ERP IN 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ERP IN 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties"

Transcriptie

1 ERP IN 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties Master scriptie Ing. R.E.J. Gielleit Utrecht, oktober 2008

2 Colofon Titel: ERP in 2015 Ondertitel: Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties Auteur: Ing. R.E.J. Gielleit ANR: Faculteit: Economie en bedrijfswetenschappen Departement: Information Management Opdrachtgever: Atos Consulting N.V. Papendorpseweg 93C 3528 BJ Utrecht Telefoon: +31(0) Fax: +31(0) Universiteit van Tilburg Warandelaan AB Tilburg Telefoon: +31(0) Afstudeercommissie: Ir. E.J.A.M. van Mackelenbergh (Atos Consulting N.V.) Prof. Dr. Ing. J.T.M van der Zee (Universiteit van Tilburg) Prof. Dr. P.M.A. Ribbers (Universiteit van Tilburg) Plaats: Utrecht Datum: 3 oktober 2008

3 Voorwoord De scriptie die voor u ligt is het resultaat van een 6 maanden durend onderzoek bij Atos Consulting te Utrecht. Deze scriptie is geschreven in het kader van mijn afstudeeropdracht ter afronding van mijn opleiding information management aan de universiteit van Tilburg. Met het afronden van deze opleiding komt er ook een einde aan mijn gedenkwaardige studententijd in zowel Eindhoven als Tilburg. Tijdens het voltooien van het onderzoek en het schrijven van mijn scriptie heb ik van verschillende kanten hulp gehad. Graag wil ik deze personen via deze weg bedanken. De eerste kennismaking met de unit Public Services ERP Business Transformation Leadership (PS EBTL) van Atos Consulting dateert van oktober Na een oriënterend gesprek met Johan Kramer en kennismakingsgesprekken in maart 2008 met Karsten Hulst en Edward van Mackelenbergh ben ik op 1 april 2008 gestart met het onderzoek. Tijdens het onderzoek heb ik veel steun gehad van de stuurgroep in het bijzonder van mijn scriptiebegeleiders Han van der Zee en Edward van Mackelenbergh. Bedankt voor jullie kritische blik, goede begeleiding en vooral plezierige samenwerking. Daarnaast wil ik ook mijn collega-onderzoeker en afstudeerder Ronald Sinke bedanken voor de tijd die we samen tijdens het onderzoek hebben doorgebracht. Verder wil ik mijn collega s van de unit PS EBTL bedanken voor hun bijdrage en interesse voor het onderzoek. Tenslotte wil ik mijn ouders dankzeggen, die mij tijdens deze periode en mijn gehele studie gesteund hebben. Ook Ellen en Björn voor al die keren dat ik tijdens mijn afstudeerperiode kon blijven eten en slapen en mijn vriendin Carmen die mij gemotiveerd heeft deze scriptie tot een goed einde te brengen wil ik via deze weg bedanken. Gedurende het onderzoek is mij meerdere malen de vraag gesteld of het ERP systeem van de toekomst uit het stopcontact zou kunnen komen. Resultaat van dit onderzoek wijst uit dat dit het geval zou kunnen zijn. De vraag is echter in welk scenario. Rest mij u verder veel plezier te wensen bij het lezen van deze scriptie. Rens Gielleit Utrecht, oktober 2008 ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties i

4 Samenvatting In deze scriptie is getracht drie plausibele scenario s te schetsen over het gebruik van ERP in het jaar 2015 voor dienstverlenende organisaties. Om inzicht te krijgen in de onzekere toekomst van het gebruik van ERP is er vanuit het Atos Trends Institute een onderzoek gestart naar het gebruik van ERP in Hierbij was de centrale onderzoeksvraag of er plausibele toekomstscenario s geschetst kunnen worden voor het gebruik van ERP bij dienstverlenende organisaties in de nabije toekomst en of er naar aanleiding hiervan zinvolle aanbevelingen gedaan kunnen worden voor zowel ERP gebruikende organisaties, leveranciers als implementatiepartners. In deze scriptie wordt het onderzoek beschreven dat uitgevoerd is als examenonderdeel voor het behalen van mijn master information management aan de universiteit van Tilburg. Het doel van het onderzoek is beter inzicht te geven in ontwikkelingen die het gebruik van het ERP landschap in de nabije toekomst kunnen beïnvloeden. Het onderzoek beperkt zich hierbij tot ERP gebruikende organisaties uit dienstverlenende organisaties, leveranciers van ERP pakketten en implementatiepartners. Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van de exploratieve onderzoeksmethode scenarioplanning. Dit houdt in dat er zowel een literatuurstudie, interviews en een workshop gehouden wordt. In de eerste fase van het onderzoek is er literatuurstudie gedaan naar de evolutie van ERP systemen bij dienstverlenende organisaties. Vervolgens zijn er interviews gehouden met experts met een duidelijke visie op het gebruik van ERP bij dienstverlenende organisaties. De output uit de interviews is vervolgens in de workshop geanalyseerd en geprioriteerd. Het resultaat van de workshop is een scenariomatrix die de vier scenario s weergeeft. Deze scenario s zijn hierna volledig uitgewerkt op basis van de gegevens die uit de interviews gehaald zijn en de gegevens die uit het literatuuronderzoek naar voren zijn gekomen. Uit dit onderzoek kan geconcludeerd worden dat services een grote rol zullen spelen bij het gebruik van ERP in ERP gebruikende organisaties zullen hiervoor al tijdig voorbereidingen moeten treffen om er het grootste voordeel uit te halen. Indien er een uniforme standaard komt met betrekking tot het inrichten van processen bij ERP systemen, zullen ERP leveranciers zich moeten differentiëren op het gebied van primaire processen. De secundaire processen zullen hierdoor namelijk een commodity worden en door een grote verscheidenheid aan ERP leveranciers aangeboden worden. Voor de implementatiepartners kan geconcludeerd worden dat er een verschuiving van activiteiten zal plaatsvinden. Hoe meer het gebruik van ERP evolueert naar de meer revolutionaire scenario s, des te meer de implementatiepartners hun diensten zullen moeten aanbieden aan de voorkant van het implementatietraject. De implementatiepartners zullen hierdoor meer organisatorische ondersteuning geven dan technische ondersteuning. ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties ii

5 Inhoudsopgave 1. Inleiding en onderzoeksopzet Inleiding Doelstelling Onderzoeksvragen Afbakening Onderzoeksmodel Literatuurstudie Exploratief onderzoek Kwalitatief onderzoek Relevantie Wetenschappelijk belang Belang Atos Consulting Opbouw scriptie Opdrachtgever Enterprise Resource Planning Definitie De evolutie van ERP systemen Het huidige gebruik van ERP De omgeving van de organisatie Het aangeboden ERP systeem De inzet van ERP De scenarioplanningsmethode Definitie van scenarioplanning De methodiek van scenarioplanning Vergelijking met andere vormen van toekomstverkenning Scenario constructie De interviews Deelnemers Uitwerking interviews Clustering van de onzekerheden Definiëren van de scenariologica: Bepalen van de verhaallijn Scenario s ERP in Scenario 1: De alleenheerser Scenario 2: De archipel...37 ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties iii

6 5.3 Scenario 3: Één wereld Scenario 4: De vrijmarkt River chart Early warning-indicatoren Conclusies en aanbevelingen Conclusie Aanbevelingen voor ERP gebruikende organisaties Aanbevelingen voor ERP leveranciers Aanbevelingen voor implementatie partners Reflectie op het onderzoek Lijst met afkortingen Literatuurlijst...54 Bijlage I: Typologiemodel van Starreveld & van Leeuwen...57 Bijlage II: Deelnemerslijst interviews en workshop...58 Bijlage III: De interviewvragen...59 Bijlage IV: Kernpunten uit de interviews...60 Bijlage V: Clustering van onzekerheden...69 ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties iv

7 Figurenlijst Figuur 1: Onderzoeksmodel...3 Figuur 2: Wat zijn scenario s en wat zijn het niet...6 Figuur 3: ERP definitie framework van Gartner...11 Figuur 4: Drijfveren voor verandering...12 Figuur 5: Omgeving waarin het ERP systeem zich bevindt Figuur 6: De 9 stappen van scenarioplanning...18 Figuur 7: De river chart...21 Figuur 8: Het gevaar van toekomst voorspellen...23 Figuur 9: Het clusteringproces...27 Figuur 10: De workshop in het ervarium...29 Figuur 11: De impact - voorspelbaarheid matrix...30 Figuur 12: De 4 scenario's...31 Figuur 13: Influence diagram...33 Figuur 14: Scenario 1, ERP in Figuur 15: Scenario 2, ERP in Figuur 16: Scenario 3, ERP in Figuur 17: Scenario 4, ERP in Figuur 18: De river chart...44 Figuur 19: Early warning indicatoren...45 Tabellenlijst Tabel 1: Samenstelling stuurgroep...8 Tabel 2: De clusters...28 Tabel 3: Rolverdeling workshop...29 Tabel 4: Clusters en subclusters...32 Tabel 5: Vergelijking met de huidige situatie...43 Tabel 6: Deel van het typologie model van Starreveld en Van Leeuwen...57 Tabel 7: Deelnemerslijst interviews en workshop...58 Tabel 8: Clustering van onzekerheden...72 ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties v

8

9 1. Inleiding en onderzoeksopzet Deze scriptie die voor u ligt, beschrijft het onderzoek dat is uitgevoerd voor de afdeling Public Services ERP Business Transformation Leadership (PS EBTL) van Atos Consulting. Het doel van dit eerste hoofdstuk is om een beeld te schetsen van de context van het onderzoek en hoe het onderzoek is aangepakt. Hiertoe wordt in paragraaf 1.1 eerst een korte inleiding tot het onderwerp beschreven. In paragraaf 1.2 wordt de doelstelling geschetst waarna in paragraaf 1.3 tot en met paragraaf 1.7 achtereenvolgens de probleemstelling en onderzoeksvragen, de afbakening, de gebruikte methodologie, het onderzoeksmodel en de relevantie wordt besproken. Het hoofdstuk wordt afgesloten met paragraaf 1.8 waarin de opbouw van deze scriptie wordt behandeld. 1.1 Inleiding Momenteel zijn er meerdere ontwikkelingen gaande die het gebruik van Enterprise Resource Planning (ERP) systemen beïnvloeden. Deze ontwikkelingen openen nieuwe perspectieven voor zowel de ERP gebruikende organisaties als de ERP leveranciers. De opkomst van het internet en globalisering van de business zijn onder andere de oorzaak van de nog steeds in volle gang zijnde evolutie van ERP (McGaughey, 2007). Deze ontwikkelingen en de veranderlijke IT markt en samenleving (Van Wijck et al, 2007) leiden echter ook tot onzekerheden, omdat er geen eenduidig toekomstbeeld van het ERP landschap geschetst kan worden. Om in te kunnen spelen op deze veranderingen is het voor zowel ERP gebruikende organisaties als ERP leveranciers en implementatiepartners belangrijk om regelmatig stil te staan bij de vraag welke ontwikkelingen zich op langere termijn zouden kunnen voltrekken. Om inzicht te krijgen in de onzekere toekomst van het gebruik van ERP voor verschillende sectoren is er vanuit het Atos Consulting Trends Institute een tweetal onderzoeken gestart met als titel ERP in Beide onderzoeken richten zich op het gebruik van ERP in 2015, echter voor verschillende bedrijfstypologieën. Het zogenaamde dienstenmodel en het productiemodel. Deze opdeling is gemaakt aan de hand van het typologiemodel van de bedrijfshuishoudingen van Starreveld en Van Leeuwen (2007). De precieze opdeling wordt in paragraaf 1.4 verder beschreven. Deze scriptie behandelt alleen het onderzoek naar het gebruik van ERP in het dienstenmodel. De methode die tijdens dit onderzoek gebruikt wordt, is scenarioplanning. Dit is een uitermate geschikt instrument om de bepaling van strategie voor een onzekere toekomst voor te bereiden. Scenarioplanning voorspelt de toekomst niet, maar helpt wel om te anticiperen op een mogelijke toekomst. Deze scriptie schetst volgens de scenarioplanningsmethode een viertal scenario s waarmee het ERP landschap voor dienstverlenende organisaties te maken kan krijgen. Deze scenario s kunnen een hulpmiddel zijn voor organisaties bij het ontwikkelen van hun strategie (Van Wijck et al, 2007). ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 1

10 1.2 Doelstelling Het doel van het onderzoek is beter inzicht te geven in ontwikkelingen die het gebruik van het ERP landschap in de nabije toekomst kunnen beïnvloeden. Het onderzoek beperkt zich hierbij tot dienstverlenende organisaties die ERP gebruiken, leveranciers van ERP pakketten en implementatiepartners. 1.3 Onderzoeksvragen De centrale onderzoeksvraag van het onderzoek ERP in 2015 wordt als volgt geformuleerd: In hoeverre kunnen er plausibele toekomstscenario s worden geschetst voor het gebruik van ERP door dienstverlenende organisaties en kunnen naar aanleiding van deze scenario s zinvolle aanbevelingen gedaan worden voor zowel ERP gebruikende organisaties, ERP leveranciers als implementatiepartners. Om deze centrale onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: 1. Wat wordt (voor het onderzoek) verstaan onder dienstverlenende organisaties? 2. Wat wordt (voor het onderzoek) verstaan onder het ERP landschap? 3. Hoe ziet het huidige gebruik van ERP eruit voor dienstverlenende organisaties? 4. Hoe kan scenarioplanning helpen bij het verschaffen van inzicht in de ontwikkeling van het gebruik van ERP? 5. Wat zijn belangrijke onzekerheden ( trends, technologieën, ontwikkelingen en discontinuïteiten) die de potentie hebben de toekomst van het gebruik van het ERP landschap te kunnen beïnvloeden? 1.4 Afbakening Tijdens het onderzoek wordt gezocht naar onzekerheden, trends, discontinuïteiten en technologieën die de ontwikkeling van ERP naar het jaar 2015 kunnen beïnvloeden. In deze scriptie worden deze items verder samengevat als onzekerheden. Omdat we geïnteresseerd zijn in de middellange termijn is er gekozen voor een horizon van 7 jaar. De onzekerheden worden gedestilleerd uit semi-gestructureerde interviews met IT managers, IT consultants en academici met een uitgesproken visie op ERP. Zoals in de inleiding (paragraaf 1.1) is besproken, zijn er twee afzonderlijke onderzoeken gestart. Het ene onderzoek richt zich op het dienstenmodel en het andere onderzoek op het productiemodel. Deze scriptie beperkt zich tot het dienstenmodel oftewel de dienstverlenende organisaties. De exacte verdeling hierin is tot stand gekomen door middel van het bedrijfstypologieën model van Starreveld en Van Leeuwen (2007). ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 2

11 Volgens het typologiemodel is er een hoofdonderscheid te maken tussen huishoudingen die wel en die niet voor de markt produceren. (Starreveld & Van Leeuwen, 2007). Zie tabel 2 (bijlage I), de organisaties uit de gearceerde velden uit deze tabel zijn in het onderzoek meegenomen. Eventuele andere markten en/of sectoren worden in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten. Ook in het gebruik van ERP systemen bij de verschillende bedrijfstypologieën zijn grote verschillen te vinden. Het volwassenheidsniveau van het ERP landschap van organisaties uit het dienstenmodel is bijvoorbeeld lager dan bij het productiemodel (Fuß, 2007; Koedijk, 2008). Ook bij de inzet van verschillende ERP modules is er een groot verschil tussen het dienstenmodel en het productiemodel zichtbaar, waardoor deze opdeling gerechtvaardigd lijkt. Daarnaast is het onderzoek exploratief van aard waardoor er geen statistische analyses worden uitgevoerd. Het onderzoek is verder een strategische verkenning. De uitkomst van dit onderzoek kan een ondersteuning zijn bij het vaststellen van de strategie voor een organisatie. Deze scriptie geeft echter geen aanbevelingen voor een exact te volgen strategie door een specifieke organisatie. 1.5 Onderzoeksmodel In deze paragraaf wordt het onderzoeksmodel besproken. Het onderzoeksmodel zoals Verschuren en Doorewaard (2004) dit hebben beschreven vormt de basis voor de opbouw van dit onderzoek. Dit model is schematisch weergegeven in Figuur 1. Bij de start van het onderzoek is een literatuurstudie uitgevoerd om een beter beeld te krijgen van de huidige situatie en ontwikkelingen van ERP voor dienstverlenende organisaties. Daarnaast is er tijdens de literatuurstudie kennis verworven over de toepassing van de scenarioplanningsmethode en hoe deze een rol kan spelen in het onderzoek. Na de literatuurstudie zijn er 19 interviews uitgevoerd met experts op het gebied van ERP. Uit deze interviews is een lijst van ongeveer 180 onzekerheden opgesteld die als input geldt voor de workshop. In vervolg op deze interviews is er een workshop georganiseerd voor de geïnterviewde experts. Tijdens deze workshop zijn er 4 werelden ontstaan waarin de toekomst van ERP gebruik voor dienstverlenende organisaties zich kan afspelen. Na deze workshop zijn de scenario s voor de 4 ontstane werelden omschreven. Nadat de scenario s door de stuurgroep zijn gevalideerd, zijn deze ten slotte vergeleken met de bevindingen uit de literatuur en de huidige situatie waardoor aanbevelingen geschreven kunnen worden. Literatuurstudie: ERP 19 expert interviews Workshop met input uit interviews 4 werelden waarin scenario s geschreven worden Aanbevelingen Literatuurstudie: Scenario Planning Figuur 1: Onderzoeksmodel ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 3

12 ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 4

13 Methodologie en technieken Ter voorbereiding op het onderzoek is bepaald welke onderzoeksmethoden en -technieken het meest geschikt zijn voor uitvoering van het onderzoek. Dit onderzoek is zowel een verklarend, een beschrijvend, als een exploratief onderzoek. Het verklarende gedeelte is de literatuurstudie naar het huidige en toekomstige gebruik van ERP in dienstverlenende organisaties. Het beschrijvende deel van dit onderzoek wordt gevormd door de literatuurstudie naar de scenarioplanningsmethode zoals Van der Heijden (2005) deze heeft beschreven. Ten slotte komt het exploratieve gedeelte in dit onderzoek tot uiting door de toepassing van de scenariomethode met als doel een beter inzicht te krijgen in het gebruik van ERP in Binnen dit exploratieve onderzoek worden kwalitatieve onderzoeksmethoden gebruikt in de vorm van interviews en workshops (Verschuren & Doorewaard, 2004). In onderstaande paragrafen zullen de gebruikte methoden en technieken worden toegelicht Literatuurstudie Bij het verzamelen van literatuur ten behoeve van de literatuurstudie is er, om de wetenschappelijke kwaliteit van deze scriptie te waarborgen, alleen gezocht in bronnen die door de Universiteit van Tilburg als wetenschappelijk zijn gekwalificeerd. Tijdens de literatuurstudie wordt er gezocht naar literatuur over het gebruik van ERP voor dienstverlenende organisaties en naar literatuur over toekomstverkennende methodiek scenarioplanning Exploratief onderzoek Bij een exploratief onderzoek is er vooraf geen theorie en zijn er ook geen scherp geformuleerde hypothesen voorhanden (Baarda & De Goede 1997; Verschuren & Doorewaard, 2004). Exploratief onderzoek is juist gericht op de ontwikkeling van een theorie of de beeldvorming van een nog onbekend onderwerp. Kijkend naar de centrale onderzoeksvraag is het dus wenselijk de exploratieve onderzoeksmethode scenarioplanning te hanteren. Over scenarioplanning bestaan de nodige misverstanden, zo zijn scenario s namelijk geen toekomstvoorspellingen (Van der Heijden, 2005; Van den Broek & Streng, 2007). Van der Zee & Ribbers (2000): A good scenario is not a story which portrays the future accurately but it is a story which makes people in an organization think, learn, adapt, and enrich the ongoing strategic conversation, which according to Van der Heijden, is both an art and a science. In other words, scenario planning puts the emphasis on the research and discussion of the future, not on the prediction of it, by structuring and evaluating many possible, future, external events. Zie Figuur 2 (ontleend aan Van der Zee & Ribbers, 2000) voor een schematische weergave van wat scenario s wel zijn en wat niet. De volledige methode van scenarioplanning zoals die in dit onderzoek wordt gehanteerd, wordt in hoofdstuk 3 verder uitgelegd. ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 5

14 Scenarioplanning Scenario s zijn consistente en geloofwaardige beschrijvingen van mogelijke toekomsten Wat is het? Een samenhangende, plausibele beschrijving van een mogelijke toekomst Een beschrijving van de weg naar de mogelijke toekomst Een instrument om een strategische dialoog te ondersteunen Wat is het niet? Een extrapolatie van huidige trends Een voorspelling van de toekomst De enige juiste toekomst Science fiction Figuur 2: Wat zijn scenario s en wat zijn het niet Kwalitatief onderzoek Een kwalitatief onderzoek wordt gebruikt wanneer de onderzoeksproblematiek zo nieuw is, dat daarover nog weinig kennis bestaat (Baarda et al, 1998). De methode die in dit onderzoek wordt gehanteerd bevat 2 vormen van kwalitatief onderzoek: interviews en een workshop. Gedurende de interviews die gehouden worden met IT managers van dienstverlenende organisaties, IT consultants en academici, worden er vragen gesteld waarbij getracht wordt de geïnterviewde buiten het gebruikelijke kader te laten stappen. Het is hierbij van belang dat de interviewer zijn objectiviteit en neutraliteit behoudt (Gubrium & Holstein, 2001). De interviews zijn semi-gestructureerd en exploratief van aard. Dit betekent dat de interviewer slechts een lijstje met onderwerpen heeft, maar dat de geïnterviewde zelf de agenda bepaalt om zo tot een vrije conversatie te komen (Van der Heijden, 2005). De interviewer vraagt toelichtingen op een antwoord of geeft waar nodig zelf toelichting bij een vraag (Verschuren & Doorewaard, 2004). Het is hierbij de bedoeling, dat de geïnterviewde eerder geldt als gesprekspartner dan als geïnterviewde (Van der Heijden, 2005). Het belangrijkste nadeel van kwalitatief onderzoek is het feit dat de observaties niet gebaseerd zijn op statistische gegevens, ze geven alleen het gevoel bij het onderwerp van de geïnterviewde weer. Desondanks voegen de interviews een grote hoeveelheid informatie toe om de scenarioplanningsmethode te volbrengen (Van der Heijden, 2005). Tijdens de workshop die gehouden wordt nadat de interviews zijn afgerond, worden de resultaten uit de interviews, die als input voor de workshops gelden, tijdens een interactieve discussie behandeld. De deelnemers van deze workshop zijn op voorhand geïnterviewd of in ieder geval ingelicht over het onderwerp. In hoofdstuk 4 worden de interviews en de workshop die tijdens het onderzoek zijn uitgevoerd verder beschreven. ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 6

15 1.6 Relevantie In deze paragraaf wordt de relevantie van deze scriptie behandeld voor zowel de wetenschap als voor Atos Consulting Wetenschappelijk belang Het onderzoek is exploratief van aard wat wil zeggen dat er vooraf geen theorie voorhanden is (Baarda & De Goede, 1997; Verschuren & Doorewaard, 2004). Het onderzoek is dan ook gericht op het verschaffen van een beter inzicht in de materie. Hiervoor wordt de methode scenarioplanning gehanteerd zoals Van der Heijden (2005) deze heeft beschreven. De resultaten van dit onderzoek kunnen een goede basis vormen voor verder onderzoek binnen dit domein (zie paragraaf 6.6). Deze scriptie kan dan ook een nuttige bijdrage leveren aan de kennisvorming rondom het toekomstige gebruik van ERP voor dienstverlenende organisaties en het verschaft een beter inzicht Belang Atos Consulting Kennis over ERP systemen is voor Atos Consulting van groot belang. De doorontwikkeling van deze systemen is echter nog een vaag gebied. Het is voor een onderneming zoals Atos Consulting van groot belang om te weten wat de toekomstige wensen van de klant zijn, de drivers van de leveranciers en de ontwikkelingen in de markt. De uitkomst van dit onderzoek geeft Atos Consulting een goed beeld van de te verwachten ontwikkeling op het gebied van ERP systemen naar het jaar 2015 toe. Hierdoor is Atos Consulting beter in staat in te spelen op de wensen van de klant en de ontwikkelingen van de leverancier. Met als gevolg de driehoeksverhouding met beiden op een zo hoog mogelijk niveau te houden. 1.7 Opbouw scriptie De opbouw van deze scriptie is als volgt. Het eerste hoofdstuk bevat de inleiding en de onderzoeksopzet. In dit hoofdstuk is het onderzoeksonderwerp en de doelstelling met bijbehorende onderzoeksvragen besproken. Verder zijn in dit hoofdstuk de onderzoeksmethoden en technieken belicht die zijn gebruikt om binnen de scope tot de gestelde doelstelling te komen. Hoofdstuk 2 wordt gewijd aan ERP. Hierin wordt het ontstaan, de huidige situatie en de in de literatuur beschreven toekomst van ERP behandeld. Het doel van dit hoofdstuk is het helder maken van het begrip Enterprise Resource Planning waarop het onderzoek gebaseerd is. Hoofdstuk 3 is gewijd aan de theorie van de methode scenarioplanning. Hierbij worden alle stappen zoals deze beschreven zijn door Van der Heijden (2005) behandeld. Ten slotte wordt de keuze voor scenarioplanning gefundeerd door alternatieve toekomst beschrijvende methodieken te vergelijken met de scenarioplanningsmethode. In hoofdstuk 4 wordt het onderzoeksproces voorgelegd. Alle scenarioplanning processen worden hierin zoals deze zijn uitgevoerd beschreven. ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 7

16 Hoofdstuk 5 geeft een gedetailleerde beschrijving van de scenario s die tijdens de workshop zijn ontstaan. Deze scenario s worden hierin uitgewerkt aan de hand van de interviews en workshop waarna deze met de literatuur worden vergeleken. Tot slot worden in hoofdstuk 6 conclusies getrokken. Naast deze conclusies worden aanbevelingen gedaan voor zowel ERP gebruikende organisaties, leveranciers als implementatie partners. Aansluitend wordt er een reflectie gegeven op het verloop en resultaat van het onderzoek, en zullen aanbevelingen worden gedaan voor eventueel vervolgonderzoek 1.8 Opdrachtgever Tijdens het onderzoek werd ondersteuning gegeven door een vooraf geformeerde stuurgroep. Deze stuurgroep was tevens de opdrachtgever voor beide onderzoeken. Ondersteuning werd gegeven door de line of businesses (Lob): Public Services (PS), Consumer Industrial Markets (CIM), Telecom Utilities & Media (TUM) en Financial Services (FS). Alle afgevaardigden uit deze LoB s kwamen uit de solution ERP Business Transformation Leadership (EBTL). De stuurgroep had als functie toezicht te houden op het onderzoek, het contact leggen met (potentiële) deelnemers en het goedkeuren van opgeleverde documenten. De stuurgroep bestond uit de volgende personen: Naam Functie / omschrijving Han van der Zee Director Atos Consulting Trends Institute Edward van Mackelenbergh Partner PS EBTL Aad Koedijk Principal Consultant CIM EBTL Martin Meijers Principal Consultant TUM EBTL Remco Neuteboom Principal Consultant FS EBTL Tabel 1: Samenstelling stuurgroep ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 8

17 2 Enterprise Resource Planning In dit hoofdstuk wordt Enterprise Resource Planning (ERP) behandeld. Allereerst zal de definitie zoals deze gebruikt is in het onderzoek worden weergegeven en onderbouwd. Om te onderzoeken hoe de ERP systemen in 2015 ingezet worden, is het belangrijk te weten hoe de huidige ERP systemen zijn ontstaan en wat de drivers waren voor verandering. Daarom wordt in paragraaf 2.2 de evolutie van de ERP systemen toegelicht. Hierin wordt ook aangegeven hoe de ERP systemen hun intrede hebben gedaan bij dienstverlenende organisaties. In paragraaf 2.3 wordt vervolgens een beeld geschetst van de huidige situatie van het ERP landschap. Deze beschrijving zal later in de scriptie gebruikt worden om een vergelijking te maken met de verschillende toekomstscenario s. 2.1 Definitie In de literatuur zijn veel verschillende definities te vinden van ERP. Zo omschrijft Klaus et al (2000) ERP als een software systeem dat probeert alle afdelingen en functies binnen een organisatie te integreren in een pakket: ERP is a software package that attempts to integrate all departments and functions of a company onto a single computer system that can serve all different departments needs. Davenport (1998) ziet ERP systemen als de droom van naadloze integratie van alle informatiestromen binnen een organisatie. Davenport (1998): Enterprise systems appear to be a dream comes true. These commercial software packages promise the seamless integration of all the information flowing through a company financial and accounting information, human resource information, supply chain information, customer information. Deze definities zijn niet meer van toepassing op de ERP pakketten zoals deze vandaag de dag worden ingezet. Door Gartner (Bond et al, 2000) wordt momenteel dan ook gesproken over ERP II (Zie paragraaf 2.2). Gartner gaat met de definitie van ERP II verder in op de processen die bij ERP II systemen een rol spelen, men definieert ERP II hierbij als: a business strategy and a set of industry domain-specific applications that build customer and shareholder value by enabling and optimizing enterprise and interenterprise, collaborative operational and financial processes. Bond et al (2000): The core financial areas of ERP II are accounting, purchasing, order entry and costing. Software packages must have these functions to be considered ERP II packages. Doordat de scope van ERP functionaliteit voor dienstverlenende organisaties smaller is dan voor producerende organisaties, en zich vooral richt op niet-specifieke processen (Fuß et al, 2007), zijn de definities van Klaus et al (2000), Davenport (1998) en Gartner (Bond et al, 2000) niet 1 op 1 bruikbaar. Bij het beantwoorden van de onderzoeksvragen is er daarom aan de hand van de hiervoor genoemde definities, de volgende definitie opgesteld. In het verdere verloop van het onderzoek en in deze scriptie zal deze definitie worden gehanteerd: Een concept van organisatiebreed georiënteerde informatiesystemen die database technologie gebruiken voor het beheren en gebruiken van bedrijfsgegevens, inclusief data over gebruikers, producten, werknemers en financiële gegevens met als doel klant en aandeelhouder waarde te creëren voor de organisatie ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 9

18 2.2 De evolutie van ERP systemen Standaard software pakketten zijn er al sinds de jaren 60 van de vorige eeuw (Koedijk, 2008). Door de opkomst van de computer eind jaren 50 ontstonden er mogelijkheden om kosten te besparen en efficiency te bereiken door middel van standaard software pakketten zoals financiële pakketten, productieplanning pakketten en pakketten voor de personeelsadministratie (Van Kessel, 2003). Het werd al snel duidelijk dat er relaties bestonden tussen de verschillende informatiesystemen en dat grote efficiencyvoordelen konden worden behaald door deze relaties te automatiseren. Omdat vele organisaties behoefte hadden aan dezelfde functionaliteiten in de logistieke- en/of productieplanning kwamen er in het begin van de jaren 60 standaardsoftware pakketten op de markt onder de verzamelnaam material requirements planning (MRP) (Van Kessel, 2003; Klaus et al, 2000). Het doel van deze MRP systemen was het berekenen van de benodigde materialen op een zo efficiënt mogelijke manier (Klaus et al, 2000). De MRP software had een ondersteunde rol in het maken van de material master data en de bill of materials voor alle geproduceerde artikelen op verschillende productielocaties (Klaus et al, 2000). Een bill of material calculator (vraaggebaseerde planning) en voorspellingsalgoritmen (verbruiksgebaseerde planning) waren typische onderdelen van de MRP systemen (Klaus et al, 2000). De eerste versies van MRP systemen waren in staat om een grote hoeveelheid procesgegevens te verwerken maar waren nog niet in staat om dieper op het proces in te gaan. Hierdoor zijn in de jaren 70 de MRP pakketten uitgebreid met andere applicaties om zo meer ondersteuning te geven aan de volledige productieplanning en -control cyclus (Klaus et al, 2000). MRP expandeerde hierdoor van een productie planning en control systeem tot een organisatie breed systeem dat in staat was de planning en control uit te voeren voor alle in de organisatie beschikbare resources (Chen, 2001). Deze verandering was zo groot dat de term MRP omgedoopt werd tot manufacturing resource planning (MRP II). Dit betekende dat de nadruk meer op inventarisatie en planning ging liggen in plaats van het berekenen van de benodigde materialen (McGaughey, 2007 ). Het hoofddoel van MRP II was om primaire functies zoals productie, marketing en financiën te integreren met andere functies zoals personeel, ontwikkeling en verkoop. De pakketten waren nu in staat om de stap te zetten van aantallen naar guldens zodat ook geïntegreerde budgetten, geautomatiseerde voor- en nacalculaties en beheersing van cashflows tot de mogelijkheden gingen behoren (Van Kessel, 2003). Na verloop van tijd werden MRP II systemen verfijnd en steeds meer ingezet voor productieprocessen en support (McGaughey, 2007). Databases begonnen conventionele bestandsstructuren te vervangen waardoor systeemintegratie eenvoudiger werd en er query s gemaakt konden worden die beleidsmakers ondersteunden bij het maken van beslissingen (McGaughey, 2007; Koedijk, 2008). De vraag naar grotere efficiency en effectiviteit in de secundaire processen was niet uniek voor de producerende industrie, ook bij organisaties in de dienstensector begon deze vraag te komen (McGaughey, 2007; Botta-Genoulaz et al, 2005). Organisaties uit de dienstensector zoals ziekenhuizen, financiële instellingen, en de utilities sector begonnen MRP II systemen te gebruiken om hun resources te managen (McGaughey, 2007). Doordat MRP II steeds intelligenter werd en zodoende alle activiteiten binnen een ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 10

19 organisatie ging omvatten, werd de term Enterprise Resource Planning (ERP) door de Gartner Group uit Stamford in het leven geroepen. De eerste ERP systemen draaiden nog op mainframes zoals ook hun voorlopers, MRP en MRP II deden, maar al snel migreerden de ERP systemen naar client/server architecturen (McGaughey, 2007; Koedijk, 2008). Het grote verschil tussen MRP II en ERP is volgens Chen (2001) de focus. MRP II is traditioneel gefocust op het inventariseren en plannen van de interne resources, terwijl ERP juist streeft naar het inventariseren en plannen van zowel de interne resources als de resources van de leveranciers (supply chain). De populariteit van ERP systemen begon in 1994 toen SAP, een Duitse ERP fabrikant, haar nieuwe generatie ERP systemen onder de naam R/3 lanceerde (Chen, 2001). In de navolgende jaren probeerden andere ERP leveranciers zoals Oracle, BAAN, JD Edwards ea. de concurrentie aan te gaan met SAP door te investeren in het ontwikkelen van ERP systemen (Chen, 2001). Door het gebruik van ERP door nietproducerende bedrijven waarbij het productieproces bestaat uit het verwerken van bijvoorbeeld financiële transacties (banken, verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen etc.) werd ERP al snel Extended ERP genoemd (Bond et al, 2000). Door de integratie van Customer Relation Management (CRM), Supply Chain Management (SCM) en e-business toepassingen, sprak men ook wel over de Enterprise Application Suite (EAS). Zie Figuur 3 (ontleend aan: Bond et al, 2000) voor een schematische weergave van de ERP evolutie volgens Gartner. Figuur 3: ERP definitie framework van Gartner Eind jaren 90 werden steeds meer ERP systemen geïmplementeerd. Deze verwachte groei van ERP implementaties had verschillende oorzaken. Een aantal van deze oorzaken waren volgens Davenport (1998) de wens voor één centrale database waarin alle informatie wordt opgeslagen, kostenbesparing en het potentiële voordeel om door middel van het integreren van systemen indirecte kosten te drukken. Volgens Davenport (1998) kan er namelijk een voordeel ontstaan in klantrespons en productiviteit wanneer de verkoop- en bestelsystemen aan elkaar gekoppeld zijn. Volgens Koedijk (2008) zijn er echter nog andere ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 11

20 redenen die bepalend waren voor de toename van de implementatie van ERP. (Zie Figuur 4, ontleend aan: Koedijk, 2008). Het naderende jaar 2000 en de introductie van de Euro die twee jaar later zou plaatsvinden, waren twee oorzaken van toenemend ERP gebruik (Koedijk, 2008). Deze twee problemen konden namelijk op twee manieren opgelost worden: repareren van de bestaande, vaak maatwerk, applicaties, of het vervangen van de applicaties door standaardpakketten zoals ERP. Vaak werd er voor de tweede route gekozen (Koedijk, 2008). Figuur 4: Drijfveren voor verandering Begin 21 e eeuw kwam de economie in een dip waardoor bestuurders en managers de fout in gingen in de drang om goede resultaten te kunnen overleggen (Enron, Ahold) (Koedijk, 2008). Deze perikelen leidden tot nieuwe wetgeving: Sarbanes Oxley (geldend voor alle aan de Amerikaanse beurs genoteerde ondernemingen) en Tabaksblat (Nederland). Om aan deze nieuwe wetgeving te kunnen voldoen, vereiste het vele aanpassingen aan de meestal maatwerkapplicaties en hoge investeringen (Koedijk, 2008). Hierdoor werd de keuze om een ERP systeem te implementeren eenvoudiger. Het volgende hoofdstuk in de ERP saga is genaamd ERP II (Bond et al, 2000). ERP II is een concept dat van oorsprong is ontworpen door de GartnerGroup. Het wordt gedefinieerd als: a business strategy and a set of industry-domain-specific applications that build customer and shareholder value by enabling and optimizing enterprise and inter-enterprise, collaborative-operational and financial processes (Bond et al, 2000).ERP II kan dus gezien worden als de volgende generatie ERP systemen waarbij Collaboratingcommerce (C-commerce) een grote rol speelt (Wheller, 2004). Daarnaast is ERP II niet langer voorbehouden aan de producerende industrie of distributiebedrijven maar is het verder geëxpandeerd naar andere sectoren. Mede door de integratie van supply chain management (SCM), customer relationship management (CRM), business intelligence (BI) en inventory optimalization (IO) is ERP nu in staat ook andere markten te bedienen. Ondanks het feit dat ERP systemen van origine ontwikkeld zijn voor de producerende industrie wordt sinds eind jaren 90 ook steeds vaker door dienstverlenende organisaties overgestapt op een ERP systeem (Botta-Genoulaz et al, 2005). De komst van het jaar 2000 en de invoering van de Euro was ook hier een van de redenen om over te stappen. (Botta-Genoulaz et al, 2005). Andere redenen voor dienstverlenende organisaties om over te stappen op een ERP systeem zijn betere management controle, kostenverlaging en het opzetten van shared service centers. Overheidsinstanties hebben weinig te maken met winstgevendheid en return-on-investments. Toch heeft de overheid de ERP in 2015 Toekomstscenario s voor dienstverlenende organisaties 12

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS Geïntegreerde Operations Support oplossingen Geïntegreerde Operations Support voor Telecom, Utilities & Media Als branchespecialist ondersteunt Atos Origin

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

Het speelveld van de Chief Commercial Officer

Het speelveld van de Chief Commercial Officer Het speelveld van de Chief Commercial Officer Omgaan met dilemma s Stephan Linnenbank 28 november 2008 Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself

Nadere informatie

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB ERP nu ook geschikt voor midden- en kleinbedrijf Was Enterprise Resource Planning (ERP) tot aan het begin van het millennium vooral voor de grote

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM Business sounds different these days...3 1. Introductie...4 2. De veranderende omgeving van organisaties...7 3. Toenemende complexiteit van organisaties en HRM...10 3.1 Inleiding...10

Nadere informatie

Onafhankelijke Bedrijfsadviseurs

Onafhankelijke Bedrijfsadviseurs Onafhankelijke Bedrijfsadviseurs CARE Consulting Services + 32 11 21 12 22 www.care4trade.be Onze missie Net zoals een architekt in de bouwsector, zo mag ook de rol van CARE Consulting Services gezien

Nadere informatie

TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren

TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren LOREM IPSUM DOLOR SIT AMET [Bold 24pt] Hogere marges Kortere doorlooptijden Sneller reageren op marktveranderingen 1 2015 EXACT - EXACT

Nadere informatie

TradeCloud Supply Chain Platform

TradeCloud Supply Chain Platform TradeCloud Supply Chain Platform Voorspelbaar inkopen & produceren Hogere marges Kortere doorlooptijden Sneller reageren op marktveranderingen Productiebedrijven & groothandel concurreren op flexibiliteit,

Nadere informatie

Projektaanpak Grote Bedrijven. 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten

Projektaanpak Grote Bedrijven. 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten Projektaanpak Grote Bedrijven 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten Agenda Kort voorstellen deelnemers Wat is de beste projektaanpak? Case studies vanuit vooronderzoek Gemeenschappelijke bevindigen

Nadere informatie

Food Solution & Heemskerk OBUG 2014

Food Solution & Heemskerk OBUG 2014 Food Solution & Heemskerk OBUG 2014 Agenda - Introductie - W. Heemskerk BV - Wat is de Ordina Food Solution? - Waarom de Ordina Food Solution? - Aanpak - Resultaten 2 3 Historie W. Heemskerk BV 1960: Opgericht

Nadere informatie

Managementinformatiesysteem

Managementinformatiesysteem Managementinformatiesysteem (aanvulling bij hele boek) Het opzetten van een managementinformatiesysteem Wanneer je een werkstuk moet maken, bijvoorbeeld over de houding van de Nederlanders ten opzichte

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Self Service BI. de business

Self Service BI. de business BI in de praktijk Self Service BI Breng de kracht van BI naar de business Luc Alix Sogeti Nederland B.V. Redenen voor Business Intelligence Sneller kunnen beslissen 42 % Beter kunnen beslissen 42 % Concurrentieel

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Voorspel uw toekomstige. afzet met Sales & Operations Planning. Rene van Luxemburg. Ilja Kempenaars

Voorspel uw toekomstige. afzet met Sales & Operations Planning. Rene van Luxemburg. Ilja Kempenaars Voorspel uw toekomstige Rene van Luxemburg Ilja Kempenaars afzet met Sales & Operations Planning Break-out sessie Break-out sessie S.&.O.P. & Forecasting Forecast Pro applicatie Effectief? Ja! Duur? Nee!

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

EAI Consultancy bij Ordina

EAI Consultancy bij Ordina EAI Consultancy bij Ordina Gastcollege Ordina voor HRO Door: Linda Terlouw 9-mei-06 1 Even voorstellen Naam: Opleiding: Linda Terlouw Technische Informatica en Bedrijfsinformatietechnologie aan Universiteit

Nadere informatie

ERP Testing. HP Nijhof. Testmanager. Testnet November 2005

ERP Testing. HP Nijhof. Testmanager. Testnet November 2005 ERP Testing HP Nijhof Testmanager Testnet November 2005 Solution Sales Meeting7 November 2005 1 Agenda Waarom pakketten testen? Schaarse middelen? Ideale ERP test situatie Vragen 2 De centrale vraag ERP

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation

Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation 22 mei 2008 Qurius Page 1 Agenda Uitdagingen People Ready Business Integrated Innovation Case: FNV Bondgenoten Qurius en samenvatting Qurius Page 2 Uitdagingen

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

KENSINGTON Business Intelligence

KENSINGTON Business Intelligence De formule voor vooruitgang... Kensington B.I. geeft de formule om uw bedrijf nog beter te besturen... De cockpitsoftware verschaft u alle informatie die u nodig heeft voor het besturen van uw bedrijf.

Nadere informatie

Informatie Logistiek op basis van RAMS en Architectuur Inleiding in RAMS (Diagonale Matrix) methode en Architectuuraanpak

Informatie Logistiek op basis van RAMS en Architectuur Inleiding in RAMS (Diagonale Matrix) methode en Architectuuraanpak Informatie Logistiek op basis van RAMS en Architectuur Inleiding in RAMS (Diagonale Matrix) methode en Architectuuraanpak Yuj Advies, René R. Tol Versie 1.1 Inleiding De beschreven combinatie van methodes

Nadere informatie

TimeManager. ERP voor Dienstverleners. SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company

TimeManager. ERP voor Dienstverleners. SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company TimeManager ERP voor Dienstverleners SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company 2 Inleiding Bent u werkzaam in Professional Services? Met onze geïntegreerde CRM en Project Management

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille versie van 16/09/2014 1 Inleiding Via de kmo-portefeuille (http://www.kmo-portefeuille.be/) kunnen kmo s subsidies krijgen voor opleiding, advies, strategisch

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit VRAAG: Hoe implementeer je betaalbare en uitvoerbare Real-time-business-optimized-flexibility in uw productiebedrijf?

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing Complete en betaalbare MKB-oplossing De Oracle Business Intelligence Suite is een open en complete oplossing waarmee u iedereen binnen de organisatie van de juiste informatie kunt voorzien: De gegevens

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Model driven Application Delivery

Model driven Application Delivery Model driven Application Delivery Fast. Flexible. Future-proof. How Agis streamlines health procurement using Mendix Model driven Application Platform Mendix in a nutshell Mendix delivers the tools and

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Verzorgd door: Camille van Dongen, itelligence Fouad Allabari, i3 Woerden 4 februari 2011 Agenda Voorstellen itelligence & i3 Business Intelligence SAP Business

Nadere informatie

Simacan Connect verwerkt en harmoniseert verschillende databronnen, zodat deze te gebruiken zijn met eigen databronnen.

Simacan Connect verwerkt en harmoniseert verschillende databronnen, zodat deze te gebruiken zijn met eigen databronnen. Integratie van verkeersinformatie in logistieke processen Simacan, onderdeel van de OVSoftware Groep (www.ovsoftware.nl), richt zich op het verwerken, beschikbaar maken en inzichtelijk maken van grote

Nadere informatie

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Copyright Datacon www.datacon.nl Wat is een intranetportal? Een intranet is een online gepersonaliseerde en geïntegreerde toegang tot

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De transparante compliance keten De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De maatschappelijke context (verandert) Control framework In control Trust TAX als deel van CR/MVO Governance Transparency

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties

Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties 26 september 2013 Programma 10u15: GMI Customer Relationship Management Een oplossing binnen een breder kader (GMI 4D Solution Concept ). Willem van

Nadere informatie

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware INTEGRATIE CONTINUE INNOVATIE WORKFLOW ONDERSTEUNING ABECON-CONSULTANCY OVER ABECON Microsoft Dynamics Nieuwe kansen in een veranderende media wereld Standaard

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Scan Docs Invoice Suite Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs.

Scan Docs Invoice Suite Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs. Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs.nl Belangrijkste voordelen Grote besparingen mogelijk op personeelskosten door geautomatiseerde

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Organisaties worden steeds meer voor de uitdaging gesteld om grote volumes aan data te verwerken en op te slaan. Het gemiddelde volume aan data

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP Versie 1.0 Wouter van Kuipers 7 7 2008 1 Inhoud 1 Inhoud... 2 2 Inleiding... 2 3 Probleemgebied... 3 3.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting Een brede kijk op onderwijskwaliteit E e n o n d e r z o e k n a a r p e r c e p t i e s o p o n d e r w i j s k w a l i t e i t b i n n e n S t i c h t i n g U N 1 E K Samenvatting Hester Hill-Veen, Erasmus

Nadere informatie

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008 in samenwerking met Invloed op de IT-organisatie Welk van onderstaande ontwikkelingen zullen in de komende twee jaar grote invloed hebben op uw IT-organisatie?

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center

Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center Inleiding Een belangrijk component van SAP Invoice Management (SIM) is de herkenning en extractie van relevante velden van een

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

14-9-2015. Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling

14-9-2015. Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling Je kunt hier (optioneel) ook een gratis tool downloaden

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie

Productiviteit stimuleren met Microsoft Dynamics CRM. Naam Titel Datum

Productiviteit stimuleren met Microsoft Dynamics CRM. Naam Titel Datum Productiviteit stimuleren met Microsoft Dynamics CRM Naam Titel Datum Klanten Stimuleren Bedrijfssucces Het effectief beheren van de klantencyclus van marketing tot sales tot service is vitaal voor de

Nadere informatie

Zorginstelling Reinier de Graaf Groep realiseert solide business intelligence-systeem

Zorginstelling Reinier de Graaf Groep realiseert solide business intelligence-systeem Zorginstelling Reinier de Graaf Groep realiseert solide business intelligence-systeem Overheid en verzekeraars willen dat zorginstellingen efficiënter en kosteneffectiever functioneren. Met standaard Microsoft-technologie

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Mamut Partner Programma

Mamut Partner Programma Mamut Partner Programma Het Partnerprogramma van Mamut is opgedeeld in diversie categorieën. Voor u als partner betekent dit dat u een samenwerkingsovereenkomst kunt aangaan die past bij uw behoeften en

Nadere informatie

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7 Inleiding Taak 10 gaat over het oriënteren op het vakgebied van onze toekomst. Als we straks afgestudeerd zijn zullen we automatisch werk moeten gaan zoeken. Maar welk werk of in welke sector? Dat gaan

Nadere informatie

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Professioneel facility management Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Inhoud Voorwoord Professionele frontliners 1. Theoretisch kader 2. Competenties en

Nadere informatie

Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011

Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011 Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011 Patrick Gunther 11 April 2011 Business Case Patrick Gunther April 2011 1 1. Inleiding Deze business case geeft een overzicht van

Nadere informatie

Introductie Extended Enterprise

Introductie Extended Enterprise Redactioneel Introductie Extended Enterprise M. van den Berg Journal of Chain-computerisation Information Exchange for Chain Co-operation 2013 Volume 4, Art. #6 Ontvangen: 1 maart 2013 Geaccepteerd: 1

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Upgrade of Her-implementatie PeopleSoft FMS bij DNB

Upgrade of Her-implementatie PeopleSoft FMS bij DNB Upgrade of Her-implementatie PeopleSoft FMS bij DNB Release cq support status 2002 Europese aanbesteding 2003 Implementatie 4 modules (GL,AP,PO,IN) Huidige versie 8.8 (upgrade 2005) uitbreiding modules.

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

HET BLOEMMODEL. Peter van Leeuwen Directeur Instellingen ING Mid Corporates

HET BLOEMMODEL. Peter van Leeuwen Directeur Instellingen ING Mid Corporates HET BLOEMMODEL Peter van Leeuwen Directeur Instellingen Mid Corporates MID CORPORATES Doelgroep Bedrijven met omzet > 5 en < 250 miljoen of > 50 werknemers Instellingen uit gezondheidszorg of Public Sector

Nadere informatie

Integrating your online business with your logistics operations. Door: Ed Pieters Algemeen Directeur Cadran André van Rijn Managing Director Diract

Integrating your online business with your logistics operations. Door: Ed Pieters Algemeen Directeur Cadran André van Rijn Managing Director Diract Integrating your online business with your logistics operations Door: Ed Pieters Algemeen Directeur Cadran André van Rijn Managing Director Diract Agenda Introductie Cadran Diract De samenwerking Ontwikkelingen

Nadere informatie

Master Data Management

Master Data Management Master Data Management Waarom gegevensbeheer de basis is voor een succesvolle onderneming Gegevens zijn de basis voor processen en daarmee een belangrijk asset voor organisaties. Uit onderzoek blijkt dat

Nadere informatie

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Het examenprogramma omvat: 1. Beroepsprofiel 2. Opleidingsprofiel 3. Examenopzet 4. Examenprogramma

Nadere informatie

1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6

1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6 DEEL 1 E-LEARNING IN DE TIJD 1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6 3. Heden... 10 3.1 Voor- en nadelen van e-learning...10 3.1.1 Voordelen van e-learning...10 3.1.2 Nadelen

Nadere informatie

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES ONZE VISIE OP PROFESSIONEEL SOFTWARE ONTWIKKELEN Bij succesvolle softwareontwikkeling draait

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Orbis Software. Exact. Integration Tools. Whitepaper

Orbis Software. Exact. Integration Tools. Whitepaper Orbis Software Exact Integration Tools Whitepaper Exact Integration Tools Whitepaper Orbis Software is met het product TaskCentre marktleider op het gebied van Business Proces Management (BPM) software

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie