Bloem en vruchtvorming

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bloem en vruchtvorming"

Transcriptie

1 //9 Bloem en vruchtvorming Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: Leerstoel Plantenteelt in energiezuinige kassen & WUR Glastuinbouw Leerstoelgroep Tuinbouwketens Met medewerking van: S. Carvalho, A. Dieleman, A. Kromwijk, F. van Noort Wat komt er vanavond aan bod Verschillende planten, verschillende processen Afsplitsing van organen Aanleg bloemen (generatieve delen) Overgang groeipunt van vegetatief naar generatief (Vervolgens) continue vorming van vegetatieve en generatieve delen Abortie van bloem of vrucht Groeibijeenkomst Westland Energie Services 19 maart 9 Afsplitsingsnelheid van plantorganen Afsplitsingsnelheid van plantorganen Bepalende factoren Vooral temperatuur Licht Bladeren per dag Gemiddelde temperatuur ( C) Bron: Karlsson e.a., 199 Afsplitsingsnelheid organen Veel licht en hoge temperatuur: aanleg van meer bloemtakken Bij hogere temperatuur kleinere bloemen. Meer licht geeft wel grotere bloemen bij gerbera Aantal Aantal bloemen bloemtakken 8 6 laag (- C) 15 µmol m s 1 1. lux 6 µmol m s 1 gemiddeld hoog (+ C) hoog licht laag licht Bloemdiameter Bloemdiameter (cm) laag (- C) 15 µmol m s 1 1. lux 6 µmol m s 1 gemiddeld Temperatuur hoog (+ C) hoog licht laag licht Temperatuur 1

2 //9 Aanleg bloemen Overgang groeipunt van vegetatief naar generatief Sommige planten hebben in begin jeugdfase: ze zijn dan niet tot bloei te brengen Drie theorieën Bloeihormoon vanuit bladeren hormoon nooit gevonden Source/sink balans (meer assimilaten bij groeipunt) Belangrijk, maar verklaart niet alles Meerdere factoren Phalaenopsis: Lage temperatuur bevordert bloei 1 Belichtingsproef Phalaenopsis (meer licht meer assimilaten meer bloemen) % planten met meertakken 8 6 na 6 weken na weken Etmaaltemperatuur ( C) Lagere temperatuur tijdens koeling => meer meertakkers Vegetatieve opkweek bij: Vier daglengtes 1, 15, 18 en 1 uur Twee belichtingsniveaus: 59 en 8 mol/m /s bij R buiten < 1 W/m (= 9 en 69 lux) Daarna koeling om bloemen te vormen Bron. A. Kromwijk Bij grotere lichtsom meer bladeren en meer bloemtakken Bladaantal voor koeling µmol/m/s 59 µmol/m/s Belichtingsduur (uren) Percentage meertakkers 1% 9% 8% 7% 8 µmol/m/s 59 µmol/m/s 6% Belichtingsduur (uren)

3 //9 Toepassing bij Phalaenopsis Koele periode vorming van bloemtakken Meer licht meer assimilaten meer bloemtakken Daglengte het gaat om lengte van de nacht Lange dag planten: (Snellere) bloei bij lange dag Voorbeelden: petunia, viool, anjer Korte dag planten: (Snellere) bloei bij korte dag Voorbeelden: chrysant, kalanchoe, poinsettia, begonia, gerbera Bij gerbera 8% meer bloemen in zomer bij 11.5 uur (onderzoek DLV 6) Daglengte: Het gaat om de lengte van de nacht Bloei Licht Donker KD plant LD plant ja nee nee ja nee ja nee ja nee ja ja nee Bron: T. Blom. Canada Petunia: Lange dag plant eerder bloei bij lange dag en hogere temperatuur Chrysant: korte dag bepalend voor bloei, maar hogere temperatuur geeft teeltversnelling 1 Daylength Dagen tot bloei Chrysant cv. Snowdon 6 Set-point temperature Bron. S. Adams, UK Temperatuur ( C) Bron. S. Adams, UK

4 //9 lange dag plant eerder bloei bij verrood licht Ethyleen bij bromelia Gibberelline bij spatiphyllum Voorbloei (ongewenste vroegtijdige bloei). Bijvoorbeeld bij Spatiphyllum en Hortensia Bloei kost energie ten koste van gewasgroei Bloem verwijderen kost arbeid Minder opbrengst door minder hoofdbloemen Met name in voorjaar Rasafhankelijk Spatiphyllum Licht is zeer bepalend voor scheutvorming, bloei initiatie en bloei uitgroei. is zeer bepalend voor vegetatieve groei en bloei initiatie Gibberelline (GA) is standaard behandeling om planten in bloei te krijgen Proefopzet Uitvoer Opkweek praktijk en onderzoeksomstandigheden drie praktijkbedrijven en WUR Glastuinbouw Opkweektemperaturen Praktijkbedrijven (19 C), WUR ( C) Afkweek bij WUR Cultivars Figaro, Sweet Pablo Opgepot in week om bloei te laten vallen in de kritische periode voor voorbloei Na bloeibehandeling met GA (week 6) zijn de planten naar WUR vervoerd in week 8

5 //9 Hoge temperatuur voorkomt vroegtijdige overgang van vegetatief naar generatief voorbloei (%) Voorbloei - cumulatief (%) figaro figaro figaro figaro pablo pablo pablo pablo WUR 1 WUR 1 Perkgoed Aanname bij hortensia Bron. F. van Noort & H. Verberkt Meer organen als er meer assimilaten beschikbaar zijn: Aantal bloemen per plant (incl. bloemknoppen) bij snijchrysant Aantal Number bloemen of flowers per (plant -1 ) Plantdichtheid density (planten (plants mper - ) m ) Lange dag: weken 1 week weken Aantal bloemen sterk gecorreleerd met plantgrootte Proef met plantdichtheden en lengte van korte-dag periode (bloemgrootte was niet beinvloed) Aantal Number bloemen of flowers per (plant -1 ) y =.5x R = weeks 1 week weeks Plantgewicht fresh mass (g/plant) plants -1 ) Kalanchoë: meer licht bevordert bloemvorming Meer licht (met name in herfst en winter) Kortere teeltduur (reactietijd korter) Meer bloemschermen Zwaardere bloemschermen met meer bloemen 1 o C Vruchtabortie Minder abortie bij Lage assimilatenvraag Hoog assimilatenaanbod Lage assimilatenvraag Weinig vruchten, lage temperatuur Hoog assimilatenaanbod Veel fotosynthese (veel licht, CO, voldoende blad) Tevens meer abortie bij hogere temperatuur (nachttemperatuur, DIF?) mol.m ².s 1 :

