Fysieke en mentale rigiditeit bij High Functioning Autism Hoe buigzaam kan een kind zijn? Wouter Staal en Mandy Kerckhoffs-Mosterd

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Fysieke en mentale rigiditeit bij High Functioning Autism Hoe buigzaam kan een kind zijn? Wouter Staal en Mandy Kerckhoffs-Mosterd"

Transcriptie

1 Keuzesessie 1 Winst met werkgeheugentraining? Cogmed, effectieve behandelmethode in de kinder- en jeugdpsychiatrie? Sammy Roording en Dorine Slaats-Willemse verstand Met de toegenomen kennis over het brein en diens plasticiteit, neemt ook de interesse én de vraag naar innovatieve en effectieve behandelmethoden van neurocognitieve- en psychiatrische stoornissen toe. Deze ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen, maar door nieuwe inzichten vanuit de neurowetenschappen neemt het wetenschappelijk onderzoek naar effectieve behandelmethoden bij psychiatrische stoornissen een hoge vlucht. Zo zijn de afgelopen jaren behandelmethoden ontwikkeld om het werkgeheugen te verbeteren, vanuit de bevinding dat werkgeheugenproblematiek een centrale rol speelt bij psychiatrische stoornissen zoals ADHD en leerstoornissen. In deze workshop zal duidelijk worden wat het werkgeheugen is, hoe dit wordt gemeten in neuropsychologisch onderzoek, en welke rol het werkgeheugen speelt in het beloop van kinderpsychiatrische stoornissen. Er zal een demonstratie van de Cogmed werkgeheugentraining gegeven worden, waarbij het publiek wordt uitgenodigd zijn/haar eigen werkgeheugen op de proef te stellen. Daarnaast wordt stilgestaan bij de zin en onzin van het trainen van het werkgeheugen en worden de (binnen Karakter) lopende wetenschappelijke studies naar het effect van Cogmed werkgeheugentraining besproken: onderzoek bij kleuters met ADHD; onderzoek bij kinderen van jaar met een licht verstandelijke beperking (IQ 70-85) en neuropsychiatrische stoornissen; een interventiestudie die het effect van Cogmed vergelijkt tussen drie groepen kinderen met respectievelijk ADHD, leerstoornissen (oa. dyslexie en dyscalculie) en leerproblemen. Keuzesessie 2 Fysieke en mentale rigiditeit bij High Functioning Autism Hoe buigzaam kan een kind zijn? Wouter Staal en Mandy Kerckhoffs-Mosterd Gedrag Autisme spectrum stoornissen hebben als belangrijk kenmerk dat zij gepaard gaan met rigide en stereotype gedragingen. Bij hoog functionerend autisme (HFA) is recentelijk onderzocht in hoeverre mentale inflexibiliteit en impulsiviteit een rol spelen. Tevens is meer bekend over het voorkomen van fysieke rigiditeit bij HFA. In de workshop wordt u op de hoogte gebracht van de laatste inzichten op het gebied van fysieke en mentale rigiditeit bij HFA, en worden klinische consequenties hiervan besproken. Wouter Staal is opleider voor kinder- en jeugdpsychiatrie bij Karakter. Hij is tevens aangesteld als onderzoeker bij de Radboud Universiteit Nijmegen (afd. Cognitive Neuroscience), waar hij onderzoek doet naar neurobiologische aspecten van ontwikkelingsstoornissen, met bijzondere aandacht voor autisme spectrum stoornissen. Daarnaast is hij als kinder- en jeugdpsychiater werkzaam als hoofd van het zorgpad voor autisme spectrum stoornissen.

2 Keuzesessie 3 Borderline; diagnose en behandeling bij adolescenten De subtiele balans tussen milde flexibiliteit en rotsvaste doelgerichtheid Trude Nieuwenhuis Cognitie Subtitel: Is de Borderline persoonlijkheidsstoornis bij adolescenten een valide diagnose? En hoe wordt de behandeling van deze persoonlijkheidsproblematiek vormgegeven op de klinische en poliklinische jeugdpsychiatrische afdeling van Karakter Zetten? De persoonlijkheidstoornissen worden in de DSM-IV gedefinieerd door een diepgaand patroon van denken, handelen en voelen, dat star en stabiel over de tijd is. Hoewel uit onderzoek blijkt dat persoonlijkheidskenmerken onder het 18e levensjaar, evenals bij volwassenen, minder stabiel zijn dan vroeger werd aangenomen, kan volgens de meeste auteurs een valide diagnose worden gesteld. In deze workshop wordt de huidige visie betreffende diagnostiek en behandeling van de borderline persoonlijkheidsstoornis bij adolescenten kort belicht evenals de daaruit volgende keuze voor de dialectische gedragstherapie als behandelvorm voor deze jongeren. Vervolgens wordt er nader ingegaan op deze therapie en de vormgeving daarvan op de behandelgroep. Trude Nieuwenhuis is kinder- en jeugdpsychiater en heeft met haar team de DGT (dialectische gedragstherapie) geïmplementeerd op de kliniek en de polikliniek van Karakter (locatie Zetten) en heeft daarmee de behandeling van persoonlijkheidsproblematiek binnen Karakter een duidelijke plek gegeven. Momenteel is zij actief in de ambulantisering van het Universitair Cluster. Zij is werkzaam op de adolescentenkliniek, de polikliniek en op de OGHeldringstichting (jeugdzorg-plus) als consulterend kinder- en jeugdpsychiater. Daarnaast verzorgt ze het onderwijs binnen Karakter gericht op persoonlijkheidsproblematiek.

3 Keuzesessie 4 Idefix, de flexibele kliniek Succes van flexibele kinderpsychiatrische jeugdzorg Marco Braam Ambulantiseren is het toverwoord in de moderne kinder- en jeugdpsychiatrie, ingegeven door visie op zorg maar ook door minder financiële middelen die tot onze beschikking zijn. Deze combinatie van factoren maakt creatief en vindingrijk. Een voorbeeld van creativiteit is het project Idefix, waar behandeling op maat wordt geboden hand in hand met patiënt en ouders. Daar waar Idefix eerder een klassieke klinische behandelgroep was met 8 bedden voor kinderen van 4-8 is het nu omgebouwd tot een soort bijenkorf van verschillende behandelvormen. Klinische opname, dagbehandeling, deeltijdklinisch, dagbehandeling plus thuisbehandeling, ouders die meedraaien op de groep, het wordt allemaal geboden. En dit ook nog voor dezelfde kostprijs als in de volledig klinische variant. Wekelijks wordt samen met ouders bekeken welke hulpvorm het beste aansluit bij de ontwikkeling van kind en ouders, en vervolgens wordt geschoven van bijvoorbeeld klinisch naar deeltijdklinisch, of klinisch naar dagbehandeling, en soms -als het nodig is- bijvoorbeeld van dagbehandeling naar klinisch. In deze workshop hoort u hoe we dit gedaan hebben met elkaar, wat de effecten zijn en hoe je het financieel voor elkaar krijgt. Hoe krijg je het team klaar voor deze veranderingen, wat doe je in de cultuur, hoe ontwikkel je deze verschuiving van zorg, en hoe organiseer je de boel. Idefix is winnaar van de Spieringprijs 2012 Keuzesessie 5 Klinische syndromen bij Licht Verstandelijke Beperking Bijzondere beelden en symptomatologie Hanneke Rensen Verstand Een licht verstandelijke beperking op zich kan al leiden tot gedragsproblematiek zoals stereotypieën, dwangmatige rituelen en stressgerelateerde klachten zoals automutilatie, agressie en impulsiviteit. Daarnaast is bekend dat door de verstandelijke beperking psychiatrische stoornissen zich met meer atypische symptomatologie kunnen manifesteren. De diagnostiek en behandeling van de psychiatrische stoornissen bij licht verstandelijk beperkten wordt verder gecompliceerd doordat sommige genetisch bepaalde syndromen gepaard kunnen gaan met een voor dit syndroom specifieke psychiatrische aandoening. De ontwikkelingen en onderzoeksmogelijkheden binnen de genetica bieden steeds meer kennis over deze specifieke relatie. In de workshop wordt aan de hand van beelden en symptomatologie stilgestaan bij deze ontwikkelingen. Op basis van casuïstiek zal geïllustreerd worden wat dit betekent voor diagnostiek en behandeling van de specifieke syndroomgerelateerde psychopathologie.

4 Keuzesessie 6 Klinisch en wetenschappelijk gebruik van de ADOS bij kinderen en jongeren Vroegdiagnostiek met behulp van Autism Diagnostic Observation Schedule Sascha Roos-Staal en Marloes Rikken Gedrag Algemene informatie Het Autisme Diagnostisch Observatie Schema (ADOS) is een observatieinstrument waarmee verschillende communicatieve en sociale gedragingen op semigestandaardiseerde wijze worden uitgelokt. De afname vindt plaats in een 1-op-1 situatie van ongeveer 45 tot 60 minuten. Op basis van de observatie wordt beoordeeld of er aanwijzingen zijn voor een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) bij het onderzochte kind, de adolescent of de volwassene. De ADOS levert een bijdrage aan de vaststelling van de diagnose in het Autisme Spectrum. De ADOS bestaat uit vier modules. Iedere module is geschikt voor een specifieke doelgroep, namelijk: Module 1 voor kinderen zonder taal of met enkele woordjes. Module 2 voor kinderen die in korte zinnen spreken. Module 3 voor kinderen en jongere adolescenten met vloeiend taalgebruik. Module 4 voor oudere adolescenten en volwassenen met vloeiend taalgebruik. De ADOS is bruikbaar op alle ontwikkelingsniveaus vanaf een mentale leeftijd van ongeveer 24 maanden. De ADOS kwantificeert vaardigheden en beperkingen op twee domeinen van Autisme Spectrum Stoornissen, namelijk wederkerige sociale interactie en communicatie. De ADOS is sinds 2008 verkrijgbaar in een Nederlandse uitgaven. Keuzesessie 7 Hoe lenig is het brein van een jongere met psychopathische trekken? Ervaringen met callous-unemotional (CU) traits Pierre Herpers Cognitie Callous-unemotional (CU) traits is een relatief nieuw begrip binnen de psychiatrie. Sinds een twintigtal jaar wordt hier in sterk toenemende mate onderzoek naar gedaan. Hoewel CU traits naar alle waarschijnlijkheid in de nieuwe DSM zullen worden opgenomen als subtypering bij de (antisociale) gedragsstoornis, blijven er nog veel onderzoeksvragen over. Een belangrijke vraag in het onderzoek naar psychopathie blijft bijvoorbeeld: Kunnen ze zich niet socialer gedragen of willen ze het niet?. Met andere woorden: hoe flexibel is het brein van een jongere met psychopathische trekken? Het nadenken over dit soort vragen vergt ook flexibiliteit van ons eigen brein. De aanwezigheid van CU traits bij jongeren lijkt een complicerende factor voor de prognose en behandeling. De aanpak van deze problematiek vergt zowel een goed begrip als creativiteit. De workshop heeft een interactief karakter. Er zal kort stil worden gestaan bij etiologische factoren, diagnostiek en behandeling van CU traits bij jongeren. Pierre Herpers is kinder- en jeugdpsychiater en sinds 2007 werkzaam bij Karakter als manager behandelzaken op de polikliniek van het Universitair Cluster. Daarnaast is hij werkzaam als onderzoeker. Zijn onderzoek richt zich op de waarde van callous-unemotional traits ( psychopathische kenmerken ) voor diagnostiek en behandeling bij jongeren met psychiatrische problematiek.

5 Keuzesessie 8 Niet opnemen, tenzij Knelpunten van intensieve behandeling, effectiviteit en tevredenheid van patiënt en systeem Maartje de Kanter Waar je weinig twijfel hoeft te hebben over het positieve effect van een opname binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie, moet deze twijfel er wel degelijk zijn als de vraag gesteld wordt: wat is de beste (plaats van) behandeling voor deze jongeren? Immers in dat geval is -gekeken naar effectiviteit en tevredenheid van patiënt en systeem- een klinische opname ineens niet meer zo zaligmakend. Ook het overwegend klachtgericht behandelen biedt dan ineens niet meer voldoende houvast. Na een korte uiteenzetting van de ambulantisering bij Karakter, gaan we in de workshop zoeken naar de knelpunten van de intensieve behandelunit (IBU) aan de hand van casuïstiek. Dus kom meepraten, discussiëren en vragen. Wees enthousiast, maar kritisch. Kom als collega uit het veld, maar vooral als onze partner binnen de zorg voor kinderen en jongeren. Keuzesessie 9 ROM: meten per sessie, meerwaarde of belasting? Pilotonderzoek naar frequent evalueren van behandelingen Ingrid van den Berg Routine Outcome Monitoring (ROM) is de systematische evaluatie van de reactie van een patiënt op behandelingen gedurende het behandelingstraject. Deze evaluatie biedt behandelaren informatie over het behandelproces van patiënten die zij kunnen gebruiken in de behandeling. Al enige tijd bestaat de mogelijkheid om met de Outcome Rating Scale (ORS) en de Session Rating Scale (SRS) de behandeling van patiënten per sessie te evalueren. Deze vragenlijsten bestaan uit slechts vier visuele schalen die bij patiënten het effect van de behandeling (ORS) en beleving van de sessie (SRS) meten. Een mogelijk voordeel van deze vragenlijsten is dat door nauwkeurig meten en het bespreekbaar maken van deze uitkomsten, de behandelresultaten binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie verbeteren. Als mogelijk nadeel wordt de belasting van patiënten en behandelaren genoemd. Karakter is recent een pilot gestart naar de voor- en nadelen van de ORS en SRS binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie. De workshop zal ingaan op de achtergronden van dergelijke vragenlijsten en de bestaande ervaringen en onderzoeken binnen de psychiatrie en psychotherapie. Daarnaast worden de eerste resultaten van de pilot aan u voorgelegd en is er ruimte voor discussie over de meerwaarde en/of de belasting van dergelijke vragenlijsten in de behandeling van kinderen met psychiatrische problematiek en hun ouders.

Training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS

Training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS Training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS ADOS-training Karakter organiseert een training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS. Wat is ADOS? Het Autisme Diagnostisch

Nadere informatie

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT EXECUTIEVE FUNCTIES Kinderen en adolescenten met problemen met inhibitie, cognitieve controle, emotieregulatie, werkgeheugen, motivatie en zelfregulatie thuis en op school Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Op grond van klinische ervaring en wetenschappelijk onderzoek, is bekend dat het gezamenlijk voorkomen van een pervasieve ontwikkelingsstoornis en een verstandelijke beperking tot veel bijkomende

Nadere informatie

GENDER, COMORBIDITY & AUTISM Inleiding INHOUD Opzet en Bevindingen per onderzoek Algemene Discussie Aanbevelingen Patricia J.M. van Wijngaarden-Cremers Classifications & Gender Patient cohort 2004 Clusters

Nadere informatie

Zorgpad Jeugd Intake

Zorgpad Jeugd Intake Zorgpad Jeugd Intake Aanmelding Verwijzing via huisarts, school of jeugdinstelling Bespreking Team Er vindt wekelijks multidisciplinair overleg plaats, waarbij nieuwe aanmeldingen en lopende trajecten

Nadere informatie

WERKGEHEUGEN. Cogmed Braingame Brian Jungle Memory. Trainingsprogramma s en interventies voor kinderen met werkgeheugenproblemen.

WERKGEHEUGEN. Cogmed Braingame Brian Jungle Memory. Trainingsprogramma s en interventies voor kinderen met werkgeheugenproblemen. WERKGEHEUGEN Cogmed Braingame Brian Jungle Memory Trainingsprogramma s en interventies voor kinderen met werkgeheugenproblemen Congres Dinsdag 1 april 2014 Jaarbeurs Utrecht WERKGEHEUGEN Training en ondersteuning

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Dit proefschrift gaat over de oorzaken van het vóórkomen van symptomen van autisme spectrum stoornissen (ASD) bij kinderen met een aandachtstekort stoornis

Nadere informatie

Ontwikkelingen. DGT bij ASS. Michelle Teluij. Eindreferaat 22-04-2014

Ontwikkelingen. DGT bij ASS. Michelle Teluij. Eindreferaat 22-04-2014 Ontwikkelingen DGT bij ASS Michelle Teluij Eindreferaat 22-04-2014 Inhoud Achtergrond Vraagstelling Resultaten Literatuur Interviews therapeuten Database DGT Zetten Conclusie Aanbevelingen Achtergrond

Nadere informatie

Vragenlijst voor Inventarisatie van Sociaal gedrag van Kinderen (VISK)

Vragenlijst voor Inventarisatie van Sociaal gedrag van Kinderen (VISK) Instrument Vragenlijst voor Inventarisatie van Sociaal gedrag van Kinderen (VISK) De VISK is ontwikkeld om sociaal probleemgedrag van kinderen met (mildere) varianten van pervasieve ontwikkelingsstoornissen

Nadere informatie

Klinische behandeling

Klinische behandeling Klinische behandeling voor kinderen met ASS informatie voor cliënten, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Klinische behandeling voor kinderen

Nadere informatie

Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie Inleiding In deze brochure geven wij

Nadere informatie

polikliniek doorwerth en nijmegen verder met autisme dr. leo kannerhuis informatie voor cliënten, ouders en verwijzers centrum voor autisme maart 2012

polikliniek doorwerth en nijmegen verder met autisme dr. leo kannerhuis informatie voor cliënten, ouders en verwijzers centrum voor autisme maart 2012 polikliniek doorwerth en nijmegen informatie voor cliënten, ouders en verwijzers maart 2012 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Visie en missie dr leo kannerhuis Het Dr. Leo Kannerhuis

Nadere informatie

Bijlage 17: Informatie voor de individuele behandelaar

Bijlage 17: Informatie voor de individuele behandelaar Bijlage 17: Informatie voor de individuele behandelaar N.b.: stuur deze informatie (inclusief de drie bijlagen) naar de individuele behandelaar vóórdat de training van start gaat Emotieregulatietraining

Nadere informatie

Op naar DSM 5. Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie

Op naar DSM 5. Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie Op naar DSM 5 Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie Nieuwe (wetenschappelijke) ontwikkelingen Meer kennis

Nadere informatie

Bijlage Programma van Eisen

Bijlage Programma van Eisen Bijlage Programma van Eisen Functie: Jeugdzorgplus voor Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie Toegangscriteria 1. Karakteristieken van het kind: De algemene karakteristieken van de cliënten

Nadere informatie

Liesbeth Mevissen. www.bsl.nl

Liesbeth Mevissen. www.bsl.nl Liesbeth Mevissen www.bsl.nl EMDR bij mensen met een verstandelijke beperking en/of autisme Liesbeth Mevissen, klinisch psycholoog, EMDR supervisor 27 september 2013 l.mevissen@accare.nl verstandelijk

Nadere informatie

Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan

Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan drs. Ellen Wingbermühle GZ psycholoog / neuropsycholoog GGZ Noord- en Midden-Limburg Contactdag 29 september 2007 Stichting Noonan Syndroom 1 Inhoud Introductie

Nadere informatie

ADHD en ASS. Bij normaal begaafde volwassen. Utrecht, 23-01-2014 Anne van Lammeren, psychiater UCP/UMCG

ADHD en ASS. Bij normaal begaafde volwassen. Utrecht, 23-01-2014 Anne van Lammeren, psychiater UCP/UMCG ADHD en ASS Bij normaal begaafde volwassen Utrecht, 23-01-2014 Anne van Lammeren, psychiater UCP/UMCG Disclosure belangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Executieve functies in vogelvlucht (met autisme als voorbeeld)

Executieve functies in vogelvlucht (met autisme als voorbeeld) Executieve functies in vogelvlucht (met autisme als voorbeeld) Hilde M. Geurts Universiteit van Amsterdam Dr. Leo Kannerhuis Boodschap 1. Bij mensen met verschillende diagnoses zien we meer EF problemen

Nadere informatie

Kan ik u helpen? Is cognitieve gedragstherapie met mensen met een verstandelijke beperking effectief? Kán ik u helpen?

Kan ik u helpen? Is cognitieve gedragstherapie met mensen met een verstandelijke beperking effectief? Kán ik u helpen? Kan ik u helpen? Is cognitieve gedragstherapie met mensen met een verstandelijke beperking effectief? Effectmeting van therapie met Licht Verstandelijk Beperkte cliënten Kán ik u helpen? Helpt therapie

Nadere informatie

Hersenstichting Nederland. Autismespectrumstoornissen

Hersenstichting Nederland. Autismespectrumstoornissen Hersenstichting Nederland Autismespectrumstoornissen 1 Autismespectrumstoornissen Een autismespectrumstoornis (ASS) is een ontwikkelingsstoornis waarbij de informatieverwerking in de hersenen verstoord

Nadere informatie

EMOTIEREGULATIE. Jaarbeurs Utrecht. Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline

EMOTIEREGULATIE. Jaarbeurs Utrecht. Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline EMOTIEREGULATIE Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline Congres Dinsdag 26 november 2013 Jaarbeurs Utrecht prof.dr. Bram Orobio de Castro prof.dr.

Nadere informatie

Bijlage 7 Profielen Goudvisteam

Bijlage 7 Profielen Goudvisteam Bijlage 7 Profielen Goudvisteam Profiel psycholoog/gedragswetenschapper Multidisciplinaire Carrousel Poli van de Goudvis Doelgroep: Kinderen tussen de 0 en 6 jaar waarbij er sprake is van bijzonderheden

Nadere informatie

AD(H)D. een meetbare hersenfunctiestoornis. A.Haagen, kinderartskinderneuroloog 1

AD(H)D. een meetbare hersenfunctiestoornis. A.Haagen, kinderartskinderneuroloog 1 AD(H)D een meetbare hersenfunctiestoornis 1 Inleiding Wanneer spreken we van ADHD? Hoe stellen we de diagnose? Wat gebeurt er in de hersenen? 2 BEGRIPPEN Attention Deficit Hyperactivity Disorder = Aandachtsstoornis

Nadere informatie

Bijlage 25: Autismespectrumstoornis in DSM-5 (voorlopige Nederlandse vertaling) 1

Bijlage 25: Autismespectrumstoornis in DSM-5 (voorlopige Nederlandse vertaling) 1 Bijlage 25: Autismespectrumstoornis in DSM-5 (voorlopige Nederlandse vertaling) 1 Moet voldoen aan de criteria A, B, C en D A. Aanhoudende tekorten in sociale communicatie en sociale interactie in meerdere

Nadere informatie

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Inleiding

Nadere informatie

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness in de praktijk Congres Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness Mindfulness mag zich de laatste

Nadere informatie

Stemmingsstoornissen. Van DSM-IV-TR naar DSM-5. Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut

Stemmingsstoornissen. Van DSM-IV-TR naar DSM-5. Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut Stemmingsstoornissen Van DSM-IV-TR naar DSM-5 Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut Inhoud Veranderingen in de DSM-5 Nieuwe classificaties

Nadere informatie

WORM WORking Memory training een onderzoek naar de effecten van Werkgeheugentraining bij kinderen met ADHD 19 januari 2009 Martine van Dongen¹², Marieke Lansbergen¹, Sascha Roos², Kina Potze², Nadine Schalk²,

Nadere informatie

Executieve Functies en Werkgeheugen. Dr. Dorine Slaats Klinisch neuropsycholoog

Executieve Functies en Werkgeheugen. Dr. Dorine Slaats Klinisch neuropsycholoog Executieve Functies en Werkgeheugen Dr. Dorine Slaats Klinisch neuropsycholoog U krijgt antwoord op: 1. Wat is het werkgeheugen? 2. Hoe belangrijk is het werkgeheugen? 3. En wat als het werkgeheugen faalt?

Nadere informatie

The development of ToM and the ToM storybooks: Els Blijd-Hoogewys

The development of ToM and the ToM storybooks: Els Blijd-Hoogewys The development of ToM and the ToM storybooks: Els Blijd-Hoogewys Een reactie door Hilde M. Geurts Lezing Begeer, Keysar et al., 2010: Advanced ToM 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Autisme (n=34) Controle

Nadere informatie

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010)

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) AH 740 2010Z13219 Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) 1 Bent u bekend met nieuw onderzoek van Michigan State University

Nadere informatie

T D B O Opleidingsinstelling. Behandelingsstrategieën bij obese kinderen 3 1 2 Cure & Care Development www.curecare.nl 2.006.010

T D B O Opleidingsinstelling. Behandelingsstrategieën bij obese kinderen 3 1 2 Cure & Care Development www.curecare.nl 2.006.010 Afkortingen: T = totaal geaccrediteerde uren (exclusief bijtelling 25% voorbereiding/huiswerk) D = geaccrediteerde uren voor het taakgebied Diagnostiek B = geaccrediteerde uren voor het taakgebied Behandeling

Nadere informatie

Executive functioning bij kinderen met een ontwikkelings- of gedragsstoornis

Executive functioning bij kinderen met een ontwikkelings- of gedragsstoornis Executive functioning bij kinderen met een ontwikkelings- of gedragsstoornis Sylvie Verté INLEIDING Reeds geruime tijd worden pogingen ondernomen om te bepalen welke aspecten van diverse ontwikkelings-

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Informatie voor patiënten van Ziekenhuis Rijnstate/Zevenaar. Het ADHD-team

Informatie voor patiënten van Ziekenhuis Rijnstate/Zevenaar. Het ADHD-team Informatie voor patiënten van Ziekenhuis Rijnstate/Zevenaar Het ADHD-team Uw kind heeft AD(H)D of er bestaat het vermoeden dat uw kind deze aandachtsstoornis heeft. Op het ADHD-spreekuur van de polikliniek

Nadere informatie

Autisme spectrum conditie

Autisme spectrum conditie (potentiële) belangenverstrengeling Geen Autisme spectrum conditie Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Triversum W. Veenboer Kinder- en jeugdpsychiater Dag van eerste lijn Januari

Nadere informatie

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG 1 Autisme spectrum stoornissen Waarom dit onderwerp? Diagnostiek

Nadere informatie

Divisie Kinderen en Jeugdigen. Orthopsychiatrie & Ambulante forensische zorg

Divisie Kinderen en Jeugdigen. Orthopsychiatrie & Ambulante forensische zorg Divisie Kinderen en Jeugdigen Orthopsychiatrie & Ambulante forensische zorg Mad or Bad? Jongeren met problematiek of problematische jongeren? René Cardynaals 2010 Mikx Sedna (Rita vd Elzen, Odette de Theije)

Nadere informatie

Zorgpad Intake. Aanmelding. Eerste gesprek door behandelaar. Bespreking in team. Psychodiagnostische screening (tweede intake)

Zorgpad Intake. Aanmelding. Eerste gesprek door behandelaar. Bespreking in team. Psychodiagnostische screening (tweede intake) Zorgpad Intake Aanmelding Verwijzing via huisarts, school of jeugdinstelling Aanmelding Bespreking Team Er vindt wekelijks multidisciplinair overleg plaats, waarbij nieuwe aanmeldingen en lopende trajecten

Nadere informatie

RISICOTAXATIE EN DIAGNOSTIEK

RISICOTAXATIE EN DIAGNOSTIEK RISICOTAXATIE EN DIAGNOSTIEK Dr. A. Bartels klinisch psycholoog-psychotherapeut, gedragstherapeut en senior stafmedewerker bij het Dr. Leo Kannerhuis Forensische ASS-diagnostiek Dr. Arnold A.J. Bartels

Nadere informatie

De Groeifabriek. Denken met een groeimindset!

De Groeifabriek. Denken met een groeimindset! De Groeifabriek Denken met een groeimindset! Dr. Petra Helmond & Fenneke Verberg, MSc: Pluryn Research & Development & Universiteit van Amsterdam Prof. Dr. Geertjan Overbeek: Universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

persoonlijkheidsstoornissen

persoonlijkheidsstoornissen GGzE centrum persoonlijkheidsstoornissen GGzE centrum persoonlijkheidsstoornissen Algemene informatie >> De basis van een behandeling is dat de cliënt en de behandelaar het eens zijn over concrete veranderdoelen.

Nadere informatie

Autisme spectrum stoornissen en delinquentie

Autisme spectrum stoornissen en delinquentie Autisme spectrum stoornissen en delinquentie Lucres Nauta-Jansen onderzoeker kinder- en jeugdpsychiatrie VUmc Casus Ronnie jongen van 14, goed en wel in de puberteit onzedelijke handelingen bij 5-jarig

Nadere informatie

Epilepsie en het schoolgaande kind Programma voor schoolgaande kinderen met ontwikkelingsproblemen ten gevolge van epilepsie

Epilepsie en het schoolgaande kind Programma voor schoolgaande kinderen met ontwikkelingsproblemen ten gevolge van epilepsie EPILEPSIE Epilepsie en het schoolgaande kind Programma voor schoolgaande kinderen met ontwikkelingsproblemen ten gevolge van epilepsie Het programma Epilepsie en het schoolgaande kind van het epilepsiecentrum

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen bij adolescenten. Dineke Feenstra 17 maart 2014

Persoonlijkheidsstoornissen bij adolescenten. Dineke Feenstra 17 maart 2014 Persoonlijkheidsstoornissen bij adolescenten Dineke Feenstra 17 maart 2014 Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen? A. Een duurzaam patroon van innerlijke ervaringen en gedragingen die duidelijk binnen de

Nadere informatie

Het is niet altijd wat het lijkt dat het is!! Rens Evers Psychiater MFCG Limburg Koraalgroep

Het is niet altijd wat het lijkt dat het is!! Rens Evers Psychiater MFCG Limburg Koraalgroep Het is niet altijd wat het lijkt dat het is!! Rens Evers Psychiater MFCG Limburg Koraalgroep Inhoud Inleiding Casusistiek Met uitleg over verschillende beelden Veel voorkomende diagnoses Oplossingen Conclusie

Nadere informatie

Autisme en de DSM-5 symposium autismenetwerk Zuid- Holland Zuid Autismeweek

Autisme en de DSM-5 symposium autismenetwerk Zuid- Holland Zuid Autismeweek Autisme en de DSM-5 symposium autismenetwerk Zuid- Holland Zuid Autismeweek Woensdag 2 april 2014 Ad van der Sijde, Yulius Autisme Paul Reijnen, BOBA Inhoud Presentatie Vragen Veranderingen DSM-5 autisme

Nadere informatie

Forensische problematiek en autisme Verslag KAN-congres 23 januari 2008

Forensische problematiek en autisme Verslag KAN-congres 23 januari 2008 Forensische problematiek en autisme Verslag KAN-congres 23 januari 2008 Autisme is een stoornis die op alle niveaus van intelligentie voorkomt. Voor zover bekend, is het niet te genezen maar mits de juiste

Nadere informatie

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Inleiding In deze brochure geven wij u informatie over de

Nadere informatie

Samen met de kinderartsen

Samen met de kinderartsen Samen met de kinderartsen L.H.M. Berg, kinder- en jeugdpsychiater GGNet Jeugd Indeling Visie beroepsvereniging (NVvP) op plaatsbepaling van psychiatrie Aanvulling afdeling Kinder en Jeugd Casus 5-jarige

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/38454 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/38454 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/38454 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Wieland, Jannelien Title: Psychopathology in borderline intellectual functioning

Nadere informatie

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN Wel of geen diagnostiek? Wel of geen diagnose? BrainAgingMonitor Hoe oud is jouw brein? Donderdag 26 april 2012 www.brainagingmonitor.nl Toelichting PAO Heyendael organiseert

Nadere informatie

ADHD en BPD Aandachtstekortstoornis en borderline persoonlijkheidsstoornis. Kinder-en jeugdpsychiater Accare, Groningen t.van.gemert@accare.

ADHD en BPD Aandachtstekortstoornis en borderline persoonlijkheidsstoornis. Kinder-en jeugdpsychiater Accare, Groningen t.van.gemert@accare. ADHD en BPD Aandachtstekortstoornis en borderline persoonlijkheidsstoornis T.M.van Gemert T.M.van Gemert Kinder-en jeugdpsychiater Accare, Groningen t.van.gemert@accare.nl Programma ADHD (kort) BPD Co-morbiditeit/verband

Nadere informatie

Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak!

Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Behandelcentrum Kinderen Verder met autisme Het Behandelcentrum Kinderen In ons Behandelcentrum Kinderen bieden wij een gespecialiseerd en

Nadere informatie

informatie voor professionals

informatie voor professionals informatie voor professionals [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en ontstaan er

Nadere informatie

ASS-diagnose bij volwassenen: een puzzel voor GGZ professionals

ASS-diagnose bij volwassenen: een puzzel voor GGZ professionals ASS-diagnose bij volwassenen: een puzzel voor GGZ professionals Inmiddels zijn er voldoende betrouwbare diagnostische instrumenten beschikbaar om autismespectrumstoornissen (ASS) bij volwassenen te kunnen

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum stoornis. Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht

Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum stoornis. Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum Congres stoornis Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een AUTISMESPECTRUMSTOORNIS

Nadere informatie

Dia 1. Dia 2. Dia 3. Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen. Executieve functies en autisme (Hill, 2004)

Dia 1. Dia 2. Dia 3. Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen. Executieve functies en autisme (Hill, 2004) Dia 1 Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen Een reactie van Bibi Huskens Dia 2 Executieve functies en autisme (Hill, 2004) Problemen in: Planning Inhibitie Schakelvaardigheid

Nadere informatie

het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam

het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam informatie voor patiënten en verwijzers maart 2016 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Wat is het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam?

Nadere informatie

DIMENCE GROEP HELPT MENSEN ONTWIKKELEN

DIMENCE GROEP HELPT MENSEN ONTWIKKELEN DIMENCE GROEP HELPT MENSEN ONTWIKKELEN Een kwart van de Nederlanders krijgt in zijn/haar leven te maken met psychische problemen. Mensen met psychische problemen in Oost-Nederland kunnen terecht bij de

Nadere informatie

informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl

informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl GGZ Noord-Drenthe AFPN Wanneer u problemen heeft of psychisch ziek bent, kunt u na een

Nadere informatie

DISRUPTIEVE GEDRAGSSTOORNISSEN

DISRUPTIEVE GEDRAGSSTOORNISSEN DISRUPTIEVE GEDRAGSSTOORNISSEN Beheersing van emoties en gedrag Rechten van anderen Conflict met maatschappelijke normen en waarden Indeling Gedragsstoornissen in DSM 5 Oppositioneel-Opstandige Stoornis

Nadere informatie

Jaarplan 2011 ketenproject. Samenwerking VG en GGZ in Groningen en Friesland

Jaarplan 2011 ketenproject. Samenwerking VG en GGZ in Groningen en Friesland Jaarplan 2011 ketenproject Samenwerking VG en GGZ in Groningen en Friesland A. Doelgroep en thema van de ketensamenwerking De Swaai, centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie, een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Wanneer in deze folder wordt gesproken over ouders en kinderen worden daar uiteraard ook respectievelijk verzorgers en jongeren mee bedoeld.

Wanneer in deze folder wordt gesproken over ouders en kinderen worden daar uiteraard ook respectievelijk verzorgers en jongeren mee bedoeld. ADHD poli Roermond Deze folder is bedoeld voor ouders van kinderen en jongeren met ADHD. In de folder wordt uitleg gegeven over het stellen van de diagnose en behandeling bij ADHD. Wanneer in deze folder

Nadere informatie

professionals in ontwikkeling

professionals in ontwikkeling www.ambiq.nl professionals in ontwikkeling [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en

Nadere informatie

Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ

Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ Informatie voor huisartsen Organisatie voor geestelijke gezondheidszorg GGZ Rivierduinen biedt vele vormen van geestelijke gezondheidszorg voor alle leeftijden;

Nadere informatie

De rol van de gedragskundige. LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013

De rol van de gedragskundige. LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013 De rol van de gedragskundige LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013 Spin in het web? Agenda Korte uiteenzetting LVB en verslaving Functie-eisen Rol gedragskundige Discussie

Nadere informatie

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds Gaat je interesse uit naar psychiatrie in combinatie met een verslaving? Dan biedt Delta een verdiepingsstage

Nadere informatie

PROGRAMMA SPECIALISTISCHE OPLEIDING TOT KLINISCH NEUROPSYCHOLOOG THEORETISCH ONDERWIJS. Algemene inleiding

PROGRAMMA SPECIALISTISCHE OPLEIDING TOT KLINISCH NEUROPSYCHOLOOG THEORETISCH ONDERWIJS. Algemene inleiding PROGRAMMA SPECIALISTISCHE OPLEIDING TOT KLINISCH NEUROPSYCHOLOOG THEORETISCH ONDERWIJS Algemene inleiding Hanna Swaab September 2012 1 Programma theoretisch onderwijs Specialistische opleiding tot Klinisch

Nadere informatie

Kliniek Ithaka Voor intensieve behandeling

Kliniek Ithaka Voor intensieve behandeling Kliniek Ithaka Voor intensieve behandeling Een behandeling bij Ithaka richt zich op het herstel of verbetering van de ontwikkelingsmogelijkheden van het kind of de jeugdige in zijn of haar eigen omgeving.

Nadere informatie

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Zelf maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Gastenhof biedt Onze jeugdigen horen erbij Hoe doe je mee in een maatschappij waar het tempo vaak hoog ligt? 2 perspectief Inhoud 4 Voor wie

Nadere informatie

Info. Slaap-Waakcentrum SEIN. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Slaap-Waakcentrum SEIN. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Slaap-Waakcentrum SEIN Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde 1. Slaap-Waakcentrum SEIN SLAAP-waakCENTRUM Deze brochure is bedoeld om u te informeren over het Slaap-Waakcentrum van Stichting

Nadere informatie

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Executieve functies en emotieregulatie Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Inhoud 1. Executieve functies en emotieregulatie 2. Rol van opvoeding

Nadere informatie

Uitnodiging 5 e Week van de Kennismaking

Uitnodiging 5 e Week van de Kennismaking Uitnodiging 5 e Week van de Kennismaking Maandag 23 t/m vrijdag 27 Geacht raadslid en collegelid, De voorbereidingen van de 3 decentralisaties jeugd, werk & Wmo zijn in volle gang. Maar waar hebben we

Nadere informatie

Somatische screening in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie: een pilotstudie. NVVP Voorjaarscongres 2 april 2015 J.B.Muskens

Somatische screening in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie: een pilotstudie. NVVP Voorjaarscongres 2 april 2015 J.B.Muskens Somatische screening in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie: een pilotstudie NVVP Voorjaarscongres 2 april 2015 J.B.Muskens Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!!

Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!! Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!! Lonneke Mechelse, GZ psycholoog BIG, Registerpsycholoog NIP Arbeid & Organisatie bij Peptalk Delft, (generalistische basis GGZ) & Mentaal Beter Gouda

Nadere informatie

VAN HET GEHEUGEN DONDERDAG 2 OKTOBER 2014 ALM - ANTWERPEN. Meer informatie www.pearsonacademy.be/abc-van-het-geheugen

VAN HET GEHEUGEN DONDERDAG 2 OKTOBER 2014 ALM - ANTWERPEN. Meer informatie www.pearsonacademy.be/abc-van-het-geheugen VAN HET GEHEUGEN DONDERDAG 2 OKTOBER 2014 ALM - ANTWERPEN A C B Meer informatie www.pearsonacademy.be/abc-van-het-geheugen Op donderdag 2 oktober 2014 organiseert Pearson Academy in het ALM in Antwerpen

Nadere informatie

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Een no-nonsense benadering vormgegeven door gedreven en erkende professionals DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Hoofdlocatie: Oostwaarts 5 E,2711 BA Zoetermeer Telefoonnummer:

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Aanvullende functionele diagnostiek 5 2.3 Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden of

Nadere informatie

congres dit IS adhd training werken Met ZELF PLANNEN Inschrijven via: www.lannoocampus-academie.nl Maandag 28 oktober 2013 Jaarbeurs Utrecht

congres dit IS adhd training werken Met ZELF PLANNEN Inschrijven via: www.lannoocampus-academie.nl Maandag 28 oktober 2013 Jaarbeurs Utrecht congres dit IS adhd RECENTE INZICHTEN IN BEHANDELING EN BEGELEIDING WEGENS SUCCES HERHAALD! Maandag 28 oktober 2013 Jaarbeurs Utrecht alles over: De nieuwste interventies en hun effectiviteit Praktische

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

MOEILIJKE MENSEN? HTTP://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=GGHL0QQUXVU&FEATURE=REL ATED. Bernard Kloostra en Alie Schenk, Frontlijnteam 19-04-2012

MOEILIJKE MENSEN? HTTP://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=GGHL0QQUXVU&FEATURE=REL ATED. Bernard Kloostra en Alie Schenk, Frontlijnteam 19-04-2012 MOEILIJKE MENSEN? HTTP://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=GGHL0QQUXVU&FEATURE=REL ATED Bernard Kloostra en Alie Schenk, Frontlijnteam 19-04-2012 Moeilijke mensen, ze zijn overal. In je huis, in je buurt, op je

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS

PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS PATIËNTENINFORMATIE ALGEMEEN Wat is een persoonlijkheidsstoornis? Ieder mens heeft een persoonlijkheid. Een persoonlijkheid is de optelsom van hoe u als persoon bent, hoe u zich

Nadere informatie

Afbakening Jeugdwet met andere wetten

Afbakening Jeugdwet met andere wetten ADHD onderwijsondersteuning Autisme Depressie Dyscalculie (zie Leerstoornis) Dyslexie diagnose en behandeling EED (Ernstige Enkelvoudige Dyslexie) begeleiding bij EED onderzoek naar dyslexie, niet zijnde

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesaanvraag

Samenvatting. Adviesaanvraag Samenvatting Adviesaanvraag De antisociale persoonlijkheidsstoornis (ASP) is een psychiatrische stoornis die wordt gekenmerkt door een duurzaam patroon van egocentrisme, impulsiviteit en agressiviteit.

Nadere informatie

Coaching, Counseling & DSM

Coaching, Counseling & DSM Coaching, Counseling & DSM Ron van Deth - Overgang van DSM-IV naar DSM-5 - Wat kan/moet ik als coach/counselor met de DSM? Valkuilen coach/counselor Gaan diagnosticeren Iemand met een psychische stoornis

Nadere informatie

Samenvatting. Autismespectrumstoornissen

Samenvatting. Autismespectrumstoornissen Samenvatting Autismespectrumstoornissen Autismespectrumstoornissen zijn ontwikkelingsstoornissen die gekenmerkt worden door beperkingen in sociale omgang, de communicatie en de verbeelding. Ze gaan vaak

Nadere informatie

Kinderfysiotherapie in het St. Anna ziekenhuis

Kinderfysiotherapie in het St. Anna ziekenhuis Kinderfysiotherapie in het St. Anna ziekenhuis Kinderfysiotherapie Binnen de afdeling fysiotherapie van het St. Anna Ziekenhuis bestaat ook de afdeling kinderfysiotherapie. De kinderfysiotherapeuten die

Nadere informatie

Congres ziekenhuispsychiatrie

Congres ziekenhuispsychiatrie Congres ziekenhuispsychiatrie Het belang van integrale zorg psychiatrie & somatiek belicht vanuit de visie van de zorgverzekeraar 7 november 2013 Anouk Mateijsen Regio manager, Achmea Divisie Zorg & Gezondheid

Nadere informatie

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals Gedragsproblemen komen veel voor onder kinderen en adolescenten. Als deze problemen ernstig zijn en zich herhaaldelijk voordoen, kunnen ze een negatieve invloed hebben op het dagelijks functioneren van

Nadere informatie

DSM-V referatencyclus Infantpsychiatrie

DSM-V referatencyclus Infantpsychiatrie DSM-V referatencyclus Infantpsychiatrie Tamar Rozendaal, kinder- en jeugdpsychiater 19 mei 2015 Casus Bijna 2-jarige meisje, Amelia Verwezen door revalidatiearts Reden: weinig initiatief VRAAG 1 Werkt

Nadere informatie

Vraag 1 Bekijk scène 1 van deze leercasus en beantwoord de vraag. Voor een correct antwoord is meer dan één keuze mogelijk.

Vraag 1 Bekijk scène 1 van deze leercasus en beantwoord de vraag. Voor een correct antwoord is meer dan één keuze mogelijk. Feedbackvragen Casus Mike Vraag 1 Bekijk scène 1 van deze leercasus en beantwoord de vraag. Voor een correct antwoord is meer dan één keuze mogelijk. Aan welke stoornissen lijdt Mike? a. ADHD b. Depressief

Nadere informatie

Jeanet Nieuwenhuis (beleids)psychiater (V)GGNet. Geen disclosures

Jeanet Nieuwenhuis (beleids)psychiater (V)GGNet. Geen disclosures Jeanet Nieuwenhuis (beleids)psychiater (V)GGNet Geen disclosures Psychiatrische diagnostiek en LVB: Diagnostiek in 3D Inleiding Theoretische achtergrond Casuïstiek Take away message Mijn blik als kinder-

Nadere informatie

autismegroep groepstherapie voor autisme-spectrum stoornis (ass) verder met autisme mensen met een informatie voor cliënten en verwijzers

autismegroep groepstherapie voor autisme-spectrum stoornis (ass) verder met autisme mensen met een informatie voor cliënten en verwijzers autismegroep groepstherapie voor mensen met een autisme-spectrum stoornis (ass) november 2008 informatie voor cliënten en verwijzers centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Autismegroep

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2009. Bijlage 2. Grondslagen

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2009. Bijlage 2. Grondslagen 2009 Versie 1 januari 2009 Inhoudsopgave 1 Algemeen 3 2 Aandachtspunten 4 2.1 en functies 4 2.2 Vaststellen grondslag 4 2.3 Eén of meerdere grondslag(en) 5 3 De 6 grondslagen 6 3.1 Somatische aandoening

Nadere informatie

Change Your Mindset! Petra Helmond & Fenneke Verberg Research & Development, Pluryn

Change Your Mindset! Petra Helmond & Fenneke Verberg Research & Development, Pluryn Change Your Mindset! Petra Helmond & Fenneke Verberg Research & Development, Pluryn Doel Change Your Mindset! Korte online interventie om jongeren te leren dat ze de potentie hebben om te veranderen! Theoretische

Nadere informatie

DSM IV interview. Semi-gestructureerd anamnestisch interview ter beoordeling of er sprake is van een autismespectrumstoornis.

DSM IV interview. Semi-gestructureerd anamnestisch interview ter beoordeling of er sprake is van een autismespectrumstoornis. DSM IV interview Semi-gestructureerd anamnestisch interview ter beoordeling of er sprake is van een autismespectrumstoornis. A.A. Spek Klinisch psycholoog Centrum Autisme Volwassenen GGZ Eindhoven Wanneer

Nadere informatie