Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht"

Transcriptie

1 Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht Als hoogleraar Publieke Innovatie aan de Universiteit Utrecht onderzoekt Albert Meijer vernieuwing in de publieke sector. Open Overheid en Open Data maken deel uit van zijn onderzoeksterrein. Een gesprek over de doorzichtige overheid, de complexe dynamiek rond Open Data en een nieuw Europees project rond krimp in Groningen. Op welke manier speelt Open Overheid een rol in jouw werk? Eigenlijk ben ik al heel lang met Open Overheid bezig. Mijn proefschrift uit 2002 gaat over Open Overheid, maar toen werd dit nog niet zo genoemd. Ik sprak destijds over de doorzichtige overheid. Ik deed onderzoek in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Rijksarchiefdienst naar het geheugen van de overheid. Dat was in de tijd van de millenniumbug. Toen was er grote angst dat al die digitale informatie niet betrouwbaar zou blijken of niet meer toegankelijk, of dat je met grote floppy s zat, waarmee je nergens meer terecht zou kunnen. Er was een grote angst dat het geheugen van de overheid niet betrouwbaar zou blijken te zijn. Dat heb ik toen onderzocht. Wat is de uitkomst van het onderzoek? Het punt dat ik maak is dat de overheid transparanter aan het worden is. In de zin dat er veel meer informatie is en dat de informatie makkelijker terug te vinden is. Het proefschrift ging vooral over openheid richting formele controleurs zoals de Rekenkamer en Parlementaire Enquête Commissies. In de jaren daarna ben ik meer gaan kijken naar transparantie richting burgers. Ik heb een boek geschreven, Vreemde ogen dwingen, en dat gaat over wat er gebeurt als publieke organisaties open worden in de zin dat er allerlei informatie over prestaties op websites wordt vermeld. Open Overheid gaat zowel over participatie als informatie. Dat maakt het interessant Welke ontwikkelingen heb jij door de jaren heen gezien? Enerzijds is er een blijvende aandacht voor openheid. Je ziet dat het thema steeds anders genoemd wordt. In de tijd van mijn proefschrift noemde ik het de doorzichtige overheid, toen ging het een tijd over transparantie en dan zie je vanaf 2008 het thema Open Overheid

2 opkomen. Dat sluit, volgens mij, heel sterk aan bij al die dingen die ik daarvoor had gedaan en dus ben ik daar gewoon mee doorgegaan. Anderzijds zie je wel een verandering. Wat bij Open Overheid voor mij de belangrijkste toevoeging is, is dat transparantie vooral over informatieverstrekking gaat. Open Overheid gaat zowel over participatie als informatie. Dat maakt het interessant. Door de jaren heen heb je verschillende onderzoeken gedaan. Wat zijn onderzoeksresultaten die je het meest hebben verrast door de jaren heen? Wat me bij het proefschrift het meeste verraste is dat er zich geen problemen voordeden, terwijl het heel aannemelijk leek dat er problemen zouden zijn met de betrouwbaarheid van data, of de toegankelijkheid van de data. Om dergelijke verrassende uitkomsten te begrijpen moet je informatie zien als een natuurlijk systeem en niet als een rationeel systeem. Wat ik daarmee bedoel is dat we heel erg de neiging hebben om als het over Open Data gaat, het alleen maar te hebben over die specifieke data die op een website staan. Maar als je kijkt naar hoe mensen met informatie omgaan, bijvoorbeeld met het kiezen van een school of bij het bepalen op wie ze moeten stemmen of bij het inspreken in een bestemmingsplan, dan gebruiken ze altijd allerlei heel verschillende soorten informatie. Er bestaan altijd allerlei verschillende informatiesystemen naast elkaar. De interacties in het gebruik van deze systemen leiden vaak tot verrassende uitkomsten. Maakt dat het ook ingewikkeld om het effect van Open Data te onderzoeken? Ja, je ziet eigenlijk veel complexere relaties om die informatie, ook bij schoolkeuze waar ik onderzoek naar gedaan heb. Het is niet zozeer dat die prestatiesites op internet niets doen, ze zijn wel van belang, maar je moet ze begrijpen binnen een ecosysteem. Het is niet betekenisloos, maar je kunt het niet goed begrijpen zonder de dynamiek eromheen. Het verrassende was dus dat de dynamiek van sociale systemen veel groter is dan je denkt. Het boekje heb ik Vreemde ogen dwingen genoemd. Ik dacht de informatie gebruikt zou worden door mensen van buitenaf die een school willen kiezen, of een ziekenhuis, of een restaurant waar ze gaan eten. Maar dat gebeurt eigenlijk heel weinig. Tegelijkertijd zie je dat de organisaties waarover het gaat, wel de neiging hebben om zich aan te passen aan het feit dat die informatie openbaar wordt gemaakt. Vreemde ogen dwingen. De informatie wordt dus niet zozeer door de buitenwereld gebruikt, maar toch heeft die invloed. Dat is voor Open Data denk ik van heel groot belang. Want er is natuurlijk heel veel discussie over