6 //9 Vegetatieve groei en vruchtzetting nemen toe bij hoge verhouding aanbod/vraag assimilaten Effect van aanmaak op verdeling assimilaten in komkommer (lange termijn: 6 dagen) Aantal jonge vruchtjes aan plant 8-mrt 7-apr 7-mei 6-jun 6 Vegetatieve groei (g/d) Aantal vruchten Lichtniveau (%) Fractie naar de vruchten Vruchtzetting (tomaat) Slechte zetting Hoge temperatuur Weinig assimilaten Aantal vruchten aantal vruchten / C From: Bron: Sato Sato et al., et al., 6 6 /6 C Bron: Bertin et al., 1995 Tweede zetsel Lege oksels Eerste zetsel Onregelmatige vruchtzetting paprika [ [ [ Balans assimilaten aanbod/vraag Invloed van plantafstand op de rij op gemiddeld vruchtzettings percentage voor paprika geteeld van januari tot juli Afstand op de rij (m) Vruchtzetting (%) Conclusie: Meer assimilaten (meer licht, ruimere plantafstand, meer blad) geeft betere vruchtzetting CO verhoogt assimilatenaanmaak en daardoor meer vruchtzetting Aantal geoogste vruchten per plant ppm 58 ppm 8 ppm 15 5 Tijd (weken) Bron. A. Dieleman 6

7 //9 Oudere vruchten remmen vruchtzetting Een hoge assimilatenvraag van concurrerende vruchten remt vruchtzetting Hierbij gaat het om aantal oudere vruchten en vraag naar assimilaten per vrucht assimilatenvraag = sinksterkte potentiële groei is maat voor assimilatenvraag Vruchtaantal gezet Ass. Vraag (g / d) Dagnummer Vruchtabortie is negatief gerelateerd aan vegetatieve groei Behandelingen: bladsnoei en concurrerende vruchten aan verschillende posities Relatie abortie en vegetatieve groei bij behandelingen met bladsnoei waren er geen andere vruchten Abortie (%) 1 5% bladen 8 1% bladen Vegetatieve groei (g / d) Aantal geaborteerd 6 Vruchtsnoei Bladsnoei Vegetatieve groei (g / d) Rol van zaden (paprika). Bestuiving van bloem 1 is gevarieerd. Bloem kreeg gewoon natuurlijke bestuiving Rol van zaden (paprika). Bestuiving van bloem 1 is gevarieerd. Bloem kreeg gewoon natuurlijke bestuiving Weinig Zetting (%) van vrucht 1 % Weinig Zetting (%) van vrucht 1 % Zetting (%) van vrucht 69 Normaal 68% Normaal 68% 51 veel 71% veel 71% 8 7

8 //9 Roos: meer licht minder loze scheuten (minder bloemabortie) Lichtkleur: Rood en blauw geven minder bloemabortie Aantal bloemen Scheuten met bloem (%) Proef 1: Wit Oranje (geen blauw) Proef : Rood Verrood PAR licht (µmol (umol mm- ss-1) 1 ) Bron: F. Maas (klimaatkamerproef) Bron: F. Maas (klimaatkamerproeven) Lichtkleur Bloei bij potanthurium Bij Hibiscus: bij oude rassen veel knopval in na oogst fase Rood licht gaf minder knopval Bladeren verwijderen geen knopval Rood Donker Verrood Aantal dagen tot knopval Geen 1 Bloemvorming in de winterperiode probleem. Gedurende aantal maanden worden (rasafhankelijk) geen of nauwelijks bloemen gevormd. Globale inschatting : ca. 7. planten bij een middenprijs van,5 bijna.5 miljoen omzet. Bron: U. Van Meeteren Ontwikkeling Anthurium Champion april Blad 1 Bloem 1 Blad Onbelicht Belicht Dai & Paull, 199: groei van de bloem afhankelijk van groei blad. Na overgang naar generatieve groei ontstaat in oksel van elk blad een bloem. Lengte (cm) Dag verschijnen blbloem 8

9 //9 Proefopzet: Winterbloei potanthurium Vanaf juli rassen in 17 cm pot. Bonina, Champion, Orange Love Vanaf september aanvullend belicht als straling <15 W/m 1 mol/m /s (8 lux ), max. 1 uur per dag 1 mol/m /s, max. 1 uur per dag 5 mol/m /s ( lux ), max. 1 uur per dag Controle: zonder belichting Belichten geeft meer bloemen (minder overslag) Verschil met onbelicht rasafhankelijk over alle rassen 5 75% meer bloemen na belichten Berekende overslagpercentages per ras Behandeling Bonina Champion Orange Love Onbelicht uur Lux uur 8 Lux uur 8 Lux Bron: Garcia & van Telgen Belichten Conclusies Behandeling Onbelicht 1 uur Lux 1 uur 8 Lux 1 uur 8 Lux Lengte Bloem Breedte Lengte Door belichten langere en grotere bloemen Blad reageert minder op licht Drooggewicht % verandert nauwelijks Extra assimilaten volledig omgezet in extra biomassa Blad Breedte Grote verschillen tussen gewassen Overgang groeipunt van vegetatief naar generatief bepaald door meerdere factoren Meer assimilaten meer bloemen, minder abortie Meer licht, CO, lagere plantdichtheid, veelal lagere temperatuur bepalend bij aantal gewassen kan bij sommige soorten rol spelen Bron: Garcia & van Telgen Bedankt voor uw aandacht Wageningen UR 9

Licht, belichting & kwaliteit. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw KCB, 16 febr 2011

Licht, belichting & kwaliteit. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw KCB, 16 febr 2011 Licht, belichting & kwaliteit Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw KCB, 16 febr 2011 Licht en Belichting Waarom belichten wij? Jaarrond teelt Productieverhoging -> groeilicht Kwaliteitverbetering -> stuurlicht

Nadere informatie

Belichting in de Glastuinbouw. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw energiek2020, 17 maart 2011

Belichting in de Glastuinbouw. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw energiek2020, 17 maart 2011 Belichting in de Glastuinbouw Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw energiek2020, 17 maart 2011 Eén integrale aanpak met 7 transitiepaden: Programma Kas als Energiebron Energie besparen Duurzame energiebronnen

Nadere informatie

Het gewas centraal. Balans assimilatenaanmaak en gebruik (vraag) Wat komt er aan de orde? 11/14/2008. lichtonderschepping fotosynthese.

Het gewas centraal. Balans assimilatenaanmaak en gebruik (vraag) Wat komt er aan de orde? 11/14/2008. lichtonderschepping fotosynthese. 11/14/28 Het gewas centraal Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoelgroep Tuinbouwketens WUR Glastuinbouw Met medewerking van: Menno Bakker, Benno Burema, Anja Dieleman, Tom Dueck, Frank Maas,

Nadere informatie

LED verlichting in kassen:

LED verlichting in kassen: LED verlichting in kassen: met minder energie meer bloemen en groenten van betere kwaliteit Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie Glastuinbouw: Nederland is wereldleider. Teelt van groenten,

Nadere informatie

CO 2, temperatuur en energiebesparing

CO 2, temperatuur en energiebesparing 2/14/29 CO 2, temperatuur en energiebesparing Wat komt er aan de orde? Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoelgroep Tuinbouwketens WUR Glastuinbouw Met medewerking van: Susana Carvalho, Anja

Nadere informatie

Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoel Tuinbouwproductieketens WUR Glastuinbouw

Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoel Tuinbouwproductieketens WUR Glastuinbouw Haal meer uit licht! Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoel Tuinbouwproductieketens WUR Glastuinbouw Met medewerking van: Anja Dieleman, Tom Dueck, Sander Hogewoning, Govert Trouwborst Bijeenkomst

Nadere informatie

Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant?

Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant? Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant? Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoel Tuinbouwproductieketens Met medewerking van: Peter van Weel, Hendrik Jan van

Nadere informatie

Warmer of kouder? Sturen met de temperatuur

Warmer of kouder? Sturen met de temperatuur 17-12-7 Warmer of kouder? Sturen met de temperatuur Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen Universiteit, Tuinbouwproductieketens Wageningen UR Glastuinbouw Waarom dit verhaal? Temperatuur belangrijke klimaatfactor

Nadere informatie

50% energiebesparing door betere lichtbenutting

50% energiebesparing door betere lichtbenutting 50% energiebesparing door betere lichtbenutting Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie, Wageningen Universiteit. Leo.Marcelis@wur.nl Ambitie Doelstelling: 50% minder energie én Verbetering

Nadere informatie

CO 2 : op zoek naar het optimum

CO 2 : op zoek naar het optimum 1/31/27 CO 2 : op zoek naar het optimum Wat komt er aan de orde? Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoelgroep Tuinbouwproductieketens Met medewerking van: Anja Dieleman, Tom

Nadere informatie

Workshop: Telen op plantbalans

Workshop: Telen op plantbalans Energiek Event Licht op besparing. 7 april 2016. Plant Dynamics, Sander Pot Workshop: Telen op plantbalans DE BASISPRINCIPES VAN HET NIEUWE TELEN ir. P.A.M. Geelen Ir. J.O. Voogt ing. P.A. van Weel Ook

Nadere informatie

Belichting, CO 2 en rookgasschade

Belichting, CO 2 en rookgasschade 2/18/28 Belichting, CO 2 en rookgasschade Wat komt er aan de orde? Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoelgroep Tuinbouwproductieketens Met medewerking van: Anja Dieleman,

Nadere informatie

Licht: betekenis voor 1-jarige zomerbloeiers

Licht: betekenis voor 1-jarige zomerbloeiers Licht: betekenis voor 1-jarige zomerbloeiers Tom Dueck & Filip van Noort, WUR Glastuinbouw December 11, 2008 Inhoud Wat is licht? Licht en planten: groeilicht Licht en planten: stuurlicht LEDs: ervaringen,

Nadere informatie

De Meerwaarde van Diffuus Licht voor Gewas & Tuinder

De Meerwaarde van Diffuus Licht voor Gewas & Tuinder De Meerwaarde van Diffuus Licht voor Gewas & Tuinder Zicht op Licht, 29 oktober 2013, Wageningen Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Inleiding Natuurlijk zonlicht is gratis! Gratis licht voor groei,

Nadere informatie

Fotosynthese response op licht(kleur), CO 2 en T. Recente ontwikkelingen uit onderzoek.

Fotosynthese response op licht(kleur), CO 2 en T. Recente ontwikkelingen uit onderzoek. Fotosynthese response op licht(kleur), CO 2 en T. Recente ontwikkelingen uit onderzoek. Plant Dynamics B.V. Sander Pot Thema bijeenkomst Energie Bromelia en Potanthurium 12 mei 215 Financiering onderzoek

Nadere informatie

Energiebewust belichten: een hele kunst

Energiebewust belichten: een hele kunst Energiebewust belichten: een hele kunst Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw 10 november, 2009 Belichting in Nederland Tuinbouw onder glas 10 500 ha Glastuinbouw met kunstlicht - 2000 ha (19%) + 1% op

Nadere informatie

Invloed van Stuurlicht op het gewas. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Maart 26, 2015

Invloed van Stuurlicht op het gewas. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Maart 26, 2015 Invloed van Stuurlicht op het gewas Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Maart 26, 2015 Deze projecten zijn gefinancierd vanuit het programma Kas als Energiebron, het innovatie- en actieprogramma van

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen bij tomaat. Marcel Raaphorst, Wageningen UR Glastuinbouw

Het Nieuwe Telen bij tomaat. Marcel Raaphorst, Wageningen UR Glastuinbouw Het Nieuwe Telen bij tomaat Marcel Raaphorst, Wageningen UR Glastuinbouw Onderwerpen Gevolgen HNT op temperatuur en gewas Plantbelasting Assimilatenbalans Generatief en vegetatief gewas Bladrandjes en

Nadere informatie

Licht Event. December Filip van Noort met dank aan o.a. Tom Dueck en Leo Marcelis

Licht Event. December Filip van Noort met dank aan o.a. Tom Dueck en Leo Marcelis Licht Event December 2014 Filip van Noort met dank aan o.a. Tom Dueck en Leo Marcelis Wat meer grip op licht -> maar hoe nu verder? Conclusies en kennis uit Grip op licht? Geleerd dit jaar met andere gewassen?

Nadere informatie

Besparen op Groeilicht

Besparen op Groeilicht Besparen op Groeilicht Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Het Nieuwe Telen Optimaal, 13 juni 2013 N etto fotosynthese (µm ol m -2 s-1) Groeilicht: wat hebben wij geleerd? SON-T belichting Belichtingsintensiteit

Nadere informatie

Energiezuinig telen 10/3/2008. Verloop commodity gasprijs afgelopen 6 jaar. Wat komt er aan de orde? Aanleiding. Energie is heel duur geworden!

Energiezuinig telen 10/3/2008. Verloop commodity gasprijs afgelopen 6 jaar. Wat komt er aan de orde? Aanleiding. Energie is heel duur geworden! Aanleiding Energiezuinig telen Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoelgroep Tuinbouwketens Met medewerking van: M. Bakker, S. Bakker, F. Buwalda, J. Campen, A. Dieleman, T.

Nadere informatie

CO 2 bij paprika: wanneer kan ik het beste doseren? Anja Dieleman, Wageningen UR Glastuinbouw

CO 2 bij paprika: wanneer kan ik het beste doseren? Anja Dieleman, Wageningen UR Glastuinbouw CO 2 bij paprika: wanneer kan ik het beste doseren? Anja Dieleman, Wageningen UR Glastuinbouw Wat komt er aan de orde? Resultaten enquêtes Fotosynthese Relaties CO 2, licht en temperatuur Effecten CO 2

Nadere informatie

Wat is stuurlicht? Wat kunnen we ermee?

Wat is stuurlicht? Wat kunnen we ermee? Wat is stuurlicht? Wat kunnen we ermee? Govert Trouwborst, Plant Lighting B.V. govert@plantlighting.nl www.plantlighting.nl 10 december 2014 Dr. ir. Sander Hogewoning & Dr. ir. Govert Trouwborst Expertise

Nadere informatie

Licht effecten en plant responsen

Licht effecten en plant responsen Licht effecten en plant responsen Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Lezing DLV, Wageningen, 29 juni 2009 Wat is licht? Canadese noorderlicht Inhoud Wat is licht? Het spectrum (in de tijd) Invloeden

Nadere informatie

Praktijkonderzoek mobiele belichting bij paprika

Praktijkonderzoek mobiele belichting bij paprika Praktijkonderzoek mobiele belichting bij paprika Ruud Maaswinkel Marcel Raaphorst Leo van der Valk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Glastuinbouw December 23 Projectnummer 4174621 23 Wageningen,

Nadere informatie

Bloemknopsturing Snijhortensia. Uitgevoerd door: DLV Facet Teake Dijkstra Helma Verberkt. Wageningen, Februari 2006

Bloemknopsturing Snijhortensia. Uitgevoerd door: DLV Facet Teake Dijkstra Helma Verberkt. Wageningen, Februari 2006 Facet Bloemknopsturing Snijhortensia Uitgevoerd door: DLV Facet Teake Dijkstra Helma Verberkt Wageningen, Februari 2006 In samenwerking met de landelijke Hortensia commissie LTO Groeiservice Gefinancierd

Nadere informatie

Grip op licht. Het Nieuwe Telen Potplanten: Meer energie besparing met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring

Grip op licht. Het Nieuwe Telen Potplanten: Meer energie besparing met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring Grip op licht Het Nieuwe Telen Potplanten: Meer energie besparing met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring Filip v Noort, Wageningen UR Glas Financiering Kas als Energiebron van het PT en EZ

Nadere informatie

Effect temperatuur in winter bij vroegbloeiende Cymbidium maart 2007

Effect temperatuur in winter bij vroegbloeiende Cymbidium maart 2007 3//7 Effect temperatuur in winter bij vroegbloeiende Cymbidium maart 7 Arca Kromwijk, Nico van Mourik, Peter Schrama Wageningen UR Glastuinbouw Gefinancierd door: Productschap Tuinbouw Eerder onderzoek

Nadere informatie

Licht en planten (onder glas)

Licht en planten (onder glas) Licht en planten (onder glas) Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Masterclass workshop, 17 april 2008 Inhoud Licht en straling Stuurlicht LEDs Diffuus Licht Zonlichtspectrum Straling Golflengte Opmerking

Nadere informatie

50% energiebesparing door LEDverlichting. Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie

50% energiebesparing door LEDverlichting. Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie 50% energiebesparing door LEDverlichting Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie Glastuinbouw Tuinbouwsector Wereldleider Economisch belangrijk Er is een probleem 10% van nationale gasverbruik

Nadere informatie

Status Groeimodel Gerbera

Status Groeimodel Gerbera Status Groeimodel Gerbera 20 november 2013 Pieter de Visser, Frank van der Helm, Fokke Buwalda (Wageningen UR Glastuinbouw) i.s.m. Floriconsult, DLV Plant, telers, LTO Groeiservice Opbouw presentatie Aanleiding

Nadere informatie

VERSLAG. Invloed van lichtintensiteit en daglengte op de productie van Gerbera. Uitgevoerd door: DLV Facet

VERSLAG. Invloed van lichtintensiteit en daglengte op de productie van Gerbera. Uitgevoerd door: DLV Facet VERSLAG Facet Invloed van lichtintensiteit en daglengte op de productie van Gerbera Uitgevoerd door: DLV Facet Wageningen, Oktober 2005 Gerben Wessels Helma Verberkt Proeftuin Zwaagdijk Hans Meester Gefinancierd

Nadere informatie

Energie en CO 2 besparen bij CAM planten?

Energie en CO 2 besparen bij CAM planten? Workshop Energiek-event 7 april 6 Energie en CO besparen bij CAM planten? Sander Hogewoning Plant Lighting B.V. 7 april 6 Team: Dr. ir. Sander Hogewoning, Dr. ir. Govert Trouwborst, ing. Reinder van der

Nadere informatie

Optimaal gebruik van CO 2

Optimaal gebruik van CO 2 Optimaal gebruik van CO 2 Energiek2020 Event, 17 maart 2011 Anja Dieleman Wageningen UR Glastuinbouw Onderwerpen Trends CO 2 balans van de kas Effecten van CO 2 op groei Fysiologisch effect van CO 2 :

Nadere informatie

1 Dagverlenging met LED-belichting bij chrysant in de teelt van moederplanten

1 Dagverlenging met LED-belichting bij chrysant in de teelt van moederplanten Verslag Doormeting LED-belichting Auteur: Bert Schamp 1 Dagverlenging met LED-belichting bij chrysant in de teelt van moederplanten Samenvatting In deze proef werden de Focus LED daglengtelamp + verrood

Nadere informatie

19/01/2017. H o e h a a l j e m e e r u i t b e l i c h t e t o m a t e n? V a n t h e o r i e n a a r p r a k t i j k. Meer productie door:

19/01/2017. H o e h a a l j e m e e r u i t b e l i c h t e t o m a t e n? V a n t h e o r i e n a a r p r a k t i j k. Meer productie door: H o e h a a l j e m e e r u i t b e l i c h t e t o m a t e n? Stefaan Fabri 17/01/2017 V a n t h e o r i e n a a r p r a k t i j k Meer productie door: Stengeldichtheid Verhogen lichtniveau Lichtverdeling

Nadere informatie

1 Bloeisturing met LED-belichting in de teelt van ranonkel

1 Bloeisturing met LED-belichting in de teelt van ranonkel Verslag Doormeting LED-belichting Auteur: Bert Schamp 1 Bloeisturing met LED-belichting in de teelt van ranonkel Samenvatting In deze proef werd een LED-groeilamp van de firma FocusLED getest in vergelijking

Nadere informatie

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop?

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop? Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop? 1.Introductie: Licht en planten 2.Voorbeelden lichtkleur en plantsturing Sander Hogewoning Plant Lighting B.V. 09 December 2015 Team: dr. ir. Sander

Nadere informatie

Sturing vorm en bloei Stuurlicht (Fotomorfogenese) Vorm: Lichtkleur (SON-T, LEDs, folies) Bloei: Daglengte

Sturing vorm en bloei Stuurlicht (Fotomorfogenese) Vorm: Lichtkleur (SON-T, LEDs, folies) Bloei: Daglengte Hendrik-Jan van Telgen 1 Groei Groeilicht (Fotosynthese) Lichtintensiteit Natuurlijk licht, assimilatielicht (SON-T, LEDs) Sturing vorm en bloei Stuurlicht (Fotomorfogenese) Vorm: Lichtkleur (SON-T, LEDs,

Nadere informatie

Voorkomen van voortakken bij Phalaenopsis

Voorkomen van voortakken bij Phalaenopsis Voorkomen van voortakken bij Phalaenopsis Invloed kastemperatuur op voortakken Phalaenopsis (Project 42 527) Arca Kromwijk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Glastuinbouw maart 23 PPO GT125

Nadere informatie

Bloemvorming en bevruchting

Bloemvorming en bevruchting Bloemvorming en bevruchting Om de informatie in dit hoofdstuk te begrijpen, moet je de volgende onderwerpen kennen: fotosynthese, plantenhormonen, invloed van licht op de plant, source en sink. Bloei en

Nadere informatie

Bloeigedrag in courgette. Wat kunnen we doen om zoveel mogelijk vruchten te oogsten?

Bloeigedrag in courgette. Wat kunnen we doen om zoveel mogelijk vruchten te oogsten? Bloeigedrag in courgette Wat kunnen we doen om zoveel mogelijk vruchten te oogsten? Bloeigedrag courgette Hoe kunnen we zoveel mogelijk vrouwelijke bloemen laten uitgroeien tot een oogstbare vrucht? Wat

Nadere informatie

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop?

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop? Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop? 1.Introductie: Licht en planten 2.Voorbeelden lichtkleur en plantsturing Govert Trouwborst Plant Lighting B.V. 7 April 2016 Team: dr. ir. Sander

Nadere informatie

Intern projectnummer: 3242084800 I PT nummer: 13645.26

Intern projectnummer: 3242084800 I PT nummer: 13645.26 Intern projectnummer: 3242084800 I PT nummer: 13645.26 Inzicht in het optreden van bolblad bij chrysant Wim van Ieperen 1), Ruud Maaswinkel 2), René Corsten 3), Theo Roelofs 3), Aike Post 4) 1) Wageningen

Nadere informatie

Licht in de chrysant Kortedagplant Kortedag (KD) Langedag (LD) Teelt

Licht in de chrysant Kortedagplant Kortedag (KD) Langedag (LD) Teelt Licht in de chrysant De chrysant vormt van nature een aantal spruiten vanuit het ondergrondse deel van de (uitbloeiende) stengel. In het voorjaar groeien deze uit tot opgaande, enigszins verhoute stengels,

Nadere informatie

Bloei & Stuurlicht bij Phalaenopsis. Bloei-inductie door stuurlicht spaart energie. Rapport GTB-1343

Bloei & Stuurlicht bij Phalaenopsis. Bloei-inductie door stuurlicht spaart energie. Rapport GTB-1343 Bloei & Stuurlicht bij Phalaenopsis Bloei-inductie door stuurlicht spaart energie Tom Dueck, Esther Meinen, Sander Hogewoning, Govert Trouwborst en Sander Pot 1. Wageningen UR Glastuinbouw, 2. Plant Lightings

Nadere informatie

Belichting bij sla. Economische haalbaarheidsstudie. Marcel Raaphorst Jan Janse

Belichting bij sla. Economische haalbaarheidsstudie. Marcel Raaphorst Jan Janse Belichting bij sla Economische haalbaarheidsstudie Marcel Raaphorst Jan Janse Wageningen UR Glastuinbouw, Bleiswijk juni 2007 Projectnummer: 3242000149 2007 Wageningen, Wageningen UR Glastuinbouw Alle

Nadere informatie

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt April 2007 Gefinancieerd door Productschap Tuinbouw Uitgevoerd door: Ing. Bart Vromans Bart.vromans@lucel.nl INHOUDSOPGAVE Samenvatting Inleiding Plan van aanpak

Nadere informatie

Knoponderzoek Lisianthus

Knoponderzoek Lisianthus Knoponderzoek Lisianthus Knoponderzoek ten behoeve van de sturing van de oogst van Lisianthus Caroline Labrie, Monica Kersten en Gerrit Heij Wageningen UR Glastuinbouw Januari 2008 2008 Wageningen, Wageningen

Nadere informatie

Experimentele begassingen met etheen en NOx, en paprika. Tom Dueck, Chris van Dijk, Ton van der Zalm & Esther Meinen Wageningen UR Glastuinbouw

Experimentele begassingen met etheen en NOx, en paprika. Tom Dueck, Chris van Dijk, Ton van der Zalm & Esther Meinen Wageningen UR Glastuinbouw Experimentele begassingen met etheen en NOx, en paprika Tom Dueck, Chris van Dijk, Ton van der Zalm & Esther Meinen Wageningen UR Glastuinbouw Begassingsonderzoek in Wageningen Mogelijkheden voor begassingsonderzoek:

Nadere informatie

ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN

ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN Lezing door Barend Löbker VORTUS bv Programma: Klimaat Praktijkervaringen nieuwe telen Vragen/discussie Introductie Vortus BV: 2007 25 jaar geleden door Simon Voogt opgericht

Nadere informatie

Dubai. Krachtige prestaties, meer zekerheid. - Krachtig ras, ook voor getopte planten - Hoge potentiële opbrengst - Goede vruchtkwaliteit

Dubai. Krachtige prestaties, meer zekerheid. - Krachtig ras, ook voor getopte planten - Hoge potentiële opbrengst - Goede vruchtkwaliteit Dubai Krachtige prestaties, meer zekerheid - Krachtig ras, ook voor getopte planten - Hoge potentiële opbrengst - Goede vruchtkwaliteit www.deruiterseeds.nl Dubai Krachtpatser in opbrengst Dubai is een

Nadere informatie

1 Het einde van de teelt... en nu oogsten! Processen rondom de oogst Oogsttijdstip in de open teelten 12 1.

1 Het einde van de teelt... en nu oogsten! Processen rondom de oogst Oogsttijdstip in de open teelten 12 1. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Het einde van de teelt... en nu oogsten! 9 1.1 Processen rondom de oogst 9 1.2 Oogsttijdstip in de open teelten 12 1.3 Afsluiting 22 2 Met de hand of met de machine? 23

Nadere informatie

Energiezuinig telen in de glastuinbouw. Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen

Energiezuinig telen in de glastuinbouw. Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen Energiezuinig telen in de glastuinbouw Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen Toelichting project Overzicht Invloed van verschillend E-besparende maatregelen: Schermen Variëren met plantdatum Zomerstookstop

Nadere informatie

De basis van de doordrager nader beschreven

De basis van de doordrager nader beschreven De basis van de doordrager nader beschreven Relatie tussen plantarchitectuur en fysiologie (review) Remco van Endschot Delphy Aardbeiendag 2017 Inhoud Inleiding Doordragers Bloemaanleg Rankaanleg Nachtonderbreking

Nadere informatie

Hybride belichting Chrysant

Hybride belichting Chrysant DLV Plant Postbus 7001 6700 CA Wageningen Agro Business Park 65 6708 PV Wageningen T 0317 49 15 78 Gefinancierd door Productschap Tuinbouw en Ministerie van Economische Zaken in het kader van het programma

Nadere informatie

Assimilaten uit een komkommerblad: waar gaan ze heen?

Assimilaten uit een komkommerblad: waar gaan ze heen? Omslag_Nota422.qxp 07 01 1971 03:22 Page 1 Assimilaten uit een komkommerblad: waar gaan ze heen? Anja Dieleman, Johan Steenhuizen & Bert Meurs Nota 422 Assimilaten uit een komkommerblad: waar gaan ze

Nadere informatie

Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie?

Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Sander Pot (Plant Dynamics BV) i.s.m. Govert Trouwborst (Plant Lighting BV) Sander Hogewoning (Plant Lighting BV) Stefan Persoon (Inno Agro BV)

Nadere informatie

Lichtspectrum bij stuur- en groeilicht in Freesia

Lichtspectrum bij stuur- en groeilicht in Freesia Lichtspectrum bij stuur- en groeilicht in Freesia Indicatief praktijkonderzoek naar de effecten van stuurlicht met LED lampen en groeilicht met plasmalampen Frank van der Helm 1, Tom Dueck 1, Hans Pronk

Nadere informatie

Zomerkwaliteit van Lisianthus

Zomerkwaliteit van Lisianthus Zomerkwaliteit van Lisianthus De invloed van temperatuur, lichtsom, RV en daglengte tijdens de opkweek op de kwaliteit van lisianthus in de zomer. Frank van der Helm, Piet Steenbergen, Herman van der Wekken

Nadere informatie

1 Belichting tijdens beworteling van Buxus

1 Belichting tijdens beworteling van Buxus 1 Belichting tijdens beworteling van Buxus 1.1 Doel van de proef Er wordt een snellere beworteling van Buxus beoogd door extra licht in de donkere wintermaanden toe te dienen. 1.2 Administratieve gegevens

Nadere informatie

Near Infrared Radiation (NIR) reflectie:

Near Infrared Radiation (NIR) reflectie: Near Infrared Radiation (NIR) reflectie: Effect op kasklimaat en productie van rozen Frank Kempkes Wageningen UR Glastuinbouw Met dank aan Cecilia Stanghellini en Silke Hemming Eigenschappen van een kasdek

Nadere informatie

Fotosynthese en stekkwaliteit

Fotosynthese en stekkwaliteit Fotosynthese en stekkwaliteit Een praktijkproef aan potroos bij Nolina Mary Warmenhoven, Hendrik Jan van Telgen en Jan Snel Wageningen UR Glastuinbouw Vraagstelling Nu: ongewenste variatie in stekkwaliteit

Nadere informatie

Invloed temperatuur in winter bij vroegbloeiende Cymbidium

Invloed temperatuur in winter bij vroegbloeiende Cymbidium Invloed temperatuur in winter bij vroegbloeiende Cymbidium Arca Kromwijk, Nico van Mourik en Peter Schrama Wageningen UR Glastuinbouw, Wageningen December 7 Projectnummer: 17 1791 7 Wageningen, Wageningen

Nadere informatie

BELICHTING EN ENERGIE 18/01/ januari 2017 Herman Marien. Wat krijgen we van de natuur?

