ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING"

Transcriptie

1 ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING Jos van der Vossen

2 ANTIBIOTICA WAAR HET MEE BEGON De ontdekking van de bacteriegroei remmende schimmel Penicillium (Fleming, 1929). 2 Antibiotica, niet in onze voeding

3 TEGENWOORDIG KEUZE UIT VEEL VERSCHILLENDE TYPEN VAN ANTIBIOTICA 3 Antibiotica, niet in onze voeding

4 WAPENWEDLOOP NIEUWE ANTIBIOTICA 1959 eerste onbehandelbare Staphylococcus aureus infecties Meticilline, een half-synthetisch penicilline werd ontwikkeld. I jaar later stammen gevonden met resistentie tegen penicilline, en meticilline De resistentie groeide gestaag. In Nederland minder dan bv in USA!!! Van 1968 tot 1991 steeds vaker Meticilline-Resistente Staphylococcus aureus (MRSA)-stammen. Multiresistentie, nog te bestrijden met mupirocine en ciprofloxacine. Maar binnen afzienbare tijd ook hiertegen resistent. Vancomycine, nu nog het enige middel dat nog effectief is. 4 Antibiotica, niet in onze voeding

5 INCIDENTIE METHICILLIN RESISTANT STAPHYLOCOCCUS AUREUS (MRSA) ISOLATES IN PARTICIPATING COUNTRIES IN Antibiotica, niet in onze voeding

6 STEWARDSHIP PRUDENT GEBRUIK VAN ANTIBIOTICA IN GEZONDHEIDZORG Antimicrobial Stewardship is internationaal erkend als een van de belangrijkste beheersmaatregelen bij de beteugeling van antimicrobiële resistentie. De beroepsorganisaties hebben een plan van aanpak gepresenteerd, dat door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en de minister is omarmd. De bedoeling is dat ieder ziekenhuis in Nederland eind 2015 over een goed functionerend Antimicrobial Stewardship-programma en een Antibioticateam (A-team) beschikt. 6 Antibiotica, niet in onze voeding

7 VETERINAIR GEBRUIK VAN ANTIBIOTICA; ANTIBIOTICA IN ONZE VOEDING?! 7 Antibiotica, niet in onze voeding

8 ISSUE 1 GEKOPPELD AAN VETERINAIR ANTIBIOTICAGEBRUIK Mensen kunnen allergisch zijn voor antibiotica Sommige antibiotica zijn toxisch / carcinogeen chloramphenicol (verboden) Mogelijk effect op samenstelling darm-microbiota DAAROM wachttijden na behandeling, controleren en handhaven Maximale Residu Limit (MRL) Voor alle melk is dat standaard procedure Voor vlees is dat bij steekproef 8 Antibiotica, niet in onze voeding

9 MEETSYSTEMEN VOOR AANTONEN ANTIBIOTICA Delvotest van DSM test maakt gebruik van gevoelige bacterie die kleuromslag geeft bij groei door verzuring LC-MS - veel toegepast om kwalitatief en kwantitatief antibiotica residuen aan te tonen. (juridisch geaccepteerd) Rikilt (WUR) ontwikkelde sneltest op basis van immuno-chemische interactie op een sensorchip. 7 model antibiotica worden in zo n 15 minuten gemeten. TNO heeft basis gelegd voor transcriptomics gebaseerde detectie. 9 Antibiotica, niet in onze voeding

10 TRANSCRIPTOMICS > MONITORING CEL RESPONS Changes in environmental conditions Specific changes in Biomolecule composition Metabolites Proteins Transcripts Control Treated 10 Antibiotica, niet in onze voeding

11 BACTERIËLE CEL ALS BIOSENSOR T Aw ph microarray antibiotica Respons nutrients Transcripten (eiwitten) (Metabolieten) Specifieke informatie over omgeving van bacteriële cel

12 DETECTIE ANTIBIOTICA OP MRL NIVEAU Monstervoorbewerking (urine, nier en/of spier) Blootstelling Bacillus sp. doelorganisme RNA extractie Microarray analyse Diagnose Doorlooptijd 8 uur. Versnelling naar 2-4 uur door RT-qPCR Open voor verdere ontwikkeling door de markt 12 Antibiotica, niet in onze voeding

13 ISSUES 2 GEKOPPELD AAN VETERINAIR ANTIBIOTICAGEBRUIK Ontwikkeling antibiotica resistente micro-organismen en potentiele ziekteverwekkers Grote zorg is bijvoorbeeld Extended Spectrum Beta Lactamase (ESBL) producerende bacteriën: Resistent tegen penicilline en cefalosporine antibiotica en vaak andere typen antibiotica Klebsiella, Escherichia coli, Salmonella Resistente bacteriën die ons ziek maken zijn moeilijker te bestrijden met antibiotica; zeker de multiresistente stammen! 13 Antibiotica, niet in onze voeding

14 PREVALENTIE VAN ESBL E.COLI MARAN Antibiotica, niet in onze voeding

15 MEER ANTIBIOTICA RESISTENTIE EN ONTWIKKELING NIEUWE ANTIBIOTICA STAGNEERT Het antwoord daarop is deels: verantwoord gebruik van antibiotica. Humane gezondheidszorg Veterinaire gezondheid 15 Antibiotica, niet in onze voeding