3 het beperkte gebruik van Open Data. Dat wordt dan gepresenteerd als een mislukking, maar dat onderzoek laat duidelijk zien dat beperkt gebruik niet hetzelfde betekent als een mislukking. Het kan best zo zijn dat de informatie nauwelijks wordt gebruikt, maar toch de gewenste resultaten oplevert. Het kan best zo zijn dat de informatie nauwelijks wordt gebruikt, maar toch de gewenste resultaten oplevert Er is bij sommige overheidsorganisaties desillusie wat betreft Open Data: stellen we zoveel data beschikbaar, gebeurt er niets. Wat is jouw advies voor die organisaties? Mijn advies is, kijk vooral wat er rondom die data gebeurt. Bij het genoemde voorbeeld van de scholen is dan de conclusie: dat is geen mislukking omdat het wel directe invloed heeft op hoe die scholen, of bijvoorbeeld ziekenhuizen, reageren. Maar voor de gemeenten zou ik eigenlijk iets anders zeggen. Kijk naar welke data daadwerkelijk kunnen helpen een bepaald probleem op te lossen. Dan kun je zeggen: dat kunnen we niet allemaal voorzien, dus we brengen alle data naar buiten, want de overheid kan helemaal niet bedenken welke data allemaal van belang kunnen zijn. Dat kan zo zijn, dan heb je een ongerichte benadering. Bij zo n ongerichte benadering moet je dus accepteren dat er misschien tijden niets gebeurt, of dat er misschien iets heel kleins gebeurt wat wel impact heeft. Daar tegenover zou je een meer gerichte benadering kunnen zetten. Dat is wat we met het Europese project ROUTE-TO-PA in Groningen willen doen. Mijn idee is dat we succes meer actief moeten gaan creëren. Overheidsorganisaties in samenwerking met onderzoekers en andere betrokkenen. Ik vind de redenering van het spontane succes niet sterk. Mijn idee is dat we succes meer actief moeten gaan creëren. Ik vind de redenering van het spontane succes niet sterk Bij een gerichte benadering is wel de vraag op basis waarvan je bepaalt wat open is en wat niet en wie dat bepaalt. Dat is een vraag die vaak naar voren komt. Herken je dat? Ja, dat is een machtsvraag. Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht, maar macht heeft ook een bepaalde rol. Het moet niet zo zijn dat we alle corridoren van macht maar moeten openbreken. Er moet wel onderhandeld kunnen worden. Uiteindelijk is toch de vraag, wanneer het over Open Overheid gaat: wat vinden wij passen bij een