BELICHTING EN ENERGIE 18/01/ januari 2017 Herman Marien. Wat krijgen we van de natuur? 18/1/217 BELICHTING EN ENERGIE 17 januari 217 Herman Marien Though it is pleasant weaving nets, it is wiser to make cages. (Thomas More 1478 1535) BELICHTING EN ENERGIE Wat krijgen we van de natuur? Hoeveel

Nadere informatie

Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem. Themabijeenkomst LED in de boomkwekerij

Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem. Themabijeenkomst LED in de boomkwekerij Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem Themabijeenkomst LED in de boomkwekerij Kennis & Innovatie Impuls regio Boskoop 23 januari 2014 Pieter van Dalfsen en Johan van

Nadere informatie

Stuurlicht bij de tijd

Stuurlicht bij de tijd Stuurlicht bij de tijd Deelrapport binnen het project: Stuurlicht in de glastuinbouw, kansen voor energiebesparing November 2013 G. Trouwborst, S.W. Hogewoning & C.S. Pot Stuurlicht bij de tijd Deelrapport

Nadere informatie

Fotoperiodisch stuurlicht

Fotoperiodisch stuurlicht Fotoperiodisch stuurlicht Verkenning van de mogelijkheden voor toepassing van fotoperiodisch stuurlicht om de groei te stimuleren Patricia de Boer & Leo Marcelis Wageningen UR Glastuinbouw, Bleiswijk September

Nadere informatie

3 Arbeid Functies binnen het bedrijf Arbeidsbehoefte Registratie Afsluiting 69

3 Arbeid Functies binnen het bedrijf Arbeidsbehoefte Registratie Afsluiting 69 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Oogsten 9 1.1 Oogstmoment 9 1.2 Oogstwerkzaamheden 12 1.3 Oogstmethoden 14 1.4 Kwaliteitseisen voor het product 25 1.5 Apparatuur voor oogstverwerking 30 1.6 Afsluiting

Nadere informatie

1 Producten voor de verkoop Consument en product Biologische achtergronden Afwijkingen van de normale regel 17 1.

1 Producten voor de verkoop Consument en product Biologische achtergronden Afwijkingen van de normale regel 17 1. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Producten voor de verkoop 9 1.1 Consument en product 9 1.2 Biologische achtergronden 13 1.3 Afwijkingen van de normale regel 17 1.4 Afsluiting 19 2 Bewaarcondities en bewaarmethoden

Nadere informatie

Invloed van zaadfractionering op de uniformiteit van bloeitijdstip en kwaliteit van Lisianthus

Invloed van zaadfractionering op de uniformiteit van bloeitijdstip en kwaliteit van Lisianthus Invloed van zaadfractionering op de uniformiteit van bloeitijdstip en kwaliteit van Lisianthus Resultaten herfstteelt 2004 G. Heij en R. Elgersma Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Business Unit Glastuinbouw

Nadere informatie

Als planten konden praten

Als planten konden praten 3/28/28 Als planten konden praten Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw (Leo.Marcelis@wur.nl) Leerstoelgroep Tuinbouwketens (Ep.Heuvelink@wur.nl) Met medewerking van: J. Bontsema,

Nadere informatie

Marletta (E20B.4541) Teeltrichtlijnen

Marletta (E20B.4541) Teeltrichtlijnen Teeltrichtlijnen Marletta (E20B.4541) Plantmateriaal uniform plantmateriaal niet gevoelig voor koploosheid geschikt voor alle gangbare zaaidata en teelt-/stengelsystemen resistentie: HR: Tm:0-3 open en

Nadere informatie

Energiemanagement Alstroemeria

Energiemanagement Alstroemeria Energiemanagement Alstroemeria Energie-efficiënte temperatuurstrategie in relatie tot belichting voor de teelt van Alstroemeria Monica Kersten, Edwin Rijpsma en Gerrit Heij Wageningen UR Glastuinbouw november

Nadere informatie

De minimale lichtbehoefte van Zantedeschia. P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert

De minimale lichtbehoefte van Zantedeschia. P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert De minimale lichtbehoefte van Zantedeschia P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit 085 PPO 32 360851 00 PT 13637 Juni 2011 2011 Wageningen,

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 14

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 14 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 14 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

Nadere informatie

Licht in en om de plant

Licht in en om de plant Licht in en om de plant Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Lezing Anthura, 15 januari 2008 Wat is licht? Canadese noorderlicht Inhoud Licht: zonlicht, groeilicht, stuurlicht Licht meten Licht en planten:

Nadere informatie

Onderzoekers: Ing. Monic M. Tomassen, Dr. Wouter G. van Doorn; ATO, Wageningen UR. Subsidie verstrekt door Productschap Tuinbouw

Onderzoekers: Ing. Monic M. Tomassen, Dr. Wouter G. van Doorn; ATO, Wageningen UR. Subsidie verstrekt door Productschap Tuinbouw 1 Eindverslag Onderzoek aan breekstelen bij anjers. Onderzoekers: Ing. Monic M. Tomassen, Dr. Wouter G. van Doorn; ATO, Wageningen UR. Subsidie verstrekt door Productschap Tuinbouw Doel van het onderzoek

Nadere informatie

Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening

Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening April 215 C.S. Pot, S.J.M. de Vreede, G. Trouwborst en S.W. Hogewoning Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening

Nadere informatie

9. SCHADUWTUIN. Op het einde van de dag kunt u dan het aantal uren zon berekenen. Minder dan 3 uur zon:

9. SCHADUWTUIN. Op het einde van de dag kunt u dan het aantal uren zon berekenen. Minder dan 3 uur zon: 9. SCHADUWTUIN De meeste groenten en kruiden hebben nood aan zon, maar in de stad hebt u niet altijd zon in uw tuin. In deze fiche bekijken we wat de mogelijkheden zijn in de schaduw of halfschaduw. Om

Nadere informatie

Invloed temperatuur op bloei Cymbidium

Invloed temperatuur op bloei Cymbidium Invloed temperatuur op bloei Cymbidium Arca Kromwijk, Nico van Mourik, Peter Schrama en Hendrik Jan van Telgen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Business Unit Glastuinbouw Oktober 04 PPO nr. 41705134/41704643

Nadere informatie

Sorteren Anthurium t.b.v. mobiele teelt. G. Slootweg, N. García en M.A. ten Hoope

Sorteren Anthurium t.b.v. mobiele teelt. G. Slootweg, N. García en M.A. ten Hoope Sorteren Anthurium t.b.v. mobiele teelt G. Slootweg, N. García en M.A. ten Hoope Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Glastuinbouw PPO nr. 32413030 augustus 2006 2006 Wageningen, Praktijkonderzoek Plant

Nadere informatie

Energie besparing in de voorjaarsteelt van Paprika

Energie besparing in de voorjaarsteelt van Paprika Energie besparing in de voorjaarsteelt van Paprika Carl-Otto Ottosen, Eva Rosenqvist and Lis Sørensen Department of Horticulture, Danish Institute of Agricultural Sciences, Årslev (Denemarken), in opdracht

Nadere informatie

Invloed van CO 2 -doseren op de productie en kwaliteit bij Alstroemeria

Invloed van CO 2 -doseren op de productie en kwaliteit bij Alstroemeria Invloed van CO 2 -doseren op de productie en kwaliteit bij Alstroemeria F. van Noort Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector glastuinbouw januari 2004 PPO 411724 2003 Wageningen, Praktijkonderzoek

Nadere informatie

De basisprincipes van de fotosynthese Hoe gaat een plant om met CO 2?

De basisprincipes van de fotosynthese Hoe gaat een plant om met CO 2? De basisprincipes van de fotosynthese Hoe gaat een plant om met CO 2? Govert Trouwborst (Plant Lighting BV) Masterclass CO 2 bij potplanten 12 mei 2016 Team: dr. ir. Sander Hogewoning, dr. ir. Govert Trouwborst

Nadere informatie

Energiebesparing in de broei van lelies

Energiebesparing in de broei van lelies Energiebesparing in de broei van lelies Hans Kok, Casper Slootweg en Jeroen Wildschut Door de hoge energiekosten zijn de kosten voor het broeien van lelies enorm gestegen. Bij een gelijkblijvende en soms

Nadere informatie

Energiebesparing door lagere temperatuur in winter bij Cymbidium

Energiebesparing door lagere temperatuur in winter bij Cymbidium Energiebesparing door lagere temperatuur in winter bij Cymbidium Onderzoeksproject in het kader van het energieprogramma Kas als Energiebron Arca Kromwijk, Jouke Campen, Nico van Mourik, Peter Schrama,

Nadere informatie

Bloeikwaliteit bij azalea: 4 jaar onderzoek in een notendop

Bloeikwaliteit bij azalea: 4 jaar onderzoek in een notendop Bloeikwaliteit bij azalea: 4 jaar onderzoek in een notendop In september 2008 werd het IWT-landbouw project Bloeiregulatie en kwaliteit bij azalea: interactie tussen genetische, fysiologische en teeltgebonden

Nadere informatie

Projekt onderzoek CAMBRIA Verbeteren van het groei & bloei proces

Projekt onderzoek CAMBRIA Verbeteren van het groei & bloei proces Projekt onderzoek CAMBRIA Verbeteren van het groei & bloei proces Mijdrecht 1 december 2006 In opdracht van: LTO groeiservice potorchidee De nederlandse telers van Cambria. Gefinancieërd door: Productschap

Nadere informatie

Effect van CO 2 op groei en bloei van chrysant, Dendranthema grandiflorum.

Effect van CO 2 op groei en bloei van chrysant, Dendranthema grandiflorum. Effect van CO 2 op groei en bloei van chrysant, Dendranthema grandiflorum. Literatuurstudie Auteur M.H. Esmeijer Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Business Unit Glastuinbouw augustus 2005 PPO nr.

Nadere informatie

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Plantmonitoring Doet mijn gewas het goed onder deze klimaatomstandigheden?

Nadere informatie

WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD

WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD IN EEN NOTEDOP. 2 Pag. PROEVEN. 2 -Hortensia. 3 -Petunia.. 4 -Verbena. 4 -Sutera. 4 -Campanula. 4

Nadere informatie

Vocht gerelateerde problemen met Ca

Vocht gerelateerde problemen met Ca Vocht gerelateerde problemen met Ca Wim Voogt, Wageningen UR glastuinbouw Inhoud Wat is het probleem Fysiologische achtergrond van Ca Functie Ca Opname Relatie Ca en klimaat Oplossingsrichtingen Workshop

Nadere informatie

Bloei-inductie bij Chrysant onder lange dag

Bloei-inductie bij Chrysant onder lange dag Bloei-inductie bij Chrysant onder lange dag Toepassing van LED-licht technologie Wim van Ieperen, Sander Hogewoning en Els ten Dam Wageningen Universiteit, Leerstoelgroep Tuinbouwketens Januari 2011 PT

Nadere informatie

Energiezuinige gefaseerde belichting in lelie. Casper Slootweg en Hans van Aanholt

Energiezuinige gefaseerde belichting in lelie. Casper Slootweg en Hans van Aanholt Energiezuinige gefaseerde belichting in lelie Casper Slootweg en Hans van Aanholt Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit PPO nummer 32 361524 00 PT nummer 14755 September

Nadere informatie

Nieuwe vormen van verwarming van gewas(delen)

Nieuwe vormen van verwarming van gewas(delen) Nieuwe vormen van verwarming van gewas(delen) R.E.E. Jongschaap, A. de Gelder, E. Heuvelink, F.L.K. Kempkes & C. Stanghellini Wageningen UR Glastuinbouw, Wageningen Februari 29 Nota 597 29 Wageningen,

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF COURZET* Resultaten uit het onderzoek vertaald naar de praktijk

NIEUWSBRIEF COURZET* Resultaten uit het onderzoek vertaald naar de praktijk NIEUWSBRIEF COURZET* Resultaten uit het onderzoek vertaald naar de praktijk * project uitgevoerd door Inagro, PSKW & UGent met financiering van VLAIO In het COURZET-project wordt gezocht naar oplossingen

Nadere informatie

Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia

Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia Effect van kasklimaat op bloemmisvorming P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Bloembollen, Boomkwekerij &

Nadere informatie

KENNISINVENTARISATIE. Peter Vogel HAS Den Bosch. Rijswijk, april In opdracht van: Landelijke Commissie Paprika LTO Groeiservice

KENNISINVENTARISATIE. Peter Vogel HAS Den Bosch. Rijswijk, april In opdracht van: Landelijke Commissie Paprika LTO Groeiservice KENNISINVENTARISATIE VOOR EEN OPTIMAAL TEELTCONCEPT VOOR PAPRIKA IN EEN GESLOTEN KAS Peter Vogel HAS Den Bosch Rijswijk, april 2005 In opdracht van: Landelijke Commissie Paprika LTO Groeiservice VOORWOORD

Nadere informatie

1 Producten in de verkoop Consument en product Biologische achtergronden Afwijkingen van de normale regel 15 1.

1 Producten in de verkoop Consument en product Biologische achtergronden Afwijkingen van de normale regel 15 1. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Producten in de verkoop 9 1.1 Consument en product 9 1.2 Biologische achtergronden 11 1.3 Afwijkingen van de normale regel 15 1.4 Afsluiting 17 2 Tijdelijke opslag 19 2.1

Nadere informatie