16 MAATREGELEN TEN AANZIEN VETERINAIR GEBRUIK ANTIBIOTICA Groeibevorderaar volledig verbod hierop sinds 1 januari 2006 (EU) Zieke dieren moeten behandeld worden: EU Verordening 37/ Lijst van middelen / MRL in levensmiddelen van dierlijke oorsprong Niet op lijst betekent verbod voor voedselproducerende dieren Dier-specifieke toepassing Advies gezondheidsraad Antibioticagebruik in de veeteelt en resistente bacteriën bij mensen overgenomen door EL&I en VWS reductie toepassing van specifieke antibiotica klassen Indeling: 1) vrije keus, 2) keus op basis diagnostiek, 3) keus bij aantoonbaar geen alternatief, 4) niet toegelaten. 16 Antibiotica, niet in onze voeding

17 VERKOOP VETERINAIRE ANTIBIOTISCHE MEDICATIE TUSSEN 2012 EN 2014 VOOR MELKKOEIEN 17 Antibiotica, niet in onze voeding

18 VERKOOP ANTIMICROBIËLE VETERINAIRE MEDICATIE PER FARMACO-TERAPEUTISCHE KLASSE 18 Antibiotica, niet in onze voeding

19 VERKOOP VETERINAIRE ANTIBIOTISCHE MEDICATIE TUSSEN 2004 EN 2014 VOOR VLEESKUIKENS WUR-LEI / Autoriteit Diergeneesmiddelen 19 Antibiotica, niet in onze voeding

20 SALMONELLA PREVALENTIE EN ANTIBIOTICA RESISTENTIE 20 Antibiotica, niet in onze voeding MARAN 2015

21 AFNAME VERKOOP ANTIBIOTICUM VOOR VETERINAIRE TOEPASSING Sinds 2007 vond een sterke reductie plaats in antibioticum verkoop (63% minder) In vergelijking met 2013 is er in ,4% minder antibiotica verkocht. De reductie vlakt af! Grote vraag is of het streven gehaald wordt om een reductie in antibioticum verkoop te realiseren ten opzichte van 2009 van 70%. Het goede nieuws is dat verminderd antibioticum gebruik lijkt te leiden tot afname van resistentie op basis van globale interpretatie MARAN 2015 rapport 21 Antibiotica, niet in onze voeding

22 ALTERNATIEVEN VOOR ANTIBIOTICA: EEN TERREIN MET MOGELIJKHEDEN Bulk voederingrediënten moeten steeds goedkoper worden wat vaak nadelig is voor de conversie en gezondheid. Optimalisatie van mengvoeders / pre-mix / specifieke voer ingrediënten Gebruik maken van alternatieven voor antibiotica (kruiden extracten, MCFA, etherische oliën) Minder slepen met dieren op jonge leeftijd stress leidt tot verhoogde kans op ziekte en infectie Optimalisatie huisvesting / stallen, restrictie toegangsbeleid Veterinaire toepassing van Probiotica en Prebiotica Beïnvloeding darm-microbiota en immuun status van dieren. 22 Antibiotica, niet in onze voeding

23 SLOT OPMERKINGEN Ongecontroleerd antibioticum gebruik leidt tot uitbreiding van resistentie problematiek Terugdringen gebruik van antibiotica en gerichte inzet van antibiotica bewijst haar nut dat is evident in de humane gezondheidszorg. Ook lijkt die trend aanwezig bij prudent veterinair gebruik. Vooral voedingsmiddelen van veterinaire oorsprong kunnen resistente ziekteverwekkers bevatten (bv ESBL E. coli en Salmonella). Hygiëne in de keuken is de beste raad die gegeven kan worden en voorkomt besmetting met ziekteverwekkers. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van voeders, dierhuisvesting, hygiëne en desinfectie kan bijdragen aan de reductie van antibioticum gebruik 23 Antibiotica, niet in onze voeding

24 BEDANKT VOOR UW AANDACHT

Informatiefolder BRMO voor patiënt en familie

Informatiefolder BRMO voor patiënt en familie Informatiefolder BRMO voor patiënt en familie BIJZONDER RESISTENTE MICRO-ORGANISMEN, WAT ZIJN DIT? Bij u is aangetoond dat u een Bijzonder Resistent Micro-organisme heeft. In deze folder leest u algemene

Nadere informatie

Antibiotica Gebruik ze goed en alleen. als t moet!

Antibiotica Gebruik ze goed en alleen. als t moet! Antibiotica Gebruik ze goed en alleen Algemene informatie als t moet! Antibiotica blijven effectief als we ze verstandig gebruiken: niet te vaak en op de goede manier. Uw arts weet wanneer u antibiotica

Nadere informatie

ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES. Rundveehouderij

ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES. Rundveehouderij ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES Rundveehouderij Humaan gebruik antibiotica MRSA in humane S. aureus isolaten in 2009

Nadere informatie

Bijzonder Resistent Micro-Organismen (BRMO)

Bijzonder Resistent Micro-Organismen (BRMO) Bijzonder Resistent Micro-Organismen (BRMO) 2 Bij u is vastgesteld dat u een verhoogde kans heeft om drager te zijn van een Bijzonder Resistent Micro-Organisme (BRMO) of er is bij u vastgesteld dat u drager

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen ESBL s (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Aanleiding Resultaten NL studie ESBL producerende E. Coli in rundvlees/kalfsvlees

Nadere informatie

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak Els Van Mechelen 19 december 2013 Micro organismen Overzicht Inleiding Biomoleculen Virussen : Bouw en vermenigvuldiging Bacteriën :

