Cursus Argumentatieve vaardigheden

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cursus Argumentatieve vaardigheden"

Transcriptie

1 4H ANTWOORDEN argumentatieve vaardigheden Cursus Argumentatieve vaardigheden Hoofdstuk 1 Standpunten en argumenten Paragraaf 1 Standpunten Opdracht 1 1 We kunnen beter een particulier beveiligingsbureau voor school inhuren. (positief standpunt) 2 Ik weet nog niet of ik voor of tegen de verkorting van de zomervakantie ben. (standpunt van twijfel) 3 Ik denk niet dat ik meega naar de nieuwe Bondfilm. (negatief standpunt) 4 Er komt geen poes. (negatief standpunt) 5 Ik kan nu echt nog niet zeggen wat ik van The Killing vind. (standpunt van twijfel) 6 Je kunt beter pas in de krokusvakantie gaan skiën. (positief standpunt) 7 Ik ga nooit meer naar Lowlands. (negatief standpunt) 8 De vergadering van vanmiddag zal niet op tijd afgelopen zijn. (negatief standpunt) Opdracht 2 1 De wet is toe aan revisie. 2 Ik vond het artikel over het onderzoek van Sinan Cancaya een ontzettend eenzijdig stuk. 3 Het kabinet moet bèta s steunen. 4 Connexxion gaat een bedenkelijk pad op met het aanbieden van zoetwaren in de bus. Paragraaf 2 Soorten argumenten Opdracht 3 1 Er moeten geen fietsers door de onderdoorgang van het Rijksmuseum gaan rijden. 2 Het leidt, zoals ook wel elders in de stad, alleen maar tot geschreeuw, zo niet erger en bevestigt dus bij toeristen dat Nederlanders vaak een nogal bot volkje vormen. 3 D argumentatie op basis van nut Opdracht 4 1 Ik denk dat we in de nabije toekomst meer te maken gaan krijgen met kinderen die thuis zitten omdat ze op school niet te handhaven zijn. 2 Het lijkt mij dat er maar weinig docenten zullen zijn die zonder extra hulp deze kinderen de juiste aandacht kunnen geven. 3 D argumentatie op basis van vermoeden Opdracht 5 1 Volwassenen gaan er ten onrechte van uit dat alle jongeren digitaal vaardig en competent zijn. 2 Uit diverse onderzoeken blijkt evenwel dat jongeren heel weinig van internet weten. 3 D argumentatie op basis van wetenschap (Bij opdracht 6 t/m 10 zijn standpunt en argument ter verduidelijking toegevoegd.) Opdracht 6 B argumentatie op basis van feiten standpunt: Het is niet zo mooi dat automobilisten binnenkort met 130 kilometer over de autosnelweg mogen rijden argument: Het aantal verkeersdoden zal stijgen met drie tot zeven personen per jaar. Jaarlijks gaat ook het aantal ernstig gewonden door de verhoging van de

2 maximumsnelheid met 17 tot 34 personen omhoog, zo blijkt uit onderzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Opdracht 7 B argumentatie op basis van gezag standpunt: Je moet naar school omdat je op school zowel een liefde voor het leren als democratisch burgerschap ontwikkelt. argument: Al eeuwen benadrukken filosofen, Socrates voorop, de intrinsieke waarde van het begrijpen, bestuderen, bekritiseren van de wereld om je heen voor het volledig mens zijn. Opdracht 8 B argumentatie op basis van levensbeschouwelijke overtuiging standpunt: Getrouwde stellen mogen zelf weten of ze een gezin willen stichten of niet en hoe groot dat wordt. argument: Jezus heeft nooit het gebod gegeven om kinderen te krijgen. Ook zijn vroege volgelingen hebben nooit zo n opdracht gegeven. Geboortebeperking wordt nergens in de Bijbel veroordeeld. Opdracht 9 A argumentatie op basis van normen en waarden standpunt: Ik vind het ongepast dat de top van Sanquin zo n drie ton verdient. argument: Er is niet voor niets in de beloningscode voor zorgbestuurders een maximum salaris ingesteld. Opdracht 10 A argumentatie op basis van feiten standpunt: Iedereen die beweert dat hij 100 uur per week werkt, lijdt aan een ernstige vorm van grootspraak. argumenten: 100 uur per week, dat is 14 uur per dag, inclusief het weekend. Dus als je elke dag om 7 uur begint, dan werk je tot 9 uur s avonds. Als je niet thuis werkt, komt daar vast nog wel een uur reistijd per dag bij. Wanneer eet je dan? En wanneer heb je tijd voor je vrouw, je zoon en wellicht voor een ziek familielid? En wanneer heb je tijd om iets van je verdiende geld uit te geven? Alleen s nachts? Oh ja, wanneer slaap je dan eigenlijk?

