Waakhond op Wall Street. door Manon H.M. Korthals 1 28 november 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waakhond op Wall Street. door Manon H.M. Korthals 1 28 november 2012"

Transcriptie

1 door Manon H.M. Korthals 1 28 november 2012 Toezicht is nergens zo chaotisch als in de Verenigde Staten. Niet zo vreemd dat er iets fout is gegaan. 2 Het is slechts één van de vele (kritische) geluiden die ik in de afgelopen maanden over het toezicht op Wall Street en de Amerikaanse toezichthouders heb gehoord. Van augustus tot november van dit jaar werkte ik, toezichthouder bij de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten (AFM), bij de Amerikaanse toezichthouder Financial Industry Regulatory Authority (FINRA) in New York. Ik sprak op en rondom Wall Street onder andere met verschillende Amerikaanse toezichthouders, met financials zoals investment bankers, broker/dealers, met gewone Amerikanen en met Nederlandse en Amerikaanse journalisten en wetenschappers over het toezicht op die befaamde straat. Financiële markten zijn bij uitstek grensoverschrijdend en het is daarom essentieel dat ook Nederland inzicht heeft in de ontwikkelingen op en rondom Wall Street. In dit policy paper deel ik daarom mijn kennis en opgedane ervaringen met name waar dit van belang is voor Nederland. Dit policy paper dient ter informatie en inspiratie voor toezichthouders, beleidsmakers, politici en andere geïnteresseerden. Het paper geeft inzicht in het toezicht op de Amerikaanse financiële markten en de strategie van de Amerikaanse toezichthouder. Het werpt een blik op aantal specifieke Amerikaanse ontwikkelingen en eigenheden, zoals de verkoop van complexe producten aan consumenten en de invloed van de markt op de toezichthouder. Tot slot wordt de vraag beantwoord of de waakhond op Wall Street genoeg tanden heeft om een volgende crisis te voorkomen. Het paper sluit af met enkele aanbevelingen voor Nederlandse beleidsmakers en toezichthouders. Toezicht op Wall Street Het toezicht in de Verenigde Staten heeft veel weg van een bont gekleurde lappendeken. De Amerikanen hebben het financiële toezicht namelijk, anders dan in Nederland, opgedeeld per sector en sub- sector. Dit heet in toezicht- jargon het functionele model. De VS kennen bijvoorbeeld meerdere organisaties die toezicht houden op de verschillende onderdelen van banken (onder andere de Federal Reserve, de Federal Deposit Insurance Company en de Office of the Comptroller of the Currency), een toezichthouder voor de futures en opties (de Commodities Futures Trading Commission), een toezichthouder die opkomt voor consumenten (de Consumer Financial Protection Bureau), een organisatie voor toezicht op municipal bonds (de Municipal Securities Rulemaking Board) en een toezichthouder voor de brokers en dealers (FINRA). 1 Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven en heeft geenszins de pretentie of intentie om het officiële standpunt van de AFM weer te geven. Voor contact: of of bezoek 2 Deze opmerking werd gemaakt door een toezichthouder. 1

2 In Nederland was het toezicht op de financiële markten voorheen ook opgedeeld per sector. Onder leiding van toenmalig minister Gerrit Zalm is men echter in 2002 overgestapt naar een twin peaks model; een model met twee toezichthouders. De Nederlandsche Bank houdt de soliditeit en integriteit van Nederlandse financiële instellingen in de gaten (staat een bank of verzekeraar op omvallen of niet?). De AFM is de gedragstoezichthouder en kijkt onder meer naar hoe financiële ondernemingen consumenten behandelen en hoe ze onderling met elkaar omgaan. In Amerika is er naast het toezicht per sector ook nog de verdeling tussen statelijk en federaal toezicht. Grofweg kijken de afzonderlijke staten naar de verzekeraars terwijl de federale overheid de futures en opties in de gaten houdt. Voor de effectenindustrie en het toezicht op de banken is er echter een mix van statelijk en federaal toezicht. Goldman Sachs heeft met minimaal zeven (!) verschillende toezichthouders te maken. Het mag geen verbazing wekken dat het de gemiddelde Amerikaan duizelt en de financiële sector flink klaagt over alle regels en organisaties. De Securities and Exchange Commission (de SEC) is de bekendste federale toezichthouder van Amerika. De SEC is opgericht in de nasleep van de financiële crisis van 1929 en is verantwoording schuldig aan het Amerikaans Congres en de Senaat. Dat betekent onder andere dat de politiek de toezichthouder regelmatig kritisch aan de tand voelt en het budget van deze toezichthouder goedkeurt. Het takenpakket van de SEC bestaat onder andere uit het opstellen van regels (wetten). Daarnaast doet de SEC onderzoek naar risicovolle ontwikkelingen in de markt en wordt er toezicht gehouden op duizenden ondernemingen en honderdduizenden adviseurs. De SEC voert echter niet alle taken uit haar takenpakket zelf uit; bepaalde taken zijn uitbesteed aan zogenaamde SRO s self regulated organizations. FINRA, maar bijvoorbeeld ook de New York Stock Exchange, is zo n SRO. FINRA houdt toezicht op een specifieke groep van beleggingsadviseurs: de broker/dealers. 3 Het grootste voordeel van het uitbesteden van taken aan een SRO zijn de kosten. Een SRO krijgt geen geld van de overheid (en dus van de belastingbetaler), maar van de ondernemingen waar ze toezicht op houdt. Het idee achter de financiële bijdrage van de markt is dat het ook in het belang van de markt is dat er een vorm van toezicht is. Het zou Amerika niet zijn als er niet wordt geklaagd over de toezichthouders, en met name over de SEC. Volgens de critici (waaronder de ondernemingen, maar ook sommige collega- toezichthouders) beschikken de werknemers van de SEC bij lange na niet over de noodzakelijke kennis voor goed toezicht. Het zijn volgens de critici, juristen met weinig kennis over de praktijk of over de gedachte achter regelgeving. Eén van de problemen van de SEC, en dat van meerdere toezichthouders, is dat de salarissen laag zijn in vergelijking met wat je op Wall Street kunt verdienen. Toezichthouders hebben daardoor veel moeite met het aantrekken en behouden van talentvolle mensen. 3 De VS maken een duidelijk onderscheid tussen Investment Advisors (IA) en broker/dealers (B/D). Er gelden specifiek toegesneden regels voor beide groepen. Zo geldt er voor IA s een verzwaard regime op het gebied van zorgplicht en krijgen zij meestal betaald op basis van fee. B/D werken vaak op basis van commissie en voeren voornamelijk opdrachten (buy/sell) uit. De SEC heeft in januari 2011 een studie uitgevoerd naar de wenselijkheid van dit verschil en heeft geconcludeerd dat consumenten sowieso het verschil niet begrijpen. Het is nu aan de politiek om een besluit te nemen over dit vraagstuk. 2

3 Meer over FINRA De Financial Industry Regulatory Authority, is de grootste onafhankelijk toezichthouder voor alle securities firms actief in de VS. In de praktijk betekent dit dat FINRA toezicht houdt op ruim 4300 ondernemingen en ruim individuele broker/dealers in de Verenigde Staten. FINRA heeft 2 hoofdkantoren (in New York en in Washington DC) en 20 lokale kantoren in de verschillende districten (van Seattle tot Florida). Er werken ongeveer 3300 werknemers bij deze toezichthouder. Eén van de interessante discussiepunten in de Amerikaanse financiële sector is het verschil tussen functie broker/dealer en de investment advisors (IA). Voor een deel is hier overlap; veel broker/dealers zijn ook IA. Dat betekent FINRA indirect toch toezicht houdt op IA. FINRA heeft aangegeven ook graag toezicht te willen houden op alle IA. Met het oog op de presidentsverkiezingen was deze discussie echter on hold gezet. De vraag is nu na de herverkiezing van Obama of de discussie weer wordt open gebroken. Kijkend naar het Amerikaans systeem van toezicht is het niet verbazingwekkend dat de Amerikaanse toezichthouders er niet in geslaagd zijn om de financiële crisis of de val van Lehman Brothers te voorkomen. De versplintering van het toezicht maakt het moeilijk om overzicht te houden, laat staan om acties te coördineren. Teveel toezichthouders houden zich met één en dezelfde onderneming bezig. De wet die naar aanleiding van de crisis in 2008 is geschreven, the Dodd- Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act, heeft dat er niet beter opgemaakt. Dodd- Frank, zoals de wet in de wandelgangen wordt genoemd, heeft er juist voor gezorgd dat er nog twee toezichthouders bij zijn gekomen: de Consumer Financial Protection Bureau 4 en de Financial Stability Oversight Commission 5. Voor beide toezichthouders zal de komende maanden moeten blijken of zij voldoende tanden heeft om door te bijten. Strategie van het toezicht No one involved in regulating securities and protecting investors can be satisfied with a system where only 8 percent of regulated firms are examined each year. It is completely unacceptable and represents a major gap in investor protection. 6 Het grootste verschil tussen de werkwijze van de Nederlandse toezichthouder en de Amerikaanse toezichthouder is de gedachte achter het toezicht. Bovenstaande uitspraak van FINRA voorzitter Richard Ketchum geeft goed weer hoe er over toezicht wordt gedacht. Men vindt dat de toezichthouder iedere onderneming minimaal eens per vier jaar moet bezoeken, onafhankelijk van de vraag hoe risicovol de onderneming is. 7 Tijdens zo n exam of bezoek nemen de examiners een vooraf opgestelde checklist van Het citaat komt uit een voordracht van FINRA voorzitter Richard Ketchum ( Testimony Before the Committee on Financial Services van 6 juli 2012). 7 Grote ondernemingen zoals Goldman Sachs of JP Morgan krijgen overigens wel vaker een toezichthouder over de vloer. 3

4 vragen mee en werken ter plaatse deze lijst af. De toezichthouders zijn er om te kijken of ondernemingen zich netjes aan de wet houden. Deze strategie of vorm van toezicht heet ook wel compliance- based toezicht. Het gaat de toezichthouder om de naleving van regels en niet zozeer om het opsporen, oplossen of voorkomen van problemen. Inmiddels weten een aantal toezichthouders dat het afvinken van deze lijsten niet altijd zinvol is veel banken en hun juristen kennen de standaard lijsten ook en bereiden zich er keurig op voor. Daarnaast heeft de toezichthouder vaak te maken met gedrag dat niet per definitie illegaal (in overtreding van de regels) is, maar bijvoorbeeld wel schadelijk is. Je hebt dan niets aan alle dikke wetboeken vol regels. Sowieso lopen wetten bijna altijd achter op de werkelijkheid. Voordat een regel daadwerkelijk geschreven en geïmplementeerd is, kunnen er al weer nieuwe producten zijn bedacht die net zo schadelijk zijn, maar niet onder de nieuwe regels vallen. Voor een toezichthouder is het dus veel slimmer om te kijken naar waar de grootste risico s zitten, vooraf te bedenken waar het fout kan gaan en daar op in te grijpen. Deze strategie wordt ook wel risico- georiënteerd of probleem- georiënteerd toezicht genoemd. Deze vorm van toezicht geeft de toezichthouder de kans om pro- actief toezicht te houden en daardoor eerder te zien waar het fout kan gaan. Het vereist echter een andere manier van denken en opereren dan het traditionele compliance- based toezicht. Nederland is op het gebied van strategisch toezicht één van de koplopers. Voor veel van de toezichthouders op Wall Street is deze stap nog ver. De toezichthouders vertrouwen liever op hun standaard vragenlijst. De wet wordt nageleefd en de politiek kan niemand verwijten dat de toezichthouder niet bij de onderneming is langs geweest. Maar een nieuwe Lehman Brothers of nog erger, voorkom je er natuurlijk niet mee. Echter, FINRA heeft onlangs geïnvesteerd in het opzetten van een Office of Risk. Dit team, waar ik werkzaam was tijdens mijn detachering, kijkt op een meer strategische manier naar risico s. Zij brengen in kaart welke producten als risicovol worden gezien en bekijken waar deze verkocht worden. Echter, ook hier geldt dat er voornamelijk naar individuele ondernemingen en producten wordt gekeken en niet zozeer naar marktbrede problemen of specifiek schadelijk gedrag. Regels, regels, regels Regels, formulieren en bureaucratie. Nederland staat er bekend om. In de praktijk valt dit mee, zeker vergeleken bij de Verenigde Staten. De VS is bij uitstek een rule- based society waar bijvoorbeeld alles wordt geregistreerd. Dit geldt zeker ook voor financiële ondernemingen en de personen werkzaam bij deze ondernemingen. Voor een broker/dealer geldt bijvoorbeeld dat zijn onderneming zich moet registreren bij de toezichthouder. Iedere onderneming heeft zijn eigen CRD (registratie) nummer waar alle mogelijke gegevens aan gekoppeld zijn. Denk bijvoorbeeld aan het soort producten dat een onderneming voert, welk segment klanten er wordt bediend en welke individuele broker/dealers, de Registered Representatives (RR s), er bij de onderneming werken. Ook in Nederland bestaat er een register van ondernemingen het AFM- register. 8 Dit register is veel beperkter qua hoeveelheid informatie dan de Amerikaanse 8 Het register van de AFM kan men raadplegen op: huidige- registers.aspx 4

5 registers. Daarnaast moeten ook alle RR s zich in de VS registeren. Met een druk op de knop weet de toezichthouder waar een RR werkzaam is of heeft gewerkt. Ook is inzichtelijk welke verplichte examens een adviseur heeft gehaald, of hij onder verhoogd toezicht staat en of hij ooit een overtreding heeft begaan. In Nederland heeft de Nederlandse toezichthouder hier tot op heden slechts beperkt zicht op. 9 Het Amerikaanse register is ook toegankelijk voor consumenten via de zogenaamde BrokerCheck. 10 Voor de IA s geldt een ander registratieregime dan voor de broker/dealers. IA s die meer dan 110 miljoen dollar beheren zijn verplicht zich te registeren bij de SEC. 11 Beheren ze minder dan dit bedrag dan vallen ze onder het toezicht van de staat waar ze hun principal office gevestigd hebben. Overigens is de informatie over alle individuele IA s wel weer te vinden op de website van de SEC. 12 Deze registratiedrift is niet nieuw; het gebeurt al decennia. Ondernemingen zijn er niet blij mee want het kost een aanzienlijke hoeveelheid tijd, en dus geld, om deze formulieren in te vullen. Met name de kleinere ondernemingen hebben hier last van. De grotere ondernemingen hebben vaak hele afdelingen met mensen in dienst wier enige taak het is om tijdig de juiste informatie aan te leveren aan de toezichthouder. Kennis en kunde Als je als werknemer op de Amerikaanse financiële markten actief wilt zijn, gelden er strenge regels voor opleiding en examinering. Een broker/dealer is verplicht om meerdere examens (bijvoorbeeld de series 6 en 7) af te leggen. Vakbekwaamheid of deskundigheid is hier niet vrijwillig of vrijblijvend iedereen legt dezelfde uniforme en zware examens af. Haal je het examen niet dan is dit zichtbaar voor het publiek, via de BrokerCheck van FINRA. Consumenten kunnen dus altijd controleren of hun adviseur of broker/dealer wel zijn examens heeft gehaald. In Nederland is deze verplichting tot vakbekwaamheid veel minder streng omschreven. Pas sinds dit jaar ligt er een voorstel tot diplomaplicht voor financieel dienstverleners. Dit voorstel gaat echter (nog) niet in op de vakbekwaamheid van beleggingsadviseurs. Supermarkt Wall Street Het schap voor financiële producten op Wall Street is goed te vergelijken met het aanbod van een Amerikaanse supermarkt zoals WalMart. Het aanbod en de diversiteit 9 De minister van Financiën heeft recentelijk voorgesteld om een diplomaregister voor de adviseurs werkzaam bij financiële dienstverleners op te zetten. De uitwerking is echter op dit moment nog onbekend. Voor beleggingsadviseurs is er een privaat initiatief tot registratie het register van de stichting Dutch Securities Institute. Dit register is echter vrijwillig en heeft geen erkenning van de overheid. Voor het DSI- register: 10 Website FINRA Broker Check. 11 Dodd Frank heeft deze onderverdeling recent gewijzigd voorheen golden er andere benchmarks voor registratie bij de SEC of de statelijke toezichthouders. 12 Website SEC. Investment Advisor Public Disclosure 5

6 van financiële producten is enorm. In tegenstelling tot in Nederland worden deze producten niet alleen aan professionele partijen, maar juist ook aan gewone (retail) consumenten verkocht. Denk bijvoorbeeld aan complexe en risicovolle producten zoals Mortgage Backed Securities en Assett Backed Securities. Ondanks dat over deze producten bekend is dat ze een hoofdrol speelden in de financiële crisis, worden ze nog volop verkocht. Deze producten zijn voor consumenten lastig te doorgronden (ook voor een adviseur of toezichthouder) en vaak zeer risicovol. Daarnaast worden de in Nederland minder bekende producten zoals municipal bonds en money market funds volop verkocht. Deze producten golden als relatief risicovrij maar in de praktijk blijken ze echter veel minder zeker dan gedacht De Amerikaanse toezichthouders krijgen in toenemende mate meer zicht op de verkoop van de specifieke financiële producten en hun kenmerken. Zo heeft FINRA inmiddels beschikking over een almaar groeiende databank van producten - veel van deze data kopen zij van Bloomberg. Per product heeft zij zicht op bijvoorbeeld iedere trade, de issuer, de underwriter, de maturity, de duration. FINRA hoopt in de nabije toekomst risicovolle producten per onderneming in kaart te brengen. De invloed van Wall Street op de toezichthouder De toezichthouder houdt toezicht op het grote geld, maar dat kost ook wat. De wijze waarop de toezichthouders aan hun geld komen verschilt echter per organisatie. Een aantal toezichthouders krijgt geld van de ondernemingen waar ze toezicht op houdt. Zo betalen onder toezicht staande broker/dealers in de VS het gehele budget van de bijna één miljard dollar van FINRA. 15 De ondernemingen zijn member van de organisatie en ze betalen voor de diensten die FINRA levert, bijvoorbeeld het organiseren van seminars en het opstellen van nieuwsbrieven over nieuwe regelgeving. Ook in Nederland is financiering vanuit de markt niet vreemd; meer dan de helft van het budget van de AFM komt bijvoorbeeld direct van de ondernemingen waar zij toezicht ophoudt. 16 Het bijzondere aan het toezicht in de Verenigde Staten is echter dat niet alleen (een deel van) de financiering uit de markt komt, maar de financials maken ook deel uit van het bestuur van de toezichthouder. In het bestuur van FINRA zitten bijvoorbeeld afgevaardigden van Deutsche Bank, Knight Capital (bekend van de 400 miljoen dollar kostende megacrash in augustus 2012) en één van de grootste broker/dealers van het land, LPL Financial. Iedere beslissing over een nieuwe regel van FINRA wordt dus mede door de ondernemingen genomen. De achterliggende gedachte is ook hier dat banken en broker/dealers zelf het beste weten wat er in de markt speelt. Zij kennen de laatste snufjes en de nieuwste exotische producten en kunnen daardoor sneller reageren op nieuwe ontwikkelingen. De historie laat zien dat de invloed van de bankiers op een 13 Zelfs bekend belegger Warren Buffet heeft zich onlangs teruggetrokken uit municipal bonds. 14 Zie ook het commentaar van SEC- voorzitter Mary Schapiro over de risico s van money market funds Finra Year in Review and Annual Financial Report. 16 Zie het AFM Jaarverslag Daarnaast wordt in het regeerakkoord van het kabinet Rutte/Asscher gesteld dat de kosten van het toezicht door AFM en DNB vanaf 2015 wordt doorberekend aan de partijen die actief zijn op de financiële markten. Punt 82 uit het definitieve regeerakkoord. 6

7 aantal van de toezichthouders te groot is. In het dagelijks werk merk je dat niet; de financials staan niet letterlijk over de schouder van de toezichthouder mee te kijken. Maar als het aankomt op het maken van strategische keuzes en belangrijke beslissingen over bijvoorbeeld strengere regelgeving is de invloed van Wall Street wel degelijk duidelijk merkbaar. De politiek en de toezichthouder Naast de openlijke inmenging van financiële ondernemingen met de toezichthouder, bemoeit ook de Amerikaanse politiek zich met de toezichthouder op Wall Street. De toezichthouder kan in de praktijk niet onafhankelijk opereren van de politiek. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat de Amerikaanse president, met instemming en op advies van de Senaat, het bestuur van de eerdergenoemde SEC benoemd. Ook is door de politiek expliciet voorgeschreven dat maximaal de helft van het bestuur vanuit één politieke partij afkomstig mag zijn. Er bestaat geen enkele twijfel over wie Republikein en wie Democraat is en wat hun ideologische positie is in bepaalde vraagstukken. Zo is algemeen bekend dat de voorzitter van de SEC, Mary Schapiro, politieke ambities heeft binnen de Democratische partij. Ook komt het geregeld voor dat bestuurders elkaar via de media aanspreken op hun stemkeuze. Deze vorm van inmenging en specifieke politieke overtuiging vindt men in Nederland veel minder; de AFM en DNB kennen geen uitgesproken politieke benoemingen en de bestuurders beschuldigen elkaar niet openlijk in de media. 17 Maar ook hier geldt; de benoeming van het bestuur wordt uiteindelijk door de minister van Financiën gedaan. Conclusie De toezichthouders hebben in de aanloop en tijdens de financiële crisis veel steken laten vallen. 18 Dat was de harde conclusie van de Financial Crisis Inquiry Commission die in Amerika onderzoek deed naar de oorzaken van de crisis. Sindsdien zijn er talloze maatregelen genomen die een volgende crisis moeten voorkomen. De Dodd- Frank Act is de meest zichtbare maatregel - het duurt echter nog maanden, zo niet jaren voordat deze wet volledig geschreven is. Daarnaast lopen er talloze onderzoeken naar verschillende ondernemingen naar bijvoorbeeld de verkoop van risicovolle producten. Toch kent het Amerikaans toezicht zeker nog een aantal uitdagingen. De Amerikaanse toezichthouders zijn veel te veel gericht op de pure naleving van regels. Ze zouden er goed aan doen om meer strategisch te werk te gaan. Juist de combinatie van de hoeveelheid data en risk- based toezicht biedt mogelijkheden om de grote risico s eerder in kaart te brengen. Daarnaast wordt er tot nog toe weinig aan effectmeting gedaan binnen de toezichthouders. Tot slot is het van belang om de cultuur, en met name het gedrag, in de sector aan te pakken. Ondanks een aantal veranderingen op Wall Street, is er op het gebied van gedrag nog te veel sprake van business as usual. Zolang de 17 Toegegeven, Hans Hoogervorst was voorzitter van de AFM tussen 2007 en 2011 en was wel degelijk bekend als prominent VVD- lid. In de praktijk van zijn voorzitterschap van de AFM stond hij echter niet bekend als iemand die zijn partijlidmaatschap de boventoon liet voeren. 18 Het gehele, en zeer leesbare, rapport van de commissie, de Financial Crisis Inquiry Report, is te vinden op 7

8 toezichthouders zich niet meer richten op verandering van het gedrag, zal bijvoorbeeld de verkoop van te risicovolle producten niet afnemen. Kortom, voordat de waakhond op Wall Street echt zal kunnen doorbijten moet er nog veel gebeuren. Aanbevelingen voor Nederland Veel van de ontwikkelingen die plaatsvinden op Wall Street hebben gevolgen voor of hebben raakvlakken met het toezicht in Nederland. Of het nu gaat om producten die internationaal worden verkocht of schadelijk gedrag dat financials van elkaar kopiëren. Een belangrijk doel van mijn detachering bij de Amerikaanse toezichthouder FINRA was het in kaart brengen van enkele van deze ontwikkelingen. Gedurende mijn werkzaamheden bij toezichthouder FINRA en tijdens de vele gesprekken die ik hier gevoerd heb zijn er een aantal aspecten die opvallen. Op basis van mijn bevindingen heb ik hieronder een aantal aanbevelingen voor Nederlandse beleidsmakers en toezichthouders opgesteld Investeer in data Amerikaanse toezichthouders beschikken over een grote hoeveelheid gegevens en informatie over de financiële ondernemingen. Met een druk op de knop kunnen toezichthouders zien welke producten Goldman Sachs en LPL Financial verkopen, hoeveel procent van de omzet bij JP Morgan uit provisie komt, hoeveel 'slechte' adviseurs er bij Oppenheimer werken en zo verder. Deze data kan worden gebruikt bij het vroegtijdig in kaart brengen van risico s en ontwikkelingen in de markt. Nederlandse toezichthouders zouden er goed aan doen om meer en op structurele basis data te generen. Echter, dat moet op een slimme manier gebeuren ook hierbij geldt dat de risk- based strategie toegepast moet worden. 2. Houd complexe producten buiten de deur van de Nederlandse consument Eén van de meest opvallende aspecten van de Amerikaanse financiële markten is de verkoop van complexe producten (mortgage backed securities, assett backed securities, municipal bonds etc) aan gewone consumenten. Ondanks dat bekend is dat veel van deze producten te risicovol en ingewikkeld zijn blijft de verkoop doorgaan. Voor Nederland is het belang deze complexe producten buiten de deur van consumenten te houden. 3. Niet meer, maar betere regels Als de Verenigde Staten iets aantonen dan is dat, dat meer regels niet perse beter toezicht oplevert of transparantere financiële markten. De ervaring leert dat meer regels juist ook meer voer voor discussie oplevert en het ongewenste loopholes creëert. Bij het opstellen van nieuwe regelgeving moet dan ook goed gekeken worden naar het nut en de noodzaak van regels. Ook moet overlap met bijvoorbeeld Europese of internationale regelgeving worden voorkomen. 4. Verplichte uniforme examens voor financieel adviseurs 20 De eisen voor educatie en examinering zijn in de VS streng. Het wordt hier echter door werknemers en ondernemingen als een gegeven ervaren. Nederland zou er goed aan 19 De aanbevelingen zijn op persoonlijk titel geschreven en geven niet de officiële visie van de AFM weer. 20 Als hier gesproken wordt over financieel adviseurs dan wordt dat in brede zin bedoeld. 8

9 doen om hier ook strenger invulling aan te geven. In de huidige situatie zijn er nog te veel mensen werkzaam in de sector die onvoldoende opgeleid zijn. Voor financieel dienstverleners is er in Nederland nu een uniform systeem in de maak, maar het zou raadzaam zijn om dit ook voor andere financials zoals beleggingsadviseurs te doen. 5. Verplichte registratie van financieel adviseurs Wie is mijn adviseur eigenlijk? Veel consumenten zullen geen eenduidig antwoord op deze vraag kunnen vinden. Op dit moment is het in Nederland niet mogelijk om als consument op een centrale plek informatie over adviseurs op te vragen. Ook voor de toezichthouder is dit slechts in zeer beperkte mate mogelijk. Volledige transparantie over adviseurs zal een volgende crisis niet voorkomen, maar het gaat in deze sector om belangrijke en impactvolle beslissingen en consumenten hebben het recht op informatie over individuele adviseurs. Zeker nu ook individuen in toenemende mate aansprakelijk kunnen worden gesteld voor overtredingen, ligt een centraal registratiesysteem voor de hand. Investeer daarom ook in Nederland in een register voor adviseurs, naar voorbeeld van de BrokerCheck. 6. Investeer in uitwisseling van kennis met andere instellingen Financiële markten zijn bij uitstek internationaal van opzet. Het is daarom van belang dat toezichthouders en beleidsmakers op de hoogte zijn van elkaars werkzaamheden en ontwikkelingen. Mijn detachering bij FINRA heeft bijvoorbeeld waardevolle inzichten opgeleverd voor het toezicht in Nederland. Op dit moment is deze uitwisseling van kennis en werknemers nog te beperkt. Nederlandse beleidsmakers en toezichthouders zouden er goed aan doen om dit meer te stimuleren en initiëren. 9

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST NIBE-SVV 1. Een beleggingsonderneming overtreedt meerdere regels uit de Wet op het financieel toezicht (Wft). Hieronder volgen twee beweringen over

Nadere informatie

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR NIBE-SVV 1. Op welke wijze is te zien of een financieel adviseur professioneel handelt? A. Hij opereert dan onbaatzuchtig en deskundig. B. Hij behaalt

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

VNAB Event: Wet en regelgeving

VNAB Event: Wet en regelgeving VNAB Event: Wet en regelgeving 23 april 2015 Egbert Gerritsen Manager toezicht banken en verzekeraars Onderwerpen Hoe houdt de AFM toezicht en wat betekent dat voor de zakelijke markt? Klantbelang centraal

Nadere informatie

MiFID II. Hans Wolters, AFM. Norton Rose Fulbright seminar MiFID II Amsterdam, 17 April 2014

MiFID II. Hans Wolters, AFM. Norton Rose Fulbright seminar MiFID II Amsterdam, 17 April 2014 MiFID II Hans Wolters, AFM Norton Rose Fulbright seminar MiFID II Amsterdam, 17 April 2014 Overzicht 1. Aanleiding MIFID II 2. Proces besluitvorming 3. Wat zijn de belangrijkste veranderingen? 4. Level

Nadere informatie

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Beste relatie, Hierbij ontvangt u de digitale nieuwsbrief van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Deze speciale nieuwsbrief over personentoetsingen is opgesteld

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Na de crisis: de wraak van de toezichthouders of verstandig prudentieel beleid? Sweder van Wijnbergen

Na de crisis: de wraak van de toezichthouders of verstandig prudentieel beleid? Sweder van Wijnbergen Na de crisis: de wraak van de toezichthouders of verstandig prudentieel beleid? Sweder van Wijnbergen Na de crisis Toezichthouders hebben evident de build up of fragility in het financieel systeem voor

Nadere informatie

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen WMP heeft zowel de UN PRI als de UN Global Compact getekend Wealth Management Partners is actief als vermogensbeheerder en vermogensregiseur (investment

Nadere informatie

Relatie Financieel Adviseur - Klant

Relatie Financieel Adviseur - Klant Relatie Financieel Adviseur - Klant Dr Anita Vlam 28 maart 2012 Inhoud: Voorbeelden Het onderzoek Rentes Leningen Financieel Advies Expertise Tevreden met relatie Relatie adviseur en consument Aanbevelingen

Nadere informatie

Het speelveld van de Chief Commercial Officer

Het speelveld van de Chief Commercial Officer Het speelveld van de Chief Commercial Officer Omgaan met dilemma s Stephan Linnenbank 28 november 2008 Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Hoe kunt u ons bereiken? De adresgegevens van ons kantoor zijn als volgt: Pagina 1 van 5. Pensioenen Sparen Beleggen Verzekeringen

Dienstenwijzer. Hoe kunt u ons bereiken? De adresgegevens van ons kantoor zijn als volgt: Pagina 1 van 5. Pensioenen Sparen Beleggen Verzekeringen Dienstenwijzer Informatie over onze dienstverlening Op grond van de Wet financiële dienstverlening zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie

Nadere informatie

De fiscaal vriendelijke en flexibele uitkering voor nu en later Eén van de drie Fiscale Vermogens Oplossingen van ABN AMRO

De fiscaal vriendelijke en flexibele uitkering voor nu en later Eén van de drie Fiscale Vermogens Oplossingen van ABN AMRO ABN AMRO Leefrente De fiscaal vriendelijke en flexibele uitkering voor nu en later Eén van de drie Fiscale Vermogens Oplossingen van ABN AMRO ABN AMRO Leefrente De fiscaal vriendelijke en flexibele uitkering

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1 Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven 24 september 2013 1 1 1 Inhoud Alternatieve vormen van financiering Een Europese Private Placement? Financiering van NPEX Contact: Victor Meijer (victor.meijer@nibc.com)

Nadere informatie

Toekomstvast volmachtmodel vanuit klantbelang

Toekomstvast volmachtmodel vanuit klantbelang Toekomstvast volmachtmodel vanuit klantbelang ACIS- Seminar: Actualiteiten in verzekeringsvolmachten Maartje Verhoog Manager Domein Klantbelang Centraal Agenda 1. Verleden Historie Unieke posige 2. Heden

Nadere informatie

Beleid Regulering Eerlijke Bekendmaking

Beleid Regulering Eerlijke Bekendmaking Beleid Regulering Eerlijke Bekendmaking Crawford & Company (het "Bedrijf") wil tijdige en geloofwaardige informatie bieden ten aanzien van het Bedrijf en haar aandelen in overeenstemming met alle geldende

Nadere informatie

Veranderingen doorgevoerd, verwachtingen waargemaakt

Veranderingen doorgevoerd, verwachtingen waargemaakt Veranderingen doorgevoerd, verwachtingen waargemaakt evaluatieonderzoek naar de werkwijze en de resultaten van de acquisitie door het WFIA 8 mei 2008 Onno Ponfoort Luddo Oh Martin Schulz Klaas de Gier

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2013

Nieuwsbrief oktober 2013 Nieuwsbrief oktober 2013 Onderwerpen in deze nieuwsbrief: Laatste bijeenkomst 2013 Kosten toezicht Geassocieerd lidmaatschap De DSI periodieke toets, registratie, MiFID en de Wft vakbekwaamheidseisen Provisieverbod

Nadere informatie

Belangen: Democraten versus Republikeinen

Belangen: Democraten versus Republikeinen Belangen: Democraten versus Republikeinen Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen lezen de tekst en proberen daarna met de opgedane kennis het standpunt te bepalen van de Democratische en de Republikeinse

Nadere informatie

Over reputatie van verzekeraars Jan van Rijckevorsel Amsterdam School of Economics & ACIS

Over reputatie van verzekeraars Jan van Rijckevorsel Amsterdam School of Economics & ACIS Over reputatie van verzekeraars Jan van Rijckevorsel Amsterdam School of Economics & ACIS Jan van Rijckevorsel Maart 2010 1 Definities Jan van Rijckevorsel Maart 2010 2 Reputatie Reputatie is de goede

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

De pensioenmarkt in 2020 26 januari 2012

De pensioenmarkt in 2020 26 januari 2012 De pensioenmarkt in 2020 26 januari 2012 RM stephan@makingstrategywork.nl +31 (0)6 23 598 223 @slinnenb Atos Consulting Making Strategy Work Logica Business Consulting Partner Financial Services Scenario

Nadere informatie

Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy

Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy Be prepared for the future Herman Huidink & Hans de Jong TCF / TRM Basics (I) Werkstromen Tax Tax risk management & control Tax reporting & compliance

Nadere informatie

No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015

No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015 ... No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015 Bij Kabinetsmissive van 9 juli 2015, no.2015001243, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van

Nadere informatie

b. de soorten icbe s en beleggingsinstellingen die de beheerder van een icbe beheert of voornemens is te beheren.

b. de soorten icbe s en beleggingsinstellingen die de beheerder van een icbe beheert of voornemens is te beheren. Registratiedocument I Gegevens over de werkzaamheden van NN Investment Partners B.V. (de beheerder van een icbe) De werkzaamheden van de beheerder van een icbe, te onderscheiden in: a. de activiteiten

Nadere informatie

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft Aanbieders van financiële producten Datum 16 januari 2012 Pagina 1 van 5 Betreft Ketenbeheersing Geachte heer, mevrouw, In 2010 en 2011 heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de ketenbeheersing van

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

Boeren in conflictgebied Palestina

Boeren in conflictgebied Palestina Boeren in conflictgebied Palestina Presentatie door Johan Feitsma en Henk Kusters Wat willen en kunnen ze? Verdienen ze onze steun? Kan de PFU die bieden? Worden onze middelen effectief besteed? Hoe bereiken

Nadere informatie

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5 Inleiding Maarten Gelderman voor seminar "Zeven toezichttips om je instelling compliant te laten zijn" voor de sector betaalinstellingen van woensdag 9 september 2015 1 Toezicht nationale instellingen

Nadere informatie

Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf?

Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf? Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf? 1 Doel van vandaag Ik heb een duidelijk beeld van welke typen financiering er zijn voor het MKB en hoe ik tot de juiste financiering voor mijn bedrijf

Nadere informatie

De eerste transatlantische beurzengroep ter wereld: nyse Euronext

De eerste transatlantische beurzengroep ter wereld: nyse Euronext De eerste transatlantische beurzengroep ter wereld: nyse De beurzengroep vormt een belangrijk onderdeel van de financiële infrastructuur. Door de fusie met New York Stock Exchange (NYSE) ontstaat de eerste

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Rabobank Graafschap-Midden

Rabobank Graafschap-Midden Rabobank Graafschap-Midden Geen gouden kranen. Wel gekleurde banken. Rabobank Graafschap-Midden kiest voor Gispen. Als één woord typerend voor de Achterhoek is, is dat waarschijnlijk nuchterheid. Tijdens

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

financieel paspoort ADMINISTRATIE BELASTINGADVIES HYPOTHEEKADVIES PENSIOENADVIES VERZEKERINGEN GELDZAKEN

financieel paspoort ADMINISTRATIE BELASTINGADVIES HYPOTHEEKADVIES PENSIOENADVIES VERZEKERINGEN GELDZAKEN financieel paspoort ADMINISTRATIE BELASTINGADVIES HYPOTHEEKADVIES PENSIOENADVIES VERZEKERINGEN GELDZAKEN CICIRRUS - FINANCIËLE DIENSTEN Waarom een financieel paspoort? Je hebt toch ook maar één reispaspoort,

Nadere informatie

Welkom bij de Lezing: Wegpoetsen van de indianenverhalen over de Wfd/Wft

Welkom bij de Lezing: Wegpoetsen van de indianenverhalen over de Wfd/Wft Welkom bij de Lezing: Wegpoetsen van de indianenverhalen over de Wfd/Wft Verzorgd door: Anita Hol-Bubeck Free-lance assurantiedocent en auteur. Aan de orde komt: Van Wfd naar Wft Deskundigheid Zorgplicht

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Directie Financiële Markten Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag

Nadere informatie

Enthousiasme zorgt voor meer omzet

Enthousiasme zorgt voor meer omzet Enthousiasme zorgt voor meer omzet Vinden nieuwe klanten de weg naar uw organisatie? U biedt een goed product tegen een goede prijs en toch lijkt het steeds lastiger om u te onderscheiden van uw concurrenten.

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

VOORSTEL VAN WET. Artikel 1

VOORSTEL VAN WET. Artikel 1 Opmerking Onderstaande concept wettekst is bedoeld voor de informele consultatieronde van het Wetsvoorstel Aanpak Misstanden Incassodienstverlening die loopt tot 1 september 2016. Deze informele consultatie

Nadere informatie

Bankieren met de menselijke maat. Jaarverslag 2015

Bankieren met de menselijke maat. Jaarverslag 2015 Bankieren met de menselijke maat Jaarverslag 2015 SNS Bank N.V. Jaarverslag 2015 > Verslag van de Directie 39 4.2 ONTWIKKELINGEN WET- EN REGELGEVING De wet- en regelgeving voor zowel prudentiële regels

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Monuta Adviesinstructie uitvaartverzekering

Monuta Adviesinstructie uitvaartverzekering Monuta Adviesinstructie uitvaartverzekering Inleiding De adviseur die zich bezighoudt met advisering over uitvaartverzekeringen, is verplicht een passend advies te geven. De adviseur dient er altijd voor

Nadere informatie

ABN AMRO Hypotheek Aflossing uit Vermogen. Eenvoudig vermogen opbouwen voor de aflossing van uw hypotheek

ABN AMRO Hypotheek Aflossing uit Vermogen. Eenvoudig vermogen opbouwen voor de aflossing van uw hypotheek ABN AMRO Hypotheek Aflossing uit Vermogen Eenvoudig vermogen opbouwen voor de aflossing van uw hypotheek ABN AMRO Hypotheek Aflossing uit Vermogen Eenvoudig én lage kosten Met de ABN AMRO Hypotheek Aflossing

Nadere informatie

De Autoriteit Financiële Markten, Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht;

De Autoriteit Financiële Markten, Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht; Tijdelijke Regeling Inzake Melding van Short Posities Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht; Besluit: Definities Artikel 1 1. In deze regeling wordt, in afwijking van artikel

Nadere informatie

Themadag Europa. Europa hoe werkt het? 30/11/2011. Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie

Themadag Europa. Europa hoe werkt het? 30/11/2011. Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie Themadag Europa Europa hoe werkt het? 30/11/2011 Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie 2 Inhoud Europese Instellingen Europees Parlement Europese Raad Raad van de Europese

Nadere informatie

ABN AMRO Profielfondsen voor wie beleggen eenvoudig wil houden

ABN AMRO Profielfondsen voor wie beleggen eenvoudig wil houden ABN AMRO Profielfondsen voor wie beleggen eenvoudig wil houden Op eenvoudige wijze beleggen Altijd volgens uw risicoprofiel Actief beheer door experts ABN AMRO Profielfondsen voor wie beleggen eenvoudig

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Hoe banken politiek maken

Hoe banken politiek maken Artikel op basis van BankWijzer onderzoek / Martina Schwab, FairFin / December 2015 Hoe banken politiek maken Wat is lobbyen en hoe actief zijn banken in België hiermee bezig? BankWijzer zoomt in op de

Nadere informatie

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Personeelsgesprekken Het personeelsgesprek (ook wel functioneringsgesprek) is een belangrijk instrument dat ingezet kan worden voor een heldere arbeidsverhouding

Nadere informatie

Juli 2014. Phonak Hoor Protectie Plan

Juli 2014. Phonak Hoor Protectie Plan Juli 2014 Phonak Hoor Protectie Plan Solo-apparatuur is zowel klein als waardevol en wordt altijd meegedragen. Het risico van beschadiging, diefstal of verlies is daarom groot. Het Hoor Protectie Plan

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Gemiddelden

Nadere informatie

KENNISGEVING VAN CLEARINGOVEREENKOMST VOOR CLIËNTEN VAN CAESAR CAPITAL B.V. EN INTERACTIVE BROKERS (U.K.) LIMITED

KENNISGEVING VAN CLEARINGOVEREENKOMST VOOR CLIËNTEN VAN CAESAR CAPITAL B.V. EN INTERACTIVE BROKERS (U.K.) LIMITED KENNISGEVING VAN CLEARINGOVEREENKOMST VOOR CLIËNTEN VAN CAESAR CAPITAL B.V. EN INTERACTIVE BROKERS (U.K.) LIMITED Dit document is een Nederlandse vertaling van het Engelstalige document Notice of clearing

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

CONVENANT. De Stichting Autoriteit Financiële Markten (hierna: AFM) en

CONVENANT. De Stichting Autoriteit Financiële Markten (hierna: AFM) en CONVENANT Inzake de samenwerking tussen de Stichting Autoriteit Financiële Markten en de Stichting Dutch Securities Institute ter bevordering van het integriteittoezicht en de handhaving van de deskundigheid

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

mr. Niels Mourits directeur FIDIN Vereniging g voor Pensioenrecht Utrecht, 8 juni 2010

mr. Niels Mourits directeur FIDIN Vereniging g voor Pensioenrecht Utrecht, 8 juni 2010 DE PENSIOENADVISEUR ONDERSCHAT mr. Niels Mourits directeur FIDIN Vereniging g voor Pensioenrecht Utrecht, 8 juni 2010 Federatie Intermediaire Dienstverlening in Nederland (FIDIN) Cluster Pensioen - beoordelen

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Profielfonds Beleggen voor wie beleggen eenvoudig wil houden

Profielfonds Beleggen voor wie beleggen eenvoudig wil houden Profielfonds Beleggen voor wie beleggen eenvoudig wil houden Op eenvoudige wijze beleggen Altijd volgens uw risicoprofiel Actief beheer door experts Mei 2015 Ik wil profiteren van de mogelijkheden van

Nadere informatie

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Effectief campagne voeren Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Wat ga ik vandaag vertellen Voorstel ronde Naam Actiegroep Ervaring met campagne voeren/omgaan met de media

Nadere informatie

Social Media in de Tuinbouw. Social media in de Tuinbouw

Social Media in de Tuinbouw. Social media in de Tuinbouw Social media in de Tuinbouw Inleiding: Dit onderzoek is uitgevoerd door Jan-Peter Steetskamp, in opdracht van Mariëlle van Leeuwen, zelfstandig professional op het gebied van marketing en online communicatie

Nadere informatie

De voordelige en flexibele uitkering voor later Eén van de drie Fiscale Vermogens Oplossingen van ABN AMRO

De voordelige en flexibele uitkering voor later Eén van de drie Fiscale Vermogens Oplossingen van ABN AMRO ABN AMRO Uitgestelde Hypotheek Aflossing De voordelige en flexibele uitkering voor later Eén van de drie Fiscale Vermogens Oplossingen van ABN AMRO ABN AMRO Uitgestelde Hypotheek Aflossing Lage kosten,

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen 1 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Vaststelling reglement 3 Artikel 3 Taak van de auditcommissie 3 Artikel 4 Samenstelling, deskundigheid

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Van Eekhout & Partners Financieel Adviseurs

Dienstverleningsdocument Van Eekhout & Partners Financieel Adviseurs Dienstverleningsdocument Van Eekhout & Partners Financieel Adviseurs Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële) overeenkomst/opdracht

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

ABN AMRO Profielfondsen voor wie beleggen eenvoudig wil houden

ABN AMRO Profielfondsen voor wie beleggen eenvoudig wil houden ABN AMRO Profielfondsen voor wie beleggen eenvoudig wil houden Op eenvoudige wijze beleggen Altijd in lijn met uw risicoprofiel Actief beheer door experts 2 < De Profielfondsen van ABN AMRO > 3 U wilt

Nadere informatie

MODEL ALL FINANCE BV. Checklist Administratieve Organisatie en Interne Controle AO/IC

MODEL ALL FINANCE BV. Checklist Administratieve Organisatie en Interne Controle AO/IC MODEL ALL FINANCE BV Checklist Administratieve Organisatie en Interne Controle AO/IC WET OP HET FINANCIEEL TOEZICHT Versie 1: 8 maart 2012 1 INHOUDSOPGAVE Checklist administratieve organisatie en interne

Nadere informatie

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB.

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Speech Joanne Kellermann Pensioenseminar 2014 Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Voor mij is dit een bijzonder moment:

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Van As Financieel Advies Bovenbuurtweg 27 6717 XA EDE Telefoon: 088-0205999 Mobiel: 06-51954659 E-mail: info@vanasadvies.

Dienstenwijzer. Van As Financieel Advies Bovenbuurtweg 27 6717 XA EDE Telefoon: 088-0205999 Mobiel: 06-51954659 E-mail: info@vanasadvies. Dienstenwijzer Dienstenwijzer Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst onderstaande informatie te verstrekken. Wij vinden het

Nadere informatie

FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV

FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV INLEIDING Doel Hof Hoorneman Fund Management NV wenst de DUFAS Principles of Fund Governance na te leven. De onderhavige code heeft tot doel de

Nadere informatie

Autoriteit Financiële Markten. financiële markten. transparante. eerlijke en. bevordert. De AFM

Autoriteit Financiële Markten. financiële markten. transparante. eerlijke en. bevordert. De AFM Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten Voor woord In deze brochure maakt u kennis met de Autoriteit Financiële Markten (AFM): wat doen we, waarom doen

Nadere informatie

Delta Lloyd beoogt afronding van juridisch geschil met DNB

Delta Lloyd beoogt afronding van juridisch geschil met DNB Persbericht Amsterdam, 3 augustus 2015 Delta Lloyd beoogt afronding van juridisch geschil met DNB DNB boete aan Delta Lloyd Leven bepaald op 22.680.000 Delta Lloyd respecteert het vonnis van de rechtbank

Nadere informatie

Premium Special Report

Premium Special Report Premium Special Report The Leading Authority on Value Research 15 Juni 2010 Hoog dividend als alternatief voor obligaties De grote problemen die zijn ontstaan bij de banken tijdens de kredietcrisis, scheppen

Nadere informatie

Meldplicht(en) financiële ondernemingen

Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meer dan alleen! augustus 2013 Meldplicht(en) financiële ondernemingen 1 Inleiding De Wet op het financieel toezicht (Wft) is een zeer brede wet waarin regels zijn

Nadere informatie

Uitvoering Plan van aanpak cultuurverandering toezicht DNB

Uitvoering Plan van aanpak cultuurverandering toezicht DNB VAN ANALYSE NAAR ACTIE Uitvoering Plan van aanpak cultuurverandering toezicht DNB 1 Inleiding Dit document geeft de stand van zaken weer met betrekking tot de uitvoering van het in augustus 2010 gepubliceerde

Nadere informatie

Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance

Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance Bijdrage van Ruud de Hollander, hoofd Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen, tijdens het jaarseminar Verbond van Verzekeraars Compliance

Nadere informatie

StartReady Partnership. Detailed Portfolio overview

StartReady Partnership. Detailed Portfolio overview StartReady Partnership Detailed Portfolio overview Microsoft Based Communications Organisatie in 2007 opgericht door twee voormalige Microsoft medewerkers Specialist in Unified Communications: Microsoft

Nadere informatie

Opening seminar 2015 door voorzitter Elly Blanksma

Opening seminar 2015 door voorzitter Elly Blanksma Opening seminar 2015 door voorzitter Elly Blanksma Geachte aanwezigen, Hartelijk welkom op ons jaarlijkse seminar Klantgericht Verzekeren. Het Keurmerk viert zijn eerste lustrum. Vijf jaar Keurmerk is

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat Beleggingsfondsen zijn vergelijkbaar met vaten waarin het vermogen van vele beleggers wordt beheerd met als doel een goed rendement te behalen. Afhankelijk van de organisatie van het fonds wordt het vermogen

Nadere informatie

Nieuwe Eisen Vakbekwaamheid Verbond van Verzekeraars, 19 november 2013

Nieuwe Eisen Vakbekwaamheid Verbond van Verzekeraars, 19 november 2013 Nieuwe Eisen Vakbekwaamheid Verbond van Verzekeraars, 19 november 2013 Joris Blaauw Elisabeth Bootsma Agenda 1. Het huidige bouwwerk en aanleiding wijziging 2. Belangrijkste wijzigingen 3. Diplomaplicht

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Graanprijzen zijn aan het crashen!

INVINCO BENELUX. Graanprijzen zijn aan het crashen! Graanprijzen zijn aan het crashen! 2 BELEGGERS OPGELET! Sommige markten zijn uitstekend voorspelbaar. Bedenk maar wat er gebeurt als het aanbod de vraag fors gaat overschrijden. Die voorspelbaarheid maakt

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht)

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) I Gegevens betreffende de werkzaamheden van de beheerder RFM Regulated Fund Management

Nadere informatie

Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk

Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk Hoe kan een Nederlandse startende ondernemer met een modelabel zijn intellectuele eigendom zo goed mogelijk beschermen?

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

Een heldere kijk op uw Financiën

Een heldere kijk op uw Financiën Een heldere kijk op uw Financiën Een heldere kijk op uw Financiën Uw financiën op orde, met altijd en overal inzicht en overzicht. Het kán in uw eigen virtuele MijnKluis van TotalTransparency. Voor een

Nadere informatie

Onafhankelijk kwaliteitsadvies. Financiële planning, Pensioen / Hypotheek advies & Vermogensbegeleiding

Onafhankelijk kwaliteitsadvies. Financiële planning, Pensioen / Hypotheek advies & Vermogensbegeleiding op het gebied van: Financiële planning, Pensioen / Hypotheek advies & Vermogensbegeleiding Register Masters Financial Planning & Certified Financial Planner Financiële Planning, Pensioen en Vermogensbegeleiding.?

Nadere informatie

Realiseer betere valutakoersen bij uw eigen bank!

Realiseer betere valutakoersen bij uw eigen bank! Strategic Finance Solutions Interest Rate Risk Management Currency Risk Management Februari 2014 ICC White Paper Bedrijven die valutatransacties doen in de contante ( spot ) markt krijgen op het moment

Nadere informatie