderwijstoezicht

Nadere informatie

Anti-pestbeleid OBS De Schakel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Anti-pestbeleid OBS De Schakel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Anti-pestbeleid OBS De Schakel Dit ANTI-PESTBELEID heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken

Nadere informatie

Protocol. Pestprotocol

Protocol. Pestprotocol Pestprotocol Algemeen Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar

Nadere informatie

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek: een kleine school met een groot karakter! Een school kiezen voor uw kind

Nadere informatie

Basisschool De Kleine Wereld Rapportage ouders/verzorgers

Basisschool De Kleine Wereld Rapportage ouders/verzorgers Tevredenheidsonderzoek Josephscholen 2010 Basisschool De Kleine Wereld Rapportage ouders/verzorgers Ten geleide In de periode van 20 september t/m 10 oktober 2010 werd een tevredenheidsonderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

Medezeggenschapsraad Josephschool Pijnacker. Jaarverslag 2013-2014

Medezeggenschapsraad Josephschool Pijnacker. Jaarverslag 2013-2014 Medezeggenschapsraad Josephschool Pijnacker Jaarverslag 2013-2014 Januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 De medezeggenschapsraad...4 2.1 Doel en bevoegdheden medezeggenschapsraad...4 2.2 Samenstelling

Nadere informatie

Stappenplan grensoverschrijdend gedrag 4 e Montessorischool de Pinksterbloem. Wat verstaan we onder grensoverschrijdend gedrag?

Stappenplan grensoverschrijdend gedrag 4 e Montessorischool de Pinksterbloem. Wat verstaan we onder grensoverschrijdend gedrag? Stappenplan grensoverschrijdend gedrag 4 e Montessorischool de Pinksterbloem Wat verstaan we onder grensoverschrijdend gedrag? Fysieke agressie of geweld: Het uitoefenen van elke vorm van feitelijk geweld

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel Joost van den Vondelschool - 19 november 2014

Schoolondersteuningsprofiel Joost van den Vondelschool - 19 november 2014 Contactgegevens school Naam Joost van den Vondelschool Straat + huisnummer Huijgenslaan 41 Plaats Amersfoort Postcode 3818 WB Land Nederland Brinnummer 16GL Telefoon (33)4617997 E-mailadres directie@vondel.net

Nadere informatie

Pestprotocol OBS IJsselhof

Pestprotocol OBS IJsselhof Pesten op school Hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien en op onze school serieus aan willen pakken. Daar zijn wel enkele

Nadere informatie

Gedragsprotocol. Waarden en normen op. (Egmond aan den Hoef)

Gedragsprotocol. Waarden en normen op. (Egmond aan den Hoef) Gedragsprotocol Waarden en normen op RKBS Sint Jozef (Egmond aan den Hoef) Gedragsprotocol Jozefschool 1 Inleiding Een veilig klimaat en een prettige sfeer zijn belangrijke voorwaarden om te komen tot

Nadere informatie

We onderscheiden 5 betrokkenen en gaan daarom uit van de vijf-sporen-aanpak.

We onderscheiden 5 betrokkenen en gaan daarom uit van de vijf-sporen-aanpak. Het Pestprotocol Inleiding Op onze school proberen we voor de kinderen een veilig klimaat te scheppen. De kinderen moeten zich geborgen weten op onze school. Toch komt pesten regelmatig voor, ook bij kinderen

Nadere informatie

Pestprotocol SKOALFINNE

Pestprotocol SKOALFINNE Pestprotocol SKOALFINNE Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar

Nadere informatie

OBS De Notenkraker Othelloweg 8, 3194 GS Hoogvliet

OBS De Notenkraker Othelloweg 8, 3194 GS Hoogvliet Gedragsprotocol 2 0 1 4-2 0 1 5 Inhoud Inhoud 1 Inleiding 2 De huisregels 2 De vier sterregels 2 Ongewenst gedrag voorkomen 3 Wat te doen bij ongewenst gedrag? 3 Schorsing 3 Verwijdering 4 Bijlage 1: Formulier

Nadere informatie

12 mei 2009, c.q. 18 mei 2009 (per mail)

12 mei 2009, c.q. 18 mei 2009 (per mail) Naam document: Schoolreglement Versie 4 Voorstel van AD d.d. 12-02-2009 (versie 3) Behandeling in directieoverleg d.d. 24-02-2009 (versie 3) Aangeboden aan GMR of MR: GMR Aangeboden d.d.: 10-03-2009 Gehele

Nadere informatie

Dit PESTPROTOCOL heeft als doel:

Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool OUDERBETROKKENHEID : Inleiding Een beleidsplan ouderbetrokkenheid vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit. Het is niet alleen een agenda met te ontplooien activiteiten,

Nadere informatie

Onderwijs en leren. Leerstof en toetsen 3,5 3,4. Begeleiding 3,6 3,6. Aantal respondenten: 72 Ouderenquete OPOD 2014 compleet.

Onderwijs en leren. Leerstof en toetsen 3,5 3,4. Begeleiding 3,6 3,6. Aantal respondenten: 72 Ouderenquete OPOD 2014 compleet. Aantal respondenten: 72 Ouderenquete OPOD 2014 compleet Onderwijs en leren 2010 2014 On Meer dan on Eens? Leerstof en toetsen 3,5 3,4 BHet is mij duidelijk wat de school onderwijskundig wil bereiken. 3,4

Nadere informatie

Informatieavond groep 7. Opening en welkom

Informatieavond groep 7. Opening en welkom Informatieavond groep 7 Opening en welkom voorstellen Juf Iris Juf Danielle Kernwaarden Schoolplan 2015-2019 Doelen Goede samenwerking tussen kinderen, leerkrachten, ouders en andere partners. Een fijne,

Nadere informatie

Pestprotocol Eerste Leidse Schoolvereniging

Pestprotocol Eerste Leidse Schoolvereniging Pestprotocol Eerste Leidse Schoolvereniging Inhoud 1. Inleiding a. Uitgangspunt b. Wat is pesten? 2. Schoolregels en afspraken 3. Pestgedrag op school a. Pestgedrag voorkomen b. Pestgedrag snel signaleren

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

Pestprotocol SWS de Wending

Pestprotocol SWS de Wending Pestprotocol SWS de Wending Dit protocol is onderdeel van het Aves-protocol sociale en fysieke veiligheid Waarom een pestprotocol? SWS De Wending wil haar kinderen een veilig pedagogisch klimaat bieden,

Nadere informatie

Er is geen slachtoffer en dader; beide partijen zijn even sterk. Plagen kan de sociale weerstand van kinderen vergroten. Vaak speelt humor een rol.

Er is geen slachtoffer en dader; beide partijen zijn even sterk. Plagen kan de sociale weerstand van kinderen vergroten. Vaak speelt humor een rol. PESTPROTOCOL Doel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen kinderen en volwassenen,

Nadere informatie

1. Voorwaarden voor het aanpakken van pesten.

1. Voorwaarden voor het aanpakken van pesten. Protocol pesten 1 Voorwoord Pesten is een probleem dat in alle geledingen van de maatschappij voorkomt. Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien

Nadere informatie

1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie van de visie op de identiteit van de school.

1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie van de visie op de identiteit van de school. Memo Aan : Van : Plenum SKPO Kuintje Scheffers- de Wit Datum: 14-01-2010 Betreft: Notitie brede Tijdpad implementatie notitie brede : 1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie

Nadere informatie

Anti pestprotocol OBS DE BOUWSTEEN

Anti pestprotocol OBS DE BOUWSTEEN Anti pestprotocol OBS DE BOUWSTEEN Anti pestprotocol Pagina 1 Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Nadere informatie

Beleid TussenSchoolseOpvang.

Beleid TussenSchoolseOpvang. Beleid TussenSchoolseOpvang. In dit beleidsplan beschrijft Novem de visie en de keuzes die op basis van deze visie gemaakt zijn t.a.v. de tussenschoolse opvang. VISIE NOVEM Novem is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Waarden en normen op RKBS Sint Jan (Waarland)

Waarden en normen op RKBS Sint Jan (Waarland) R.K. Basisschool Sint Jan Gedragsprotocol Waarden en normen op RKBS Sint Jan (Waarland) Inleiding Een veilig klimaat en een prettige sfeer zijn belangrijke voorwaarden om te komen tot goede leerprestaties.

Nadere informatie

Doorstromen, vertragen en versnellen.

Doorstromen, vertragen en versnellen. Doorstromen, vertragen en versnellen. Openbare Basisschool t Koppel Nieuw-Weerdinge Vastgesteld op: 7 maart 2011 Evalueren op: schooljaar 2011-2012 Protocol doorstromen, vertragen en versnellen obs t Koppel

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT Vooraf In dit pestprotocol staat welke maatregelen de school neemt om pesten te voorkomen (preventie) en pesten aan te pakken. Het geeft aan dat OBS De Duizendpoot het bestrijden

Nadere informatie

Protocol Ouderhulp Versie sept. 2012

Protocol Ouderhulp Versie sept. 2012 Protocol Ouderhulp Versie sept. 2012 1. Wat verstaan we onder ouderpariciptatie en welke vormen onderscheiden we? Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie zijn begrippen die nogal eens door elkaar heen

Nadere informatie

JAARPLAN 2014-2015 MEDEZEGGENSCHAPSRAAD Liduinaschool

JAARPLAN 2014-2015 MEDEZEGGENSCHAPSRAAD Liduinaschool JAARPLAN 2014-2015 MEDEZEGGENSCHAPSRAAD Liduinaschool Inhoud Algemeen... 3 1. Visie, uitgangspunten en werkwijze... 4 2. Regelingen en beleidsplannen... 4 3. Bezetting en verkiesbaarheid MR-leden... 5

Nadere informatie

Informatieboekje Marcusschool 2014-2015

Informatieboekje Marcusschool 2014-2015 Informatieboekje Marcusschool 2014-2015 De Marcusschool is een Vreedzame School Inleiding In dit boekje vindt u alle informatie die u nodig heeft als uw kind op de Marcusschool komt. Indien u meer informatie

Nadere informatie

Pestprotocol Nutsscholen Oss. Pestprotocol Nutsscholen Oss

Pestprotocol Nutsscholen Oss. Pestprotocol Nutsscholen Oss INHOUD 1. Waarom wij kiezen voor een pestprotocol 2. Handelingsprotocol aanpak van pestgedrag 3. Op welke wijze wordt in onze school gewerkt aan het voorkomen van pestgedrag? 4. Welke maatregelen worden

Nadere informatie

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 Godelindeschool Hilversum 17 september 2015 Feedbackgesprek De inspectie voert aan het eind van het bezoek graag een gesprek over de kwaliteit van de

Nadere informatie

3. De zorg voor de leerlingen Passend Onderwijs

3. De zorg voor de leerlingen Passend Onderwijs 3. De zorg voor de leerlingen 3.1. Passend Onderwijs Het doel van Passend Onderwijs is dat scholen in de regio gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de zorg voor de leerlingen. Onze scholen zijn aangesloten

Nadere informatie

Pest protocol cbs De Rank Pagina 1

Pest protocol cbs De Rank Pagina 1 Pest protocol cbs De Rank Pagina 1 Pestprotocol Onze school is een school die bewust aandacht aan het omgaan met elkaar. Onze methode Kind op Maandag en Leefstijl (thematisch) worden ingezet om hier vorm

Nadere informatie

Informatie avond. ouders groep 4 Ichthusschool schooljaar 2014-2015

Informatie avond. ouders groep 4 Ichthusschool schooljaar 2014-2015 Informatie avond ouders groep 4 Ichthusschool schooljaar 2014-2015 Even voorstellen Natascha de Jong maandag, donderdag en vrijdag. ndjong@ichthusbaambrugge.nl Jorne van Ginkel dinsdag en woensdag (eindstage).

Nadere informatie

17 1e schooldag. 18 Informatieavond groepen 1+2 + ontmoetingscafé. 19 Informatieavond groepen 3+4/5, 19-20 en 20-21

17 1e schooldag. 18 Informatieavond groepen 1+2 + ontmoetingscafé. 19 Informatieavond groepen 3+4/5, 19-20 en 20-21 AUGUSTUS 2015 VISIE VAN DE BOEIER Wij zijn een openbare basisschool die continu in ontwikkeling is. Wij bieden uw kind naast reguliere vakken, 21 e eeuwse vaardigheden aan om de kinderen de toekomst vol

Nadere informatie

Jaarverslag Medezeggenschapsraad KBS Het Bovenland 2013-2014. Akersluis 1A 1068 ER Amsterdam

Jaarverslag Medezeggenschapsraad KBS Het Bovenland 2013-2014. Akersluis 1A 1068 ER Amsterdam Jaarverslag Medezeggenschapsraad KBS Het Bovenland 2013-2014 Akersluis 1A 1068 ER Amsterdam 1 1. Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave 2 2. Inleiding 3 3. Visie, uitgangspunten en werkwijze (2013-2014) 4 4. Bezetting

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013 Onderwijskundig Jaarplan CBS de Ark September 2013 In dit onderwijskundig jaarverslag vermelden we kort en bondig welke zaken prioriteit krijgen dit jaar en hoe we dit op gaan pakken. Uitwerking van de

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl PESTPROTOCOL DE BOOG Pestprotocol De Boog Dit pestprotocol heeft als doel voor De Boog: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels

Nadere informatie

GROTE OUDER- EN LEERLINGENENQUETE 2010

GROTE OUDER- EN LEERLINGENENQUETE 2010 GROTE OUDER- EN LEERLINGENENQUETE 2010 1 Algemeen In 2010 is er een Grote Ouder- en Leerlingenenquete geweest. Het onderzoek is uitgevoerd door het bekende bureau Beekveld en Terpstra. Alle ouders en de

Nadere informatie

Jaarplan Medezeggenschapsraad. basisschool de Vlindertuin. schooljaar

Jaarplan Medezeggenschapsraad. basisschool de Vlindertuin. schooljaar Jaarplan Medezeggenschapsraad basisschool de Vlindertuin schooljaar 2013-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Missie en Visie 3. Wie heeft er zitting in de MR 4. Vergaderdata MR 2013-2014 5. Onderwerpen

Nadere informatie

Protocol aanname- en inschrijving RK BS de Veldhof

Protocol aanname- en inschrijving RK BS de Veldhof Protocol aanname- en inschrijving RK BS de Veldhof BS de Veldhof 1 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2. Inschrijving 2.1 0 4 jaar 2.2 Kinderen van 4 jaar en ouder 2.3 Inschrijving van kinderen met speciale onderwijsbehoeften.

Nadere informatie

Protocol ongewenst/grensoverschrijdend gedrag

Protocol ongewenst/grensoverschrijdend gedrag Protocol ongewenst/grensoverschrijdend gedrag Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Hoe werken wij aan een positief klimaat 3. Wat verstaan wij onder ongewenst gedrag 4. Wat doen leerkrachten bij ongewenst gedrag

Nadere informatie