Nadere informatie

Antibioticumbeleid in tijden van toenemende resistentie

Antibioticumbeleid in tijden van toenemende resistentie Antibioticumbeleid in tijden van toenemende resistentie Kees Verduin, arts-microbioloog Laboratorium voor microbiologie en infectiepreventie, Amphia ziekenhuis, Breda Wat is het probleem? Antibioticum

Nadere informatie

BRMO (MRSA/VRE/ESBL) Bacteriën die niet reageren op standaard gebruikte antibiotica

BRMO (MRSA/VRE/ESBL) Bacteriën die niet reageren op standaard gebruikte antibiotica BRMO (MRSA/VRE/ESBL) Bacteriën die niet reageren op standaard gebruikte antibiotica Inhoud Inleiding 3 Wat is een BRMO? 3 MRSA 3 VRE 3 ESBL en CPE 4 Wanneer verhoogde kans om drager van een BRMO te zijn?

Nadere informatie

Beheersen van BRMO in de regio

Beheersen van BRMO in de regio Beheersen van BMO in de regio Miriam Beerens specialist ouderengeneeskunde Laura van Dommelen arts-microbioloog Danielle van Oudheusden arts infectieziektebestrijding Marjolijn Wegdam- Blans arts-microbioloog

Nadere informatie

Restrictief antibioticumgebruik: waarom?

Restrictief antibioticumgebruik: waarom? Faculteit Diergeneeskunde Veterinair Microbiologisch Diagnostisch Centrum Restrictief antibioticumgebruik: waarom? Els Broens Infectiepreventiedag mei 2015 over feiten, meningen & vooroordelen STEMMINGMAKERIJ

Nadere informatie

De meest gestelde vragen over MRSA

De meest gestelde vragen over MRSA De meest gestelde vragen over MRSA Inleiding In deze brochure treft u de meest gestelde vragen aan over MRSA en de antwoorden daarop. De brochure is een aanvulling op de ziekenhuisfolder waarin algemene

Nadere informatie

De dierenarts, toen, nu en straks

De dierenarts, toen, nu en straks De dierenarts, toen, nu en straks Gezond groeien, 9 februari 2012, Veghel Prof.dr. Frans van Knapen, Institute for Risk Assessment Sciences, Divisie Veterinaire Volksgezondheid, Universiteit Utrecht Veterinaire

Nadere informatie

Introductie. Doel van dit proefschrift

Introductie. Doel van dit proefschrift Samenvatting 222 Introductie Staphylococcus aureus (S. aureus) is een bacterie die op de huid en slijmvliezen (onder andere keel en neus) van mensen leeft. Ongeveer 1 op de 3 mensen draagt deze bacterie

Nadere informatie

Afdeling hygiëne en infectiepreventie MRSA-bacterie? Voorkomen is beter

Afdeling hygiëne en infectiepreventie MRSA-bacterie? Voorkomen is beter Afdeling hygiëne en infectiepreventie MRSA-bacterie? Voorkomen is beter Bent u de afgelopen 2 maanden in een buitenlands ziekenhuis opgenomen of behandeld geweest? Hebt u beroepsmatig contact met varkens

Nadere informatie

BRMO. Bijzonder Resistent Micro-Organisme. dr. M.C.A. Wegdam-Blans, arts-microbioloog, Stichting PAMM. Bedside teaching 18 NOV 2014

BRMO. Bijzonder Resistent Micro-Organisme. dr. M.C.A. Wegdam-Blans, arts-microbioloog, Stichting PAMM. Bedside teaching 18 NOV 2014 BMO Bijzonder esistent Micro-Organisme dr. M.C.A. Wegdam-Blans, arts-microbioloog, Stichting PAMM Bedside teaching 18 NOV 2014 Hoezo BMO? Bedside teaching 18 NOV 2014 bacteriële resistentie zieken huis

Nadere informatie

Deze folder geeft antwoord op enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. MRSA is een afkorting voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus.

Deze folder geeft antwoord op enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. MRSA is een afkorting voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus. MRSA Deze folder geeft antwoord op enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. MRSA is een afkorting voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus. 1. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een

Nadere informatie

Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat. Dik Mevius

Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat. Dik Mevius Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat Dik Mevius Antibioticumgebruik in mensen en dieren in Europa Antibioticumgebruik in dieren in NL

Nadere informatie

Disclosure slide. (potentiële) belangenverstrengeling. Geen

Disclosure slide. (potentiële) belangenverstrengeling. Geen BRMO Disclosure slide (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Resistentie. Toegespitst naar onze regio. Een internationaal probleem

Resistentie. Toegespitst naar onze regio. Een internationaal probleem Resistentie Toegespitst naar onze regio Een internationaal probleem 19 e Grande Conférence Verona 2013 Indeling bacteriën Indeling bacteriën Coccen Staven Gram positief Staphylococcen Streptococcen Pneumococ

Nadere informatie

Wat is een bijzonder Resistent Micro-Organisme (BRMO)?

Wat is een bijzonder Resistent Micro-Organisme (BRMO)? BRMO 1 Bij u is vastgesteld dat u een verhoogde kans heeft om drager te zijn van een Bijzonder Resistent MicroOrganisme (BRMO) of er is bij u vastgesteld dat u drager bent van een BRMO. In deze folder

Nadere informatie

BRMO-positief, en dan?

BRMO-positief, en dan? Infectiepreventie BRMO-positief, en dan? www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl INF005 / BRMO-positief, en dan? / 10-04-2015 2 BRMO-positief, en

Nadere informatie

Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem

Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem Regionale nascholing Samen krachtig tegen BRMO! Hoe pakken we dat aan? 29 januari 2015 dr F. Vlaspolder, arts microbioloog Maasstad ziekenhuis

Nadere informatie

De superbacterie verlaat het ziekenhuis en komt naar u toe Wat gaat u doen? Wat kunt u doen?

De superbacterie verlaat het ziekenhuis en komt naar u toe Wat gaat u doen? Wat kunt u doen? De superbacterie verlaat het ziekenhuis en komt naar u toe Wat gaat u doen? Wat kunt u doen? Arend-Jan Meinders, internist-intensivist Resistente ziekenhuisbacteriën MRSA = Resistente S. aureus 30-40%

Nadere informatie

Expertise en ondersteuning infectiepreventie

Expertise en ondersteuning infectiepreventie Expertise en ondersteuning infectiepreventie Ziekenhuizen Privéklinieken/ ZBC s Tandheelkundige klinieken Verpleeg- en verzorghuizen Sinds 2006 Gezelschapsdierenkliniek KNMvD Sinds 2013 app: InfectionGuide

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken antibioticaresistentie in de zorg

Bestuurlijke afspraken antibioticaresistentie in de zorg Bestuurlijke afspraken antibioticaresistentie in de zorg Inleiding Antibiotica zijn in de eerste plaats nodig voor het bestrijden van bacteriële infecties. Antibiotica zijn daarnaast onmisbaar voor het

Nadere informatie

DUIDELIJKHEID OVER WACHTTIJD

DUIDELIJKHEID OVER WACHTTIJD DUIDELIJKHEID OVER WACHTTIJD DUIDELIJKHEID OVER WACHTTIJD Vanaf 1 januari 2013 bestaat er een verbod tot het afleveren van slachtdieren, waarbij residuen boven de Maximale Residu Limiet, of een verboden

Nadere informatie

Masterplan varkenshouderij. Verantwoord gebruik van antibiotica

Masterplan varkenshouderij. Verantwoord gebruik van antibiotica Masterplan varkenshouderij 2 m a s t e r p l a n v a r k e n s h o u d e r i j De Nederlandse varkenshouderij stelt al jarenlang hoge eisen aan het gebruik van diergeneesmiddelen. Ontwikkelingen in de

Nadere informatie

Over kleine dierkens en grote gevolgen

Over kleine dierkens en grote gevolgen Over kleine dierkens en grote gevolgen Paul Savelkoul Dept. medical microbiology VU university medical center Antoni van Leeuwenhoeck 1632-1723 3 Infectie en gezondheid Enorme gezondheidswinst door: I:

Nadere informatie

MRSA: uitleg en isolatiemaatregelen

MRSA: uitleg en isolatiemaatregelen MRSA: uitleg en isolatiemaatregelen U heeft van uw arts gehoord dat u (mogelijk) drager bent van de ziekenhuisbacterie MRSA. De afkorting MRSA staat voor de naam van de bacterie: Methicilline Resistente

Nadere informatie

Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA

Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA Via deze folder geven wij u antwoorden op de enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die in veel gevallen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE MRSA. Meticilline Resistente Staphylococcus aureus. Informatie voor dragers MRSA

PATIËNTEN INFORMATIE MRSA. Meticilline Resistente Staphylococcus aureus. Informatie voor dragers MRSA PATIËNTEN INFORMATIE MRSA Meticilline Resistente Staphylococcus aureus Informatie voor dragers MRSA 2 PATIËNTENINFORMATIE U bent, of uw naaste is, drager van een voor antibiotica ongevoelige bacterie,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 29 683 Dierziektebeleid Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Maatregelen bij mogelijke dragers

Maatregelen bij mogelijke dragers Maatregelen bij mogelijke dragers van MRSA Omdat u mogelijk drager bent van een bijzondere bacterie (MRSA-bacterie), gelden voor u isolatiemaatregelen. In deze brochure kunt u meer lezen over deze bacterie

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Intensieve veehouderij en gezondheid Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Inhoud presentatie Actualiteit Componenten Beleving Kansen en bedreigingen Onderzoeksvoorstel Actualiteit Handtekeningenactie

Nadere informatie

MRSA Ongevoelige of resistente bacterie

MRSA Ongevoelige of resistente bacterie MRSA Ongevoelige of resistente bacterie Via deze folder proberen wij u antwoord te geven op enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die in veel

Nadere informatie

Position Paper HET GEBRUIK VAN ANTIBIOTICA ALS DIERGENEESMIDDEL

Position Paper HET GEBRUIK VAN ANTIBIOTICA ALS DIERGENEESMIDDEL Position Paper HET GEBRUIK VAN ANTIBIOTICA ALS DIERGENEESMIDDEL januari 2001 - 2 - Samenvatting De actuele discussie rond de problematiek van antibioticaresistentie bij de mens richt zich onder meer op

Nadere informatie

URINEWEGINFECTIE ONDER DE LOEP GENOMEN

URINEWEGINFECTIE ONDER DE LOEP GENOMEN 2 e Post EAUN Meeting URINEWEGINFECTIE ONDER DE LOEP GENOMEN Hanny Cobussen-Boekhorst, RN, M-ANP UMC St Radboud, Nijmegen INHOUD Inleiding Microbiologie Urineweg infecties Ongecompliceerde UWI + behandeling

Nadere informatie

Resistentieop uwic. Lennie Derde Internist-intensivist UMC Utrecht

Resistentieop uwic. Lennie Derde Internist-intensivist UMC Utrecht Resistentieop uwic Lennie Derde Internist-intensivist UMC Utrecht lderde@umcutrecht.nl @Lennie333 Resistentie in Nederland Indeling van bacteriën G+ G- Coccen Staphylococcen Streptococcen Enterococcen

Nadere informatie

Infectiepreventie MRSA.