4 democratische overheid in deze samenleving? Daar is geen absoluut antwoord op te geven. Dat is een contextuele vraag die afhangt van wat we met elkaar wenselijk vinden. Heel lang was de redenering: gesloten tenzij er echt reden is om het open te maken. Heel veel overheidsorganisaties houden, denk ik, niet per se zaken achter omdat ze niet willen dat we het weten. Het is veel meer de houding: we houden in principe alles voor ons, tenzij het naar buiten mag. En dat past denk ik niet meer in een netwerksamenleving waar heel veel hoogopgeleide mensen zijn. Daar past een andere omgang met alle informatie bij. In die zin is dat aan het veranderen. Maar tot hoe ver en wanneer, dat verschuift continue. Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht Wat gaat er in Groningen gebeuren voor het Europese project? Daar gaan we goed met bepaalde groepen in de omgeving kijken welke datasets relevant kunnen zijn, gekoppeld aan een bepaald probleem. Wat we willen doen met het project is rondom de krimp in Groningen kijken welk deel van het probleem valt op te lossen met Open Data. Die problemen moeten bescheiden zijn, want heel veel problemen hebben niet te maken met een gebrek aan Open Data, maar met een tekort aan geld of met belangentegenstellingen. Dan kun je met Open Data niet zoveel doen. Maar als er problemen zijn die te maken hebben met een tekort aan informatie, en waar informatie bij kan dragen aan het creëren van nieuwe samenwerkingsverbanden, dan kan het wel een bijdrage leveren. Vervolgens gaan we veel actiever rondom die data proberen om samenwerkingsverbanden van individuen, van organisaties, van allerlei verschillende soorten mensen te creëren zodat er leerprocessen rondom die data kunnen plaatsvinden. Dat is wat we in het Europees Project aan het doen zijn. Wat houdt dat Europese Project ROUTE-TO-PA precies in? Het Europees Project gaat over een aantal dingen: transparantie, data die makkelijk te vinden, toegankelijk en in het juiste format beschikbaar is. Daarvoor ontwikkelen we een Transparency enhancement tool, een instrument om de transparantie te vergroten. Dat gaan we ontwikkelen. Daarnaast komt er een online platform voor Open Data. We willen dus eigenlijk rondom die Open Data een omgeving creëren waar burgers, geïnteresseerden, ambtenaren, belangengroepen en journalisten met elkaar ook kunnen gaan samenwerken rondom die Open Data. En dat moeten we zien, dat is een voorstel. Het kan zijn dat daar weinig uitkomt, dat het alleen onder bepaalde condities werkt, dat

5 moeten we uitzoeken. En in die zin is het ook een onderzoekstraject. Maar ik geloof wel dat het de volgende fase is, dat je een koppeling moet maken tussen Open Data en maatschappelijke leerprocessen. Dat dat de volgende stap is die we moeten maken. Bij mij gaat het steeds om: wat draagt het bij aan het oplossen van maatschappelijke problemen. Waar zit de winst? Een app is wat mij betreft een middel, een vertaling daarvan, maar kan nooit het eindresultaat zijn. Waarom is het wat jou betreft nodig om die stap te maken? Ik heb een probleem met de redenering van het appje. Wat doet een appje nou? Het appje op zich vind ik helemaal geen resultaat. Een app als Toiletfinder wordt vaak als voorbeeld genoemd. Ik zou uiteindelijk wel willen weten, hoeveel mensen worden er nou echt mee geholpen en hoeveel mensen gaan daardoor makkelijker winkelen in Amsterdam, terwijl ze dat voorheen niet zouden doen omdat ze bang zouden zijn dat ze in een keer nodig naar het toilet zouden moeten en ze weten niet waar het toilet is. Bij mij gaat het steeds om: wat draagt het bij aan het oplossen van maatschappelijke problemen. Waar zit de winst? Een app is wat mij betreft een middel, een vertaling daarvan, maar kan nooit het eindresultaat zijn. Worden toepassingen gebruikt en wat is het resultaat, dat is een volgende vraag. Soms zijn er verstopte effecten, of is het lastig te zien. Dat maakt het moeilijk om die effectmeting te maken. Wat zie jij als een volgende stap of een kans op dit gebied? Waar zou de overheid op in moeten zetten? Actieve samenwerking met verschillende groepen om te kijken welke Open Data op welke manier gebruikt kunnen worden om meerwaarde te creëren. Als je zo n maatschappelijk leerproces wilt organiseren, dan moet je investeren in samenwerkingen, in opbouw van de organisatie. Dan gebeurt eigenlijk om die technologie heen veel meer. En het risico is, als je wat slimme nerds een appje laat maken, dat die appjes een paar keer worden gebruikt en dan niet meer. Het gaat ook om het organiseren van het gebruik van zo n technologie, zeker als het gaat om het aanpakken van lastige problemen.

