Vraag het de VMBO er! Snuffelonderzoek naar VMBO vanuit leerling-perspectief. Januari 2011 P.S. Onderzoek Nijmegen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vraag het de VMBO er! Snuffelonderzoek naar VMBO vanuit leerling-perspectief. Januari 2011 P.S. Onderzoek Nijmegen"

Transcriptie

1 Vraag het de VMBO er! Snuffelonderzoek naar VMBO vanuit leerling-perspectief Januari 2011 P.S. Onderzoek Nijmegen

2 Opdrachtgever LAKS Contactpersonen: Chanine Drijver en Anne Hertman Opdrachtnemer P.S. Onderzoek Contactpersoon: Petra Smolders Uitvoering: Maud Claessens en Petra Smolders Nijmegen, januari 2011

3 Samenvatting Aanleiding Het LAKS wil door middel van enquêtes (snuffelonderzoek) onder scholieren er achter komen wat er goed gaat op het VMBO en wat de knelpunten voor VMBO ers zijn. Doel van het onderzoek Het doel van het onderzoek is inzicht krijgen in het VMBO vanuit leerling-perspectief. Hoofdvraag van het onderzoek Welke mening hebben VMBO-scholieren over het onderwijs dat zij volgen? Afname enquêtes Tijdens de Week van het VMBO heeft het LAKS zes locaties van VMBO-scholen bezocht. Op de verschillende locaties hebben zij de enquêtes aan VMBO ers uitgedeeld en weer in ontvangst genomen. In totaal zijn 767 enquêtes geanalyseerd in het rapport. Conclusies Lesinhoud Over de lesinhoud is de meerderheid van de leerlingen tevreden. De meeste VMBO ers leren nieuwe dingen en vinden het VMBO niet moeilijk. De resultaten leiden tot de vraag of de VMBO-leerling wel voldoende wordt uitgedaagd op het VMBO. Studie- en beroepsbegeleiding Studie- en beroepsbegeleiding wordt in het vierde jaar kritischer beoordeeld dan in de eerste drie jaren van het VMBO. Studie- en beroepskeuzes zijn onderwerpen die later op het VMBO belangrijker worden. Het lijkt erop dat leerlingen zich in het vierde jaar meer bewust bezig gaan houden met studie- en beroepskeuzes en wel of niet doorstuderen. Daarbij is goede begeleiding en de juiste keuze van een profiel van belang. Profielkeuze VMBO ers geven aan dat zij vroeg een profiel moeten kiezen. Hierbij zit een verschil tussen de eersteen tweedejaars VMBO ers die nog geen profiel hebben gekozen, en derde en vierdejaars die al wel een keuze hebben gemaakt. Rapportcijfer Het VMBO scoort gemiddeld een 7,4. Aanbevelingen Hoe uitdagend is het VMBO? Een concrete aanbeveling is om te kijken naar de uitdagingen en kansen die er liggen voor VMBO ers en deze in kaart te brengen. De verwachting is dat verschillen tussen scholen zichtbaar zullen zijn. Uitdagend onderwijs staat niet op zich, ook andere aspecten spelen hierbij een belangrijke rol, zoals vertrouwen en sfeer op school. Dit onderwerp kan dus meegenomen bij het onder de loep nemen van scholen. Studie- en beroepsbegeleiding Een aanbeveling is om onderzoek te doen naar het laatste jaar van het VMBO wat betreft studie- en beroepsbegeleiding. Hoe wordt studie- en beroepsbegeleiding georganiseerd? Op welke manier zou een profielkeuze wel beter ondersteund kunnen worden en op welke tijdstip zou deze keuze gemaakt moeten worden volgens vierdejaars? Wat zou er, wat betreft vierdejaars, op het VMBO moeten gebeuren om van de 6,6 een 7,5 te maken?

4 Inhoudsopgave Samenvatting Inhoudsopgave p. 4 Hoofdstuk 1 Inleiding en methode p Aanleiding p Doel en onderzoeksvraag p Uitvoering p. 6 Hoofdstuk 2 Resultaten p Kenmerken VMBO ers p Veiligheid p Lesinhoud p Eens/oneensvragen p Rapportcijfer p. 15 Hoofdstuk 3 Conclusies p Belangrijkste conclusies p Aanbevelingen voor vervolgonderzoek p. 17 Bijlagen 1 Enquête 2 Over LAKS 3 Over PS Goed aan het VMBO: dat je alles tegen je mentor kan zeggen. 4

5 Hoofdstuk 1 Inleiding en methode In dit hoofdstuk wordt beschreven waarom het onderzoek is uitgevoerd en op welke manier dit is gebeurd. 1.1 Aanleiding De laatste jaren is er veel te doen geweest rondom het VMBO. In onderzoeksrapporten, literatuur en de media wordt geschreven dat het niet goed gaat op het VMBO en er wordt steeds weer opnieuw gewezen op allerlei problemen. Het VMBO zou een slecht imago hebben, VMBO ers zouden te vroeg moeten kiezen wat ze willen, het VMBO is te moeilijk voor scholieren, het is er onveilig. Echter, de VMBO er zelf is hierover niet aan het woord geweest. Er wordt veel over het VMBO gepraat, maar niet met de VMBO er zelf. Aangezien LAKS een organisatie is voor en door scholieren willen zij door middel van dit onderzoek achterhalen hoe het nu echt met het VMBO gesteld is. Wat vindt de VMBO er nu eigenlijk zelf van het VMBO? Het LAKS is op zoek naar de mening van de scholier over zijn/haar eigen onderwijs. Door middel van enquêtes (snuffelonderzoek) onder scholieren willen zij er achter komen wat er goed gaat op het VMBO en wat de knelpunten voor de scholier op het VMBO zijn. Er wordt veel over de VMBO er gepraat, maar niet met de VMBO er! 1.2 Doel en onderzoeksvraag Doel van het onderzoek Het doel van het onderzoek is inzicht krijgen in de situatie op het VMBO vanuit leerling-perspectief. Dit is nodig om inzicht te krijgen in zaken die erg goed gaan op het VMBO en om verder onderzoek te kunnen doen naar knelpunten op het VMBO. Hoofdvraag van het onderzoek Welke mening hebben VMBO-scholieren over het onderwijs dat zij volgen? Subvragen 1. Welke knelpunten zijn er volgens scholieren op het VMBO? 2. Welke zaken gaan volgens scholieren goed op het VMBO? 5

6 1.3 Uitvoering Het onderzoek bestaat uit deskresearch en fieldresearch. Tijdens de deskresearch zijn documenten en rapporten verzameld die over het VMBO gaan. Deze stukken zijn verzameld door LAKS om zo een compleet beeld te krijgen van het VMBO. Ook gaven ze duidelijkheid over welke onderwerpen in de enquête terug moesten komen. De informatie uit de deskresearch is door P.S. omgezet in een enquête voor VMBO ers. Bij het maken van de enquête is gelet op de volgende punten: er moet uit de vragen nieuwe informatie naar voren komen; de vragen moeten snel en makkelijk in te vullen zijn door VMBO ers; de vragen moeten schriftelijk en mondeling goed te gebruiken zijn. De enquêtevragen zijn getoetst bij zes VMBO-leerlingen tijdens een bijeenkomst bij LAKS. P.S. was hierbij aanwezig en heeft de opmerkingen van de leerlingen direct verwerkt in de enquête. Afname enquêtes Tijdens de Week van het VMBO in week heeft het LAKS zes locaties van VMBO-scholen bezocht (wegens privacy worden de scholen niet vermeld in dit rapport). LAKS heeft tijdens het benaderen van de verschillende scholen gelet op een goede spreiding door het land (steden en dorpen, randstad en provincie). Op alle locaties zijn enquêtes uitgedeeld en weer in ontvangst genomen. Na inlevering van een compleet ingevulde enquête kregen de leerlingen een lootje. Tijdens de grote pauze won degene waarvan het lootje werd getrokken een ipod Nano. Dit heeft er voor gezorgd dat veel VMBO ers de enquête invulden. Aantallen en betrouwbaarheid In totaal zijn 801 enquêtes ingevuld. 34 enquêtes waren niet volledig ingevuld dus die zijn niet meegenomen in de analyses. Dit betekent dat 767 enquêtes zijn geanalyseerd in dit rapport. Niet alle leerlingen hebben alle vragen ingevuld. Zo kan het voorkomen dat het totaal aantal leerlingen dat een vraag heeft ingevuld lager is dan 767. Bij elke tabel of grafiek staat vermeld hoeveel leerlingen in totaal de vraag hebben ingevuld. Op de bezochte scholen zitten samen in totaal scholieren. Daarvan heeft 37,2% de enquête volledig ingevuld. Dit is een erg hoge respons. Door de hoge respons kan er gesproken worden over een betrouwbaarheid van 95%. Dit betekent dat de uitkomsten van de enquête ook gelden voor de andere leerlingen op de scholen die bezocht zijn (die geen enquête hebben ingevuld). De steekproef is niet getoetst aan de populatie, maar wat betreft de omvang van de steekproef en de verdeling tussen de schooljaren kan gesproken worden over een redelijk betrouwbaar beeld voor alle VMBO ers in Nederland. Onderwijsniveau in Nederland 19% 28% 53% VMBO HAVO VWO 6

7 Hoofdstuk 2 Resultaten In dit hoofdstuk zijn de uitkomsten van de enquêtes te zien. Onder elke grafiek staat het aantal enquêtes dat is meegenomen in die grafiek (n =). De antwoorden die leerlingen gaven op de open vraag aan het einde van de enquête zijn als losse citaten in dit hoofdstuk verwerkt. Ik vind het goed van school dat er veel aandacht wordt gegeven aan bijles. 2.1 Kenmerken VMBO ers Van de VMBO ers die de enquête hebben ingevuld is 47,8% jongen en 52,5% meisje. Geslacht Aantal Procent Jongen ,8 Meisje ,2 Totaal ,0 Schooljaar Het schooljaar waarin de VMBO ers zitten is bijna gelijk verdeeld. 25,7% zit in jaar 1, 25,1% zit in schooljaar 2. In schooljaar 3 zit 20,1% en in schooljaar 4 zit 29,1% van de VMBO ers. n = 708 7

8 Niveau Veruit de meeste scholieren volgen de theoretische leerweg (61,3%). Daarna volgt 24,4% van de scholieren de kaderberoepsgerichte leerweg. 9,1% volgt de basisberoepsgerichte leerweg en 5,2% volgt de gemengde leerweg. n = 692 8

9 2.2 Veiligheid De docenten ondersteunen je goed en er wordt rekening gehouden met dyslexie. 90,2% van de VMBO ers voelt zich zeker of redelijk veilig op school. 2,7% voelt zich niet echt of absoluut niet veilig op school. Van alle scholieren vindt 71,4% dat er weinig of geen geweld voorkomt op school. 11,5% van de scholieren vindt dat er redelijk en zeker te veel geweld voorkomt om school. 91,8% van de leerlingen hebben vrienden en vriendinnen op school. 2,7% antwoord niet echt of absoluut niet bij de vraag of men vrienden/vriendinnen op school heeft. 71,1% van de scholieren is tevreden over de leerkrachten op het VMBO. 10,1% vindt de leerkrachten niet echt of absoluut niet oké. Van de leerlingen geeft 84,5% aan dat zij niet echt of absoluut niet gepest worden. 7,2% antwoord met gemiddeld op de vraag of zij wel eens gepest worden. 8,3% geeft aan redelijk of zeker gepest te worden. n = 765 9

10 2.3 Lesinhoud 72,9% van de leerlingen geeft aan veel nieuwe dingen te leren op het VMBO. 16,9% geeft als antwoord gemiddeld op deze stelling en 10,0% geeft aan geen nieuwe dingen te leren op het VMBO. 66,4% van de VMBO ers heeft ingevuld dat zij het VMBO niet echt of absoluut niet moeilijk vindt. 21,2% vindt het VMBO gemiddeld moeilijk en 12,5% geeft aan het VMBO redelijk tot erg moeilijk te vinden. De leraren geven niet op om jou iets nieuws te leren. Met de stelling: Ik vind dat we te veel huiswerk krijgen is 28,0% het eens. Bijna 30% vindt de hoeveelheid huiswerk gemiddeld en 42,3% is het niet echt of absoluut niet eens met deze stelling. Meer dan de helft van de leerlingen (56,2%) vindt dat de leraren hun best doen om de lessen leuk te maken. 25,3% heeft hier gemiddeld aangekruist. 18,5% is het hier (absoluut) niet (echt) mee eens. n =

11 2.4 Eens/oneensvragen 58,9% van de VMBO-scholieren zou nog steeds naar school gaan ook al zou dat niet hoeven. 41,1% zou niet meer naar school gaan als dat niet meer zou hoeven. Hierin zit geen verschil tussen leerjaren of niveau. Als ik niet naar school zou hoeven zou ik niet meer gaan Eens Oneens Totaal Aantal % 41,1 58,9 100,0 Ik vind de lessen heel erg leuk en ik heb het heel erg naar mijn zin. 704 scholieren hebben deze vraag ingevuld. Daarvan vindt 88,8% niet dat er te veel lesuitval is op het VMBO. 11,2% vindt dat wel. Hierin is geen verschil tussen groepen (schooljaar of niveau). Er is te veel lesuitval op het vmbo Eens Oneens Totaal Aantal % 11,2 88,8 100,0 Gemiddeld vindt 55,3% niet dat zij te veel tijd aan school moeten besteden, 44,7% vindt dat zij wel te veel tijd aan school moeten besteden. Dit verschilt (significant) per schooljaar. In schooljaar 1 vindt 65,2% van de leerlingen dat zij niet te veel tijd aan school hoeven te besteden, terwijl dit in schooljaar 4, 48,5% is. Ik vind dat ik te veel tijd aan school moet besteden Schooljaar Eens Oneens Totaal Totaal Aantal % 34,8 65,2 100,0 Aantal % 44,6 55,4 100,0 Aantal % 47,5 52,5 100,0 Aantal % 51,5 48,5 100,0 Aantal % 44,7 55,3 100,0 11

12 Van alle scholieren vindt 57,9% dat zij niet te vroeg een profiel hoeven te kiezen, 42,1% vindt dit wel. De verschillen tussen schooljaren lopen op. In schooljaar 1 vindt 20,2% dat je te vroeg moet kiezen, in schooljaar 2 is dit 32,4%. In jaar 3 vindt 51,8% dat zij te vroeg moeten kiezen en 62,9% van de vierdejaars scholieren vindt dat ook. Ik vind dat ik op het vmbo te vroeg moet kiezen welk profiel ik wil Schooljaar Eens Oneens Totaal Totaal Aantal % 20,2 79,8 100,0 Aantal % 32,4 67,6 100,0 Aantal % 51,8 48,2 100,0 Aantal % 62,9 37,1 100,0 Aantal % 42,1 57,9 100,0 Bijna iedereen kent elkaar en dat maakt het gezellig. Ook over goede begeleiding in studie- en beroepskeuze denken de leerlingen van de vier schooljaren verschillend. Gemiddeld genomen is 69,0% het eens met deze stelling. In schooljaar 1 is dit 80,2%, in schooljaar 2 is dit 76,6%. In schooljaar 3 is 73,9% het hier mee eens en in schooljaar 4 is 49,5% het hier mee eens. Ik word goed begeleid in studie- en beroepskeuze Schooljaar Eens Oneens Totaal Totaal Aantal % 80,2 19,8 100,0 Aantal % 76,6 23,4 100,0 Aantal % 73,9 26,1 100,0 Aantal % 49,5 50,5 100,0 Aantal % 69,0 31,0 100,0 12

13 Een grote meerderheid wil na het VMBO doorstuderen, meer dan 80%. In leerjaar 1, 2 en 3 ligt dit gemiddelde rond de 77/78%. In schooljaar 4 wil bijna 88% verder studeren. Ik wil na het vmbo verder studeren Schooljaar Eens Oneens Totaal Totaal Aantal % 78,3 21,7 100,0 Aantal % 77,6 22,4 100,0 Aantal % 77,1 22,9 100,0 Aantal % 87,8 12,2 100,0 Aantal % 80,7 19,3 100,0 Ik vind het goed omdat mensen op hun eigen niveau kunnen leren. 76,0% is het oneens met de stelling: Je hebt niet zoveel aan een VMBO-diploma. In schooljaar 1 is 86,6% het hiermee oneens en in schooljaar 2 is dit 80,5%. In schooljaar 3 is 74,6% het oneens met de stelling en in leerjaar 4 is 63,9% het oneens met de stelling. Je hebt niet zoveel aan een VMBO-diploma Schooljaar Eens Oneens Totaal Totaal Aantal % 13,4 86,6 100,0 Aantal % 19,5 80,5 100,0 Aantal % 25,4 74,6 100,0 Aantal % 36,1 63,9 100,0 Aantal % 24,0 76,0 100,0 13

14 58,5% van de leerlingen weet precies wat ze na het VMBO willen gaan doen. In leerjaar 1 is dit 52,0% en in leerjaar 2 is dit 65,7%. 53,9% van de leerlingen in schooljaar 3 weet precies wat ze willen gaan doen na het VMBO en dit geldt voor 61,1% van de vierdejaars leerlingen. Ik weet precies wat ik na het vmbo wil gaan doen Schooljaar Eens Oneens Totaal Totaal Aantal % 52,0 48,0 100,0 Aantal % 65,7 34,3 100,0 Aantal % 53,9 46,1 100,0 Aantal % 61,1 38,9 100,0 Aantal % 58,5 41,5 100,0 Goede leerweg met veel keuzes om door te leren. Bij onderstaande vraag konden leerlingen de drie mogelijkheden aankruisen die zij het belangrijkste vonden. VMBO ers zouden graag willen veranderen dat de lessen interessanter worden en dat je betere kansen hebt na het VMBO. Ook betere docenten en meer hulp met je profielkeuze zijn belangrijk voor VMBO ers. Ik zou graag aan het vmbo willen veranderen: Aantal Procent Dat de lessen interessanter worden ,7 Dat je betere kansen hebt na het VMBO ,5 Dat er betere docenten komen ,9 Dat je beter geholpen wordt met je profielkeuze ,5 Dat je minder vroeg je profiel moet kiezen ,1 Dat het veiliger wordt 147 7,3 Dat er minder lesuitval is 89 4,4 Dat de leraren strenger worden 72 3,6 Totaal

15 2.5 Rapportcijfer Het is goed dat je met je handen kan werken. Het VMBO krijgt gemiddeld een 7,4 als rapportcijfer. Er zitten verschillen tussen de vier schooljaren. Bij de eersteklassers scoort het VMBO het hoogst met een 8,2. In de tweede klas scoort het VMBO een 7,7 en in het derde jaar een 7,4, In het laatste jaar waarderen de VMBO ers het onderwijs met een 6,6. Gemiddeld cijfer per schooljaar Schooljaar Cijfer Aantal lln 1 8, , , ,6 204 Totaal 7,

16 Hoofdstuk 3 Conclusies en aanbevelingen In dit hoofdstuk worden de belangrijkste conclusies van dit onderzoek beschreven. Daarna worden aanbevelingen gedaan voor vervolgonderzoek. 3.1 Belangrijkste conclusies Veiligheid Over de veiligheid op school zijn de leerlingen erg positief. 90% voelt zich veilig op school en meer dan 70% ervaart weinig of geen geweld op school. Meer dan 90% van de leerlingen heeft vrienden en vriendinnen op school en 85% geeft aan niet gepest te worden. 71% van de VMBO ers is tevreden over de leerkrachten op het VMBO. Het is positief dat veiligheid zo hoog scoort, leerlingen voelen zich fijn op school met vrienden en vriendinnen. Er zitten geen verschillen tussen de schooljaren of niveaus van het VMBO. Lesinhoud Over de lesinhoud is de meerderheid van de leerlingen tevreden. Bijna driekwart van de VMBO ers geeft aan veel nieuwe dingen te leren op het VMBO. 66,4% vindt het VMBO niet moeilijk en bij deze stellingen geeft 21,2% gemiddeld aan. Men kan zich bij deze percentages afvragen of de VMBOleerling wel voldoende wordt uitgedaagd op het VMBO. Leraren Meer dan de helft van de leerlingen vindt dat de leraren hun best doen om de lessen leuk te maken. In combinatie met de inzet van leraren die hoog scoort kan geconcludeerd worden dat de leerlingen tevreden zijn over hun leerkrachten. De leerkrachten zetten zich in voor hun leerlingen, tijdens en buiten de lessen. Dit komt ook in de open vraag aan het einde van de enquête meerdere malen terug. Schoolwerk Bijna 90% vindt niet dat er te veel lesuitval is op het VMBO. In de open reacties aan het einde van de enquête komt duidelijk naar voren dat van lesuitval weinig sprake is. Hieruit kan de conclusie worden getrokken dat als er lesuitval is, de leerlingen dat in ieder geval niet als te veel ervaren. Over de hoeveelheid huiswerk zijn de meningen verdeeld. Bijna 30% vindt dat zij te veel huiswerk krijgen en nog eens 30% vindt de hoeveelheid huiswerk gemiddeld. 42% is het niet echt of absoluut niet eens met de stelling dan zij te veel huiswerk krijgen. De meningen over de hoeveelheid huiswerk zijn dus sterk verdeeld. Iets meer dan de helft (55,3%) van de totale groep leerlingen vindt niet dat zij te veel tijd aan school moeten besteden. In schooljaar 1 vindt 65,2% van de leerlingen dat zij niet te veel tijd aan school hoeft te besteden, terwijl dit in schooljaar 4 nog maar 48,5% is. Hieruit wordt geconcludeerd dat leerlingen in schooljaar 4 het drukker hebben dan in de lagere schooljaren. Profielkeuze Van alle scholieren vindt 42% dat zij te vroeg een profiel moeten kiezen. Schooljaar 1 en 2 zitten onder dit gemiddelde met 20% en 32%. In schooljaar 3 vindt 52% dat zij te vroeg moeten kiezen en 63% van de vierdejaars scholieren vindt dat ook. Een conclusie kan zijn dat op het moment dat de VMBO ers hun profiel hebben gekozen, zij niet volledig achter hun keuze staan. Zij komen misschien later in de opleiding wel tot inzichten waardoor zij een ander profiel hadden willen kiezen. De leerlingen uit het eerste en tweede jaar hebben deze keuze nog niet gemaakt, dus zij weten nog niet wat de consequenties zijn. 16

17 Studie- en beroepskeuze Ook over goede begeleiding in studie- en beroepskeuze denken de leerlingen van de vier schooljaren verschillend. Gemiddeld genomen is 69% het eens met de uitspraak over goede begeleiding tijdens studie- en beroepskeuzes. In schooljaar 1, 2 en 3 ligt dit tussen de 70% en 80%. In schooljaar 4 is 49,5% het hier mee eens. Hier zou kunnen meespelen dat goede begeleiding in het vierdejaar belangrijker wordt dan in de lagere jaren. Studie- en beroepskeuze zijn natuurlijk onderwerpen die later op het VMBO belangrijker worden. Deze uitkomsten zouden ook nog te maken kunnen hebben met het feit dat in het vierde jaar meer leerlingen willen doorstuderen dan in de eerdere jaren. In schooljaar 4 wil bijna 88% doorstuderen, terwijl het algemeen gemiddelde op 80% ligt. Het lijkt erop dat leerlingen zich in het vierde jaar meer bewust gaan bezighouden met studie- en beroepskeuze en doorstuderen. Daarbij is goede begeleiding van belang en ook de juiste keuze van een profiel hangt hiermee samen. VMBO-diploma Over de stelling, Je hebt niet zoveel aan een VMBO-diploma, worden de meningen naarmate leerlingen verder in de opleiding komen negatiever. In schooljaar 1 is 87% het hiermee oneens en in schooljaar 2 is dit 81%. In schooljaar 3 is 75% het oneens met de stelling en in leerjaar 4 is 64% het oneens met de stelling. Dit houdt in dat in leerjaar 4, waar leerlingen zich meer gaan bezighouden met vervolgstudies of werk, er meer leerlingen zijn die het gevoel hebben dat je aan (alleen) een VMBO-diploma niet zoveel hebt. Waarschijnlijk realiseren zij zich (als vierdejaars) beter dat alleen een VMBO-diploma geen startkwalificatie voor de arbeidsmarkt is. Dit zou ook een van de redenen kunnen zijn waarom 88% van de vierdejaars VMBO ers wil doorstuderen. De begeleiding voor een goede doorstroom naar een vervolgopleiding is belangrijk. Rapportcijfer Bij de eersteklassers scoort het VMBO het hoogst met een 8,2. In de tweede klas scoort het VMBO een 7,7 en in het derde jaar een 7,4. In het laatste jaar waarderen de VMBO ers het onderwijs met een 6,6. Deze verdeling zou te maken kunnen hebben met verschillende factoren zoals drukte op school, begeleiding in studie- en beroepskeuze en het imago van het VMBO. Daarnaast zou geconcludeerd kunnen worden dat naarmate de leerlingen langer op het VMBO zitten, zij kritischer worden op hun school. In het eerste jaar zijn veel zaken nieuw en spannend, dan is het moeilijk om kritisch aan te geven wat er niet goed gaat. In de tweede en derde wordt dit al meer ontwikkeld en in de vierde hebben de leerlingen een helder beeld van het onderwijs dat zij volgen en durven zij hier ook een duidelijke mening over te geven. 3.2 Aanbevelingen voor vervolgonderzoek De insteek van deze enquête was een zo breed mogelijk beeld krijgen van het VMBO, dat is gelukt. Diverse onderwerpen zoals veiligheid, inhoud, diploma en keuzes maken komen in de enquête naar voren. Alle enquêtevragen zijn geanalyseerd en er zijn conclusies getrokken. In deze paragraaf wordt kort beschreven voor welke onderwerpen vervolgonderzoek interessant zou zijn. Hoe uitdagend is het VMBO? Lesinhoud en moeilijkheidgraad van de lesstof zijn in dit onderzoek aangestipt. De uitkomsten over deze onderwerpen roepen vragen op. Bijna driekwart van de VMBO ers geeft aan nieuwe dingen te leren en bijna 70% vindt het VMBO niet moeilijk. Is het VMBO wel uitdagend genoeg voor leerlingen? Vervolgonderzoek op dit punt zou kunnen leiden tot een beter inzicht in wat de VMBO er vindt van de lesstof, de moeilijkheidsgraad van het VMBO en hoe uitdagend het VMBO nu eigenlijk is. Worden VMBO ers voldoende geprikkeld op school? Halen zij eruit wat er in zit en worden zij hierin voldoende ondersteund door docenten en het onderwijssysteem? Een concrete aanbeveling is om te kijken naar de uitdagingen en kansen die er liggen voor VMBO ers en deze in kaart te brengen. 17

18 Studie- en beroepsbegeleiding De belangrijkste en meest opvallende conclusie is dat er grote verschillen zitten in de uitkomsten van vierdejaars VMBO ers en eerste-, tweede- en derdejaars VMBO ers. Wat betreft het kiezen van het profiel: meer dan de helft van de vierdejaars leerlingen vindt dat zij te vroeg hun profiel moeten kiezen. Minder dan de helft van de vierdejaars vindt dat zij goed begeleid worden in studie- en beroepskeuze (tegenover een gemiddelde van 69%). In het vierde jaar weet 88% van de scholieren dat zij wil doorstuderen. Ook zijn vierdejaars kritisch over de mogelijkheden na het VMBO, ruim 36% geeft aan het gevoel te hebben dat zij niet veel aan (alleen) het VMBO-diploma hebben. Daarbij geven vierdejaars een minder hoog cijfer aan hun school dan de andere leerlingen. Een aanbeveling is om onderzoek te doen naar het laatste jaar van het VMBO wat betreft studie- en beroepsbegeleiding. Hoe wordt studie- en beroepsbegeleiding georganiseerd? Hoe komt het dat vierdejaars het gevoel hebben weinig aan het VMBO-diploma te hebben? Op welke manier zou een profielkeuze wel beter ondersteund kunnen worden en op welke tijdstip zou deze keuze gemaakt moeten worden volgens vierdejaars? Wat zou er, wat betreft vierdejaars, op het VMBO moeten gebeuren om van de 6,6 een 7,5 te maken? 18

19 Bijlage 1 Enquête Vragenlijst VMBO Zodra je alle vragen hebt ingevuld kun je de enquête inleveren en maak je kans op een ipod Nano, in de grote pauze wordt bekend gemaakt wie deze heeft gewonnen! Omcirkel wat op jou van toepassing is. Ik ben een: jongen / meisje Ik zit in schooljaar: Ik zit op niveau: BB KB GL TL Zet een kruisje bij wat jij vindt. Veiligheid Zeker Redelijk Gemiddeld Niet echt Absoluut niet Ik voel me veilig op school Er komt op mijn school te veel geweld voor Ik heb vrienden/vriendinnen op school De leraren zijn oké bij ons op school Ik word wel eens gepest op school Lesinhoud Zeker Redelijk Gemiddeld Niet echt Absoluut Niet Ik leer veel nieuwe dingen op het vmbo Ik vind het vmbo moeilijk Ik vind dat we veel huiswerk krijgen De leraren doen hun best om de lessen leuk te maken Zet een kruisje bij alle stellingen of je het er mee eens bent of niet Als ik niet naar school zou hoeven zou ik niet meer gaan Er is te veel lesuitval op het vmbo Ik vind dat ik te veel tijd aan school moet besteden Eens Oneens Zou je de vragen op de achterkant ook in willen vullen?

20 Zet een kruisje bij alle stellingen of je het er mee eens bent of niet Ik vind dat ik op het vmbo te vroeg moet kiezen welk profiel ik wil Ik word goed begeleid in studie- en beroepskeuze Ik wil na het vmbo verder studeren (havo of mbo) Je hebt niet zoveel aan een vmbo-diploma Ik weet precies wat ik straks na het vmbo wil gaan doen Eens Oneens Ik zou graag aan het VMBO willen veranderen dat: (maximaal 3 antwoorden aankruisen) het veiliger wordt (op school) de lessen interessanter worden je minder vroeg een profiel moet kiezen er minder lesuitval is er betere/leukere docenten komen je betere kansen hebt na het vmbo je beter geholpen wordt met het kiezen van je profiel de leraren strenger worden Kun je opschrijven wat jij heel goed vind aan het vmbo? (in één zin) Welk rapportcijfer zou jij, jouw school geven? Bedankt voor het invullen van alle vragen! Lever nu de enquête in, dan maak je kans op een ipod! Deze enquête is gemaakt door LAKS in samenwerking met P.S. Onderzoek.

21 Bijlage 2 Over LAKS Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) is een organisatie van, voor en door scholieren. Het LAKS organiseert activiteiten, informeert en vertegenwoordigt scholieren. Het LAKS heeft over alles wat met middelbaar onderwijs te maken een mening. Namens alle scholieren. Verder organiseert het LAKS allerlei projecten voor scholieren. Denk aan themadagen, onderzoeken, debatten, websites en nog veel meer. Scholieren kunnen met al hun vragen en ideeën voor beter onderwijs terecht bij het LAKS! Zo worden sinds 1988 MR/LLR cursussen georganiseerd, verzamelt het LAKS al jaren klachten tijdens de eindexamens, is sinds 1993 op alle middelbare scholen een Leerlingenstatuut verplicht en is er een Klachten- en Informatiecentrum ingericht voor scholieren.

22 Bijlage 3 Over P.S. P.S. voert zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek uit op het gebied van jongeren en onderwijs. Ook geeft zij advies over de uitkomsten. De focus op jongeren en onderwijs komt voor uit P.S.' onderwijsachtergrond en werkervaring met jongeren bij verschillende organisaties. Zij heeft onder meer opdrachten uitgevoerd voor de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Avans Hogeschool, Centrum voor Ondernemerschap, Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs, LAKS en diverse overheidsinstanties.

Algemene Persoonskenmerken

Algemene Persoonskenmerken Resultaten VMBO enquête Al onze leerlingen moeten in het vmbo een startkwalificatie kunnen halen, vind meer dan 80 van de docenten die de enquête invulden. Een landelijk eindexamen in het vmbo garandeert

Nadere informatie

Kwaliteitsonderzoek op CSG Liudger onderwijs. Verslag van de tevredenheidonderzoeken onder leerlingen, ouders en medewerkers van CSG Liudger

Kwaliteitsonderzoek op CSG Liudger onderwijs. Verslag van de tevredenheidonderzoeken onder leerlingen, ouders en medewerkers van CSG Liudger Kwaliteitsonderzoek op CSG Liudger onderwijs Tevredenheid in najaar 2013 onderzoeken 2013 Verslag van de tevredenheidonderzoeken onder leerlingen, ouders en medewerkers van CSG Liudger tevredenheid ten

Nadere informatie

STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen.

STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen. STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen. Created by: Powered by: Samenvatting De jeugdwerkloosheid is hoog, jongeren

Nadere informatie

Alvast bedankt voor het invullen!

Alvast bedankt voor het invullen! Deze vragenlijst gaat over jongeren die steun of hulp geven aan een familielid. Wij zijn erg benieuwd hoeveel jongeren er binnen onze school steun of hulp geven en hoe zij dit ervaren. De vragenlijst is

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014

TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014 TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014 Inleiding In maart van dit jaar heeft adviesbureau Van Beekveld en Terpstra in opdracht van het College van Bestuur van OVO Zaanstad op de scholen van OVO een

Nadere informatie

Algemeen rapport resultaat

Algemeen rapport resultaat Algemeen rapport resultaat Onderzoekdefinitie: FILTER SCHOOLRESULTAAT School: Schoolindex Oudertevredenheid Algemeen Udens College vmbo Onderzoekperiode: 14-15 OT (1/1-31/5) (01-01-2015 t/m 31-05- 2015)

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen.

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL, iets voor jou! De HTL- route Je hebt advies

Nadere informatie

Venster voor Verantwoording (leerlingen 2015-2016)

Venster voor Verantwoording (leerlingen 2015-2016) Venster voor Verantwoording (leerlingen 2015-2016) Naam VvV: leerlingen klas 3 DL 15-16 Instelling Drachtster Lyceum Enquête Jan/feb 2016 Analyse Maart 2016 1. Vorig schooljaar was ik leerling in de afdeling:

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt.

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt. Toestemmingsverklaring: Ik heb informatie gekregen over de inhoud, methode en het doel van het onderzoek. Ik weet dat de gegevens en resultaten van het onderzoek alleen anoniem en vertrouwelijk gebruikt

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK

TEVREDENHEIDSONDERZOEK verslag van het TEVREDENHEIDSONDERZOEK afgenomen in NOVEMBER 2014 Inleiding Eén keer in de twee jaar wordt er een tevredenheidsonderzoek gehouden. Ouders, leerlingen van groep 5, 6, 7 en 8 en personeelsleden

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V ONDERZOEK Heterogene en homogene klassen 3 H/V In opdracht van: Montessori Lyceum Amsterdam Joram Levison Jeroen Röttgering Lisanne Steemers Wendelin van Overmeir Esther Lap Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

Resultaten Brugklas. Tevredenheidonderzoek 2015-2016. Inleiding

Resultaten Brugklas. Tevredenheidonderzoek 2015-2016. Inleiding Resultaten Brugklas Tevredenheidonderzoek 2015-201 Inleiding De jaarlijkse enquête onder leerlingen brugklas is in 2015-201 weer in het najaar 2015 gehouden, de respons was 1% en de enquête is daarmee

Nadere informatie

_entreeopleiding egiocollegeopleidingen

_entreeopleiding egiocollegeopleidingen _entreeopleiding egiocollegeopleidingen Geen vmbo-diploma, toch naar het mbo? Entreeopleiding: een eenjarige mboopleiding op niveau 1 Jouw eerste stap op weg naar een startkwalificatie Er zijn vier richtingen:»

Nadere informatie

Enkele gegevens evens over jezelf en de school:

Enkele gegevens evens over jezelf en de school: VEILIGHEID VRAGENLIJST LEERLINGEN Een belangrijke taak voor de school is te zorgen dat leerlingen zich prettig en veilig voelen. Dat lukt niet altijd. Bijvoorbeeld, omdat er soms wordt gediscrimineerd

Nadere informatie

Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo

Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo factsheet Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het, het en het mbo Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft in 2012 een enquête over ouderbetrokkenheid gehouden onder ouders in het, het en het middelbaar beroepsonderwijs.

Nadere informatie

Welkom. Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee

Welkom. Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee Welkom Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee Goeree-Overflakkee Kwalitatief goed onderwijs www.scholenopdekaart.nl www.samenwerkingsverband-vo.nl Expertisecentrum Goeree-Overflakkee

Nadere informatie

Overall rapportage Vensters voor verantwoording Leerlingen

Overall rapportage Vensters voor verantwoording Leerlingen Overall rapportage Vensters voor verantwoording Leerlingen In opdracht van: Contactpersoon: COLLEGE HAGEVELD De heer K. Annema Utrecht, mei 2012 DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon

Nadere informatie

Samenvatting. VSO De Piramide/ Den Haag. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) VSO De Piramide

Samenvatting. VSO De Piramide/ Den Haag. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) VSO De Piramide VSO De Piramide/ Den Haag Samenvatting Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) VSO De Piramide Eerder dit jaar heeft onze school VSO De Piramide deelgenomen aan een tevredenheidspeiling onder leerlingen

Nadere informatie

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Van: Klas: 1 Inhoud: Handleiding Portfolio pag. 3 Deel 1. Dit ben ik pag. 6 Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Deel 3. Ervaringen pag. 11 3.1 stage (binnen schooltijd)

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL is iets voor jou! Je hebt advies vmbo theoretische leerweg Vmbo theoretische leerweg

Nadere informatie

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES!

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! Schooljaar 2012-2013 Lesbrief bij Kies! mbo-gids 2013-2014 voor Twente BL/KL versie Naam:.... Klas: Mentor:.... Onderwerp: LOB Lesbrief bij KIES - Pagina 1 van 13 Beste

Nadere informatie

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009 EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP - eindrapport - dr. Marga de Weerd Amsterdam, november 2009 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315

Nadere informatie

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO Vrouwen in de bètatechniek Traditioneel kiezen veel meer mannen dan vrouwen voor een bètatechnische opleiding. Toch lijkt hier de afgelopen jaren langzaam verandering in te komen. Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Onderzoek naar patiënttevredenheid

Onderzoek naar patiënttevredenheid Onderzoek naar patiënttevredenheid Uitslag patiënten enquête 2012 Dermatologisch Centrum Amstel & Vechtstreek Oktober 2012 Introductie In dit rapport vindt u de resultaten van het onderzoek naar de tevredenheid

Nadere informatie

MANAGEMENT SUMMARY SCD001. Bereiksonderzoek Schoolmagazine 2010. Mick Santifort (mick@devosjansen.nl) Sandra van Laar (sandra@devosjansen.

MANAGEMENT SUMMARY SCD001. Bereiksonderzoek Schoolmagazine 2010. Mick Santifort (mick@devosjansen.nl) Sandra van Laar (sandra@devosjansen. MANAGEMENT SUMMARY SCD001 Bereiksonderzoek Schoolmagazine 2010 Mick Santifort (mick@devosjansen.nl) Sandra van Laar (sandra@devosjansen.nl) INHOUDSOPGAVE Inleiding Onderzoek Doelstelling Methode Responsoverzicht

Nadere informatie

In opdracht van De Nieuwste School

In opdracht van De Nieuwste School In opdracht van De Nieuwste School februari 2016 Dit rapport is opgesteld door DUO Onderwijsonderzoek in opdracht van De Nieuwste School. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon van

Nadere informatie

Onderzoeksvraag Uitkomst

Onderzoeksvraag Uitkomst Hoe doe je onderzoek? Hoewel er veel leuke boeken zijn geschreven over het doen van onderzoek (zie voor een lijstje de pdf op deze site) leer je onderzoeken niet uit een boekje! Als je onderzoek wilt doen

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

RSG WOLFSBOS. vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs

RSG WOLFSBOS. vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs RSG WOLFSBOS vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs WELKOM Daar sta je dan: op de drempel van de middelbare school. Een volgende stap in je leven. Een nieuwe school kiezen is niet gemakkelijk. Want waar kies

Nadere informatie

Enquête leerlingtevredenheid onderbouw DL jan.15

Enquête leerlingtevredenheid onderbouw DL jan.15 Enquête leerlingtevredenheid onderbouw DL jan.15 1. Vorig schooljaar was ik leerling in de afdeling: Respondenten 191 A. Havo 102 53% B. Atheneum 73 38% C. Gymnasium 16 8% 2. Dit jaar zit ik in klas: Respondenten

Nadere informatie

Vragenlijst: Wat vind jij van je

Vragenlijst: Wat vind jij van je Deze vragenlijst is bedacht door leerlingen. Met deze vragenlijst kunnen leerlingen er zelf achter kunnen komen wat andere leerlingen van hun school vinden. De volgende onderwerpen komen langs: Sfeer op

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER Oktober 2012 2 Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Team Financieel Advies, Onderzoek & Statistiek Camiel De Bruijn Ard Costongs Economie

Nadere informatie

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk Inleiding Voor u ligt de informatie over de leerwegen binnen het VMBO. Het is een naslagwerkje naar aanleiding van de informatie-avond. Mocht u vragen hebben

Nadere informatie

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl Van Heeckerenlaan 2 Piet Heinstraat 1 Coevorden Hardenberg Tel 0524 593800 Your next step! Tel 0523 262170 www.denieuweveste.nl Your next step! informatie 2014/2015 ontwikkel(t) je talent De Nieuwe Veste

Nadere informatie

1. Portfolio van de leerling 1

1. Portfolio van de leerling 1 1. Portfolio van de leerling 1 Handleiding voor de leerling Dit is het doorstroomportfolio van de leerling. Om je in te schrijven voor een mbo-opleiding moet je dit portfolio zo volledig mogelijk invullen.

Nadere informatie

informatie groep 8 Dé school met oog voor jouw toekomst

informatie groep 8 Dé school met oog voor jouw toekomst informatie groep 8 Dé school met oog voor jouw toekomst Nog even en dan... Dit is je laatste jaar op de basisschool. Volgend jaar ga je naar een nieuwe school. Samen met je ouders en je leerkracht ga je

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek leerlingen. Produs Praktijkonderwijs

Tevredenheidsonderzoek leerlingen. Produs Praktijkonderwijs leerlingen Produs Praktijkonderwijs Juni 2013 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Inleiding... 3 1.1 Kader... 3 1.2 Doelstelling tevredenheidsonderzoek... 3 1.3 Methode van onderzoek... 3 2 Onderzoek tevredenheid

Nadere informatie

CITAVERDE COLLEGE HEERLEN INFORMATIE VOOR (B)SCHOOLVERLATERS EN HUN OUDERS/VERZORGERS

CITAVERDE COLLEGE HEERLEN INFORMATIE VOOR (B)SCHOOLVERLATERS EN HUN OUDERS/VERZORGERS IK BEN WELKOM CITAVERDE COLLEGE HEERLEN INFORMATIE VOOR (B)SCHOOLVERLATERS EN HUN OUDERS/VERZORGERS CITAVERDE COLLEGE HEERLEN RELATIEF KLEINE SCHOOL: VEEL PERSOONLIJKE AANDACHT VOOR DE INDIVIDUELE LEERLING

Nadere informatie

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen wellantcollege ll Informatie voor leerkrachten basisscholen De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Wellant vmbo 2 De leerwegen op een rijtje Het vmbo

Nadere informatie

Inspectie Jeugdzorg. Belevingsonderzoek naar klanttevredenheid 2014

Inspectie Jeugdzorg. Belevingsonderzoek naar klanttevredenheid 2014 Inspectie Belevingsonderzoek naar klanttevredenheid 2014 Samenvatting Opzet belevingsonderzoek naar klanttevredenheid De Inspectie heeft een belevingsonderzoek naar klanttevredenheid gedaan, om inzicht

Nadere informatie

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Leerlingfolder Groen moet je doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Eindhoven 10x vraag en antwoord: dat is makkelijk kiezen! 1 2 Een dag op school Hoe ziet mijn schooldag eruit? De

Nadere informatie

1. Portfolio van de leerling

1. Portfolio van de leerling 1 Handleiding voor de leerling Dit is het doorstroomportfolio van de leerling. Om je in te schrijven voor een mbo-opleiding moet je dit portfolio zo volledig mogelijk invullen. Vraag je decaan / mentor

Nadere informatie

Onderzoek Huishoudelijke hulp 2011

Onderzoek Huishoudelijke hulp 2011 2011 1 (11) Onderzoek Huishoudelijke hulp 2011 Auteur Tineke Brouwers en Francien Wisman Respons onderzoek Op 17 mei 2011 kregen 1034 inwoners van Nieuwegein die huishoudelijke hulp ontvangen een vragenlijst

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Meentschool - Afdeling SO In opdracht van Contactpersoon De Meentschool - Afdeling SO de heer A. Bosscher Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent

Nadere informatie

Opleidingsniveau stijgt

Opleidingsniveau stijgt Opleidingsniveau stijgt Grote doorstroom naar hogere niveaus Meer leerlingen vanuit vmbo naar havo Grote groep mbo ers naar het hbo 10 Jongens groeien gedurende hun onderwijsloopbaan Jongens na een diploma

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN DE AVOND

PROGRAMMA VAN DE AVOND PROGRAMMA VAN DE AVOND Overzicht voortgezet in Nederland Het kundig rapport NIO Tijd voor vragen Onderwijs na de Basisschool Het Voortgezet Onderwijs MBO-niveau 3 + 4 MBO Niveau 1 + 2 Hoger Onderwijs Weten

Nadere informatie

Enquête (uitgewerkt in procenten en aantallen)

Enquête (uitgewerkt in procenten en aantallen) Enquête (uitgewerkt in procenten en aantallen) schooljaar 2013-2014 aantal enquêtes verstuurd 15 / 100% aantal enquêtes retour 12 / 80 % Naam oude basisschool Theresia VMBO basis VMBO kader VMBO gemengd

Nadere informatie

LAKS-monitor 2016 vragenlijst

LAKS-monitor 2016 vragenlijst LAKS-monitor 2016 vragenlijst na test met 1e, 2e en 3e klassers, vmbo breed LAKS in samenwerking met ResearchNed 2015 LAKS. Geen van de materialen die onderdeel uitmaken van de LAKS-monitor 2016 mogen

Nadere informatie

Met de fiets of met de bus

Met de fiets of met de bus Betrokk Wij doen er alles aan om je een zo fijn mogelijke tijd te bieden. Dat betekent ook dat we voor een goede en heldere structuur zorgen. Een rustige omgeving, aan de rand van Halsteren. Een vast rooster,

Nadere informatie

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route!

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Ben jij dit? ' Ik kan de theoretische leerweg aan, maar ik wil ook graag iets doen met gezond

Nadere informatie

Evaluatie Communicatieplan Platform vmbo Bouwtechniek. 4 - meting 2009/2010

Evaluatie Communicatieplan Platform vmbo Bouwtechniek. 4 - meting 2009/2010 Evaluatie Communicatieplan Platform vmbo Bouwtechniek 4 - meting 2009/2010 Uitgevoerd door Anna de Boer en Martijn Bakker afdeling Marktinformatie Fundeon 8 oktober 2010 In opdracht van: Platform vmbo

Nadere informatie

Wat kunnen leerlingen doen om hun onderwijs te verbeteren?!

Wat kunnen leerlingen doen om hun onderwijs te verbeteren?! Wat kunnen leerlingen doen om hun onderwijs te verbeteren?! Inleiding Het LAKS Het Nederlandse schoolsysteem Manieren om als scholier je onderwijs te verbeteren volgens het LAKS: VLIB (Vereniging van Leerlingen

Nadere informatie

Elke dag een ontdekking

Elke dag een ontdekking Elke dag een ontdekking vmbo elke dag een uitdaging Uw zoon of dochter heeft een vmbo advies. Nu volgt de uitdaging van het kiezen van de juiste school. Een school waar uw kind zich prettig voelt en die

Nadere informatie

De Overstap. Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

De Overstap. Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan u gegeven! De Overstap SCHOOLSOORTEN PRO VMBO

Nadere informatie

oktober 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 BK-KT

oktober 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 BK-KT oktober 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 BK-KT Inhoudsopgave 1. Inleiding... blz. 2 2. Hoeveel jaar heb je nog voor de boeg op de SGL?... blz. 3 3. Het schooladvies... blz. 4 4. Het

Nadere informatie

decaan Annette Brons

decaan Annette Brons Van harte welkom!! decaan Annette Brons LOB(loopbaanoriëntatie en begeleiding) LOB is een geïntegreerd en continue proces waarin de leerling wordt voorbereid op een toekomstige vervolgopleiding, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

VMBO-Select: een menu voor jezelf Vrije keuze in het vmbo

VMBO-Select: een menu voor jezelf Vrije keuze in het vmbo : een menu voor jezelf Vrije keuze in het vmbo In deze folder maakt u kennis met VMBO-Select, TalentStad-in-aanbouw, een nieuwe visie op het vmbo. TalentStad is een samenwerkingsverband van het Agnieten

Nadere informatie

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis.

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis. Het Ludger College Jouw talent is er thuis. Algemene informatie over het Ludger College Het Ludger College is een school voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) in Doetinchem. Er is ook een programma

Nadere informatie

Onderzoek: Studiekeuze

Onderzoek: Studiekeuze Onderzoek: Studiekeuze Publicatiedatum: 31-01- 2014 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 29 t/m 31 januari 2014, deden 712 scholieren en 1064 studenten mee. De uitslag van de peiling

Nadere informatie

Voel je thuis op het KWC!

Voel je thuis op het KWC! op de Gershwinhof Voel je thuis op het KWC! Kom jij naar onze school? Van harte welkom! Op het KWC zit je goed. Wij hebben twee gebouwen: de Gershwinhof en de Beethovenlaan. Daar vind je alle soorten voortgezet

Nadere informatie

mbo groene ruimte Laat jij Nederland genieten van groen?

mbo groene ruimte Laat jij Nederland genieten van groen? mbo groene ruimte 2016 2017 Laat jij Nederland genieten van groen? mbo groene ruimte Genieten van groen Ben je graag actief in de groene buitenruimte? In de zon, maar ook in weer en wind? Maak jij (vak)

Nadere informatie

WELKOM OP HET FLORACOLLEGE VOOR VMBO

WELKOM OP HET FLORACOLLEGE VOOR VMBO HET P O M O K L E W E G E L L O C FLORA VOOR VMBO FLORACOLLEGE Ondernemend Betrokken Eigenzinnig Resultaatgericht CHECK WWW.LENTIZ.NL/ FLORACOLLEGE VOOR MEER INFO Ondernemend Het Lentiz Floracollege is

Nadere informatie

Het imago van ict. Onderzoek naar keuzemotieven van scholieren. HBO-I Stichting

Het imago van ict. Onderzoek naar keuzemotieven van scholieren. HBO-I Stichting Het imago van ict Onderzoek naar keuzemotieven van scholieren HBO-I Stichting Een initiatief van de VHTO, Landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek Het project wordt uitgevoerd in het

Nadere informatie

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB)

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB) Decanaat Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2 Loopbaan: Als je bezig bent met je schoolloopbaan dan ben je bezig met vragen over jouw toekomst. Wat voor beroepen vind je interessant? Wat voor

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Draaiboeken voor drie activiteiten op het snijvlak vmbo-mbo Nieuwsgierig hoe u samenwerking tussen vmbo en mbo

Nadere informatie

Leerjaar 2. Ouderavond 16 september 2014

Leerjaar 2. Ouderavond 16 september 2014 Leerjaar 2 Ouderavond 16 september 2014 Doel van deze avond Informatie over: Niveaubepaling (hoe en waarom?) De leerwegen VMBO MBO + Contact mentor Waarom niveaubepaling? Klas 1 en 2 kunnen nog heterogeen(gemixt)

Nadere informatie

Ondernemen, Welzijn & Sport

Ondernemen, Welzijn & Sport christelijke school voor vmbo-gl-kbl-bbl Ondernemen, Welzijn & Sport Onderwijs maken we samen! Wat ga je leren? Wat wil je doen en meemaken? Wat kies je? Dat ontdekken we samen: jij, je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Schoolverlatersonderzoek 2013

Schoolverlatersonderzoek 2013 Rapportage Schoolverlatersonderzoek 2013 havo In opdracht van Contactpersoon RSG Ter Apel De heer A. Bangma Utrecht, mei 2014 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon van Duren Postbus

Nadere informatie

ipad-enquête Uitkomsten november/december 2013 en mei/juni 2014

ipad-enquête Uitkomsten november/december 2013 en mei/juni 2014 ipad-enquête Uitkomsten november/december 2013 en mei/juni 2014 Evaluatie leerlingen en ouders/verzorgers Rsg Simon Vestdijk 1.0 Inleiding - Ipads op rsg Simon Vestdijk Sinds dit schooljaar, 2013-2014,

Nadere informatie

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan OPEN DAG 2015 Borculo Beukenlaan 24 januari 10 tot 13 uur Borculo Herenlaan bovenbouw vmbo 24 januari 10 tot 13 uur Lochem Zutphenseweg 24 januari 10 tot 13 uur www.staring.nl Het Staring College daagt

Nadere informatie

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden SAMIRA KIEST ICT 1 ICT is continu in ontwikkeling. Vraagt om mensen die goed kunnen samenwerken En die dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden naar hbo. Veel banen. Nu en in de toekomst. 2

Nadere informatie

Jongerenenenquête SJeM

Jongerenenenquête SJeM Stichting Jeugdbelangen Malden Jongerenwerk gemeente Heumen / SWG Jongerenenenquête SJeM Onderzoeksrapport 2013-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Verantwoording methode... 3 2.1. Onderzoeksinstrument...

Nadere informatie

atheneum technasium havo havo/vmbo-t

atheneum technasium havo havo/vmbo-t technasium /vmbo-t Tijd voor jouw toekomst Het is bijna zover: je zegt je basisschool gedag en je gaat een nieuw avontuur aan op het voortgezet onderwijs. Het is tijd om te ontdekken en te leren wat jíj

Nadere informatie

Informatie 8ste jaarsouders

Informatie 8ste jaarsouders Informatie 8ste jaarsouders NIO donderdag 8 november 2012 Deze wordt afgenomen door Eduniek, onze schoolbegeleidingsdienst. Uitslag na de kerstvakantie, samen met het schooladvies. Aanvullende informatie

Nadere informatie

Samenvatting. BS Pius X/ Varsselder. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Pius X. De betrokkenheid van de ouders bij de school is 'groot'

Samenvatting. BS Pius X/ Varsselder. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Pius X. De betrokkenheid van de ouders bij de school is 'groot' Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Pius X Eerder dit jaar heeft onze school BS Pius X deelgenomen aan de leerlingtevredenheidspeiling. De verkregen gegevens kunnen worden vergeleken met die

Nadere informatie

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken!

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken! Beste leerling, Kiezen is best lastig, zeker als het om een vervolgopleiding gaat. Om je hierbij te helpen is er LOB, Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. Iedere vo-school geeft hier op zijn eigen manier

Nadere informatie

LEREN VOOR DE PRAKTIJK

LEREN VOOR DE PRAKTIJK LEREN VOOR DE PRAKTIJK Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels in je buik? Niet nodig, hoor. Op Het Streek aan de Zandlaan

Nadere informatie

2. Gevolgde opleiding op het vmbo: Leerweg BB KB GL TL LWT Sector Afdeling / vakrichting Programma afdelingsprogramma / vakgericht programma intrasect

2. Gevolgde opleiding op het vmbo: Leerweg BB KB GL TL LWT Sector Afdeling / vakrichting Programma afdelingsprogramma / vakgericht programma intrasect Doorstroomdossier Profijt 2011-2012 Het doorstroomdossier zal gebruikt worden bij de doorstroom van een leerling van het vmbo en het praktijkonderwijs naar het mbo. Het kan echter ook gebruikt worden voor

Nadere informatie

Social Action Research Plan

Social Action Research Plan Social Action Research Plan Social media project Studenten Dennis Visschedijk 438332 Aileen Temming 474094 Stefan Ortsen 481295 Niels Konings 449822 Renee Preijde 482835 Opdrachtgever Stal te Bokkel Daniëlle

Nadere informatie

Samenvatting. Doorstroomatlas vmbo. De onderwijsloopbanen van vmbo ers in kaart gebracht

Samenvatting. Doorstroomatlas vmbo. De onderwijsloopbanen van vmbo ers in kaart gebracht Samenvatting Doorstroomatlas vmbo De onderwijsloopbanen van vmbo ers in kaart gebracht Samenvatting Doorstroomatlas vmbo De onderwijsloopbanen van vmbo ers in kaart gebracht 2012 Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken!

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken! Beste leerling, Kiezen is best lastig, zeker als het om een vervolgopleiding gaat. Om je hierbij te helpen is er LOB, Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. Iedere vo-school geeft hier op zijn eigen manier

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten.

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. 1. Samenvatting Scholieren willen LOB! Dat is goed want loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is belangrijk.

Nadere informatie

Pluspunten in de recente onderzoeken (hoger dan het landelijk gemiddelde):

Pluspunten in de recente onderzoeken (hoger dan het landelijk gemiddelde): Tevredenheidonderzoeken VO 2008-2015 Samenvatting: Werkers, ouders en medewerkers zijn (zeer) tevreden over de Werkplaats. Die uitkomst ligt boven het landelijk gemiddelde: in alle onderzoeken zijn de

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN 2011-2012. JUNIOR STUDIEHUIS (T-Havo/Vwo leerjaar 1 2)

OVERGANGSNORMEN 2011-2012. JUNIOR STUDIEHUIS (T-Havo/Vwo leerjaar 1 2) OVERGANGSNORMEN 2011-2012 JUNIOR STUDIEHUIS (T-Havo/Vwo leerjaar 1 2) Inhoudsopgave: Algemene gegevens Klas 1 o TH/H (Havo) HV/V (Atheneum) o Sportklas TH o Sportklas HV o Gymnasium Klas 2 o TH/HAVO o

Nadere informatie

CORLAER COLLEGE EEN SCHOOL DIE BIJ JOU PAST! ATHENEUM HAVO VMBO

CORLAER COLLEGE EEN SCHOOL DIE BIJ JOU PAST! ATHENEUM HAVO VMBO CORLAER COLLEGE EEN SCHOOL DIE BIJ JOU PAST! ATHENEUM HAVO VMBO JE GAAT STRAKS NAAR EEN NIEUWE SCHOOL. DAT BETEKENT DAT JE EEN SPANNENDE TIJD TEGEMOET GAAT, MAAR OOK EEN LEUKE TIJD. ER GAAT EEN NIEUWE

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS MBO

VOORTGEZET ONDERWIJS MBO DOORSTROOMDOSSIER VOORTGEZET ONDERWIJS MBO 2007-2008 Achternaam: Adres: Woonplaats: Mobiel nummer: Voornaam: Postcode: Tel. nummer: E-mail: Gewenste opleiding: Crebonummer: Naam college: Instroom leerjaar:

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

VERDRINGING STAGEPLAATSEN VMBO? RESULTATEN VAN EEN INSPECTIEONDERZOEK IN HET SCHOOLJAAR 2008/2009

VERDRINGING STAGEPLAATSEN VMBO? RESULTATEN VAN EEN INSPECTIEONDERZOEK IN HET SCHOOLJAAR 2008/2009 VERDRINGING STAGEPLAATSEN VMBO? RESULTATEN VAN EEN INSPECTIEONDERZOEK IN HET SCHOOLJAAR 2008/2009 Utrecht, maart 2010 INHOUD Inleiding 7 1 Het onderzoek 9 2 Resultaten 11 3 Conclusies 15 Colofon 16

Nadere informatie

Samenvatting. BS Wegwijzer/ Vianen. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Wegwijzer

Samenvatting. BS Wegwijzer/ Vianen. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Wegwijzer Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Wegwijzer Eerder dit jaar heeft onze school BS Wegwijzer deelgenomen aan de leerlingtevredenheidspeiling. De verkregen gegevens kunnen worden vergeleken

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

mbo styling & design Geef je carrière vorm

mbo styling & design Geef je carrière vorm mbo styling & design 2016 2017 Geef je carrière vorm mbo styling & design Ben jij in vorm? Jij bent één van die bijzondere mensen die overal een kans zien om het leven letterlijk mooier te maken. Voor

Nadere informatie

Overdrachtsdossier MBO Regio Breda 2015-2016

Overdrachtsdossier MBO Regio Breda 2015-2016 Overdrachtsdossier MBO Regio Breda 2015-2016 Handleiding voor de toekomstige student - Vul het overdrachtsdossier (deel A tot en met C) zo volledig mogelijk in (vraag eventueel je ouders of mentor om te

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015

Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015 Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015 Medewerkers Het onderzoek is gehouden onder alle 21 medewerkers van De Boei. Uiteindelijk hebben 19 medewerkers de vragenlijst ingevuld.

Nadere informatie

Rapportage Open Dag Evaluatie - Landelijk Voortgezet Onderwijs. Maart 2012

Rapportage Open Dag Evaluatie - Landelijk Voortgezet Onderwijs. Maart 2012 Rapportage Open Dag Evaluatie - Landelijk Voortgezet Onderwijs Maart 2012 Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 Rapportage Open Dag Evaluatie - Landelijk

Nadere informatie

Informatieavond CBS de Citer 2015. Welkom 10-09-2015

Informatieavond CBS de Citer 2015. Welkom 10-09-2015 Informatieavond CBS de Citer 2015 Welkom 10-09-2015 Algemene Informatie m.b.t. de communicatie Iedere vrijdag verschijnt de nieuwsbrief. Het is van belang om deze goed te lezen. Zo blijft u op de hoogte

Nadere informatie