Infectiepreventie MRSA. Infectiepreventie MRSA www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een MRSA-bacterie?... 4 Gevolgen van een MRSA-infectie... 4 Wie kan een MRSA bij zich dragen?... 4 Onderzoek naar de MRSA-bacterie... 5 Hoe

Nadere informatie

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC Jeroen Keijman, arts-microbioloog Inhoud Wat is resistentie? Hoe komt een resistente bacterie bij patiënten op de IC? Hoe voorkom je resistentie?

Nadere informatie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie MRSA Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus Afdeling Infectiepreventie Inleiding U bezoekt de polikliniek van het Amphia Ziekenhuis of u bent in ons ziekenhuis

Nadere informatie

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL MOXAPULVIS 50 %, 574 mg poeder voor gebruik in drinkwater. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzaam bestanddeel:

Nadere informatie

MRSA Radboud universitair medisch centrum

MRSA Radboud universitair medisch centrum MRSA U wordt behandeld in het Radboudumc en bent mogelijk in contact gekomen met de MRSA bacterie (Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus). Dit kan zijn doordat u Beroepsmatig in aanraking komt

Nadere informatie

Hygiënemaatregelen in de huisartsenpraktijk

Hygiënemaatregelen in de huisartsenpraktijk 1 Wereldwijd bestaat een belangrijke behoefte om verspreiding van microorganismen die slecht behandelbare infecties veroorzaken zoveel mogelijk te beperken. Dit betreft dus ook infectiepreventie in de

Nadere informatie

Meticilline Resistente Staphylococcus aureus MRSA

Meticilline Resistente Staphylococcus aureus MRSA Tijdens uw behandeling op de polikliniek of opname in het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL) of MCL Harlingen worden extra maatregelen toegepast, omdat u mogelijk een moeilijk te bestrijden bacterie bij

Nadere informatie

mens Dr. Lieve Herman Prof. Dr. Jeroen Dewulf 21-01-2011 ILVO, Wetenschappelijk Comité FAVV UGent, Wetenschappelijk Comité FAVV

mens Dr. Lieve Herman Prof. Dr. Jeroen Dewulf 21-01-2011 ILVO, Wetenschappelijk Comité FAVV UGent, Wetenschappelijk Comité FAVV Dieren en dierlijke productie als bron van antibioticumresistentie voor de mens Dr. Lieve Herman 21-01-2011 ILVO, Wetenschappelijk Comité FAVV Prof. Dr. Jeroen Dewulf UGent, Wetenschappelijk Comité FAVV

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 28 286 Dierenwelzijn Nr. 592 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

De antibacteriële eigenschappen van het metaal koper De toepassing van koper voor contactoppervlakken in ziekenhuizen

De antibacteriële eigenschappen van het metaal koper De toepassing van koper voor contactoppervlakken in ziekenhuizen 1) Voorgeschiedenis: Grieken, Romeinen, Azteken 2) Antimicrobial copper +: hospital trials 2.1. EPA: Environmental Protection Agency 2.2. Koper in : Hospital trials, Birmingham, Hamburg, 1) Voorgeschiedenis:

Nadere informatie

Beroepsmatig in aanraking komt met levende varkens, vleeskalveren of vleeskuikens.

Beroepsmatig in aanraking komt met levende varkens, vleeskalveren of vleeskuikens. MRSA 1 U wordt behandeld in een zorginstelling en bent mogelijk in contact gekomen met de MRSA bacterie (Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus). Dit kan zijn doordat u Beroepsmatig in aanraking

Nadere informatie

Welke infecties zijn gevaarlijk voor de patiënt met verminderde afweer? Voorkomen is beter dan genezen

Welke infecties zijn gevaarlijk voor de patiënt met verminderde afweer? Voorkomen is beter dan genezen Welke infecties zijn gevaarlijk voor de patiënt met verminderde afweer? Voorkomen is beter dan genezen Dr. Koen Magerman Klinisch bioloog microbioloog Jessa Ziekenhuis Hasselt Infectie Ziekte (schade)

Nadere informatie

Microbiologie en Urineweginfectie. Joost Hopman, arts-microbioloog, Hoofd HIP

Microbiologie en Urineweginfectie. Joost Hopman, arts-microbioloog, Hoofd HIP Microbiologie en Urineweginfectie Joost Hopman, arts-microbioloog, Hoofd HIP Resistentie 2010: Kind 16 jaar, verlamming na trauma Rec. UWI Opname Co-trimoxazol, Augmentin, Ciprofloxacine Klebsiella pneumoniae

Nadere informatie

Bijlage: overzicht van ESBL gerelateerd onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd in opdracht van de rijksoverheid.

Bijlage: overzicht van ESBL gerelateerd onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd in opdracht van de rijksoverheid. Bijlage: overzicht van ESBL gerelateerd onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd in opdracht van de rijksoverheid. Het RIVM-CIb onderzoekt continu en systematisch het vóórkomen van antimicrobiële resistentie

Nadere informatie

MRSA-bacterie. 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne

MRSA-bacterie. 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne 00 MRSA-bacterie 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne 1 Inleiding MRSA staat voor Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. De Staphylococcus aureus is een bacterie

Nadere informatie

Vraag en Antwoord NDM Klebsiella Pneumoniae Voor aanvullingen zie onderaan, laatste update 18 december 2015

Vraag en Antwoord NDM Klebsiella Pneumoniae Voor aanvullingen zie onderaan, laatste update 18 december 2015 Vraag en Antwoord NDM Klebsiella Pneumoniae Voor aanvullingen zie onderaan, laatste update 18 december 2015 Algemene vragen 1 Wat is BRMO? BRMO is de afkorting van Bijzonder Resistent Micro-organisme.

Nadere informatie

De MRSA bacterie. Informatiebrochure patiënten

De MRSA bacterie. Informatiebrochure patiënten De MRSA bacterie Informatiebrochure patiënten 1. Wat is MRSA?...4 2. Wat zijn de verschijnselen?...4 3. Hoe gaan we de bacterie tegen?...4 4. Waaruit bestaat de behandeling?...4 4.1 In isolatie...5 4.2

Nadere informatie

*PDOC01/229345* PDOC01/229345. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

*PDOC01/229345* PDOC01/229345. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag Postbus 20401 2500 EK Den Haag www.rijksoverheid.nl/eleni

Nadere informatie

Identificatie van MRSA met behulp van de Real-time PCR en de klassieke PCR methode

Identificatie van MRSA met behulp van de Real-time PCR en de klassieke PCR methode T Identificatie van MRSA met behulp van de Real-time PCR en de klassieke PCR methode Linsey Boutmans, Kevin Degenaers, Melissa Matthys, Yao Wu MRSA/Methicilline Resistente Staphylococcus aureus: ziekenhuisbacterie

Nadere informatie

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % Broilers Slaughter pigs Veal calves Dairy cattle -- Themabijeenkomst Antibioticumbeleid en de (on-)mogelijkheden

Nadere informatie

Maatregelen voor drager van MRSA-bacterie

Maatregelen voor drager van MRSA-bacterie MRSA positief Maatregelen voor drager van MRSA-bacterie Inleiding Bij u is vastgesteld dat u drager bent van de MRSA-bacterie. MRSA staat voor Meticilline-Resistente Staphylococcus Aureus. Dit is een bacterie

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 De onderstaande tarievenlijst geeft een zo goed mogelijk beeld van de kosten van de meest aangevraagde onderzoeken. Afwijkingen kunnen voorkomen. Het kan zijn dat

Nadere informatie

Informatie over MRSA bij opname van uw kind op de NICU

Informatie over MRSA bij opname van uw kind op de NICU Informatie over MRSA bij opname van uw kind op de NICU Afdeling infectiepreventie 1 Deze folder is bedoeld voor ouders van patiëntjes van de NICU met (mogelijk) MRSA besmetting. In deze folder leest u

Nadere informatie

De ziekenhuisbacterie MRSA. Maatregelen tegen besmetting

De ziekenhuisbacterie MRSA. Maatregelen tegen besmetting De ziekenhuisbacterie MRSA Maatregelen tegen besmetting Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat u (mogelijk) met de ziekenhuisbacterie MRSA besmet bent. De afkorting MRSA staat voor de naam van de bacterie:

Nadere informatie

MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt

MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt Volgens landelijk beleid controleert Gelre ziekenhuizen patiënten die mogelijk de MRSA bacterie bij zich dragen. Het gaat om patiënten die horen bij de volgende

Nadere informatie

Chinolonen in de praktijk: gebruik en resistentie

Chinolonen in de praktijk: gebruik en resistentie Chinolonen in de praktijk: gebruik en resistentie Karola Waar Dr. K. Waar, arts-microbioloog, Izore Centrum voor Infectieziekten Friesland Wat wisten we? Chinolonen zijn orale antibiotica met een breed

Nadere informatie

Het einde van de antibiotica

Het einde van de antibiotica Rinke van den Brink Het einde van de antibiotica Hoe bacteriën winnen van een wondermiddel de geus De auteur ontving voor het schrijven van dit boek een werkbeurs van het Fonds Bijzondere Journalistieke

Nadere informatie

Aanbevelingen voor het gebruik van antimicrobiële geneesmiddelen bij voedselproducerende dieren in de EU

Aanbevelingen voor het gebruik van antimicrobiële geneesmiddelen bij voedselproducerende dieren in de EU Aanbevelingen voor het gebruik van antimicrobiële geneesmiddelen bij voedselproducerende dieren in de EU EPRUMAAMNLfinal.doc 1 Inhoud Achtergrond 1. Inleiding 2. Wat is een antimicrobieel diergeneesmiddel

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) 165 166 INLEIDING Sinds de jaren veertig van de twintigste eeuw zijn antibiotica op grote schaal beschikbaar; hierdoor kunnen voorheen dodelijke bacteriële infecties effectief

Nadere informatie

De epidemiologie van antibacteriële resistentie.

De epidemiologie van antibacteriële resistentie. De epidemiologie van antibacteriële resistentie. Prof. Dr. Jeroen Dewulf Jeroen.Dewulf@UGent.be 1 Epidemiologie van antibioticumresistentie Fase I: Ontwikkeling van AB resistentie 2 Antibioticumresistentiegenen

Nadere informatie

MRSA. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

MRSA. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! MRSA MRSA staat voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus. Het is een bacterie die via contact en via de lucht kan worden overgedragen. Patiënten in het ziekenhuis zijn erg gevoelig voor de MRSA-bacterie

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

MRSA positief: wat betekent dat?

MRSA positief: wat betekent dat? Wilhelmina Kinderziekenhuis MRSA positief: wat betekent dat? Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 MRSA positief 3 Wil je meer weten? 12 Onder ouders verstaan wij ook verzorgers en pleegouders.

Nadere informatie

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL SURAMOX 10% 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzaam bestanddeel: amoxicilline (als amoxicillinetrihydraat)

Nadere informatie

Antibioticumgebruik in de varkenshouderij

Antibioticumgebruik in de varkenshouderij Antibioticumgebruik in de varkenshouderij Achtergronden, uitdagingen en mogelijkheden Drs. Merel Postma Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Gent Inhoud presentatie Gebruik van antimicrobiële middelen

Nadere informatie

Antibiotica voor dummies Annemieke Mes-Rijkeboer infectioloog-intensivist

Antibiotica voor dummies Annemieke Mes-Rijkeboer infectioloog-intensivist Antibiotica voor dummies Annemieke Mes-Rijkeboer infectioloog-intensivist Doel Basisprincipes antibiotica Generaliserend Geen microbioloog/infectioloog Leuk! Puzzel! Centrale vraag Antibiotica: wat dekt

Nadere informatie

Masterplan Rationeel Gebruik Antibiotica van de Nederlandse Kalversector

Masterplan Rationeel Gebruik Antibiotica van de Nederlandse Kalversector Masterplan Rationeel Gebruik Antibiotica van de Nederlandse Kalversector Masterplan Rationeel Gebruik Antibiotica van de Nederlandse Kalversector pagina 1 Inleiding In Nederland wordt een toename waargenomen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage. Datum 18 oktober 2012 Betreft Antibiotica in de veehouderij

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage. Datum 18 oktober 2012 Betreft Antibiotica in de veehouderij > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag

Nadere informatie

Detectiemethoden voor antibiotica

Detectiemethoden voor antibiotica Detectiemethoden voor antibiotica Ronald Niemeijer Detectiemethoden voor antibiotica One sometimes finds what one is not looking for" (Sir Alexander Fleming) Detectiemethoden voor antibiotica From: Microbial

Nadere informatie

Hygiëne en Infectiepreventie

Hygiëne en Infectiepreventie Hygiëne en Infectiepreventie Wat betekent dit voor jou als doktersassistente? donderdag 12 november 2015 Wat is Infectiepreventie? Wie/wat zijn deskundigen infectiepreventie? Wat is de rol van medewerkers

Nadere informatie

Als elke seconde telt...

Als elke seconde telt... separatiegordijnen Een revolutie in separatiegordijnen: in minder dan 5 minuten te verwisselen! Soms is snelheid van levensbelang. Zeker in de gezondheidszorg. Met de SEPAGO disposables kunt u nu snel

Nadere informatie

MRSA dragerschap: wat betekent dit voor u?

MRSA dragerschap: wat betekent dit voor u? MRSA dragerschap: wat betekent dit voor u? In deze folder vindt u informatie over uw MRSA dragerschap Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is MRSA? De Meticilline Resistente

Nadere informatie

MRSA positief: wat betekent dat?

MRSA positief: wat betekent dat? MRSA positief: wat betekent dat? Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Patiënteninformatie (CPE)

Patiënteninformatie (CPE) Patiënteninformatie Carbapenemaseproducerende enterobacteriën (CPE) Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over CPE... 3 Wat zijn enterobacteriën?... 3 Wat zijn Carbapenemase-Producerende Enterobacteriën

Nadere informatie

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Eieren & Pluimvee Eieren en Pluimvee Vires5 Animalia laat steeds weer enorme resultaten zien. Dieren die dagelijks 3% Vires5 Animalia in hun drinkwater drinken, zien er gezonder uit, zijn fitter en minder

Nadere informatie

Tot categorie 1 behoren - patiënten bij wie het MRSA dragerschap is aangetoond A

Tot categorie 1 behoren - patiënten bij wie het MRSA dragerschap is aangetoond A MRSA In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over de MRSA bacterie en de maatregelen die het ziekenhuis treft bij patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting.

Nadere informatie

Bijlage: Overzicht van ESBL gerelateerd onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd in opdracht van de rijksoverheid.

Bijlage: Overzicht van ESBL gerelateerd onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd in opdracht van de rijksoverheid. Bijlage: Overzicht van ESBL gerelateerd onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd in opdracht van de rijksoverheid. Het RIVM-CIb onderzoekt continu en systematisch het vóórkomen van antimicrobiële resistentie

Nadere informatie

Agenda. Werkgebied. Management Water. Erwin van der Wielen. Kewi Services

Agenda. Werkgebied. Management Water. Erwin van der Wielen. Kewi Services WELKOM Agenda Voorstellen Verleden - heden Eisen (IKB) Drinkwaterkwaliteit Werkwijze Kewi Services Innovatie watermanagement Innovatie drinkwatersysteem varkens Advisering van drinkwater, veevoer, mest

Nadere informatie

Bedrijfseconomische impact

Bedrijfseconomische impact Bedrijfseconomische impact van infectieziekten 22 september 2009 Drs. Chrétien Haenen Coördinator Kwaliteitszorg Atrium Medisch Centrum Parkstad To help protect your privacy, PowerPoint prevented this

Nadere informatie

welkom! Prof. dr. Gilles van Wezel teamcaptain Antibiotica Gezocht!

welkom! Prof. dr. Gilles van Wezel teamcaptain Antibiotica Gezocht! welkom! Van harte welkom bij de MicroSafari in Museum Boerhaave. Aan de basis van de MicroSafari staat het project Antibiotica Gezocht! Dit is een initiatief van medewerkers en studenten van de Universiteit

Nadere informatie

Microben. Evolutie en epidemiologie Vriend of vijand? Ziekte en behandeling Antibiotica en resistentie

Microben. Evolutie en epidemiologie Vriend of vijand? Ziekte en behandeling Antibiotica en resistentie Microben Evolutie en epidemiologie Vriend of vijand? Ziekte en behandeling Antibiotica en resistentie Ziekenhuisinfecties Ziekenhuisbacteriën en infectiepreventie Samenvatting en conclusies Twee belangrijke

Nadere informatie

Mastitis is gewoon irritant

Mastitis is gewoon irritant Mastitis is gewoon irritant Yvette de Geus Introductie Dierenartsenpraktijk Krommerijnstreek in Schalkwijk Boerinnenclub Zoönose kennisnetwerk Antibiotica 1 Programma workshop uiergezondheid Introductie

Nadere informatie

Jan Kluytmans, Greet Vos, Christina Vandenbroucke-Grauls, Alexander W. Friedrich,

Jan Kluytmans, Greet Vos, Christina Vandenbroucke-Grauls, Alexander W. Friedrich, Nederland groen in 2025: Hoe antibiotica resistentie optimaal te bestrijden. Jan Kluytmans, Greet Vos, Christina Vandenbroucke-Grauls, Alexander W. Friedrich, Andreas Voss en Marc Bonten Juni 2014 Al sinds

Nadere informatie

ARBEIDSGEZONDHEIDSKUNDIGE SCREENING

ARBEIDSGEZONDHEIDSKUNDIGE SCREENING ARBEIDSGEZONDHEIDSKUNDIGE SCREENING Inleiding Werken in een gezondheidszorginstelling brengt specifieke risico s met zich mee. Eén daarvan is dat medewerkers in aanraking kunnen komen met patiëntenmateriaal.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. MRSA bacterie

Patiënteninformatie. MRSA bacterie Patiënteninformatie MRSA bacterie 2 Inhoud Inhoud... 3 Inleiding... 4 Informatie over MRSA... 4 Wat is MRSA?... 4 Hoe wordt MRSA overgedragen?... 4 Word je ziek van de MRSA bacterie?... 4 Hoe word je opgevolgd?...

Nadere informatie

PATIËNTENINFO. Uw kind is drager van de MRSA-bacterie Hoe pakken we dit samen aan? Intensieve neonatale zorg / Ziekenhuishygiëne

PATIËNTENINFO. Uw kind is drager van de MRSA-bacterie Hoe pakken we dit samen aan? Intensieve neonatale zorg / Ziekenhuishygiëne PATIËNTENINFO Uw kind is drager van de MRSA-bacterie Hoe pakken we dit samen aan? Intensieve neonatale zorg / Ziekenhuishygiëne Beste ouders, U hebt net vernomen dat bij uw kind de bacterie met de naam

Nadere informatie

MRSA, BRMO, ESBL, Wat moet je er mee?

MRSA, BRMO, ESBL, Wat moet je er mee? MRSA, BRMO, ESBL, VRE Wat moet je er mee? 7e Minisymposium LvI i.s.m. Stichting Wenckebach Eveline Roelofsen, arts-microbioloog Alida Bremer, adviseur infectiepreventie De tijd om achterover te zitten

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid

Intensieve veehouderij en gezondheid Intensieve veehouderij en gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 3 december 2015 Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid Samenwerkingsverband GGD en Brabant/Zeeland Arts, toxicologen, milieugezondheidkundigen,

Nadere informatie

editoriaal actueel Naar een verantwoord antibio ticumgebruik op Europees vlak

editoriaal actueel Naar een verantwoord antibio ticumgebruik op Europees vlak nieuwsbrief editoriaal editoriaal actueel actueel U heeft wellicht al gemerkt dat onze nieuwsbrief in een nieuw kleedje werd gestoken. Wij hopen dan ook dat u deze nieuwe versie met nog meer plezier en

Nadere informatie

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Afdeling bedrijfsdiergeneeskunde varken Faculteit Diergeneeskunde UGent Brugge, 29 november 2013 1 Belang van

Nadere informatie

DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, In overeenstemming met de MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT,

DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, In overeenstemming met de MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT, BD/2013/REG NL 9348/zaak 361152 DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, In overeenstemming met de MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT, Gezien het verzoek van Virbac Laboratories te F-06516

Nadere informatie

De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten?

De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten? 24 e dag van de ziekenhuishygiene, 15 december Gent De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten? dr. Ina (L.E.) Willemsen Consultant Infectiepreventie Amphia

Nadere informatie