6 Wat zijn de grootste uitdagingen die je in Groningen voorziet? Want daar krijg je met dezelfde kwesties te maken. Ja, je kunt wel een hele technische tool ontwikkelen, maar hoe zorg je dat het echt gebruikt wordt. Zeker als het lokaal ingezet wordt. Niet alle technieken worden even gemakkelijk geadopteerd. Dat wordt een enorme uitdaging, dat zal ik eerlijk zeggen. Wat wij willen is toch, parallel aan die technologie, werken aan hoe we een soort community van verschillende types bij elkaar kunnen brengen die enige meerwaarde in die technologie zien. En het hopen is dat die weer andere mensen erbij trekken en zo een soort massa gaat ontstaan. Technologie doet er zeker toe, maar moet altijd worden begrepen in de sociale context waarin die technologie wordt gebruikt Is dat een grotere uitdaging dan de technische kant? Techniek is belangrijk en heel mooi, maar of technologie een succes is hangt heel erg af van wat eromheen wordt georganiseerd en hoe je die technologie positioneert. Het moet natuurlijk allebei goed geregeld zijn. Maar heel vaak werkt die technologie wel. Als je kijkt naar veel trajecten van de introductie van nieuwe technologie in organisaties, dan zie je ook heel vaak dat die technologie op zich wel werkt, maar niet wordt gebruikt. Het is niet zo dat technologie er niet toe doet. Technologie doet er zeker toe, maar moet altijd worden begrepen in de sociale context waarin die technologie wordt gebruikt. Je gaf eerder aan de ontwikkeling te zien dat er in principe meer openbaar wordt. Ben je dan ook optimistisch over de toekomst, ook al zijn er soms wel mitsen en maren bij Open Data en hoe daar mee om wordt gegaan? Ik ben daar over het algemeen wel optimistisch over. Ik denk dat het bijdraagt aan de kracht van de democratische samenleving dat er veel meer data beschikbaar zijn. Je kunt het problematisch vinden dat burgers steeds kritischer worden en meer met die informatie omgaan, maar uiteindelijk denk ik, draagt het toch heel sterk bij aan het lerend vermogen van de samenleving. Het vermogen om intelligentie te benutten om allerlei problemen aan te pakken. Ik ben daar wel positief over. Ik zie allerlei beperkingen en ik zou makkelijk de rol van cultuurpessimist in kunnen nemen. Maar ik ben geen cultuurpessimist.

7 Ik denk dat het bijdraagt aan de kracht van de democratische samenleving dat er veel meer data beschikbaar zijn Maar eenvoudig is het ook niet? Dat klopt. De dynamiek van Open Data is heel complex. Het gebruik ervan is vaak onvoorspelbaar. Je zit met een onvoorspelbare dynamiek waar bepaalde Open Data, onder bepaalde condities tot wenselijke uitkomsten leiden. Als één van die condities ontbreekt, of als een andere conditie aanwezig is, dan krijg je mogelijk juist weer een onwenselijke uitkomst. Dus er zit een bepaalde complexe dynamiek in, en die moeten we beter proberen te begrijpen. Kun je een voorbeeld geven van die complexe dynamiek? Met scholen is wel bekend, dat als je een school labelt als een slechte school, dat dat kan leiden tot een soort afglijden. Want er willen geen leerkrachten meer werken, en dan sturen ouders hun kinderen er niet meer naar toe. Dan gaat de school dicht. Maar bij een andere school kan dat leiden tot iets heel anders: we gaan onze schouders eronder zetten, om het weer tot een goede school te maken. Dan krijg je een verbeteringsproces. Dat soort dingen moeten we proberen te begrijpen. Wanneer leiden die data tot wenselijke uitkomsten en wanneer niet? Dat is lastig en daarom zal het ook geen one size fits all worden. Maar ik denk dat we daar meer zicht op moeten krijgen, op de complexe dynamiek. Zodat we slimmer kunnen sturen. Via meta governance, zoals dat wordt genoemd. Dat je kunt sturen op abstract niveau. Dan vergroot je de kans op wenselijke uitkomsten. Maar het is niet simpel. Dat is eigenlijk de samenvatting.

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur

Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur Inhoud Ik heb geen tijd om een ebook te schrijven!... 3 Waarom heb ik het recht om je dit te vertellen?... 4 Template voor schrijven

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Studiekeuzecheck euzech voor het mbo

Studiekeuzecheck euzech voor het mbo Studiekeuzecheck voor het mbo Nieuwe manieren om aankomende studenten te begeleiden bij hun keuze Studiekeuzecheck euzech voor het mbo Nieuwe manieren om studenten te begeleiden bij hun keuze Bijlage 2

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue

Nadere informatie

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid Meten van mediawijsheid Bijlage 6 Interview terug naar meten van mediawijsheid Bijlage 6: Het interview Individueel interview Uitleg interview Ik zal je uitleggen wat de bedoeling is vandaag. Ik ben heel

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Stress & Burn Out. ubeon Academy

Stress & Burn Out. ubeon Academy Stress & Burn Out ubeon Academy Programma Stress & Burn Out, twee thema s die tot voor kort taboe waren in vele werkomgevingen, vragen vandaag de dag extra aandacht. Naast opleidingen gericht op individuele

Nadere informatie

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht 13.30 - Opening danielle@digitalestedenagenda.nl h.haveman@enschede.nl www.twitter.com/dezorgendestad 1 Digitale

Nadere informatie

Onderhandelen met lef en liefde

Onderhandelen met lef en liefde Lodewijk van Ommeren, directeur van Bureau Zuidema, interviewt Judith Schoenmaeckers Onderhandelen met lef en liefde Dirty tricks? Judith Schoenmaeckers, commercieel directeur bij Randstad, heeft er niets

Nadere informatie

1 Visie op de webpresentatie

1 Visie op de webpresentatie 1 Visie op de webpresentatie De gemeente Eindhoven gaat haar presentatie op het web verbeteren We spreken met opzet over presentatie omdat de vorm wat ons betreft nog open is. Concreet betekent dit dat

Nadere informatie

Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs?

Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs? Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs? M. Valcke Universiteit Gent Brugge, 4 oktober 2013 http://users.ugent.be/~mvalcke/cv_2012/! Structuur

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID. &Ons Tweede Thuis

STRATEGISCH BELEID. &Ons Tweede Thuis & STRATEGISCH BELEID &Ons Tweede Thuis 2017-2020 Onze kernwaarden Zelfbewust: We zijn ons bewust van onze betekenis en we zijn trots op wat we doen. Krachtig: Er zit veel kracht in ieder van ons. Die boren

Nadere informatie

Vragen gesteld in het evaluatieformulier + Antwoorden

Vragen gesteld in het evaluatieformulier + Antwoorden Verslag Studenten Evaluatie Videoproject Door Tonny Mulder, a.b.mulder@uva.nl, 26 sept 213 De studenten van de opleidingen Biologie, Biomedische Wetenschappen en Psychobiologie krijgen in het 1 ste jaar

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels 360 feedback 3.1 Student: M. camp Studentnummer: 11099003 Klas: WDH31 Datum: 2-02-2014 Personen welke de formulieren hebben ingevuld: - M. Camp - Menno Lageweg - Ir. S.W.L. van Herk - D.J. Jager M. Camp

Nadere informatie

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN Deze vragenlijst sluit aan op de vragenlijst die je eerder hebt ingevuld over wetenschap en techniek in het basisonderwijs. Door de eerste en de tweede vragenlijst van een groep leerkrachten te vergelijken

Nadere informatie

Kortdurende Act voor tijdens een kerkdienst verzonnen door Margriet Gosker

Kortdurende Act voor tijdens een kerkdienst verzonnen door Margriet Gosker Kortdurende Act voor tijdens een kerkdienst verzonnen door Margriet Gosker ROLVERDELING Johannes Calvijn Maarten Astrid Guillaume (Willem) Farel Astrid: : Calvijn. Calvijn We krijgen geloof ik hoog bezoek

Nadere informatie

Communicatie verenigingen KNVB 2014

Communicatie verenigingen KNVB 2014 1 Communicatie verenigingen KNVB 2014 1. Achtergrond van de notitie: veranderde rollen De kern van de bestuurlijke vernieuwing is het realiseren van een efficiëntere besluitvorming in het amateurvoetbal.

Nadere informatie

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink Samenspel Formeel - Informeel Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink 6/12/2015 Programma - Korte kennismaking; - Ontwikkelingen in de vrijwillige zorg; - Uitgangspunt

Nadere informatie

Doorontwikkeling kiesbeter.nl Het verbeteren van de kwaliteitsinformatie voor patiënten en burgers

Doorontwikkeling kiesbeter.nl Het verbeteren van de kwaliteitsinformatie voor patiënten en burgers Doorontwikkeling kiesbeter.nl Het verbeteren van de kwaliteitsinformatie voor patiënten en burgers Michelle Hendriks 22 september 2014 Onderzoeksforum ZiNL Kiezende patiënt: wat is er bekend? Mensen kiezen

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Evaluatie PvKO Mastersessie 10 april 2014

Evaluatie PvKO Mastersessie 10 april 2014 Verwachting en aanbeveling Evaluatie PvKO Mastersessie 10 april 2014 Heeft de PvKO Mastersessie aan jouw verwachting voldaan? Toelichting: De link met Big Data was me niet echt duidelijk, titel dekte de

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband?

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband? Participatief leiderschap Hoe leid je een samenwerkingsverband? Mr. Drs. Lucien Stöpler Justice in Practice December 2014 Participatief leiderschap: Hoe leid je een samenwerkingsverband? 2014 Justice in

Nadere informatie

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Jongerenraad Wageningen Adviesnr. : 1 Datum : 29-05-2013 Colofon De Jongerenraad, een adviesorgaan van de gemeente Wageningen, is geïnstalleerd in

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Interview verslag! Anouk van Houten 538565. Interview verslag. Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen

Interview verslag! Anouk van Houten 538565. Interview verslag. Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen Interview verslag Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen Inhoudsopgave: Voorwoord -!!!!! blz. 3 Wempe Webdesign -!!!! blz. 4 Opleiding -!!!!!! blz. 4 Beroepskeuze

Nadere informatie

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect!

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect! INHOUD Verantwoording 7 1 De macht van de situatie 11 We hebben de neiging te denken dat we zelf bepalen wat we doen, maar in werkelijkheid worden we ook gestuurd door allerlei omstandigheden. 2 Koester

Nadere informatie

Voorbereiding assessment

Voorbereiding assessment Voorbereiding assessment 1. Zelfportret gemaakt door malou... 1 2. Samenvatting... 3 3. Zelfportret door een docent... 5 4. Zelfportret door Slc er... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 5. Aanvullende

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

Coöperatie en communicatie:

Coöperatie en communicatie: Nederlandse Samenvatting (summary in Dutch) 135 Coöperatie en communicatie: Veranderlijke doelen en sociale rollen Waarom werken mensen samen? Op het eerste gezicht lijkt het antwoord op deze vraag vrij

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Bedrijfscultuur en IC. College 2

Bedrijfscultuur en IC. College 2 Bedrijfscultuur en IC College 2 Vorig college Eerste blik op IC Belang, soorten IC, functies van IC Vandaag IC stromen Wat is een bedrijfscultuur? Waarom speelt bedrijfscultuur zo n belangrijke rol? En

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-II

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-II Opgave 2 De digitale stedeling Bij deze opgave horen de teksten 2 en 3. Inleiding Gebruik van sociale media vormt een steeds belangrijker onderdeel van ons dagelijks leven. Sociale media zijn toepassingen

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

(VIDEO) Review ZEEF Wat is ZEEF en wat kan je hiermee?

(VIDEO) Review ZEEF Wat is ZEEF en wat kan je hiermee? Inhoud Inleiding Voor Wie is ZEEF? Wat kan ik op ZEEF vinden? Hoe werkt ZEEF voor een bezoeker? Hoe werkt ZEEF voor een expert? Voordelen ZEEF Nadelen ZEEF Conclusie ZEEF Eigen ervaringen met ZEEF Bronnen

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Persoonlijkheidstesten

Persoonlijkheidstesten Persoonlijkheidstesten De gratis korte persoonlijkheid test De eerste test die ik heb gemaakt is een gratis test. Deze test bestaat uit één vraag waar wordt gevraagd een van de negen figuren te kiezen.

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie en in elk netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Mensen Motiveren. door Stephan Vanhaverbeke Certified NLP Trainer. @CoachSteff

Mensen Motiveren. door Stephan Vanhaverbeke Certified NLP Trainer. @CoachSteff Mensen Motiveren door Stephan Vanhaverbeke Certified NLP Trainer @CoachSteff Hoe je mensen in beweging kan zetten Kennismaking Wat wil je graag meenemen? Inhoud De context De perceptie De dip De voorkeuren

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

DE NETWERKTHERMOMETER LEERLINGEN INSTRUCTIE

DE NETWERKTHERMOMETER LEERLINGEN INSTRUCTIE Netwerkthermometer DE NETWERKTHERMOMETER LEERLINGEN INSTRUCTIE Wat is De Netwerkthermometer De Netwerkthermometer is een test. Een test om een gedegen beeld te krijgen van hoe je zelf aan kijkt tegen je

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen!

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Introductie In een wereld die op alle vlakken steeds meer digitaal verbonden raakt,

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch)

Samenvatting (Dutch) Samenvatting (Dutch) 162 Hier zal een korte samenvatting gegeven worden van de resultaten van het onderzoek gepresenteerd in dit proefschrift. Affect, Gemoedstoestand en Informatieverwerking Om te overleven

Nadere informatie

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Ok, het volgende wat we gaan doen. We gaan beginnen. Misschien voor de meesten van jullie de eerste inductie, bewust dan. Ik denk dat jullie in je leven wel vaker mensen gehypnotiseerd hebben. Wie heeft

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven

Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven Situatie John volgt een opleiding coaching. Hij wil dat vak dolgraag leren. Beschikt ook over de nodige bagage in het begeleiden van mensen, maar

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps Titanpad Answergarden Wordle Tricider Resultaten Workshop ICT & Aps Rotterdam, Landelijke Lio-dag 9 februari 2012 Beste student van de lerarenopleidingen economie. Jullie hebben op 9 februari 2012 een

Nadere informatie

Systemisch werken voor onderwijsprofessionals

Systemisch werken voor onderwijsprofessionals Systemisch werken voor onderwijsprofessionals Ze tje n o d ig? Nie u we in zich ten in je zelf? Waard e to evo e ge n aan gro ep sp ro ce ssen? Sy ste m isch werke n vo or o n d e rwijsp ro fe ssio n als

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Handleiding Cultuur Canvas

Handleiding Cultuur Canvas Handleiding Cultuur Canvas Je hebt een idee voor Tilburg, voor cultuur in het publieke domein en je weet waarschijnlijk ook wat je het wilt realiseren. Weet je ook of je plan kansrijk is? En wat je kunt

Nadere informatie

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT DOOR ANN VAN RIET WWW.ALTHEA-COACHING.BE Hallo! In dit e-book ga je leren hoe je echt zelfvertrouwen kan opbouwen. En daarmee bedoel ik dus niet gewoon denken

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

Sociale communicatie voor raadsleden - pettenmanagement en belangenhuishouding Door: Marije van den Berg

Sociale communicatie voor raadsleden - pettenmanagement en belangenhuishouding Door: Marije van den Berg Sociale communicatie voor raadsleden - pettenmanagement en belangenhuishouding Door: Marije van den Berg Om als raadslid zonder stress online te communiceren moet er een herkenbare belangenhuishouding

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Kennisles Mediawijs: Wat is waar?

Kennisles Mediawijs: Wat is waar? Kennisles Mediawijs: Wat is waar? Wat is nu eigenlijk de waarheid? In het woordenboek staat: Iets dat waar is. Woorden overeenstemmen met feiten. Het probleem is alleen dat er maar heel weinig sprake is

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Erlend Loe. Gelukkig getrouwd

Erlend Loe. Gelukkig getrouwd Erlend Loe Gelukkig getrouwd Vertaald uit het Noors door Paula Stevens de geus Deze uitgave is mede tot stand gekomen dankzij een bijdrage van NORLA (Oslo) De citaten op pagina s 171 en 175 komen uit Nigella

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)?

Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)? Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)? Chris Aalberts Internet en sociale media hebben de wereld ingrijpend veranderd, dat weten we allemaal. Maar deze simpele waarheid zegt maar weinig

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Ouders gebruiken voor het temperament van hun kind(eren) spontaan woorden als

Ouders gebruiken voor het temperament van hun kind(eren) spontaan woorden als 1 Temperament van het kind en (adoptie)ouderschap Sara Casalin Ouders gebruiken voor het temperament van hun kind(eren) spontaan woorden als verlegen, blij, impulsief, zenuwachtig, druk, moeilijk, koppig,

Nadere informatie

1. Inleiding Hoe wordt mijn website gemakkelijk gevonden in de verschillende zoekmachines.

1. Inleiding Hoe wordt mijn website gemakkelijk gevonden in de verschillende zoekmachines. Samenvatting In deze whitepaper wordt de vraag beantwoord: Hoe kan ik mijn website beter vindbaar maken in zoekmachines?. Om hier achter te komen wordt eerst achtergrond informatie gegeven over hoe zoekmachines

Nadere informatie

Als je niet kunt delen, kan je ook niet vermenigvuldigen Door: Marja Ruigrok

Als je niet kunt delen, kan je ook niet vermenigvuldigen Door: Marja Ruigrok Als je niet kunt delen, kan je ook niet vermenigvuldigen Door: Marja Ruigrok Iedereen die me een beetje kent, weet dat de titel van dit hoofdstuk mijn motto is. Het geldt voor kennis, winst en zeker voor

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

Welkom Hoe start ik als Netwerk Member?

Welkom Hoe start ik als Netwerk Member? Welkom Hoe start ik als Netwerk Member? 2014 - november - versie 1 1 DEEL 1 Word klant DEEL 2 Hoe schrijf ik mij in als Netwerk Member? DEEL 3 Hoe werf ik Members? DEEL 4 Hoe werf ik Netwerk Members? 2014

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach.

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach. 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Wijs ze op en de online coach. Vermijd stressverhoging: dat blokkeert het leren nog meer. Wijs je kind steeds weer op wat het al wel

Nadere informatie

De ijnmanager. Cartoons maart Luc Timmers

De ijnmanager. Cartoons maart Luc Timmers De ijnmanager Cartoons maart 2015 Luc Timmers Heel erg democratisch was het niet Men heeft mìj gekozen Ìk heb er niet voor gekozen Minste stemmen gelden Voor wat hoort wat Als ik beloof dat ik efficiënt

Nadere informatie

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN E-blog HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN In talent & groei Het is belangrijk om je talent goed onder woorden te kunnen brengen. Je krijgt daardoor meer kans om het werk te

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Social Media Marketing strategie

Social Media Marketing strategie Social Media Marketing strategie --= werkboek =-- 1. Bepaal je doelstelling Vaak zal SMM een onderdeel zijn van bestaande marketingcommunicatieplannen. Een extra kanaal om je doelgroep te bereiken. Soms

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Minigids Event Network Hoe en waarom faciliteer ik netwerken op mijn bedrijfsevenement?

Minigids Event Network Hoe en waarom faciliteer ik netwerken op mijn bedrijfsevenement? Minigids Event Network Hoe en waarom faciliteer ik netwerken op mijn bedrijfsevenement? Introductie Evenementen en congressen zijn nog steeds een belangrijk moment om nieuwe klanten aan te trekken en bestaande

Nadere informatie

de plek van de leider

de plek van de leider Wat komt er kijken bij succesvol leiderschap? Deze en andere vragen stellen wij tijdens de Leergang Leiderschap. We gaan samen op zoek naar de essentie van leiderschap. Zo ontwikkel je een geoefend oog

Nadere informatie

BEHANDEL JE KIND IN OVEREENSTEMMING MET ZIJN OF HAAR TYPE

BEHANDEL JE KIND IN OVEREENSTEMMING MET ZIJN OF HAAR TYPE Handvatten en tips voor INZICHT IN JE KIND Door Drs. Roos C. Litjens BEHANDEL JE KIND IN OVEREENSTEMMING MET ZIJN OF HAAR TYPE Manifestor Kinderen Manifestor kinderen zijn het meest ingewikkeld voor ouders.

Nadere informatie

9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert.

9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert. 9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert. Introductie Een goed ingerichte website met een goed uitgevoerde marketingstrategie is het ideale marketing tool voor ondernemers. Een goede website

Nadere informatie

Meer doen in minder tijd én met minder stress!

Meer doen in minder tijd én met minder stress! Meer doen in minder tijd én met minder stress! Is Werken in Flow iets voor jou? Wil jij grip op je overvolle inbox? Een opgeruimde werkomgeving? Een halve tot een hele werkdag tijdswinst per week? Een

Nadere informatie

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot.

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. Fase.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. 1 1 Lees onderstaande tekst. Daarna ga je zelf een soortgelijke tekst schrijven.

Nadere informatie

SAMEN WERKEN MET ÉÉN FOCUS GRIP OP RESULTAAT FOCUS. 1focus.nl

SAMEN WERKEN MET ÉÉN FOCUS GRIP OP RESULTAAT FOCUS. 1focus.nl SAMEN WERKEN MET ÉÉN FOCUS GRIP OP RESULTAAT 1focus.nl 1 FOCUS INHOUD Het geheim van veranderen is om al je energie te focussen, niet op het verzet tegen het oude, maar op het bouwen van het nieuwe. Socrates

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Vrienden & Relaties

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Vrienden & Relaties MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Vrienden & Relaties s Avonds en in het weekend zit ik vaak alleen thuis. Ik bel dan wel eens met mijn vrienden, maar ze bellen me nooit terug. Ik heb verkering,

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie