Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Ook wie weg is, is gezien?: Cameratoezicht in openbare ruimtes, een kwantitatieve analyse.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Ook wie weg is, is gezien?: Cameratoezicht in openbare ruimtes, een kwantitatieve analyse."

Transcriptie

1 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Ook wie weg is, is gezien?: Cameratoezicht in openbare ruimtes, een kwantitatieve analyse. Opdrachtgever: FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid Promotor: Hans Vermeersch Evelien De Pauw Wim Hardyns van de Katholieke Hogeschool Zuid-West- Vlaanderen, Expertisecentrum Maatschappelijke Veiligheid. Onderzoeker: Jill Mortelé Famke Deprins Looptijd onderzoek: 1 november oktober

2 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? VII. Wetenschappelijk onderzoek: Ook wie weg is, is gezien? Voorwoord...5 Inleiding...7 I. Methodologie 1. Doelstelling en onderzoeksvragen Onderzoeksdesign Objectieve veiligheid Subjectieve veiligheid Methodologische beperkingen en tekorten...12 II. Analyse en resultaten 1. Objectieve veiligheid Alle steden samen Case Case Case Case Case Case Case Subjectieve veiligheid...31 III. Eindconclusie en aanbevelingen

3 INLEIDING Het aantal steden en gemeenten dat in het laatste decennium in de strijd tegen criminaliteit en onveiligheid gekozen heeft om camera s te plaatsen, stijgt zienderogen. Het onderwerp was in het recente verleden en nu nog dan ook de inzet van hevige, bij momenten zelfs politiek-filosofische, discussies. Het heersende debat waarvan de argumenten genoegzaam bekend zijn, doet evenwel sterk gepolariseerd aan: tegenstanders van cameratoezicht schermen met het recht op privacy, voorstanders roepen de dwingende eis om meer veiligheid in. Zowel het fundamentele debat als elke concrete discussie over het invoeren van cameratoezicht op een bepaalde plaats, heeft nood aan een pragmatisch georiënteerd en wetenschappelijk geïnspireerd discours. Het onderzoek Cameratoezicht in openbare plaatsen een kwantitatieve analyse had dan ook tot doel om op een kwantitatieve methode cameratoezicht te evalueren. Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? In een eerste deel vindt u meer verduidelijking en uitleg betreffende de methodologie van het onderzoek, de door de onderzoekers aangewende middelen tijdens de onderzoeksfase en de methodologische moeilijkheden en beperkingen van het onderzoek. Vervolgens zullen de specifieke analyse en de resultaten van zowel de objectieve als subjectieve veiligheid aan bod komen. Aan de hand van deze analyse wordt getracht de effectiviteit van camerabewaking weer te geven. Tot slot wordt het onderzoek afgesloten met een algemene conclusie en aanbevelingen waarbij er op basis van de resultaten getracht wordt een antwoord te formuleren op de onderzoeksvragen die de basis vormden voor de start van het wetenschappelijk onderzoek. Enkele praktijkgerichte aanbevelingen worden naar voor geschoven om de lokale overheden te ondersteunen. 7

4 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? I. METHODOLOGIE 1. Doelstelling en onderzoeksvragen Uit de literatuurstudie van het onderzoeksteam is gebleken dat weinig studies toelaten om een eenvoudig en eenduidig antwoord te formuleren op de vraag naar de effectiviteit van camerabewaking en dat het, bij effectiviteitsonderzoek van cameratoezicht, noodzakelijk is om de context voldoende in rekening te brengen. Binnen dit onderzoek ligt de nadruk op de kwantitatieve analyse van de effectiviteit van cameratoezicht. Het effect wordt nagegaan aan de hand van objectieve gegevens, weergegeven in de politiestatistieken. Deze analyse wordt aangevuld met de analyse van data met betrekking tot onveiligheidsgevoelens, gebaseerd op gegevens verkregen via een post-enquête. De bewoners van de verschillende sites werden retrospectief bevraagd over hun huidige onveiligheidsgevoel en de verandering ervan, hun risicoperceptie, hun mijdgedrag en hun mening met betrekking tot de effectiviteit en de wenselijkheid van cameratoezicht. Bij deze bevraging werd steeds rekening gehouden met het implementatiemoment van de camera s, welke in iedere van de betrokken steden verschillend is. De context van de onderzochte sites wordt in kaart gebracht door de betrokken politiezones te bevragen betreffende: - De (technische) specificaties van de camerasystemen; - De selectie van de (voor dit onderzoek geschikte) sites; - De evolutie van de veiligheid in de stad/gemeente in zijn geheel. Volgende onderzoeksvragen worden met deze studie beantwoord: Onderzoeksvraag 1: Wat is het effect van cameratoezicht op criminaliteit, overlast en het onveiligheidsgevoel binnen een afgebakend gebied, een buurt en een stad en dit in het algemeen en voor specifieke criminaliteitsvormen? Onderzoeksvraag 2: In welke mate is er sprake van een verplaatsingseffect of van andere onvoorziene effecten van het cameratoezicht? 8

5 Onderzoeksvraag 3: In welke mate heeft het cameratoezicht een impact op de bestuurlijke aanpak en het politioneel optreden, met name op de interventies? (Deze vraag kon binnen dit onderzoek slechts in beperkte mate onderzocht worden). 2. Onderzoeksdesign Om de effecten van camerabewaking in openbare ruimtes te kunnen nagaan, werden bovenstaande onderzoeksvragen geanalyseerd aan de hand van een aantal onderzoekscases. Om onverwachte of ongewenste effecten, zoals de mogelijke verplaatsing van criminaliteit en de diffusie van voordelen, in rekening te kunnen brengen, dient er binnen iedere stad/gemeente te worden gestreefd om minimaal 3 verschillende sites te selecteren en de evoluties in deze sites onderling met elkaar te vergelijken om zo de invloed van camerasystemen zichtbaar te maken (Welsh & Farrington, 2007; Welsh & Farrington, 2002; Welsh & Farrington, 2003). Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Binnen dit onderzoek werden volgende sites (in de mate van het mogelijke) per stad/gemeente geselecteerd: - De onderzoekssite: het gebied waar effectief camera s in de openbare ruimte werden geplaatst; - De buffersite of aanpalende site: het gebied rond de onderzoekssite, zonder cameratoezicht; - De controlesite: een locatie afgelegen van zowel de onderzoekssite als de buffersite, zonder cameratoezicht. Deze site dient wel overeenkomsten met de onderzoekssite te vertonen. Bij de selectie van de onderzoekscases werd er gestreefd naar een minimum onderzoeksdesign van 2 Vlaamse, 2 Brusselse en 2 Waalse cases. Uiteindelijk werden binnen dit onderzoek 7 steden/gemeenten geselecteerd. Om de anonimiteit van deze steden te kunnen waarborgen, worden de namen van deze steden niet vrijgegeven en worden de verschillende cases genummerd weergegeven. 9

6 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? 2.1. Objectieve veiligheid De invloed van camerabewaking op de objectieve veiligheid werd nagegaan aan de hand van een analyse van de criminaliteitscijfers binnen iedere deelnemende stad/gemeente en dit, indien mogelijk, voor een minimale periode van 1 jaar vóór en 1 jaar na de plaatsing van de camera s om zo cijfergegevens gedurende een voldoende lange periode te kunnen verkrijgen. Om methodologische redenen werd geopteerd om eenzelfde tijdspanne vóór en na de implementatie van de camera s te bestuderen. Op deze manier is het mogelijk om de criminaliteitsverandering in absolute cijfers te vergelijken en kunnen gerichte analyses worden uitgevoerd. De studie van het effect van cameratoezicht op de objectieve veiligheid omvat een globale analyse en een reeks case-specifieke analyses. Deze globale analyse combineerde de cijfergegevens van alle steden/ gemeenten samen en vergeleek de verschillen tussen de onderzoeks-, buffer- en controlesite. Op deze manier worden specifieke contextuele factoren gedeeltelijk weggezuiverd en krijgen we zicht op een algemeen patroon dat relatief los staat van specifieke lokale factoren en vormen van bias. Naast een algemene analyse, werd echter ook de invloed van cameratoezicht geanalyseerd per stad/ gemeente om na te gaan in welke mate het effect van cameratoezicht afhankelijk is van of kan verklaard worden door specifieke contextuele en technische factoren. De analyses van de cijfergegevens gebeurden voor iedere stad/gemeente gelijkaardig. Er gebeurde niet alleen een analyse op de beschikbare data naar algemene criminaliteit toe, maar ook naar de vooraf vastgelegde criminaliteitscategorieën om zo meer specifieke effecten van cameratoezicht te kunnen opsporen. De 4 vastgelegde criminaliteitscategorieën binnen dit onderzoek zijn: - Overlast; - Diefstal en beschadigingen; - Geweld en bedreigingen; - Fraude en bedrog. 10

7 2.2. Subjectieve veiligheid Om een zicht te krijgen op de manier waarop camera s de perceptie van (on)veiligheid beïnvloeden, werden in de geselecteerde sites de gepercipieerde site-gebonden onveiligheidsgevoelens van de bewoners bevraagd en geanalyseerd. Aangezien een nulmeting (meting voor de camera-implementatie) niet voor handen was, werd er geopteerd voor een retrospectief onderzoek, waarbij beroep werd gedaan op de mate waarin respondenten kunnen inschatten in welke mate de veiligheidssituatie binnen hun buurt zich over de jaren heen heeft ontwikkeld. Om pragmatische redenen werd ervoor geopteerd om de subjectieve bevraging te beperken tot 1 stad/ gemeente in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Er werd gewerkt aan de hand van een post-enquête die onwillekeurig in de brievenbussen binnen de verschillende sites werd gedeponeerd, waarbij een zo groot mogelijke variabiliteit van respondenten werd nagestreefd. Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? De doelstellingen die het onderzoeksteam met deze analyse wenste te bereiken, zijn: - Inzicht te brengen in hoe de bewoners van de verschillende sites denken over camerabewaking; - De camerabewustheid van de bewoners in kaart brengen; - Na te gaan in welke mate de aanwezigheid van camerabewaking en de attitudes ten opzichte van camerabewaking gerelateerd zijn aan de veiligheidsbeleving en de perceptie van de verandering in de veiligheidssituatie in de buurt na de camera implementatie. In totaal werden er 4000 enquêtes verspreid over de verschillende sites van de betrokken steden/gemeenten. 348 (9%) vragenlijsten werden teruggestuurd, waardoor de vergelijking tussen de verschillende sites, over de steden heen, centraal stond. 11

8 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Tabel 1: Verdeling respons over de sites, 3 steden gecombineerd. Site Aantal Procentueel Onderzoekssite ,5% Buffersite ,5% Controlesite 94 27,0% 3. Methodologische beperkingen en tekorten Tijdens het uitvoeren van het onderzoek, werd men geconfronteerd met een aantal methodologische en pragmatische beperkingen. Het is belangrijk dat de resultaten van dit onderzoek dus geïnterpreteerd worden, rekening houdend met deze aspecten. Controlesite Het was geen evidentie om in alle steden/gemeenten een controlesite te selecteren. Door de rest van de stad als controlesite te aanzien en deze cijfers te vergelijken met de onderzoekssite, kan dit echter de resultaten beïnvloeden. Een suboptimale controlesite is echter beter dan geen controlesite aangezien deze essentieel is om eventuele criminaliteitstrends aan te tonen (Welsh & Farrington, 2007; Welsh & Farrington, 2003; Welsh & Farrington, 2009). 12

9 Gedetailleerde cijfergegevens Het was geen evidentie om de juiste en gedetailleerde cijfergegevens te verkrijgen. Vaak ontbrak het aan gedegen cijfermateriaal om de analyses met betrekking tot de objectieve parameters uit te voeren, bijvoorbeeld met betrekking tot de politie-interventies of de evolutie van de criminaliteit in de stad in het geheel. Politie-interventies Er kon slechts voor 2 steden een analyse van het aantal politie-interventies uitgevoerd worden. Het verband tussen cameratoezicht en de gerichtheid van politie-interventies kon hierdoor niet altijd geanalyseerd worden en bepaalde hypothesen konden onvoldoende getoetst worden. Post-enquête Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Omwille van praktische en financiële redenen was het niet mogelijk om de subjectieve onveiligheidsgevoelens in alle betrokken steden/gemeenten te bevragen. Ook de respons op de post-enquête was eerder beperkt waardoor enkel algemene conclusies hieromtrent konden geformuleerd worden. Retrospectieve bevraging Een retrospectieve bevraging brengt zonder twijfel een vorm van bias (geheugeneffecten) met zich mee. Toch is het onwaarschijnlijk dat die vorm van bias zich anders zou manifesteren in de verschillende sites. 13

10 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? II. ANALYSE EN RESULTATEN 1. Objectieve veiligheid Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste resultaten. In de blauwe kader wordt telkens de belangrijkste resultaten en eventuele onverwachte effecten per analyse weergegeven. Het is echter belangrijk dat u voor ogen houdt dat deze resultaten steeds moeten genuanceerd worden. Binnen dit wetenschappelijk onderzoek zijn er heel wat methodologische beperkingen waarmee rekening moet worden gehouden. Verder is het effect van camera s sterk afhankelijk van de lokale context, de complexiteit van het probleem en al dan niet de inzet van andere maatregelen Alle steden samen De globale analyse combineert de cijfergegevens van alle onderzochte steden samen en vergelijkt de verschillen tussen de verschillende sites. Zo krijgen we zicht op een algemeen patroon dat relatief los staat van specifieke lokale factoren. Onderstaande analyse is gebaseerd op cijfergegevens van 12 maanden voor en 12 maanden na de implementatie van camera s. 14

11 Algemene geregistreerde criminaliteit Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Figuur 1: Algemene criminaliteit: voor en na implementatie camera s (marge: 24 maanden), alle steden samen. In bovenstaande figuur zien we een lichte daling van de criminaliteit in de onderzoekssite, dit lijkt de preventieve effectiviteit van camerabewaking te bevestigen. De stijging in de controlesite en de buffersite kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Enerzijds is het mogelijk dat er sprake is van een (beperkt) verplaatsingseffect. Anderzijds kan deze toename gezien worden als de reflectie van een mogelijks algemeen stijgende trend in de criminaliteit die enkel in de onderzoekssite werd afgeremd/omgebogen. 15

12 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Geregistreerde criminaliteit per categorie Overlast Figuur 2: Overlast: voor en na implementatie camera s (marge: 24 maanden), alle steden samen Bovenstaande figuur geeft aan dat er in de onderzoekssite een algemene daling is van overlast. In vergelijking met de controlesite, waar er een stijging van de criminaliteit aanwezig is, kan worden gesteld dat cameratoezicht bijdraagt tot een vermindering van het aantal overlastfeiten. Naast een effectieve daling van het aantal feiten in de onderzoekssite, brengt cameratoezicht een bijkomende en positieve invloed op de buffersite met zich mee. De daling in de buffersite toont aan dat er zich een diffusie van voordelen heeft voorgedaan. 16

13 Diefstallen en beschadigingen Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Figuur 3: Diefstallen en beschadigingen voor en na de implementatie van camera s (marge: 24 maanden), alle steden samen. De daling van het aantal diefstallen en beschadigingen binnen de onderzoekssite, in contrast met de stijging van het aantal feiten in de controlesite, geeft aan dat het cameratoezicht een positieve invloed uitoefent op het aantal diefstallen en beschadigingen binnen de verschillende steden. Binnen de buffersite is er een stijging van het aantal feiten op te merken, die significant verschilt met de daling in de onderzoekssite. Dit kan wijzen op een verplaatsing van de criminaliteit van de onderzoekssite naar de buffersite. 17

14 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Fraude en bedrog Figuur 4: Fraude en bedrog voor en na de implementatie van camera s (marge: 24 maanden), alle steden samen. Voor wat betreft fraude en bedrog is er een daling in de onderzoekssite merkbaar. Cameratoezicht lijkt dus effectief bij het bestrijden van deze criminaliteitscategorie. De resultaten binnen de buffersite verschillen significant van die in de onderzoeks- en controlesite. Dit kan wijzen op een gedeeltelijke verplaatsing van de criminaliteit. 18

15 De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten Algemene criminaliteit: - Gewenst effect: daling van de criminaliteit (preventief effect) - Beperkt verplaatsingseffect Overlast: - Gewenst effect: daling van de criminaliteit (preventief effect) - Diffusie van voordelen Diefstallen en beschadigingen: - Gewenst effect: daling van de criminaliteit (preventief effect) - Verplaatsingseffect Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Geweld en bedreigingen: - Nul effect: geen significante verschillen geregistreerd Fraude en bedrog: - Gewenst effect: daling van de criminaliteit (preventief effect) - Verplaatsingseffect 1.2. Case 1 Voor deze stad is de analyse gebaseerd op cijfergegevens van 32 maanden voor en 32 maanden na de implementatie van camera s. In deze stad wordt er gewerkt met verschillende dome -systemen 1, die elk afzonderlijk kunnen bediend worden. Bij het opvolgen van de beelden maakt men gebruik van functionele mappen, waardoor de camera s 1 dome -systemen: De dome-camera s zijn bolvormige camera s die 360 graden rond hun as kunnen draaien/filmen. 19

16 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? door één druk op de knop op bepaalde punten of trajecten kunnen focussen. Bij de installatie van de camera s lag de focus van de beelden op de belangrijkste uitgaansgebieden, de toeristische zones, de winkelstraten met de parallelle straten en de belangrijkste wegen in en uit de stad met extra aandacht voor de vluchtwegen. De onderzoekssite die voor deze case gekozen werd, bevat vooral een winkelgebied. Er is live cameratoezicht, maar dit gebeurt wel in combinatie met het uitvoeren van andere (administratieve) taken. Met de implementatie van de camera s werden verschillende doelstellingen nagestreefd. Zo hadden de camera s tot doel om door middel van de verzameling, verwerking of bewaring van beelden die geregistreerd of opgenomen zijn door het camerasysteem, misdrijven tegen personen of goederen of overlast te voorkomen, vast te stellen of op te sporen of de openbare orde te handhaven. Naast het cameratoezicht werden er door deze stad ook nog andere bijkomende maatregelen getroffen zoals de heraanleg van enkele straten, het voeren van sensibiliseringscampagnes en het uitvoeren van (politie) patrouilles. De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten die binnen deze stad bekomen werden Algemene criminaliteit: - Mogelijks ongewenst effect: indicaties tot een verhoogde registratie van de feiten ten gevolge van het cameratoezicht Overlast: - Onduidelijk effect: groter effect in controlesite. Niet mogelijk om ondubbelzinnig een effect te besluiten 20

17 Diefstallen en beschadigingen: - Mogelijks ongewenst effect: indicatie tot een verhoogde registratie van de feiten door het cameratoezicht Geweld en bedreigingen: - Mogelijks ongewenst effect: stijging van het aantal feiten door verhoogde registratie van de feiten. Fraude en bedrog: - Nul effect: geen significante verschillen tussen de sites aanwezig 1.3. Case 2 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Voor deze stad is de analyse gebaseerd op cijfergegevens van 12 maanden voor en 12 maanden na de implementatie van camera s. In deze stad wordt er gewerkt met vaste camera s, speeddome camera s, intelligente camerasystemen en wordt er ook gewerkt met functionele mappen, waardoor de camera s door één druk op de knop op bepaalde punten kunnen focussen. De camerasystemen werden vooral geïmplementeerd in uitgaansbuurten, drukke toeristische gebieden en plaatsen waar een fuifzaal aanwezig is. De onderzoekssite die voor deze case gekozen werd, is een belangrijke uitgaansbuurt. Er is live cameratoezicht, maar dit gebeurt wel in combinatie met het uitvoeren van andere (administratieve) taken. Er is automatische alarmering bij bendevorming, geluid, 21

18 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Met de implementatie van de camera s werd er vooral naar gestreefd de overlast in de uitgaansbuurten te bestrijden. Naast het cameratoezicht werden er door deze stad ook nog andere bijkomende maatregelen getroffen zoals het uitvoeren van extra patrouilles, het gerichter inzetten van politiemensen, het invoeren van alcoholverbod op straat in het weekend en het invoeren van de GAS-wetgeving. De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten die binnen deze stad bekomen werden Algemene criminaliteit: - Ongewenst effect: stijging van het aantal delicten door verhoogde registratie feiten of een betere sturing van de interventies - Geen onverwachte effecten geregistreerd Overlast: - Ongewenst effect: stijging van het aantal overlastfeiten door verhoogde registratie van de feiten - Geen onverwachte effecten geregistreerd Diefstallen en beschadigingen: - Nul effect: geen significante verschillen tussen de sites teruggevonden Geweld en bedreigingen: - Nul effect: geen significante verschillen tussen de sites teruggevonden Fraude en bedrog: - Te weinig feiten in de onderzochte periode aanwezig om sluitende conclusies te trekken 22

19 1.4. Case 3 Voor deze stad is de analyse gebaseerd op cijfergegevens van 27 maanden voor en 27 maanden na de implementatie van camera s. In deze stad wordt er gewerkt met verschillende types camera s zoals o.a. een mobiel camerasysteem, PTZ camera s, dome camera s 2 en intelligente camerasystemen. Verder wordt er gewerkt met functionele mappen, waardoor de camera s door één druk op de knop op bepaalde punten kunnen focussen. De camerasystemen werden vooral geïmplementeerd in de belangrijkste uitgaansbuurten, de winkelstraten, de binnenstad/markt en de stationsbuurt. De onderzoekssite die voor deze case gekozen werd, bestaat uit zowel de stationsbuurt als de binnenstad. Er is live cameratoezicht, maar dit gebeurt wel in combinatie met het uitvoeren van andere (administratieve) taken. Bij evenementen wordt er volledig live cameratoezicht uitgevoerd. Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Een eerste doelstelling die men wenst te bereiken met de implementatie van de camera s is de bestrijding van algemene overlast binnen de stad. In tweede instantie worden de camerabeelden gebruikt als een vorm van bewijsvoering. Naast het cameratoezicht werden er door deze stad ook nog andere bijkomende maatregelen getroffen zoals onder andere het opnieuw aanleggen van de markt, het toevoegen van drempels en pleintjes om het wild parkeren tegen te gaan, meer blauw op straat, buurtwerk, overlastbemiddeling, evenementenbegeleiding en het uitbouwen van de dienst integrale veiligheid. PTZ-camera: Pan-Tilt-Zoom camera 23

20 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten die binnen deze stad bekomen werden Algemene criminaliteit: - Gewenst effect: daling van de criminaliteit - Diffusie van voordelen Overlast: - (Beperkt) gewenst effect: daling van de criminaliteit - Slechts geringe daling eventueel door verhoogde registratie van de feiten. - Diffusie van voordelen Diefstallen en beschadigingen: - Gewenst effect: daling van het aantal feiten - Geen bijkomende of onverwachte effecten Geweld en bedreigingen: - Nul effect: geen effecten geregistreerd Fraude en bedrog: - Beperkt gewenst effect: minder snelle stijging in onderzoekssite dan in controlesite Case 4 Voor deze stad is de analyse gebaseerd op cijfergegevens van 16 maanden voor en 16 maanden na de implementatie van camera s. 24

21 In deze stad wordt er gewerkt met dome camera s en intelligente camerasystemen. De camerasystemen werden vooral geïmplementeerd in de handelswijken, de plaatsen waar sprake is van een uitgebreid netwerk van openbaar vervoer en de plaatsen waar regelmatig stadsbendes rondhangen. De onderzoekssite die voor deze case gekozen werd, is een volledig metrogebied met de hoofdstraat. Er is beperkt tot geen live cameratoezicht. De beelden hebben dus bijna uitsluitend een reactief doeleinde. Bij de implementatie van de camera s werden geen specifieke doelstellingen vooropgesteld. Naast het cameratoezicht werden er door deze stad weinig tot geen bijkomende maatregelen genomen of veranderingen uitgevoerd. Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten die binnen deze stad bekomen werden Algemene criminaliteit: - Onduidelijk effect: beperkt gewenst effect in onderzoekssite: lichte daling van de algemene criminaliteit - Mogelijk verplaatsingseffect Overlast: - Nul effect: geen significante verschillen gevonden Diefstallen en beschadigingen: - Onduidelijk effect: daling in onderzoekssite is minder sterk dan in controlesite 25

22 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Geweld en bedreigingen: - Nul effect: geen significante verschillen gevonden Fraude en bedrog: - Nul effect: geen significante verschillen gevonden 1.6. Case 5 Voor deze stad is de analyse gebaseerd op cijfergegevens van 22 maanden voor en 22 maanden na de implementatie van camera s. In deze stad wordt er gewerkt met gefixeerde camera s, dome camera s en cyberdome camera. De camerasystemen werden vooral geïmplementeerd in probleembuurten, in belangrijke metrostations en andere knooppunten van openbaar vervoer. Er is een gericht en live cameratoezicht. Bij de implementatie van de camera s werden er geen specifieke doelstellingen geformuleerd. Naast het cameratoezicht werden er door deze stad ook nog algemene werken binnen de stad uitgevoerd. Het was echter onmogelijk om specifieke veranderingen aan te geven. 26

23 De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten die binnen deze stad bekomen werden Algemene criminaliteit: - Onduidelijk effect: wegens té beperkte daling deels onduidelijkheid over oorzaak daling, toch indicatie tot neiging tot gewenst effect. - Gedeeltelijk verplaatsingseffect Overlast: - Indicatie tot ongewenst effect: stijging van overlastfeiten door verhoogde registratie feiten. Voorzichtigheid geboden gezien lage absolute aantallen. Diefstallen en beschadigingen: - Beperkt gewenst effect: gering preventief effect op diefstallen en beschadigingen Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Geweld en bedreigingen: - Nul effect: geen significante verschillen gevonden Fraude en bedrog: - Nul effect: geen significante verschillen gevonden 1.7. Case 6 Voor deze stad is de analyse gebaseerd op cijfergegevens van 2 jaar voor en 2 jaar na de implementatie van camera s. In deze stad wordt er gewerkt met dome camerasystemen. 27

24 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? De camerasystemen werden vooral geïmplementeerd binnen de ruimte van de binnenstad tot aan het station. De onderzoekssite die voor deze case gekozen werd, bevat alle camera s die binnen de stad werden geplaatst. Er is beperkt tot geen live cameratoezicht. Bij de implementatie van de camera s werden er geen specifieke doelstellingen vooropgesteld. In een latere fase ging er bijzondere aandacht naar diefstallen en zakkenrollers in de stad. Naast het cameratoezicht werden er door deze stad weinig structurele veranderingen uitgevoerd. De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten die binnen deze stad bekomen werden Algemene criminaliteit: - Onduidelijk effect: daling van het aantal feiten, maar onduidelijk of dit door camera s werd veroorzaakt (geen live toezicht). - Geen bijkomende of onverwachte effecten Overlast: - Onduidelijk effect: sterke stijging van het aantal feiten, moeilijk toe te schrijven aan het verhoogde toezicht door grotendeels ontbreken van live toezicht - Geen onverwachte of bijkomende effecten Diefstallen en beschadigingen: - Gewenst effect: daling van het aantal feiten, preventief effect cameratoezicht - Geen onverwachte of bijkomende effecten 28

25 Geweld en bedreigingen: - Nul effect: een lichte stijging in de onderzoekssite, maar niet significant - Lichte daling in de buffersite, eventueel indicatie voor diffusie van voordelen Fraude en bedrog: - Cijfergegevens te beperkt om sluitende conclusies te kunnen formuleren 1.8. Case 7 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Voor deze stad is de analyse gebaseerd op cijfergegevens van 11 maanden voor en 11 maanden na de implementatie van camera s. In deze stad wordt er gewerkt met dome camera s, intelligente camerasystemen en camera s die gemakkelijk verplaatsbaar zijn. Het grootste deel van de stad staat onder cameratoezicht, waarbij speciale aandacht uitgaat naar de probleembuurten en het centrum van de stad. Er is live cameratoezicht, maar dit gebeurt wel in combinatie met het uitvoeren van andere (administratieve) taken. Tijdens evenementen wordt overgeschakeld naar volledig live toezicht. Met de implementatie van de camera s werden enkele specifieke doelstellingen vooropgesteld. Initieel werden de camera s geplaatst aan de hand van 3 belangrijke criteria, nl. mobiliteit, behouden van de publieke orde en veiligheid. 29

26 Gids camerabewaking -Ook wie weg is, is gezien? Naast het cameratoezicht werden er door deze stad ook nog algemene veranderingen binnen de stad uitgevoerd. Het is echter niet mogelijk om hierover exacte informatie weer te geven. Door het voortdurend updaten van de software en het plaatsen en/of verwijderen van camera s, is ook de camerabewaking geëvolueerd doorheen de tijd. De belangrijkste resultaten en onverwachte effecten die binnen deze stad bekomen werden Algemene criminaliteit: - Nul effect: alle sites vertonen een toename van het aantal feiten. Overlast: - Onduidelijk effect: beperkt significante waarden, eventueel evidentie tot beperkt gewenst effect maar niet duidelijk of dit door de camerasystemen werd geregistreerd - Verplaatsingseffect (Voorzichtigheid is geboden) Diefstallen en beschadigingen: - Nul effect: geen significante verschillen Geweld en bedreigingen: - Nul effect: geen significante verschillen Fraude en bedrog: - Mogelijks gewenst effect: daling van het aantal feiten, preventief effect cameratoezicht. - Beperkt verplaatsingseffect: kan eventueel indicatie zijn van een algemeen stijgend patroon binnen de stad. 30

www.besafe.be VII. Wetenschappelijk onderzoek: Ook wie weg is, is gezien?

www.besafe.be VII. Wetenschappelijk onderzoek: Ook wie weg is, is gezien? www.besafe.be VII. Wetenschappelijk onderzoek: Ook wie weg is, is gezien? Gids camerabewaking - Ook wie weg is, is gezien? Ook wie weg is, is gezien?: Cameratoezicht in openbare ruimtes, een kwantitatieve

Nadere informatie

Ook wie weg is, is gezien? Cameratoezicht in openbare ruimtes, een kwantitatieve analyse.

Ook wie weg is, is gezien? Cameratoezicht in openbare ruimtes, een kwantitatieve analyse. Ook wie weg is, is gezien? Cameratoezicht in openbare ruimtes, een kwantitatieve analyse. 1 Overzicht presentatie Onderzoekscontext Onderzoeksvragen en -design Methodologie Resultaten Conclusies en aanbevelingen

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Eval uat i e Camer at oezi cht Gouda Ei ndr appor t Samenvatting en conclusies De gemeente Gouda is begin 2004 een proef gestart met cameratoezicht in de openbare ruimte op diverse locaties in de gemeente.

Nadere informatie

Bijlage nr 10 aan ZVP 2014-2017 BIJLAGE 10 LOKALE VEILIGHEIDS- BEVRAGING 2011

Bijlage nr 10 aan ZVP 2014-2017 BIJLAGE 10 LOKALE VEILIGHEIDS- BEVRAGING 2011 BIJLAGE 10 LOKALE VEILIGHEIDS- BEVRAGING 2011 Lokale veiligheidsbevraging 2011 Synthese van het tabellenrapport Pz Blankenberge - Zuienkerke Inleiding De lokale veiligheidsbevraging 2011 is een bevolkingsenquête

Nadere informatie

5 maart 2009. Criminaliteit in ziekenhuizen

5 maart 2009. Criminaliteit in ziekenhuizen 5 maart 2009 Criminaliteit in ziekenhuizen Inhoud Voorstelling van de studie 1. Context en doelstellingen 2. Methodologie 2.1. bevragingstechniek 2.2. beschrijving van de doelgroep 2.3. steekproef 2.4.

Nadere informatie

Feiten over. Veiligheidsbeleving. in de gemeente Arnhem

Feiten over. Veiligheidsbeleving. in de gemeente Arnhem Feiten over Veiligheidsbeleving in de gemeente Arnhem Feiten over Veiligheidsbeleving in de gemeente Arnhem Voor burgers speelt het persoonlijke gevoel van veiligheid een belangrijke rol. Dit gevoel wordt

Nadere informatie

Studie over de veiligheid bij de zelfstandige ondernemers Resultaten m.b.t. de sector van de huisartsen

Studie over de veiligheid bij de zelfstandige ondernemers Resultaten m.b.t. de sector van de huisartsen Studie over de veiligheid bij de zelfstandige ondernemers Resultaten m.b.t. de sector van de huisartsen FOD Binnenlandse Zaken, Algemene Directie Veiligheidsen Preventiebeleid Voorstelling van de studie

Nadere informatie

Evaluatie cameratoezicht Ede 2011. Ede-Centrum, Veldhuizen A, Soembaplein

Evaluatie cameratoezicht Ede 2011. Ede-Centrum, Veldhuizen A, Soembaplein Evaluatie cameratoezicht Ede 2011 Ede-Centrum, Veldhuizen A, Soembaplein 2 Strategie & Onderzoek, augustus 2011 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding... 5 1.1 Achtergrond... 5 1.2 Probleemstelling... 5 1.3 Opzet en

Nadere informatie

Voorwoord... 1. Inhoudstafel... 1. Waarom een handboek over publiek cameratoezicht?... 1 Wegwijzer: cameratoezicht in 20 vragen...

Voorwoord... 1. Inhoudstafel... 1. Waarom een handboek over publiek cameratoezicht?... 1 Wegwijzer: cameratoezicht in 20 vragen... Inhoudstafel Voorwoord... 1 Inhoudstafel... 1 Wegwijzer Waarom een handboek over publiek cameratoezicht?... 1 Wegwijzer: cameratoezicht in 20 vragen... 3 Digitaal toezicht als beleidsinstrument... 5 5

Nadere informatie

Inleiding. Beleving van veiligheid. Veiligheid als begrip

Inleiding. Beleving van veiligheid. Veiligheid als begrip Inleiding In het kader van veiligheid zijn politie en gemeenten eerstverantwoordelijk voor openbare orde, handhaving van wettelijke regels en bestrijding van criminaliteit. Burgers ervaren veiligheid als

Nadere informatie

Werken met kwaliteitsindicatoren

Werken met kwaliteitsindicatoren Werken met kwaliteitsindicatoren Dag van de Kwaliteitszorg Affligem, 10 Juni 2011 Wouter Van den Berghe, Studie- en Adviesbureau Tilkon Overzicht Wat zijn indicatoren? Wanneer zijn indicatoren nuttig?

Nadere informatie

Publiek cameratoezicht Spoorwegdomein

Publiek cameratoezicht Spoorwegdomein Studiedag publiek cameratoezicht 6 oktober 2011 - Leuven Publiek cameratoezicht Spoorwegdomein Melissa Geyssens Gunther Symons Adviseurs NMBS-Holding - Corporate Security Service De NMBS - Groep Structuur

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Evaluatie Cameratoezicht Roterdam

Evaluatie Cameratoezicht Roterdam Evaluatie Cameratoezicht Roterdam SAMENVATTING EN CONCLUSIES In juni 2000 zijn in Rotterdam camera s geplaatst op het Stadhuisplein en in het Saftlevenkwartier. De locatie voor cameratoezicht in het Saftlevenkwartier

Nadere informatie

Newsletter Camera Consult : Nummer 1

Newsletter Camera Consult : Nummer 1 Newsletter Camera Consult : Nummer 1 Inhoud 1 De Directie Lokale Integrale Veiligheid biedt nog meer steun aan de steden en gemeenten met interesse in camerabewaking... 2 2 Is camerabewaking efficiënt?

Nadere informatie

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING : COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat

Nadere informatie

Mondgezondheidsrapport

Mondgezondheidsrapport Mondgezondheidsrapport sensibiliseringproject Glimlachen.be 2014 Effectevaluatie van een 4-jaar longitudinaal sensibiliseringproject in scholen in Vlaanderen Samenvatting J Vanobbergen Glimlachen - Souriez

Nadere informatie

5 Samenvatting en conclusies

5 Samenvatting en conclusies 5 Samenvatting en conclusies In 2008 werden in Nederland bijna 5,2 miljoen mensen het slachtoffer van criminaliteit (cbs 2008). De meeste van deze slachtoffers kregen te maken met diefstal of vernieling,

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg 2011 40 Gemeenschapswachten 2001 4 Stewards 2 Beste Koekelbergenaren, Veiligheid is een essentieel recht

Nadere informatie

Vlaamse Stichting Verkeerskunde. De fundamenten van de verkeersveiligheid, Sensibilisering en handhaving 30 oktober 2015

Vlaamse Stichting Verkeerskunde. De fundamenten van de verkeersveiligheid, Sensibilisering en handhaving 30 oktober 2015 Vlaamse Stichting Verkeerskunde De fundamenten van de verkeersveiligheid, Sensibilisering en handhaving 30 oktober 2015 Big Brother loert om de hoek ANPR en andere cameratoepassingen Filip De Roeck, verkeerskundige

Nadere informatie

Studie over de veiligheid bij de zelfstandige ondernemers Resultaten m.b.t. de sector van apothekers

Studie over de veiligheid bij de zelfstandige ondernemers Resultaten m.b.t. de sector van apothekers 575BZ03, Juli 2006 Studie over de veiligheid bij de zelfstandige ondernemers Resultaten m.b.t. de sector van apothekers FOD Binnenlandse Zaken, De Algemene Directie Veiligheidsen Preventiebeleid Nobody

Nadere informatie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie De Global Entrepreneurship Monitor (GEM) is een jaarlijks onderzoek dat een beeld geeft van de ondernemingsgraad van een land. GEM

Nadere informatie

76 veiligheidscamera s in Kortrijk

76 veiligheidscamera s in Kortrijk Persnota 76 veiligheidscamera s in Kortrijk Ons cameranetwerk helpt om de 3 dagen een crimineel feit oplossen 1. Plan Nieuw Kortrijk 2. Opzet Cameraplan Veiligheid is vanaf dag één absolute topprioriteit

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit?

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Voor gemeenten en provincie is veiligheid een belangrijk thema. Hoe ervaren Groningers de veiligheid? Wat kunnen zij zelf doen om de veiligheid in de

Nadere informatie

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden een handreiking 71 hoofdstuk 8 gegevens analyseren Door middel van analyse vat je de verzamelde gegevens samen, zodat een overzichtelijk beeld van het geheel ontstaat. Richt de analyse in de eerste plaats

Nadere informatie

Vandaag Alert Morgen Veilig

Vandaag Alert Morgen Veilig Vandaag Alert Morgen Veilig Een plan ter vergroting van de veiligheid in Zwolle; met concrete acties en inzet van extra preventie, waakzaamheid en opsporing. Voorwoord De VVD Zwolle introduceert het plan

Nadere informatie

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Inleiding Calamiteiten bij zorg en ondersteuning kunnen helaas niet altijd voorkomen worden. Ze hebben een grote impact op betrokkenen

Nadere informatie

Cameratoezicht in Nederland. Een schets van het Nederlandse cameralandschap. Sander Flight. Samenvatting RAPPORT

Cameratoezicht in Nederland. Een schets van het Nederlandse cameralandschap. Sander Flight. Samenvatting RAPPORT Cameratoezicht in Nederland Een schets van het Nederlandse cameralandschap Sander Flight Samenvatting RAPPORT Cameratoezicht in Nederland Een schets van het Nederlandse cameralandschap Sander Flight Samenvatting

Nadere informatie

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid Veiligheid kernthema: De criminaliteitscijfers en de slachtoffercijfers laten over het algemeen een positief beeld zien voor Utrecht in. Ook de aangiftebereidheid van Utrechters is relatief hoog (29%).

Nadere informatie

Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011)

Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011) Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011) Verkeerskundige interpretatie van de belangrijkste tabellen (Analyserapport) D. Janssens, S. Reumers, K. Declercq, G. Wets Contact: Prof. dr. Davy

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID TWEEDE MEERJARENPLAN 2013-2017 Contract 2013 ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE Sp-ziekenhuizen 1 1. Inleiding Hierna volgt

Nadere informatie

Doelen/doelgroepen/ achtergronden

Doelen/doelgroepen/ achtergronden OPENBARE VERLICHTING (Dudley, Groot-Brittannië) Doelen/doelgroepen/ achtergronden Domein Typering project Buurt/wijk Effectieve maatregel uit het WODC rapport Geweld verslagen? 2006 (www.wodc.nl) Korte

Nadere informatie

Antwerpen School aan de beurt

Antwerpen School aan de beurt www.besafe.be Antwerpen School aan de beurt Antwerpen - School aan de beurt 1 Antwerpen School aan de beurt FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid

Nadere informatie

Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars. 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart

Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars. 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart Voorwoord In december 2012 constateerde ik in het besluit van de burgemeester over preventief fouilleren

Nadere informatie

www.besafe.be Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving

www.besafe.be Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving www.besafe.be Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid

Nadere informatie

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid Taak en invloed gemeenteraad op de Integrale veiligheid 1 Definitie veiligheid Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van

Nadere informatie

Leefbaarheid en overlast in buurt

Leefbaarheid en overlast in buurt 2013 Leefbaarheid en overlast in buurt Gemeente (2013): Scherpenzeel vergeleken met Regionale eenheid Oost-Nederland Landelijke conclusies Leefbaarheid buurt Zeven op de tien Nederlanders vinden leefbaarheid

Nadere informatie

www.besafe.be Bergen Project Welzijn op school

www.besafe.be Bergen Project Welzijn op school www.besafe.be Bergen Project Welzijn op school Bergen Project Welzijn op school FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid 2014 Bergen Project

Nadere informatie

4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes. In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau.

4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes. In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau. 4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes 4.2.1. Algemeen In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau. Instellingsniveau (vragenlijst coördinator) provincie,

Nadere informatie

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Inhoudsopgave Psychosociale risico s? De nieuwe wetgeving De psychosociale risicoanalyse

Nadere informatie

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel 6 secondant #6 december 21 Groot effect SOV/ISD-maatregel Selectieve opsluiting recidivisten werkt Crimi-trends Een langere opsluiting van hardnekkige recidivisten heeft een grote bijdrage geleverd aan

Nadere informatie

Gebruikersbepalingen

Gebruikersbepalingen Gebruikersbepalingen In deze gebruikersovereenkomst worden alle afspraken en voorwaarden vastgelegd van de overeenkomst tussen jou (waarnaar wij verwijzen als "jij", "jou" of "jouw", waaronder wordt verstaan

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding en onderzoeksvragen

Samenvatting. Inleiding en onderzoeksvragen Samenvatting Inleiding en onderzoeksvragen In dit rapport wordt verslag gedaan van een synthese van 48 studies naar de effecten van preventie van geweld in het publieke en semi-publieke domein. Dit onderzoek

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

Notitie effect- en inzetstudie wijkcoaches Velve Lindenhof

Notitie effect- en inzetstudie wijkcoaches Velve Lindenhof Notitie effect- en inzetstudie wijkcoaches Velve Lindenhof Pieter-Jan Klok Bas Denters Mirjan Oude Vrielink Juni 2012 Inleiding Onderdeel van het onderzoek zou een vergelijkende studie zijn naar de effectiviteit

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals Gedragsproblemen komen veel voor onder kinderen en adolescenten. Als deze problemen ernstig zijn en zich herhaaldelijk voordoen, kunnen ze een negatieve invloed hebben op het dagelijks functioneren van

Nadere informatie

8 secondant #3/4 juli/augustus 2008. Bedrijfsleven en criminaliteit 2002-2007. Crimi-trends

8 secondant #3/4 juli/augustus 2008. Bedrijfsleven en criminaliteit 2002-2007. Crimi-trends 8 secondant #3/4 juli/augustus 2008 Bedrijfsleven en criminaliteit 2002-2007 Diefstallen in winkels en horeca nemen toe Crimi-trends De criminaliteit tegen het bedrijfsleven moet in 2010 met een kwart

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

Verzuimoplossingen voor uw bedrijf ABSENTEISME

Verzuimoplossingen voor uw bedrijf ABSENTEISME Verzuimoplossingen voor uw bedrijf ABSENTEISME Mensura s oplossingen om het verzuim in uw bedrijf aan te pakken 3 Inhoud 01 Absenteïsme Een geschikte remedie voor elke diagnose Multicausaal Meten is weten

Nadere informatie

Criminaliteitscijfers en gemeentelijke administratieve sancties 2012

Criminaliteitscijfers en gemeentelijke administratieve sancties 2012 vrijdag 19 april 2013 Criminaliteitscijfers en gemeentelijke administratieve sancties 2012 De totale geregistreerde criminaliteit in Antwerpen nam in 2012 toe met 2% ten opzichte van 2011. De woninginbraken

Nadere informatie

Meldpunt Vossenschade: een overzicht voor 2012

Meldpunt Vossenschade: een overzicht voor 2012 Pagina 1 van 5 Meldpunt Vossenschade: een overzicht voor 2012 Inleiding Sinds 2007 beschikt de over een meldpunt Vossenschade. Om dit meldpunt meer bekendheid te geven voor heel Vlaanderen werd in januari

Nadere informatie

Publiek cameratoezicht kent een ander wettelijk regime dan privaat cameratoezicht: artikel 2 politiewet en artikel 151 c Gemeentewet.

Publiek cameratoezicht kent een ander wettelijk regime dan privaat cameratoezicht: artikel 2 politiewet en artikel 151 c Gemeentewet. Stichting Veilig Ontwerp en Beheer heeft CCV gevraagd om een presentatie te geven over de stand van zaken rondom cameratoezicht in Nederland. Vormgeving zou misschien wel eens bij kunnen dragen aan het

Nadere informatie

De minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG. Wetgevingsadvies invoering flexibel cameratoezicht.

De minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG. Wetgevingsadvies invoering flexibel cameratoezicht. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

van toezicht en handhaving

van toezicht en handhaving 1 inleiding voor beslissers veiligheid door samenwerken Effecten van toezicht en handhaving meten Een inleiding 2 inleiding voor beslissers Na elke calamiteit neemt de roep om strenger toezicht en harder

Nadere informatie

Graag stel ik me even aan u voor

Graag stel ik me even aan u voor Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) CPTED -een te beperkte naam voor een groots concept inleiding ter gelegenheid van het studiebezoek Beveiliging Bedrijventerreinen in Nederland inleiding

Nadere informatie

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd.

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd. Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie DREAM-project Evaluatie DREAM-project De Vlaamse overheid ondersteunt een aantal initiatieven ter bevordering van het ondernemerschap en de ondernemerszin.

Nadere informatie

Slachtoffers van woninginbraak

Slachtoffers van woninginbraak 1 Slachtoffers van woninginbraak Fact sheet juli 2015 Woninginbraak behoort tot High Impact Crime, wat wil zeggen dat het een grote impact heeft en slachtoffers persoonlijk raakt. In de regio Amsterdam-Amstelland

Nadere informatie

Keynote CPTED t.b.v. Workshop SBM Leuven 26-2-2015. Henk Neddermeijer MSc. Henk Neddermeijer MSc

Keynote CPTED t.b.v. Workshop SBM Leuven 26-2-2015. Henk Neddermeijer MSc. Henk Neddermeijer MSc Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) CPTED -een te beperkte naam voor een groots concept inleiding ter gelegenheid van de vakbeurs New Security in de Brabanthal Leuven 26 februari 2015

Nadere informatie

Dienst Studies. Evolutie van de tijdelijke werkloosheid art. 50 (slecht weer) in het licht van de geregistreerde weersomstandigheden

Dienst Studies. Evolutie van de tijdelijke werkloosheid art. 50 (slecht weer) in het licht van de geregistreerde weersomstandigheden Dienst Studies Evolutie van de tijdelijke werkloosheid art. 50 (slecht weer) in het licht van de geregistreerde weersomstandigheden Focus op de periode januari 2008 december 2012 Inhoudstafel: 1 INLEIDING

Nadere informatie

PROJECTPLAN REGISTRATIESYSTEEM PRIVATE VOORZIENINGEN BIJZONDERE JEUGDZORG

PROJECTPLAN REGISTRATIESYSTEEM PRIVATE VOORZIENINGEN BIJZONDERE JEUGDZORG PROJECTPLAN REGISTRATIESYSTEEM PRIVATE VOORZIENINGEN BIJZONDERE JEUGDZORG Stefaan VIAENE Johan PEETERS 30 maart 2007 1 A. CONTEXT VAN HET PROJECT - Doelstelling 32 van het Globaal Plan bepaalt: We geven

Nadere informatie

Ontwikkeling van misdrijven in Amersfoort 2003-2013

Ontwikkeling van misdrijven in Amersfoort 2003-2013 Ontwikkeling van misdrijven in Amersfoort 2003-2013 Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal januari 2014 In 2013 registreerde de politie voor Amersfoort 10.249 misdrijven. Het aantal misdrijven is sinds

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN PSYCHOSOCIALE ASPECTEN Welke lessen kunnen we trekken uit de evaluatie van de pestwet? Sofie D Ours, Preventieadviseur Psychosociale IDEWE 20 september 2011 Kursaal Oostende PreBes vzw Diestersteenweg

Nadere informatie

Slim bekeken: camerabewaking op maat

Slim bekeken: camerabewaking op maat Ministerie van Veiligheid en Justitie Slim bekeken: camerabewaking op maat Slim bekeken: camerabewaking op maat U bent ondernemer en overweegt één of meerdere camera s aan te schaffen om uw bedrijf beter

Nadere informatie

Door het raadslid Beryl Dreijer van de fractie van Beryl Dreijer zijn de volgende vragen gesteld:

Door het raadslid Beryl Dreijer van de fractie van Beryl Dreijer zijn de volgende vragen gesteld: Vragen van de raad Datum 06-12-2011 Registratienummer Rs11.00657 Portefeuillehouder Franc M. Weerwind Onderwerp: Beantwoording vragen van de fractie Beryl Dreijer over maatregelen tegen agressie en/of

Nadere informatie

Plan van aanpak. Protocol. pilot camera s op. GGD/ Ambulances. in de Regio Haaglanden

Plan van aanpak. Protocol. pilot camera s op. GGD/ Ambulances. in de Regio Haaglanden Plan van aanpak en Protocol pilot camera s op GGD/ Ambulances in de Regio Haaglanden 1 Inhoudsopgave pag 1. Aanleiding 3 2. Doel en reikwijdte 3 3. Organisatie 4 4. Aanpak en planning 4 5. Financiering

Nadere informatie

Algemene inleiding Reclame is vandaag de dag niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Bekende producenten brengen hun producten en diensten onder de aandacht van het grote publiek via verschillende

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

Onderzoek burgerinitiatief. Tevredenheid van indieners

Onderzoek burgerinitiatief. Tevredenheid van indieners Onderzoek burgerinitiatief Tevredenheid van indieners In opdracht van: De Raadsgriffier Uitgevoerd door: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Gemeente Purmerend Denise Floris Bert Mentink April

Nadere informatie

DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen

DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen Liesbeth Schuijer Mariska Wijnbelt Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Master of Public Administration 2011 2013 Onze

Nadere informatie

HOOFDSTUK 3. JONGEREN ALS SLACHTOFFER

HOOFDSTUK 3. JONGEREN ALS SLACHTOFFER HOOFDSTUK 3. Binnen de sociale wetenschap en de criminologie is de belangstelling voor slachtofferschap en de figuur van het slachtoffer de laatste decennia toegenomen. 1 Naast de victimologie als deeldiscipline,

Nadere informatie

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen TIPS VOOR ENQUÊTES 1. Opstellen van de enquête 1.1 Bepalen van het doel van de enquête Voor je een enquête opstelt denk je eerst na over wat je wil weten en waarom. Vermijd een te ruime omschrijving van

Nadere informatie

De Eindhovense Veiligheidsindex. Eindhoven, oktober 11

De Eindhovense Veiligheidsindex. Eindhoven, oktober 11 De Eindhovense Eindhoven, oktober 11 Inhoud 1 Inleiding 1 2 Objectieve index: 3 2.I Inbraak 3 2.II Diefstal 4 2.III Geweld 4 2.IV Overlast/vandalisme 4 2.V Veilig ondernemen (niet in index) 5 3 Subjectieve

Nadere informatie

Digitale (r)evolutie in België anno 2009

Digitale (r)evolutie in België anno 2009 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 9 februari Digitale (r)evolutie in België anno 9 De digitale revolutie zet zich steeds verder door in België: 71% van de huishoudens in

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal, Dorien de Bruijn 23 mei 2014 Vanaf 1997 is de Amersfoortse Stadspeiling elke twee jaar voor een belangrijk deel

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Horizontale Groep drugs Ontwerp-conclusies van de Raad over

Nadere informatie

TESTVRAAG: Bent u rechts-of linkshandig?

TESTVRAAG: Bent u rechts-of linkshandig? Programma Thema: Hoe onderzoek je of de transformatie van de jeugdzorg werkt? Onderzoek G4-rekenkamers 1. Eigen kracht 2. Risicomanagement 3. Leren 4. Monitoring en sturing 5. Vervolgonderzoek www.sendsteps.com

Nadere informatie

1.04 Geeft het belang aan van het aan de hand van camerabeelden herkennen en identificeren van personen.

1.04 Geeft het belang aan van het aan de hand van camerabeelden herkennen en identificeren van personen. Cameratoezicht Voor alle exameneisen geldt dat waar gesproken wordt van kennis van de begrippen ook voorbeelden van deze begrippen kunnen worden gevraagd in een examen Exameneisen Cameratoezicht 1 van

Nadere informatie

Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 2015

Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 2015 Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 215 Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen februari 216 In dit rapport worden politiestatistieken en resultaten

Nadere informatie

Helder zicht: meet het verandervermogen van uw organisatie

Helder zicht: meet het verandervermogen van uw organisatie Helder zicht: meet het verandervermogen van uw organisatie Zou het niet heerlijk zijn als: veranderingen soepeler verlopen, medewerkers er minder weerstand tegen hebben, projecten eerder klaar zijn en

Nadere informatie

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013 Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 212-21 In academiejaar 212-21 namen 5 mantelzorgers en 5 studenten 1 ste bachelor verpleegkunde (Howest, Brugge) deel aan het project Mantelluisten.

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Datum 6-9-05 Datum

Nadere informatie

CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE

CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTADUTRECHT PROCESEVALUATIE CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE J. Snippe, M. Hoorn, B. Bieleman INTRAVAL Groningen-Rotterdam 4. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Nadere informatie

Sociale veiligheid binnen het onderwijs

Sociale veiligheid binnen het onderwijs Sociale veiligheid binnen het onderwijs Door een brede benadering is een systematische totaalaanpak van de veiligheidsproblematiek in en rond scholen mogelijk. Die focust niet alleen op de school, maar

Nadere informatie

22 SPECIAL>> VEILIG ONDERNEMEN juli-augustus 2008. Werkvloer

22 SPECIAL>> VEILIG ONDERNEMEN juli-augustus 2008. Werkvloer 22 SPECIAL>> VEILIG ONDERNEMEN juli-augustus 2008 Fotoserie Werken met het KVO Samen voor veiligheid Werkvloer In winkelgebieden en op bedrijventerreinen werken ondernemers, gemeenten, politie en brandweer

Nadere informatie

Global Economic Crime Survey

Global Economic Crime Survey www.pwc.nl Global Economic Crime Survey Update Financial Sector Juni 2012 In samenwerking met de VU Amsterdam en de Martin Luther Universiteit Halle Bij PwC in Nederland werken ruim 4.600 mensen met elkaar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011 Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 28-211 Deze notitie brengt op basis van de Amsterdamse Veiligheidsmonitor de leefbaarheid en veiligheid in de regio Amsterdam-Amstelland tussen 28 en 211

Nadere informatie

WERKING KIJKWIJZER BELEIDSVOEREND VERMOGEN: TOEGEPAST OP LOOPBAANBEGELEIDING IN DE SCHOLENGEMEENSCHAP

WERKING KIJKWIJZER BELEIDSVOEREND VERMOGEN: TOEGEPAST OP LOOPBAANBEGELEIDING IN DE SCHOLENGEMEENSCHAP WERKING KIJKWIJZER BELEIDSVOEREND VERMOGEN: TOEGEPAST OP LOOPBAANBEGELEIDING IN DE SCHOLENGEMEENSCHAP WAT? Voor u ligt een kijkwijzer om het beleidsvoerend vermogen van uw school in kaart te brengen. De

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

GEZONDHEIDSENQUETE 2013

GEZONDHEIDSENQUETE 2013 GEZONDHEIDSENQUETE 2013 RAPPORT 5: PREVENTIE Stefaan Demarest, Rana Charafeddine (ed.) Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat

Nadere informatie

veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa

veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa Buitengewoon opsporings ambtenaren (boa s) spelen een steeds belangrijkere rol in de openbare ruimte. Zij dragen

Nadere informatie

ONDERZOEKS- EN ADVIESGROEP POLITIE

ONDERZOEKS- EN ADVIESGROEP POLITIE Veiligheidsbeleving in het winkelcentrum van Nijmegen en Enschede Onderzoek naar de invloed van technisch en fysiek toezicht op de risicobeleving, het veiligheidsgevoel en het preventief gedrag van mensen

Nadere informatie

Monitor Operatie Hartslag Heerlen Follow-up meting 2004

Monitor Operatie Hartslag Heerlen Follow-up meting 2004 Monitor Operatie Hartslag Heerlen Follow-up meting 2004 Bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente Heerlen Telefoon: 045 5604747 E-mail: o&s@heerlen.nl Heerlen, augustus 2004 Gegevens mogen worden

Nadere informatie

Dit moet gemotiveerd worden in het projectvoorstel en wordt mee beoordeeld bij de evaluatie.

Dit moet gemotiveerd worden in het projectvoorstel en wordt mee beoordeeld bij de evaluatie. 0 OP ESF Vlaanderen 2014-2020 FAQ oproep 315 Innovatie door adaptatie Prioriteit uit OP: 5 Innovatie en Transnationaliteit 1. Moeten de promotor en partners Vlaamse dienstverleners zijn? De promotor en

Nadere informatie