3 Hoofdstuk 2 Argumentatie Paragraaf 1 Redeneringen (Bij opdracht 1 t/m 5 zijn standpunt en argumentatie zijn ter verduidelijking toegevoegd.) Opdracht 1 C een redenering op basis van een voorbeeld standpunt: De kinderen zullen in een huishouden zitten waar elke dag geruzied wordt. argumentatie: Voordat mijn ouders gescheiden waren, was het niet fijn thuis. Elke dag geschreeuw en gescheld, inslapen terwijl er beneden geruzied wordt. De sfeer was altijd gespannen, altijd was er de angst voor meer ruzie. Ik huilde veel. D een redenering op basis van oorzaak en gevolg standpunt: (Meer) kinderen zullen in een huishouden zitten waar elke dag geruzied wordt. argumentatie: Het duurder maken van scheiden zal betekenen dat minder ouders gaan scheiden. Opdracht 2 A een redenering op basis van een kenmerk standpunt: Er moeten meer tv-registraties van rechtszaken komen. argumentatie: Rechtspraak moet zich in het openbaar afspelen. In een mediasamenleving betekent openbaarheid niet alleen vrije toegang tot de rechtszaal, maar ook zichtbaarheid in de media. Opdracht 3 D een redenering op basis van een voorbeeld standpunt: In sommige gevallen is het beter om een zwangerschap te voorkomen. argumentatie: In mijn praktijk ben ik het volgende geval tegengekomen: een moeder die verslaafd is aan de cocaïne en die twee jongetjes heeft. Beiden zijn gehandicapt en liepen een hersenbeschadiging op door de verslaving van hun moeder. Zij zijn nu bij een pleeggezin ondergebracht en nu is er een derde op komst. De pleegmoeder kan het derde kind niet meer verzorgen, omdat zij haar handen al vol heeft aan die twee jongens. Opdracht 4 C een redenering op basis van nadelen standpunt: Het zonder meer uitzenden van processen is niet toereikend. argumentatie: Ten eerste is het moeilijk om de privacy te garanderen als zittingen integraal worden uitgezonden en verdachten en slachtoffers duidelijk in beeld komen. Ook is het moeilijk een rechtszaak te volgen zonder kennis van zaken en context. Verkeerd geïnterpreteerde informatie is mogelijk nog schadelijker dan te weinig informatie. Een camera registreert, maar geeft geen commentaar of uitleg. Opdracht 5 B een redenering op basis van een vergelijking standpunt: In het kader van de strijd tegen de vrouwenhandel zou de overheid het bezoek aan een prostituee strafbaar moeten stellen. argumentatie: In Zweden werd het aantal slachtoffers van gedwongen prostitutie lager nadat daar de bezoekers van prostituees strafbaar werden. C een redenering op basis van oorzaak en gevolg standpunt: In het kader van de strijd tegen de vrouwenhandel zou de overheid het bezoek aan een prostituee strafbaar moeten stellen.

4 argumentatie: Als bezoekers van prostituees strafbaar worden, zal het aantal slachtoffers van gedwongen prostitutie lager worden. Paragraaf 2 Argumentatiestructuren Opdracht 6 Jongens en meisjes kunnen op de middelbare school beter gescheiden les krijgen. F A B I E G D H C Opdracht 7 1 meervoudige argumentatie Ik ga me niet verzetten tegen het bowlen. Bowlen is goedkoper dan paintballen en karten. De meeste leerlingen van mijn klas willen bowlen. We kunnen bij de bowlingbaan vrij goedkoop eten. 2 meervoudig onderschikkende argumentatie Ik ga niet stemmen. Politici zijn niet te vertrouwen. Politici hebben hun eigen belangen vooropstaan. Ik ben dan op wereldreis. 3 meervoudige argumentatie Je kunt wel zien dat zijn ouders veel geld verdienen. Hun huis in Nederland staat vol Ze hebben ook nog een chalet in designmeubelen. Zwitserland. 4 onderschikkende argumentatie Ajax zal nooit meer de Champions League winnen. Ajax zal nooit echte topspelers voor een wat langere tijd in het team hebben. Daarvoor heeft Ajax gewoon niet genoeg geld. 5 enkelvoudige argumentatie

5 Ik zal nooit meer iets zeggen over de slechte kwaliteit van oude langspeelplaten. Als het over geluidskwaliteit gaat, neem jij toch niets van mij aan. Opdracht 8 Eigen antwoorden, bijvoorbeeld: 1 Gymnastiek moet een eindexamenvak worden. Gymnastiek is net zo belangrijk als scheikunde of biologie. 2 Excursies van school zijn nuttig. Leerlingen en docenten leren elkaar veel beter kennen. Het is goed dat er in schoolverband wat buiten de reguliere lessen om wordt gedaan. 3 Het gebruik van computers in het onderwijs is een grote verbetering. Een aantal vaardigheden kan nu veel beter worden geoefend. Bij schrijfvaardigheid is het belangrijke herschrijven van een eerdere versie nu veel beter te doen. 4 Iedereen zal denken dat de moeder de grootmoeder is. Vrouwen boven de zestig mogen geen kinderen krijgen. Leerlingen die niet zoveel met hun ouders ondernemen, zien zo ook nog eens wat. De kinderen zullen al snel wees worden. Vrouwen sterven gemiddeld op hun 84 ste. Opdracht 9 1 Het bezield verband met werk verdwijnt door thuiswerken. Hoe meer mensen een of twee (of vijf) dagen per week thuiswerken, hoe meer ze van hun organisatie afdrijven. De werknemers hebben geen zicht op wat er zich op kantoor afspeelt. 2 C onderschikkende argumentatie 3 B redenering op basis van oorzaak en gevolg Opdracht 10

6 1 Dat de helft van alle herenigde bloedverwanten met GSA te maken krijgt, moet met een flinke korrel zout worden genomen. Ik kan me niet voorstellen dat het zo vaak voorkomt. Dan zouden professionals er al lang meer onderzoek naar hebben gedaan. 2 C onderschikkende argumentatie 3 C argumentatie op basis van vermoedens Opdracht 11 1 overhaaste generalisatie 2 bespelen van het publiek 3 cirkelredenering 4 vertekenen van het standpunt 5 persoonlijke aanval 6 ontduiken van de bewijslast 7 overhaaste generalisatie 8 vertekenen van het standpunt 9 overhaaste generalisatie 10 onjuist beroep op autoriteit Opdracht 12 Tekst 8 Een land of cultuur zie ik als een pot groentesoep die eeuwig in bereiding is en waarvan soms wordt geproefd. Je kunt er ingrediënten aan toevoegen en de soep smaakt voor de een beter, voor de ander minder. Er komt echter een moment waarop het niet verstandig is om nog meer van een ingrediënt toe te voegen. De soep verliest zijn karakter of is zelfs ronduit mislukt. Dat de soep er is, kan niemand ontkennen, maar niemand vindt hem nog lekker. = verkeerde vergelijking Dat de soep er is, kan niemand ontkennen = bespelen van het publiek Tekst 9 Alle eigenwoningbezitters (= overhaaste generalisatie) zijn egoïstische, kleinzielige lieden met hun geklaag (= persoonlijke aanval) Tekst 10 Wie niet ziet dat de herinneringskunst van een vader die zijn verongelukte zoon herdenkt tegelijk ook scheppingskunst is, dat Tonio een intiem verhaal is dat een openbaar verhaal wordt omdat de vader een groot schrijver is, die zou je met alle 633 pagina s om de oren willen slaan. = bespelen van het publiek Tekst 11 Je kunt een bloem niet laten bloeien door aan de knop te trekken. Dan gaat hij stuk en heb je niets. = onjuiste vergelijking Tekst 12 Wat moeten wij dan wel niet denken van de gekte tijdens het EK en WK voetbal over de geestelijke gezondheid van al diegenen die zich compleet in het oranje hullen? Om over andere onverkwikkelijkheden tijdens die dagen maar te zwijgen. (= verkeerde vergelijking) Eén ding strekt mij tot troost: de diagnose is gesteld door een medisch onbevoegde. = persoonlijke aanval Tekst 13

7 Iets nieuws voor de Randstad kennelijk, want in ons dorp Borne is het fenomeen ijswinkel in de zomer en stamppotwinkel in de winter al minstens twee jaar aanwezig. (= overhaaste generalisatie) Komen jullie verslaggevers nooit eens uit het beschermde wereldje van de Randstad? = persoonlijke aanval Paragraaf 4 Argumentatie beoordelen Opdracht 13 1 Mobieltjes in de klas veroorzaken chaos. 2 Mobieltjes in de klas veroorzaken chaos. De concentratie van leerlingen wordt verstoord. De kwaliteit van het onderwijs lijdt eronder. De veiligheid van de schoolpopulatie lijdt eronder. Zowel leerlingen als leraren staan bloot aan anonieme digitale pesterijen. 3 meervoudig onderschikkende argumentatie 4 B een redenering op basis van oorzaak en gevolg 5 - Digibete leraren die geen flauw idee hebben wat pingen is, andere leraren die zelf zitten te bellen in de klas, leerlingen die elk incident op school filmen, uploaden en rondtwitteren, en de hele dag door in alle schoolgeledingen een lavastroom van sms jes waar iedereen doorheen waadt. - Als ze verboden worden dan is het afgelopen met het gedonder en kan de corebusiness van onderwijs geven en krijgen worden hervat. 6 C een redenering op basis van oorzaak en gevolg 7 door het gebruik van schijnt in de eerste zin van alinea 3 8 Omdat een mobieltje voor tieners veel meer is dan een communicatiemiddel. 9 Het is een verlengstuk van het lichaam, iets waarmee de eigenaar zich zo sterk identificeert dat hij er bijna mee samenvalt. 10 B een redenering op basis van een vergelijking 11 Het is niet goed voorstelbaar dat ouders zouden instemmen met een schoolverbod op de aanwezigheid van mobieltjes. 12 (1) Kinderen gebruiken het ding immers ook op weg van school naar huis. (2) Bovendien moeten kinderen na school vaak eerst ergens anders heen voor ze terugkeren naar huis. 13 Nee. 14 Het is een algemene fatsoensnorm/omgangsvorm dat een mobieltje niet in de les gebruikt wordt. 15 Als de docent iets uitlegt is het onbeschoft om iets met je mobieltje te doen. 16 (1) In de klas is het een vorm van sabotage als je niet meedoet/iets met je mobieltje doet. (2) Het is onbeleefd als je niet oplet en iets met je mobieltje doet. 17 D argumentatie op basis van overeenkomsten 18 B argumentatie op basis van een overeenkomst 19 verkeerde vergelijking 20 a De auteur heeft voldoende argumenten voor haar standpunt gegeven. = waar b De auteur heeft haar argumenten voldoende onderbouwd. = waar Toelichting a en b:

8 Ritsema geeft voldoende argumenten die ze ook onderbouwt (zie alinea 3 t/m 9) c De auteur heeft de belangrijkste tegenargumenten genoemd. = waar d De auteur heeft de belangrijkste tegenargumenten weerlegd. = niet waar Toelichting c en d: Ritsema noemt de tegenargumenten (zie vraag 2), maar doet geen enkele poging ze te weerleggen. e De auteur is deskundig. = niet waar Toelichting e: Ritsema is columnist, maar niet iemand die in het onderwijs werkzaam is. f De auteur heeft geen belang bij haar mening. = waar 21 D Stoorzenders is een redelijk betoog, want de auteur gebruikt goede argumenten, maar weerlegt de tegenargumenten niet afdoende. (zie antwoorden op vraag 20)

Cursus Argumentatieve vaardigheden. Hoofdstuk 1 Standpunten en argumenten. Paragraaf 1 Standpunten

Cursus Argumentatieve vaardigheden. Hoofdstuk 1 Standpunten en argumenten. Paragraaf 1 Standpunten Cursus Argumentatieve vaardigheden Hoofdstuk 1 Standpunten en argumenten Paragraaf 1 Standpunten Opdracht 1 1 We kunnen beter een particulier beveiligingsbureau voor school inhuren. (positief standpunt)

Nadere informatie

4H ANTWOORDEN Leesvaardigheid & Argumenteren

4H ANTWOORDEN Leesvaardigheid & Argumenteren 4H antwoorden P4: leesvaardigheid & argumenteren Hoofdstuk 3 Oefenen met teksten Paragraaf 1 Mengvormen van tekstsoorten Opdracht 1 1 eetlopen / eten terwijl je buiten op straat loopt 2 De inleiding bestaat

Nadere informatie

onthouden. Schrijfdoelen Schrijfdoel Inhoud schrijfdoel Voorbeeld vermaakt door een leuk, spannen, aangrijpend of interessante tekst.

onthouden. Schrijfdoelen Schrijfdoel Inhoud schrijfdoel Voorbeeld vermaakt door een leuk, spannen, aangrijpend of interessante tekst. Nederlands Leesvaardigheid Leesstrategieën Oriënterend lezen Globaal lezen Intensief lezen Zoekend lezen Kritisch lezen Studerend lezen Om het onderwerp vast te stellen en te bepalen of de tekst bruikbaar

Nadere informatie

5 havo Nederlands mevr. Rozendaal. Leesvaardigheid examenvoorbereidingen

5 havo Nederlands mevr. Rozendaal. Leesvaardigheid examenvoorbereidingen naam: Leesvaardigheid examenvoorbereidingen Opdracht: vul de juiste begrippen in op de lege plekken. Je kunt kiezen uit: acceptatie afhankelijk belanghebbend beschouwing betrouwbare deskundige discussiant

Nadere informatie

Katern Argumentatieve vaardigheden (aangepast aan het examen Nederlands 2017)

Katern Argumentatieve vaardigheden (aangepast aan het examen Nederlands 2017) Nieuw Nederlands (5 e editie) 4/5 havo 5/6 vwo Katern Argumentatieve vaardigheden (aangepast aan het examen Nederlands 2017) Eindredactie: Willem Steenbergen Auteurs: Hans Frank (Margreet Kooiman) (Willem

Nadere informatie

Nieuw Nederlands 4 e editie 4 vwo. Cursus Argumenteren. Hoofdstuk 1 Meningen en argumenten. 1 Meningen

Nieuw Nederlands 4 e editie 4 vwo. Cursus Argumenteren. Hoofdstuk 1 Meningen en argumenten. 1 Meningen Cursus Argumenteren Hoofdstuk 1 Meningen en argumenten 1 Meningen Opdracht 1 1 Dat concert van die Chinese pianist lijkt me echt iets voor jou. (positief standpunt) 2 Ik weet nog niet of ik meedoe met

Nadere informatie

Naam:... LEONARDO COLLEGE ARGUMENTEREN. Leerlingenmateriaal

Naam:... LEONARDO COLLEGE ARGUMENTEREN. Leerlingenmateriaal Naam:... Klas: LEONARDO COLLEGE ARGUMENTEREN Leerlingenmateriaal ALGEMEEN Hoe heerlijk vindt iedereen het om over alles en iedereen een mening te hebben. Standpunten en meningen vliegen om de oren, maar

Nadere informatie

56vwo Antwoorden Argumentatieve vaardigheden. NN5 - Antwoorden 56V Cursus Argumentatieve vaardigheden. Hoofdstuk 1 Argumentatie

56vwo Antwoorden Argumentatieve vaardigheden. NN5 - Antwoorden 56V Cursus Argumentatieve vaardigheden. Hoofdstuk 1 Argumentatie NN5 - Antwoorden 56V Cursus Argumentatieve vaardigheden Hoofdstuk 1 Argumentatie Paragraaf 1 Soorten argumenten Opdracht 1 1 a Ik denk niet dat de Partij voor de Dieren veel stemmen zal krijgen. b (want)

Nadere informatie

HOE SCHRIJF JE EEN GOED BETOOG? THEORIE EN VOORBEELDEN 4 VWO BLOK 2

HOE SCHRIJF JE EEN GOED BETOOG? THEORIE EN VOORBEELDEN 4 VWO BLOK 2 HOE SCHRIJF JE EEN GOED BETOOG? THEORIE EN VOORBEELDEN 4 VWO BLOK 2 Toelichting In deze powerpoint staat theorie en uitleg over het betoog De dia s met theorie zijn oranje gekleurd Op de witte dia s staan

Nadere informatie

Examenvoorbereiding 2017 Nederlands (HAVO)

Examenvoorbereiding 2017 Nederlands (HAVO) Examenvoorbereiding 2017 Nederlands (HAVO) Het Nederlands examen bestaat uit drie onderdelen, namelijk: 1. centraal schriftelijk examen (op examenrooster: Nederlands) Hierover vind je informatie op pagina

Nadere informatie

Alle rechten op een rij:

Alle rechten op een rij: Alle rechten op een rij: voor iedereen 18 JAAR onder de 8 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Artikel 01 Wie is een kind? Een persoon die jonger dan achttien jaar is, is een kind. Alles wat

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands

Examen HAVO. Nederlands Nederlands Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Dinsdag 20 juni 13.30 16.30 uur 20 06 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 47 punten te behalen; het examen bestaat uit 22 vragen

Nadere informatie

6V Extra oefeningen argumenteren

6V Extra oefeningen argumenteren Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ton van de Graaf 28 January 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/71618 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL

Nederlands CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2009 tijdvak 2 maandag 22 juni 13.30-15.30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de

Nadere informatie

4 Levende Talen Magazine

4 Levende Talen Magazine In 2017 vinden enkele kleine veranderingen plaats in de manier waarop argumentatieve vaardigheden worden bevraagd in de centrale examens leesvaardigheid havo en vwo. Dat is het resultaat van de Syllabuscommissie

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

Een staatsexamen Nederlands overleven

Een staatsexamen Nederlands overleven Een staatsexamen Nederlands overleven De inleiding van een tekst kan verschillende functies hebben, zoals: 1 de aanleiding voor het schrijven van de tekst noemen 2 de hoofdgedachte van de tekst formuleren

Nadere informatie

Ds. Arjan van Groos ( ) Tekst: Zondag 28 en 29 Ochtenddienst / H. Avondmaal. Broeders en zusters,

Ds. Arjan van Groos ( ) Tekst: Zondag 28 en 29 Ochtenddienst / H. Avondmaal. Broeders en zusters, Ds. Arjan van Groos (1962-2014) Tekst: Zondag 28 en 29 Ochtenddienst / H. Avondmaal Broeders en zusters, 1 Votum 2 Zegengroet 3 Zingen: Psalm 106 : 1 en 2 4 Lezing van de wet 5 Zingen: Psalm 106 : 3 en

Nadere informatie

Examen HAVO 2012. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO 2012. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 45 punten

Nadere informatie

Cursus: Argumentatieve vaardigheden Test

Cursus: Argumentatieve vaardigheden Test Cursus: Argumentatieve vaardigheden Test Leerstof: Hoofdstuk 2 Tijdsduur: 50 minuten Opmerkingen: 10 punten vooraf 3F Ik kan onderscheid maken tussen standpunten en argumenten 3F Ik kan verschillende soorten

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-15.30 uur NEDERLANDS LEESVAARDIGHEID-SCHRIJFVAARDIGHEID CSE KB Bij dit examen horen een uitwerkbijlage en een tekstboekje. Beantwoord alle vragen

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is.

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is. HOE LOSSEN WE DIT OP? DE WERKVORM IN HET KORT Wat doe je als je een probleem of ruzie hebt? In het ergste geval moet je naar een rechter. Die bepaalt dan wie er gelijk heeft. Maar meestal kun je problemen

Nadere informatie

Zijn deze stellingen feiten of meningen? Zet een kruisje in de gepaste kolom. Dat was een fantastisch boek, de personages waren levensecht.

Zijn deze stellingen feiten of meningen? Zet een kruisje in de gepaste kolom. Dat was een fantastisch boek, de personages waren levensecht. Vraag 34 Geef je me één goede reden? Over de argumentatiestructuur In vraag 15 en vraag 22 maakte je al kennis met enkele tekststructuren en de gepaste verbindingswoorden: de chronologische, de opsommende,

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Wil jij minderen met social media?

Wil jij minderen met social media? Wil jij minderen met social media? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2016 Hulpboekje social media 1 Hoe sociaal zijn social media eigenlijk? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt op social media.

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 14 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 14 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2012 tijdvak 1 maandag 14 mei 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 49 punten

Nadere informatie

I nhoud. Voorwoord 5. Inleiding 11

I nhoud. Voorwoord 5. Inleiding 11 I nhoud Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Ruziën of discussiëren 13 1.1 Wie beweert, moet bewijzen 13 1.2 Het belemmeren van het geven van een mening 16 1.2.1 Het taboe verklaren van een standpunt 17 1.2.2 Het

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk!

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! In onze vorige Zing In hebben we het gehad over de druk die op jonge mensen wordt gelegd, op de vaak hoge eisen die we aan hen stellen. Maar niemand is

Nadere informatie

Docenten Handleiding

Docenten Handleiding 2HV Docenten Handleiding 1. les 1 Oriëntatieles In groepjes met even aantallen wordt een discussie gevoerd over een stelling. De helft van een groepje zal over deze stelling discussiëren, terwijl de andere

Nadere informatie

i Een minister is politiek verantwoordelijk voor een bepaald onderwerp in

i Een minister is politiek verantwoordelijk voor een bepaald onderwerp in Als ik minister ben, dan pak ik alles anders aan! De verkiezingen komen er weer aan en dat betekent dat er ook nieuwe ministers benoemd worden die het één en ander willen veranderen in Nederland. Wat zou

Nadere informatie

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2004

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2004 Examenopgaven VBO-MAVO-C 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-15.30 uur NEDERLANDS LEESVAARDIGHEID C Bij dit examen horen een uitwerkbijlage en een tekstboekje. Beantwoord alle vragen en maak de samenvattingsopdracht

Nadere informatie

Klas:.. 2HV. 12 december 21 december Docent: Mevr. K.Kompier

Klas:.. 2HV. 12 december 21 december Docent: Mevr. K.Kompier Naam: Klas:.. 2HV 12 december 21 december Docent: Mevr. K.Kompier Inhoudsopgave INLEIDING 3 1. LES 1 ORIËNTATIELES 3 2. LES 2 ARGUMENTEN VERZAMELEN 4 3. LES 3 - LEREN BEOORDELEN 6 4. LES 4 DROGREDENEN

Nadere informatie

(SOCIAL) MEDIA POLICY VOOR VBM EN VBM LEDEN

(SOCIAL) MEDIA POLICY VOOR VBM EN VBM LEDEN (SOCIAL) MEDIA POLICY VOOR VBM EN VBM LEDEN VBM ontwikkelt (Social) Media Richtlijnen voor haar leden Social Media bieden kansen om te laten zien dat je trots bent op je werk en kunnen bijdrage aan een

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

HOE LOSSEN WE DIT OP?

HOE LOSSEN WE DIT OP? HOE LOSSEN WE DIT OP? DECEMBER 2014 AAN DE SLAG MET #7 WAT HEB JE NODIG? 7 posters met de antwoordmogelijkheden. De posters kunt u hier downloaden: http://prodemos.nl/content/downl oad/15656/73148/file/prodemos_

Nadere informatie

3. In de inleiding worden verschillende woorden gebruikt om de mate van aandacht van de media weer te geven. Welke woorden zijn dit?

3. In de inleiding worden verschillende woorden gebruikt om de mate van aandacht van de media weer te geven. Welke woorden zijn dit? Tekst lezen en woordenschat 1. Bekijk de buitenkant van de tekst van deze les. a) Wat voor soort tekst is dit (bijvoorbeeld: nieuwsbericht, achtergrondartikel, column)? Waarom denk je dat? b) Waar denk

Nadere informatie

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson Meld seksueel misbruik aan de commissie-samson Help ons Mijn naam is Rieke Samson en ik wil je vragen om ons te helpen bij het onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen en jongeren. Zelf ben ik voorzitter

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

Heb ik Jezus nodig??

Heb ik Jezus nodig?? Heb ik Jezus nodig?? Een eerlijke vraag. Ton de Ruiter Een helder antwoord via zes korte vragen. Korte inleiding naar de eerste vraag. Volgens de Bijbel verkondigde Jezus iets bijzonders: goed nieuws!

Nadere informatie

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur:

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur: Blood in the Mobile Frank Piasecki Poulsen 2010 52 minuten www.moviesthatmatter.nl Digibordles: www.spons.nl/moviesthatmatter 1 Kijkopdracht Waar gaat de film over? Documentairemaker Frank Poulsen komt

Nadere informatie

Matteüs 5: 13-16 Preek: Wees wat je bent Bijzonderheid: Uitzwaaidienst World Servants

Matteüs 5: 13-16 Preek: Wees wat je bent Bijzonderheid: Uitzwaaidienst World Servants Matteüs 5: 13-16 Preek: Wees wat je bent Bijzonderheid: Uitzwaaidienst World Servants Liturgie: Lied voor de dienst: EL 217: 1,2,3: Samen in de naam van Jezus Welkom Intochtslied: Psalm 98: 3,4 Stil gebed

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 24 mei 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 24 mei 13.30 16.30 uur Nederlands Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 24 mei 13.30 16.30 uur 20 05 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 47 punten te behalen; het examen bestaat uit 21

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 2 maandag 22 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 2 maandag 22 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 2 maandag 22 juni 13.30-15.30 uur Nederlands CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

Antwoorden Thema 10 Verleden, heden, toekomst

Antwoorden Thema 10 Verleden, heden, toekomst Antwoorden Thema 10 Verleden, heden, toekomst Luisteren Oefening 2 1 c In een dorpje bij Lima. 2 a Dat ze haar ouders vaak moest helpen op het land. 3 b Ze werkte hard maar was ook altijd goed voor haar

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

1. Liedje Welkom welkom http://www.youtube.com/watch?v=t5ajdsxwmhu 2. Liedje: Jij mag er zijn.

1. Liedje Welkom welkom http://www.youtube.com/watch?v=t5ajdsxwmhu 2. Liedje: Jij mag er zijn. NIEUWSBRIEF 2 Oktober 2013-20142014 Geachte Ouders/verzorgers, De eerste 9 weken zitten erop. De leerlingen en leerkrachten hebben hard gewerkt. Met z n allen hebben we goed ons best gedaan op de leervakken,

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2013 tijdvak 2 maandag 17 juni 13.30-15.30 uur Nederlands CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

Een overtuigende tekst schrijven

Een overtuigende tekst schrijven Een overtuigende tekst schrijven Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Je mening geven over een andere manier van herdenken op school instructieles oefenlesles Lesdoel: Leerlingen kennen

Nadere informatie

Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage. Examen VMBO-GL en TL 2017 tijdvak 1 vrijdag 12 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

www.kinderrechtswinkel.be juni 2008 Voor kinderen die meer willen weten over de rechtbank, wetten en de rechter Voor kinderen die meer willen weten over de rechtbank, wetten en de rechter Hebben kinderen

Nadere informatie

Gemeente van Christus, geliefde mensen van God, Gelukkig ben je Dat is de rode draad in deze viering en door deze verkondiging.

Gemeente van Christus, geliefde mensen van God, Gelukkig ben je Dat is de rode draad in deze viering en door deze verkondiging. Overdenking zondag 29 januari 2017 kleur groen Ds. A.J. Wouda Psalm 37: 1-11 en Matteüs 5: 1-12 4 e zondag van Epifanie Gemeente van Christus, geliefde mensen van God, Gelukkig ben je Dat is de rode draad

Nadere informatie

Framing the Other. Opdrachtenblad

Framing the Other. Opdrachtenblad Framing the Other Ilja Kok & Willem Timmers 2013 25 minuten (film), 13 minuten (interview) http://framingtheother.wordpress.com/ 1 Kijkopdracht 1. Titel hoofdstuk Toeriste Nell maakt foto van Mursi Nadonge

Nadere informatie

Hallo, Als je vragen hebt tijdens het invullen, vraag die dan aan jouw docent(e). Bedankt voor het invullen van de vragenlijst!

Hallo, Als je vragen hebt tijdens het invullen, vraag die dan aan jouw docent(e). Bedankt voor het invullen van de vragenlijst! Datum: School: Klas: Naam docent(e): Code (optioneel): Hallo, Deze vragenlijst gaat over het leerklimaat in jouw klas en hoe je het vindt op school. Hierbij gaat het om wat jij vindt van jouw docent(e),

Nadere informatie

NEDERLANDS VWO (4F) CONCEPTSYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2018

NEDERLANDS VWO (4F) CONCEPTSYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2018 NEDERLANDS VWO (4F) CONCEPTSYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2018 Inhoud Voorwoord 6 Verantwoording 7 1 Examenstof van centraal examen en schoolexamen 9 2 Specificatie van de globale eindtermen voor het CE 10

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Nieuw Nederlands 4 e editie 5/6 vwo Antwoorden

Nieuw Nederlands 4 e editie 5/6 vwo Antwoorden Cursus Argumenteren Hoofdstuk Het beoordelen van argumentatie Opdracht Als je vader 00 schapen heeft, dan zul je thuis wel veel lamsvlees eten. Als ik een schrijver een vreselijk mens vind, dan vind ik

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

Onderdeel: Grammatica zinsdelen Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Grammatica zinsdelen Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Onderdeel: Grammatica zinsdelen week 6 en 7 1 en 2 Stappenplan zinsdelen op blz. 268 t/m 270 De leerling kent de volgende zinsdelen: Onderwerp Werkwoordelijk- en naamwoordelijk gezegde Lijdend voorwerp

Nadere informatie

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr Honger! (voor jonge kinderen) Drie kinderen lopen naar school. Opeens zien ze een heel rare man in oude kleren. Hij vraagt om een beetje geld voor eten. Natuurlijk schrikken de kinderen en denken ze aan

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur Nederlands CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

De Bijbel open (27-10)

De Bijbel open (27-10) 1 De Bijbel open 2012 42 (27-10) Vanmorgen denken we na over een vraag van een luisteraar, die betrekking heeft op wat men vroeger wel noemde: de vierschaar beleving. Een uitdrukking die u misschien niet

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen.

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 103 103 HOOFDSTUK 7 Wat gaan we doen? WOORDEN 1 Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 2 Op 22 november zijn we 25 jaar

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Tekst lezen zonder hulp: samenvatten

Tekst lezen zonder hulp: samenvatten 1. Bekijk de buitenkant van de tekst: de titel, de tussenkopjes en het plaatje. De tekst gaat over de laatste speelgoedrage: de fidget spinner. Wat gaat de tekst je hierover vertellen, denk je? 2. Welke

Nadere informatie

Ziek zijn in Kenia. Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar.

Ziek zijn in Kenia. Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar. Ziek zijn in Kenia Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar werkblad 04 ziek zijn in kenia In Kenia is het vaak ver lopen naar een ziekenhuis

Nadere informatie

Rechten van het kind. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind. Verenigde Naties (VN) Dit is een uitgave van Edukans :

Rechten van het kind. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind. Verenigde Naties (VN) Dit is een uitgave van Edukans : Rechten van het kind Edukans vzw is een onderwijs- en solidariteits-initiatief met expertise en ervaring in het ontwikkelingswerk. Edukans werkt van school tot school, van gemeenschap tot gemeenschap.

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2005

Examen VMBO-GL en TL 2005 Examen VMBO-GL en TL 2005 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 13.30-15.30 uur NEDERLANDS LEESVAARDIGHEID-SCHRIJFVAARDIGHEID CSE GL EN TL Bij dit examen horen een uitwerkbijlage en een tekstboekje. Beantwoord alle

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

Belang van taal bij overstap mbo - hbo

Belang van taal bij overstap mbo - hbo Belang van taal bij overstap mbo - hbo Workshop conferentie Steunpunt taal en rekenen mbo 9 december 2015 Hella Kroon h.kroon@aps.nl Alie Kammenga a.kammenga@aps.nl Naam Datum maak alvast verbinding met

Nadere informatie

Inleiding. (leerlingbegeleider op een vmbo-school)

Inleiding. (leerlingbegeleider op een vmbo-school) 9 1 Inleiding Er was eens een meisje Zij klopte op mijn deur. Ik deed open en zij zei: Ik heb een eetprobleem. Kom binnen, zei ik, wat moedig dat je hier komt om hulp te vragen. Dat is de eerste stap.

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 / 2. Deze week: maandag 29 mei Beste ouders / verzorgers,

Nieuwsbrief 1 / 2. Deze week: maandag 29 mei Beste ouders / verzorgers, Nieuwsbrief 1 / 2 Deze week: Bijbelse geschiedenis Bij het thema Toetsen / KIJK registratie Rapporten Wennen Letters Veters strikken (Geen) Speelgoedmiddag Gezond eten Voor alle data geldt: Deo Volente

Nadere informatie

Toon Uw heerlijkheid Opwekking 505

Toon Uw heerlijkheid Opwekking 505 Hartelijk welkom Toon Uw heerlijkheid Opwekking 505 Vader van de schepping, volvoer uw eeuwige plan. Maak ons een generatie die overwinnen kan. Heer, laat uw koninkrijk komen, waar heel de schepping

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 2 maandag 21 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 2 maandag 21 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2010 tijdvak 2 maandag 21 juni 13.30-15.30 uur Nederlands CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties VWO Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties Ieder jaar ontvangen zo n 250.000 Nederlanders een bloedtransfusie. Het gaat dan vaak om patiënten die een grote operatie moeten

Nadere informatie

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties HAVO Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties Ieder jaar ontvangen zo n 250.000 Nederlanders een bloedtransfusie. Het gaat dan vaak om patiënten die een grote operatie moeten

Nadere informatie

U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen.

U leert in deze les toestemming vragen. Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. TOESTEMMING VRAGEN les 1 spreken inleiding en doel U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. Bij toestemming vragen is het belangrijk dat je het op een

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

Welke meningen over reclame staan tegenover elkaar? Teken een verbindingslijn tussen de 2 zinnen die bij elkaar horen:

Welke meningen over reclame staan tegenover elkaar? Teken een verbindingslijn tussen de 2 zinnen die bij elkaar horen: Welke meningen over reclame staan tegenover elkaar? Teken een verbindingslijn tussen de 2 zinnen die bij elkaar horen: Reclame is cool en gaaf! Reclame geeft nuttige informatie Reclame laat zien hoe het

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Opdracht 1 bij 3.2 Jullie zijn bij het consultatiebureau. Cursist A: je bent arts bij het consultatiebureau. Cursist B: je bent met je baby van twee maanden bij het consultatiebureau.

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL

Nederlands CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2009 tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 Schrijven

Hoofdstuk 5 Schrijven Hoofdstuk 5 Schrijven Een overtuigende tekst schrijven Noordhoff Uitgevers bv 2014 3 vmbo-(b)k 2F Ik vind zakgeldverhoging noodzakelijk, want alles is duurder geworden. Wat is in deze zin de mening? Ik

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren in eenvoudige taal Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Utrecht

Verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren in eenvoudige taal Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Utrecht Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren in eenvoudige taal Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Utrecht 1 Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma van de Partij voor de

Nadere informatie

HOE LOSSEN WE DIT OP

HOE LOSSEN WE DIT OP HOE LOSSEN WE DIT OP APRIL 2014 - POLITIEK IN PRAKTIJK DE WERKVORM IN HET KORT U beschrijft aan de leerlingen een conflictsituatie. Daarna vraagt u hoe zij dit probleem zouden oplossen. Zouden ze naar

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 19 juni uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 19 juni uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 49 punten

Nadere informatie

ProDemos. voor docenten burgerschap, maatschappijleer, maatschappijwetenschappen

ProDemos. voor docenten burgerschap, maatschappijleer, maatschappijwetenschappen ProDemos voor docenten burgerschap, maatschappijleer, maatschappijwetenschappen 1 Inhoud workshop 1. Wat is ProDemos? 2. Wat doen wij voor docenten maatschappijleer? 3. Rechtsstaat en rechtspraak: leuke

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Niemand kan er om heen in deze dagen: het is verkiezingstijd. Woensdag stemmen we voor een nieuwe Tweede Kamer. En we worden overspoeld door debatten,

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen Les 1: Kinderarbeid Les 1: Kinderarbeid Het fenomeen kinderarbeid Kinderarbeid bestaat al net zolang als de mensheid bestaat. In de prehistorie gingen kinderen vaak mee op jacht of hielpen ze bij het verzamelen

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie