Frysk Melkskieppe Stamboek. Nieuwsbrief december 2016

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Frysk Melkskieppe Stamboek. Nieuwsbrief december 2016"

Transcriptie

1 Contactgegevens Stamboekhouder: Henk Oudhoff Haarsterweg VD Marum Telefoon: Voorzitter/inspecteur stamboek: Jappie de Jong Sylroedepad NJ Nes Telefoon: / Secretaris: Hiske Kuiken Bootland TK Pingjum Telefoon: Penningmeester: Margriet Bulk Gaaikemaweg TB Niehove Telefoon: Algemeen bestuurslid: Nelleke Meersma Ouwendorperweg MR Garderen Telefoon: Frysk Melkskieppe Stamboek Nieuwsbrief december 2016 Bij het lezen van deze nieuwsbrief is het jaar 2016 al voorbij. Een moment om even terug te blikken op het voorbije jaar, maar vooral vooruit te kijken en nieuwe plannen te maken. In deze nieuwsbrief blikken we terug met het jaarverslag over Ook neemt onze voorzitter Jappie u mee in zijn reisverslag over de Melkschapenvakdagen, die hij bijwoonde met zijn zoon Jelmer in Zwitserland. En Jappie woonde de bijeenkomst van de NVPM bij, waar u over kunt lezen in deze nieuwsbrief. Vooruit kijken doen we graag samen met u op de Algemene Ledenvergadering 2017 op 28 januari, bijgevoegd treft u een uitnodiging en de agenda hiervoor. Vooruit kijken wil de stamboekbeheerder ook graag en vraagt u om de deklijst toe te sturen, als u dat nog niet gedaan heeft. Kort verslag NVPM-vergadering Door Jappie de Jong Er werden tijdens deze vergadering op de Vreugdehoeve, waar ca. 20 leden van NVPM aanwezig waren, ervaringen uitgewisseld. Daarnaast was er een presentatie door de voorzitter van de Bond voor Boerderij Zuivelbereiders, Irene v.d. Voort. Zij vertelde o.a. over de hygiënecode, het FACEnetwerk, kaaskeuringen (o.a. Cum Laude en tijdens de Dag van het Schaap) en fraudebestrijding m.b.t. Boerenkaas (kaas mag alleen zo heten als deze is bereid uit melk die niet warmer is geweest dan 40 1 Nieuwsbrief FMS december 2016

2 graden Celsius). Ook was er een presentatie van Reinard Everts, directeur van de NSFO, over fokken op wormresistentie. Het blijkt, dat er een verband is tussen de concentratie immuunglobulinen (IgA) in speeksel van schapen en de weerstand tegen wormen. Er is ook genetisch verband, zodat er op gefokt kan worden. Voorwaarde is wel goede registratie m.b.v. bijvoorbeeld stamboek. Is overstap van Falcoo naar NSFO een idee? Dit is een punt van discussie. Al met al een bijzonder waardevolle bijeenkomst. Verslag cursus Fokken van schapen en erfelijkheidsleer Door Hiske Kuiken Op 1 oktober 2016 kwamen een 10-tal leden van het FMS en de NVPM samen op de Vreugdehoeve te Zwolle voor de cursus Fokken van schapen en erfelijkheidsleer. De cursus werd verzorgd door Kor Oldenbroek, gepensioneerd gastmedewerker van het Centrum Genetische Bronnen. De mens heeft 23 genenparen, de geit 29, de kip 78 en een schaap heeft er 27. Binnen de fokkerij is het belangrijk om een fokdoel te bepalen. Het gaat hierbij om wat je wilt verbeteren. Het is belangrijk om dit fokdoel gedurende een langere periode vast te houden om iets te kunnen bereiken. Een haalbaar fokdoel richt zich op max. 2 à 3 punten, waar je vooruitgang op wilt behalen. Uitgangspunt bij inteelt voor Kor is dat er in 3 generaties geen zelfde voorouders voorkomen (inteeltpercentage niet groter dan 6,25%), het liefst 5 generaties. In geval van inteelt worden de dieren kleiner, minder vruchtbaar, leven ze korter en ontstaat grotere kans op gezondheidsproblemen en erfelijke afwijkingen. Aan de hand van de vraag waarom een ram op bedrijf A anders fokt dan op bedrijf B ontstond een levendige discussie over de 30% erfelijke aanleg en de 70% invloed van het milieu en het aangeboden voer. Het inteeltpercentage na 3 generaties is minder belangrijk dan het inteeltpercentage in die eerste 3 generaties. Door inteelt neemt de variatie binnen een populatie af en is er een grotere kans op erfelijke gebreken. 50% van de erfelijke aanleg krijgt een dier van de vader en ook 50% van de erfelijke aanleg krijgt het dier van de moeder. Je weet alleen niet welke 50%. Aan de hand van een DNA-onderzoek (zgn merkertest) zou hier meer inzicht in gekregen kunnen worden. Momenteel wordt er in Frankrijk veel onderzoek gedaan bij Lacaune(melk)schapen. 2 Nieuwsbrief FMS december 2016

3 In het algemeen kun je er vanuit gaan dat de verschillen die je tussen schapen ziet voor 30% door erfelijkheid zijn bepaald. De grootte en bouw van schapen is voor zo n 60% bepaald door erfelijkheid en het is iets waar je dieren dus makkelijk op kunt selecteren. Vruchtbaarheid heeft een lage erfelijkheidsgraad en is daarom moeilijker voor selectie. Vaak wordt gezegd dat de melk via de moederlijn wordt doorgegeven. Een is geen voor de hand liggende verklaring, aangezien een dier 50% van de erfelijke aanleg krijgt van de vader en ook 50% van de erfelijke aanleg krijgt van de moeder. Wanneer binnen een koppel streng wordt geselecteerd, verdwijnt de genetische variatie. Het grootste gedeelte van de inteelt komt via ingezette rammen. Je zou met elkaar kunnen afspreken dat de inteelttoename niet meer mag zijn dan bijv. 0.5%, en je zou per jaar minstens 25 rammen in moeten zetten voor een ras, waarbij er per ram niet meer dan 5% van de nakomelingen mogen zijn. Binnen een kleine populatie is het daarom van belang om richting de toekomst te kijken. Mogelijk kan in een vervolgbijeenkomst eens verder van gedachten gewisseld worden over de mogelijkheden van bijvoorbeeld een fokcirkel. Verslag Internationele Melkschapen Vakdagen Door Jappie de Jong Dit najaar ben ik van 11 tot en met 13 november met mijn zoon Jelmer naar de Internationale Milchschaf Fachtagung in Visp im Wallis geweest. s Morgens moesten we om 5 uur met de trein naar Schiphol. Het was een valse start, want de trein bleek vertraagd te zijn: eerst 10 min, toen 20 en uiteindelijk kwam deze drie kwartier later. De rest van de reis ging soepel. Vliegen naar Genève en daar in een gehuurde auto verder. Het was een prachtige rit, eerst langs het Meer van Genève, later verder door het Rhône-dal. We hadden een kamer geboekt in een klein gehuchtje vlakbij Visp en het was maar goed dat we daar voor donker waren. Langs hele smalle kronkelende weggetjes moesten we flink de bergen in en kwamen we al snel auto s tegen met een flinke laag sneeuw op het dak. Even later waren ook de wegen besneeuwd en kwamen we uiteindelijk glibberend op de plaats van bestemming. Toen het de volgende dag helder was, konden we genieten van adembenemende uitzichten. 3 Nieuwsbrief FMS december 2016

4 Na het ontbijt zijn we eerst zelf op excursie geweest naar een kaasmakerij in een dorpje verderop. Hier werd de melk van zes boeren verzameld (in totaal van ca. 150 koeien) en verwerkt tot heerlijke Raclette kaas. Even lunchen en toen naar de Begrüssing door de voorzitter van het Schweitzerischen Milchschafzucht Genossenschaft (SMG) in het conferentiecentrum La Poste. Er waren zo n 125 deelnemers uit Duitsland, Oostenrijk, Nederland en Zwitserland. Hier ontmoetten we gelijk ook de andere Nederlandse deelnemers: Herman en Marianne van Assen, Leny de Vos en Pim Noot. Om één uur startte het programma met de eerste serie lezingen: fokkerij was het eerste onderwerp. Fokkerij De eerste presentatie ging over fokwaardeschatting en de betrouwbaarheid. De schatting betrof vet, eiwit, kg melk en kg vet en eiwit, gebaseerd op melklijsten van 100 en 200 dagen. Voor een ram moeten tenminste 8 nakomelingen worden meegenomen. Correctiefactoren zijn aflamperiode, leeftijd en bedrijf. Bij een normaalverdeling zal 2% heel goed en 2 % heel slecht zijn (fokwaarde >120, resp. < 80), 14% goed en 14% slecht (fokwaardes , resp ) en 68% gemiddeld met fokwaarde van Doorfokken met de goede en heel goede dieren brengt dan natuurlijk de vooruitgang. Men moet er evenwel rekening mee houden, dat slechts 20 30% van de fokwaarde door de genen wordt bepaald en de rest door voeding, stalling, enz. De tweede presentatie werd door het stamboek verzorgd. De laatste jaren is het aantal Lacaune schapen gegroeid en momenteel zijn er 5300 dieren geregistreerd met daarnaast nog 2000 Ostfriesische Milchschafe. Het aantal melkschapenbedrijven is ca De vereisten voor een rammenmoeder zijn: minstens twee generaties van vader en moeder tenminste 99.9% raszuiver. Exterieurbeoordeling: als enter tenminste een 3 (op schaal 1-5) voor inhoud, speen en speenstand, uier, beenwerk; bij de tweede keuring (2 jaar) minstens een 4 voor alle onderdelen. En de vader en moeder mogen geen 1 scoren op een onderdeel. Daarnaast moet er minstens één melklijst zijn met een fokwaarde voor de onderdelen vet, eiwit en melk; afzonderlijk >= 90, met een index >= 101. In 2015 waren er melklijsten (200 dagen) voor 1308 Lacaunes en 284 Ostfriesische. Duurzame schapen zijn belangrijk, daarom worden schapen die 5000 kg melk produceren bekroond. Elk jaar zijn er enkele die dat halen. Op het afstammingsbewijs van de ram komt ook het inteelpercentage, ras en indien bekend parasietenresistentie. Voordelen van goede registratie en melkcontrole zijn efficiëntere voedering en snellere vooruitgang. Daarna kwam een erg enthousiaste schapenfokker aan het woord, die vertelde hoe hij en zijn vrouw praktisch zonder geld met 12 Friese melkschapen, 8 ha. Alpen en een kop vol mooie idealen 25 jaar geleden begonnen. De boeren in zijn omgeving lachten meewarrig om de eigengebouwde melkstal. Maar nu hebben ze bewondering: het bedrijf is uitgegroeid tot 200 ooien op 48 ha. Nu vooral Lacaunes, die zijn beter bestand tegen het klimaat en omgeving in de Alpen. De lammeren groeien op bij de schapen tot ze 18 kg zijn, waarbij de ooien wel bij gemolken 4 Nieuwsbrief FMS december 2016

5 worden. Uiteindelijk komen de schapen gemiddeld toch nog op 280 kg melk per stuk. Voor zijn bio-melk beurt hij ca. 2,70/kg. Stamboekregistratie en melkcontrole vindt hij heel belangrijk voor het ras en voor de selectie. Parasieten Eerst werd een algemeen verhaal verteld over parasieten en dat vaak zo n 15 jaar na introductie van nieuw wormmiddel resistentie voor komt. Een behandeling leidt tot reductie van wormeieren, maar zonder behandeling zal het aantal wormen ook afnemen, door natuurlijke weerstand. Behandeling leidt in de regel tot een iets hogere melkgift. Adviezen: behandel alleen de helft van de lammeren die minder groeit. In ieder geval een deel van de schapen (>5%) niet ontwormen, zodat voldoende niet-resistente wormen op het land komen en je de resistente wormen als het ware verdunt. Let goed op gewicht, schapen zijn in de regel zwaarder dan geschat: behandel op de zwaarste dieren. Voor de toekomst zou het goed zijn een groep rammen gezamenlijk op te fokken en de rammen met de minste wormeieren in de mest in te zetten. Marketing Historie, trends en innovatie werden belicht. Belangrijk is onderscheidende producten te produceren en geen bulk. Ook verkoopt een product beter als er een verhaal achter zit. Is er geen verhaal, bedenk er dan één, dat is het motto. Biologisch, puur, Alpenweide en ambachtelijk zijn kernwoorden en kernwaarden. Deze moeten voor de prijs zorgen en je moet nooit de exclusieve producten voor een lage prijs verkopen. Eén van de sprekers is wereldkampioen geweest met de Chelsea Blue. Daardoor verkoopt hij ook andere soorten kaas veel beter. Bezoek van de markt Na de presentaties bezochten we een kleine markt, waar diverse lokale producten worden verkocht en welke natuurlijk ook geproefd konden worden onder het genot van een drankje. Leven, werken en risico s in de Alpen De tweede dag begon met een beschrijving van schapen houden, weiden en risico s in de Alpen. Een van de toenemende gevaren is de wolf. Europese staten hebben een verdrag gesloten m.b.t. afschieten van de wolf. Dit mag hun aantal niet reduceren. Lastig is het dat men niet precies weet hoeveel wolven er zijn. Afschieten mag alleen bij gevaar voor de mens en bij grote schade. In de politiek telt dan een aantal schapen niet. Dode schapen worden vergoed als men kan aantonen, dat het wolvenwerk is. Maar als er geen restanten of ander bewijs kan worden geleverd, wordt er niet uitgekeerd. Dan is het gewoon vermissing Het wordt anders als het toerisme er gevaar door loopt. In de 7000 Alpen vinden zo n mensen hun werk. Dat is belangrijk. Ook is het belangrijk dat toeristen geen gevaar lopen. Tegenwoordig lopen er vaak koeien met hun kalf in de Alpen. Deze koeien willen hun kalf beschermen en kunnen agressief worden. Bordjes plaatsen alleen is niet genoeg 5 Nieuwsbrief FMS december 2016

6 om het risico voor de toerist te verkleinen. Ook herdershonden kunnen gevaarlijk zijn doordat ze kunnen bijten (al is er nog nooit iemand dood gebeten). Krachtvoer Er werd getoond hoe de krachtvoergift de groei van lammeren en de melkgift beïnvloeden. Van groot belang zijn ook de mineralen en sporenelementen in de voeding. Niet alleen voor de productie, maar ook voor de algemene conditie en gezondheid van de dieren. De Landbouwschool in Visp is overgestapt van koeien naar schapen en geiten en hier wordt nu veel onderzoek gedaan. Internationale input Een fransman uit het Roquefort-gebied vertelde heel enthousiast over zijn bedrijf. Hij melkt 340 schapen, waarvan de melk tot blauwschimmelkaas wordt verwerkt. Zo n mensen hebben hun inkomen te danken aan de Roquefort. Een andere presentatie geeft een overzicht van de situatie in Duitsland. Hier worden zo n melkschapen gehouden op een kleine 100 bedrijven, waarvan ca. 15% wordt gemolken. De gemiddelde productie ligt op ca. 550 kg melk per jaar (gangbaar) en 300 kg voor biologische bedrijven. Er worden zo n geiten gehouden op een kleine 300 bedrijven. Geiten produceren 1100 kg (gangbaar) en 750 kg (biologisch) per jaar. Totale productie is ca kg schapenmelk en 23 miljoen kg geitenmelk. Na een voortreffelijke lunch waren er verschillende workshops, die in kleine groepen werden bezocht: over melkkwaliteit, het beoordelen van schapen, kaas en wijncombinaties, arbeidsomstandigheden, management en tot slot een verhalenverteller. s Avonds was er een optreden van een koor en een overheerlijk diner met natuurlijk een overheerlijk stuk lamsvlees! Zondag kon er gekozen worden tussen een excursie naar een melkschapenbedrijf in Unterwallis en een bedrijf in Zermatt. Wij kozen voor het laatste en zagen hier een prachtig bedrijf, waar duurzaamheid hoog in het vaandel staat. Er worden 16 koeien gehouden (braunvieh) en zo n 300 Schwarznase schapen. De melkproducten van de koeien en het vlees van de koeien en schapen staan in het bijbehorende hotel op de kaart. Hiermee is het bedrijf op dit gebied zelfvoorzienend. De mest en het groene afval wordt in een eigen vergister verwerkt en omgezet in energie, die het bedrijf weer gebruikt. Van de gemaakte producten kunnen we proeven. Daarna beleefden we weer de sprookjesachtige treinreis terug van Zermatt naar Visp. We kunnen terug kijken op prachtige dagen, waar weer het nodige is opgestoken. Ook heel belangrijk is het contact met de andere deelnemers en het uitwisselen van ervaringen met melkschapenhouders in de andere landen. Het verruimt je blik en je verkrijgt zeer waardevolle contacten. 6 Nieuwsbrief FMS december 2016

Inteelt in de VSS. Erik Schuiling, 28 januari 2011

Inteelt in de VSS. Erik Schuiling, 28 januari 2011 Inteelt in de VSS Erik Schuiling, 28 januari 2011 1. De VSS en de rassen 2. Soort en ras 3. Wat is inteelt 4. Effecten van inteelt 5. Inteelt voorkomen 6. Slot 1 1. Vereniging Speciale Schapenrassen 50

Nadere informatie

Nieuwe fokwaarden, hoe te lezen?

Nieuwe fokwaarden, hoe te lezen? Nieuwe fokwaarden, hoe te lezen? Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij 23 juni 2015 Jan ten Napel, senior genetics researcher Fokken of gokken? De melkgeitenhouderij moet zich steeds aanpassen om voorbereid

Nadere informatie

Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander. Jack J. Windig CGN Livestock Research

Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander. Jack J. Windig CGN Livestock Research Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander Jack J. Windig CGN Livestock Research CGN en Livestock research (Lelystad) Onderdeel Wageningen UR Livestock Research voorheen

Nadere informatie

Verder in deze nieuwsbrief: Notulen 2010 Mededelingen stamboekbureau Dag van het Schaap 2011

Verder in deze nieuwsbrief: Notulen 2010 Mededelingen stamboekbureau Dag van het Schaap 2011 Colofon: Deze nieuwsbrief is een periodieke uitgave van het Frysk Melkskieppe Stamboek Contributie Donateurs 10,00 Leden 22,50 Jaargang 9, nummer 1 Mei 2011 Bestuur: Voorzitter/Stamboekhouder: H.J.Oudhoff

Nadere informatie

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Grondbeginselen erfelijkheid Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Kwalitatieve versus Kwantitative kenmerken Kwalitatieve kenmerken Kun je niet uitdrukken in een getal Hoornloosheid Vachtkleur

Nadere informatie

SZH voor levend erfgoed

SZH voor levend erfgoed SZH voor levend erfgoed Verwantschap Kor Oldenbroek en Myrthe Maurice Informatieochtend Drentsche Patrijshonden Woudenberg 15 februari 2014 Programma Wat kunt u vanmorgen verwachten: - Wat is verwantschap?

Nadere informatie

SZH voor levend erfgoed

SZH voor levend erfgoed SZH voor levend erfgoed Populatiemanagement Infoavond Drentsche Patrijshonden Woudenberg 19 november 2013 Een korte introductie Kor Oldenbroek Myrthe Maurice Van Eijndhoven Wat kunt u vandaag verwachten:

Nadere informatie

Genomic revolution : betekenis voor

Genomic revolution : betekenis voor Genomic revolution : betekenis voor karakterisering, behoud en fokkerij van zeldzame rassen? Jack Windig Centre of Genetic Resources, The Netherlands (CGN) Genomic revolution Genoom Het hele DNA Alle chromosomen

Nadere informatie

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015 10.00 - Geart Benedictus: Welkom Programma: Quotum eraf, fosfaat erop? Toekomst fokkerij? Apeldoorn 4 november 2015 10.05 - Jan Huitema (melkveehouder en Europarlementariër) 10.35 - Bonny van Ranst (melkveehouder

Nadere informatie

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Jack Windig, Jan Langeveld, Lucien van eulen, Rita Hoving Oene, 8 november 2014, Ledenvergadering Landelijke Fokgroep Toggenburger CGN, Livestock

Nadere informatie

Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen

Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen S. Janssens, november Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, departement Biosystemen, KU Leuven www.huisdierengenetica.be Gegevens De meest recente Vruchtbaarheids

Nadere informatie

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Samen Friese paarden fokken Studieclub Fokvereniging Het Friesche Paard Zuid Nederland Gemonde 21 maart 2014 Even voorstellen Wie is Myrthe Maurice Van Eijndhoven

Nadere informatie

Vruchtbaarheidsindex 2008 voor schapen

Vruchtbaarheidsindex 2008 voor schapen Vruchtbaarheidsindex 008 voor schapen S. Janssens, 0/0/009 Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, departement Biosystemen, K.U.Leuven Inleiding De index voor vruchtbaarheid, afgekort als, wordt berekend na

Nadere informatie

Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie

Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie Lezing door Ir. Anouk Schurink, onderzoeker bij Wageningen Universiteit, tijdens ALV van het NSPS op 23 november 2013 Er is door Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Wat heeft de veehouder aan Genomics

Wat heeft de veehouder aan Genomics 2/1/21 Wat heeft de veehouder aan Genomics Mario Calus en Johan van Arendonk Wageningen UR Livestock Research en Wageningen University Wat wil de veehouder? Een goed inkomen halen van het bedrijf door

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Erfelijkheidsleer 9 1.1 Erfelijke verandering 9 1.2 Ontdekking van de erfelijkheidsleer (genetica) 12 1.3 De chromosomen 13 1.4 Kwalitatieve eigenschappen 17 1.5 De monogene

Nadere informatie

Fokkersclub van het Nederlands Landvarken

Fokkersclub van het Nederlands Landvarken concept Fokkerijreglement Fokkersclub van het Nederlands Landvarken Ingangsdatum: april 2015. 1 1: Fokkersclub De leden welke zich mede inzetten voor het behoud van het Nederlands Landvarken zijn lid van

Nadere informatie

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Anouk Schurink Bart Ducro Nijkerk, 11 november 2011 Informatie- en discussiebijeenkomst NSIJP Introductie Ervaring met IJslandse paarden

Nadere informatie

Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s

Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s Piter Bijma Leerstoelgroep Fokkerij en Genetica Animal Breeding Wageningen & Universiteit De boodschap 1. Enige inteelt is normaal; veel inteelt is riskant 2. Inteelt

Nadere informatie

Fokkerij en Inteelt. Basisprincipes. Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit. Animal Breeding & Genomics Centre

Fokkerij en Inteelt. Basisprincipes. Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit. Animal Breeding & Genomics Centre Fokkerij en Inteelt Basisprincipes Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit Animal Breeding & Genomics Centre De boodschap 1. Enige inteelt is normaal; veel inteelt is riskant

Nadere informatie

Vergelijking van het bedrijfseconomisch rendement van verschillende onderdelen

Vergelijking van het bedrijfseconomisch rendement van verschillende onderdelen Vergelijking van het bedrijfseconomisch rendement van verschillende onderdelen Op 15 januari heb ik een lezing mogen geven voor de studieclub Midden Beemster. In mijn lezing had ik verschillende onderdelen

Nadere informatie

Inteelt en verwantschapsbeheer

Inteelt en verwantschapsbeheer Inteelt en verwantschapsbeheer mogelijkheden nieuwe software Jack Windig, Wageningen UR Laura Roest, Raad van Beheer Lelystad 21 januari 2014 Genetisch management Inteelt beheersen kan je alleen samen

Nadere informatie

De onderhoudsbehoefte aan VEM en DVE kan berekend worden met de volgende formules:

De onderhoudsbehoefte aan VEM en DVE kan berekend worden met de volgende formules: 2 Schapen 2.1 Onderhoudsbehoefte De onderhoudsbehoefte aan VEM en DVE kan berekend worden met de volgende formules: VEM onderhoud (per dag) = 30 x LG 0,75 DVE (onderhoud, inclusief wolgroei) (g/dag) =

Nadere informatie

Populatiegenetische analyse van de geitenrassen

Populatiegenetische analyse van de geitenrassen Populatiegenetische analyse van de geitenrassen Jack Windig, Rita Hoving, Kor Oldenbroek, Jessica Tetteroo CGN, Livestock research- ABGC Beiden onderdeel Wageningen UR Livestock Research - ABGC Veeteeltkundig

Nadere informatie

Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt

Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt Johan van Arendonk Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit Hilvarenbeek, zaterdag 18 april Bij hond denk ik aan:

Nadere informatie

Kengetallen E-32 Fokwaarde Kalvervitaliteit

Kengetallen E-32 Fokwaarde Kalvervitaliteit Kengetallen E-32 Fokwaarde Kalvervitaliteit Inleiding Een duurzame en welzijnsvriendelijke melkveehouderij vraagt om vitale kalveren. Uitval van kalveren tijdens de opfok levert niet alleen economische

Nadere informatie

Symposium De juiste beerkeuze moderne middelen

Symposium De juiste beerkeuze moderne middelen Symposium De juiste beerkeuze 2013 moderne middelen 1 wereldspeler in KI 7.4 miljoen doses in 2012 3.800 beren waarvan 1400 in Nederland >1,3 miljoen zeugen ~40 miljoen vleesvarkens rol K.I. Gewenste genetica

Nadere informatie

Werkgroep kleine herkauwers. bepaald sjabloon. U kan deze website zelf gebruiken op

Werkgroep kleine herkauwers. bepaald sjabloon. U kan deze website zelf gebruiken op vzw Steunpunt Levend Erfgoed 29 Werkgroep kleine herkauwers Genetische diversiteit van Vlaamse en Kempense geit vraagt gezamenlijke actie Wat heel wat fokkers van deze twee oude geitenrassen al vermoedden

Nadere informatie

Groei (wegen) is belangrijk, maar scannen van spierdikte en vet ook?

Groei (wegen) is belangrijk, maar scannen van spierdikte en vet ook? Groei (wegen) is belangrijk, maar scannen van spierdikte en vet ook? Op de website van het NTS kunnen we het volgende artikel lezen FTC buigt zich over de vleeslamindex De afgelopen maanden hebben de gezamenlijke

Nadere informatie

Genomica in de melkveehouderij de praktische toepassingen

Genomica in de melkveehouderij de praktische toepassingen Genomica in de melkveehouderij de praktische toepassingen Yvette de Haas Doel van vandaag Is er behoefte aan een gastcollege Genomica? Aan welk soort informatie heeft het onderwijs behoefte m.b.t. genomica?

Nadere informatie

Inteeltbeheersing bij rashonden

Inteeltbeheersing bij rashonden Inteeltbeheersing bij rashonden Jack J. Windig CGN CGN en Livestock research (Lelystad) Onderdeel Wageningen UR Livestock Research voorheen ASG, ID-Lelystad, ID- DLO CGN = Centrum Genetische bronnen Nederland

Nadere informatie

Jaarlijkse bijeenkomst GES. Apeldoorn 21 maart 2011

Jaarlijkse bijeenkomst GES. Apeldoorn 21 maart 2011 Jaarlijkse bijeenkomst GES Apeldoorn 21 maart 2011 Eerste jaar GES Agenda Aanpassingen fokwaardeschatting 2011 2. Eerste jaar GES Eerste jaar GES Interne organisatie: bestuur + VSI, technische commissie,

Nadere informatie

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inteelt in kleine populaties Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inhoud Inteelt Populatiegrootte Fokbeleid Wat is inteelt? Inteelt: paren van verwanten samenbrengen van genetisch identiek materiaal

Nadere informatie

INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE!

INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE! INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE! EEN SCHAAP HEEFT IEDERE CEL BEVAT TWEE KOPIJEN VAN HET ERFELIJK MATERIAAL (DNA) DIE DUIZENDEN GENEN DRAGEN ÉÉN KOPIJ KOMT VAN DE VADER

Nadere informatie

Klonen van dieren. Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Klonen van dieren. Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Klonen van dieren Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie 2 Klonen van dieren Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie I: Wat is klonen? Klonen is het ongeslachtelijk voortplanten

Nadere informatie

Randvoorwaarden behoud Nederlands Landvarken Van enthousiasme naar actie!

Randvoorwaarden behoud Nederlands Landvarken Van enthousiasme naar actie! Randvoorwaarden behoud Nederlands Landvarken Van enthousiasme naar actie! Rita Hoving, Sipke Joost Hiemstra, Kor Oldenbroek, CGN 13 september 2014 Arnhem Outline van ons verhaal Waarom Nederlands Landvarken

Nadere informatie

Fokkerij theorie en praktijk

Fokkerij theorie en praktijk Fokkerij theorie en praktijk Verslag fokkerij avond Studieclub Zuid 23-06-2015 Opgesteld door: Elda ICT & Services, Rijen, 0161-294794, helpdesk@elda.nl In de goed gevulde grote zaal van de Stapperij in

Nadere informatie

Fokwaardeschatting voor vleeslamkwaliteit

Fokwaardeschatting voor vleeslamkwaliteit Fokwaardeschatting voor vleeslamkwaliteit Ledenvergadering Swifter Schapenstamboek, 2010 Jan ten Napel, Wageningen UR Livestock Research Introductie Ambitie Betere en meer uniforme vleeslamkwaliteit door

Nadere informatie

Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek. Centrum voor Genetische Bronnen (WUR)

Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek. Centrum voor Genetische Bronnen (WUR) Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek Centrum voor Genetische Bronnen (WUR) SG Fairfok, Van Hall, Leeuwarden 11 maart 2015 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland

Nadere informatie

Aanpassingen fokwaardeschatting 2013 Stand van zaken omrekening genomics. 12 maart 2013 Gerben de Jong

Aanpassingen fokwaardeschatting 2013 Stand van zaken omrekening genomics. 12 maart 2013 Gerben de Jong Aanpassingen fokwaardeschatting 2013 Stand van zaken omrekening genomics 12 maart 2013 Gerben de Jong Aanpassingen april 2013 Exterieur: openheid en parameters Kalvervitaliteit: nieuw kenmerk uitstel aug

Nadere informatie

Geheel verzorgde week met excursies en koken

Geheel verzorgde week met excursies en koken Toe aan vakantie? Bijtanken in Salzburgerland! Herfstweek: zaterdag 18-25 oktober (in overleg kunnen we voor een groep de data verschuiven) Geheel verzorgde week met excursies en koken Excursies en koken:

Nadere informatie

Belgische Ouessant Vereniging

Belgische Ouessant Vereniging HET DOORDACHT KIEZEN VAN EEN DEKRAM! Of de doordachte aankoop van een ramlam dat dient uit te groeien tot een toekomstige dekram voor uw kudde. Hoe langer hoe meer kunnen we beschikken over informatie

Nadere informatie

Handleiding registratie Het Drentse Heideschaap

Handleiding registratie Het Drentse Heideschaap Handleiding registratie Het Drentse Heideschaap 1 Inloggen 2 2 Aanwezige dieren 2 3 Invoeren lammeren 3 3.1 Levensnummer importeren 3 3.2 Invoeren dekkingen 3 3.3 Werkwijze invoeren lammeren 4 4 Invoeren

Nadere informatie

Kengetallen E-39 Fokwaarde Leeftijd van afkalven bij vaarzen

Kengetallen E-39 Fokwaarde Leeftijd van afkalven bij vaarzen Leeftijd bij afkalven (dagen) Kengetallen E-39 Fokwaarde Leeftijd van afkalven bij vaarzen Inleiding Het opfokken van jongvee vormt een aanzienlijke kostenpost op een melkveebedrijf. Streefwaardes voor

Nadere informatie

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Kengetallen E-2 Fokwaarde Ureum Inleiding Op 1 januari 2006 is het nieuwe mestbeleid van start gegaan met strengere normen. Dit nieuwe beleid was nodig omdat het Europees hof het oude (Minas)beleid onvoldoende

Nadere informatie

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Inleiding Op 1 januari 2006 is het nieuwe mestbeleid van start gegaan met strengere normen. Dit nieuwe beleid was nodig omdat het Europees hof het oude (Minas)beleid onvoldoende

Nadere informatie

Het fokken van een gezonde rashond

Het fokken van een gezonde rashond Het fokken van een gezonde rashond Kor Oldenbroek Centrum Genetische Bronnen Nederland Symposium afsluiting project verwantschap, Lelystad 21 januari 2014 Persoonlijke achtergrond Expertise IVO in Zeist/ASG

Nadere informatie

Welkom op de fokkersdag Nubisch en Boergeit 2013. 27 juli 2013 Te gast bij Niko en Janny den Braber Leerdam

Welkom op de fokkersdag Nubisch en Boergeit 2013. 27 juli 2013 Te gast bij Niko en Janny den Braber Leerdam Welkom op de fokkersdag Nubisch en Boergeit 2013 27 juli 2013 Te gast bij Niko en Janny den Braber Leerdam Korte herhaling FOCUS in de fokkerij: Programma Presentatie over de focus in de Nubische fokkerij:

Nadere informatie

Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395. 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1

Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395. 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1 Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1 Dobermann: Omgaan met verwantschap en inteelt Drs. Laura Roest Dierenarts en kynologisch medewerker 7-8-2015 Dobermann

Nadere informatie

Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online

Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online Als de zomer langzaam wegtrekt en het najaar weer in aantocht is begint elke fokker om zich heen te kijken naar een dekram voor het nieuwe seizoen. In sommige

Nadere informatie

LEZEN. Terpentijd

LEZEN. Terpentijd LEZEN Terpentijd - 1500 De zwartbonte koe, de Holstein-Frisian zoals we haar nu noemen, kom je overal op de wereld tegen. Ze geven veel melk en kunnen zich bijna overal aanpassen. Maar de Friese koe was

Nadere informatie

Bio, goed voor de natuur, goed voor ons

Bio, goed voor de natuur, goed voor ons Bio, goed voor de natuur, goed voor ons Certisys BE-BIO-01 VOOR GEVOGELTE ACTI KUIKEN [438000000] Volledig voeder voor kuikens in de vorm van meel, geproduceerd volgens Acti Kuiken bestaat uit 100% plantaardige

Nadere informatie

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN Info over de geitenmelksector Alles over productie, verwerking en afzet De melkgeit is terug Kenmerken van de melkgeit De melkgeit in Nederland is terug van weggeweest. In

Nadere informatie

Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV. Genomics

Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV. Genomics Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV Genomics Deze presentatie Genomic selection bij melkvee vleesvee Implementatie in de fokprogramma s Waar we tegen aan lopen Genomics Peter Vercauteren 26 oktober 2011

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE BB minitoets bij opdracht 11

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE BB minitoets bij opdracht 11 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE BB minitoets bij opdracht 11 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

Aflamperiode. goed voor dieren Schapenvoer

Aflamperiode. goed voor dieren Schapenvoer Aflamperiode De aflamperiode kost voor zowel de schapenhouder als het schaap veel energie, het is belangrijk dat de schapen genoeg mineralen, vitamines en energierijke stoffen binnen krijgen in deze tijd.

Nadere informatie

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys Genetische variatie en inteelt : basisconcepten Steven Janssens Nadine Buys Inteelt Inteelt treedt op voor dieren waarvan de ouderdieren met elkaar verwant zijn (dit betekent dat in de afstamming van vader

Nadere informatie

Uw doel bereiken met MelkNavigator

Uw doel bereiken met MelkNavigator Uw doel bereiken met MelkNavigator Uw doel bereiken met MelkNavigator Als melkveehouder wilt u er uit halen, wat er in zit. Kies gericht voor meer melk, betere gehalten of meer grammen eiwit en/of vet.

Nadere informatie

Paard en Genomisch onderzoek

Paard en Genomisch onderzoek Paard en Genomisch onderzoek Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Vlaamse Fokkerijdag, 18 nov 2015 Inhoud Kenmerken in de paardenfokkerij Geschikt voor genomics? Genomics middelen Genomics toegepast

Nadere informatie

De lekkerste kaas komt uit Winkel

De lekkerste kaas komt uit Winkel De lekkerste kaas komt uit Winkel Vanaf de eerste grasspriet draait alles om kaas DE BASIS VOOR DE LEKKERSTE KAAS Sinds 1977 is Klaver Kaas een begrip. Van grasspriet tot kaas; bij Klaver wordt iedere

Nadere informatie

Handleiding KHVonline versie 01

Handleiding KHVonline versie 01 Handleiding KHVonline versie 01 1 Inloggen 2 Registreren van verkoop en sterfte 3 Invoeren geboorteberichten 4 Raadplegen van de prestaties van dieren die aanwezig zijn op het bedrijf 4.1 Detail dier 4.2

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB Examen VMBO-KB 2015 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens

Nadere informatie

Wat is inteelt eigenlijk?

Wat is inteelt eigenlijk? TOEGELICHT Inteelt deel 1: Wat is inteelt eigenlijk? Inteelt is kort gezegd het paren van verwante individuen. Aan inteelt zijn gevaren verbonden. Tijdens de rondgang langs de regiovergaderingen in het

Nadere informatie

De filosofie van het voeren

De filosofie van het voeren Terug naar Voorwoord Terug naar Inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk De filosofie van het voeren Inhoudsopgave van dit hoofdstuk: Het algehele beeld Hoe voeding in de Natuur er uit zou zien...

Nadere informatie

Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO

Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO 12-03-2015 NL Agri & Food: oprecht een topsector! Tweede exporteur ter wereld Stevige pijler onder de economie 10% v/h BNP;

Nadere informatie

Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven

Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven Inleiding Sinds 1989 wordt op basis van geboortegegevens van koeien de index geboortegemak berekend. Deze

Nadere informatie

Kengetallen E-26 Publicatieregels stierindexen

Kengetallen E-26 Publicatieregels stierindexen Kengetallen E-26 Publicatieregels stierindexen Inleiding De fokwaardeschatting voor stieren valt onder regelgeving van de overheid. De GES (Genetische Evaluatie Stieren) is verantwoordelijk voor de publicatie

Nadere informatie

Schaapskudde 't Schaap van Staete

Schaapskudde 't Schaap van Staete Schaapskudde 't Schaap van Staete Bezoekadres: Vossemeerdijk 6 8251 PN Dronten Telefoon: 06 14543464 of 06 41423664 E-mail: schaapvans@gmail.com Website: www.schaapvanstaete.nl Facebook: www.facebook.com/schaapvanstaete

Nadere informatie

Aandacht voor moeder en kind

Aandacht voor moeder en kind Aandacht voor moeder en kind Teus van den Bout Jaarvergadering Swifter Schapenstamboek goede lammeren? Beginnen bij de basis! Groot onderhoud voor het dekken Evt. seleniumbehandeling voor het dekseizoen

Nadere informatie

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Kengetallen E-2 Fokwaarde Ureum Inleiding Op 1 januari 2006 is het nieuwe mestbeleid van start gegaan met strengere normen. Dit nieuwe beleid was nodig omdat het Europees hof het oude (Minas)beleid onvoldoende

Nadere informatie

Kengetallen E-18. Fokwaarde Celgetal met testdagmodel

Kengetallen E-18. Fokwaarde Celgetal met testdagmodel Kengetallen E-18 Fokwaarde Celgetal met testdagmodel Inleiding Mastitis is een van de belangrijkste bedrijfsgebonden ziekten in de Nederlandse rundveehouderij. Mastitis resulteert in hoge economische verliezen

Nadere informatie

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar Deelrapport populatie-analyse collie korthaar De genetische analyse van de stamboomgegevens van de Britse populatie van de korthaar Collie door de Britse Kennel Club is uitgevoerd met het uitgangspunt

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. 800013-1-617b Schapen - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 32 tot en met 48.

Nadere informatie

2 Aanwezige dieren / Detail / Afstammingsbewijs 3. 7 Raadplegen stamboek van de actieve leden en dieren 6

2 Aanwezige dieren / Detail / Afstammingsbewijs 3. 7 Raadplegen stamboek van de actieve leden en dieren 6 Handleiding registratie Blauwe Texelaar V1 1 Inloggen 2 2 Aanwezige dieren / Detail / Afstammingsbewijs 3 3 Invoeren lammeren 4 3.1 Levensnummer importeren 4 3.2 Werkwijze 4 4 Invoeren afvoer 5 5 Invoeren

Nadere informatie

München-Grub 25 jaar ervaring Fleckvieh x Holstein

München-Grub 25 jaar ervaring Fleckvieh x Holstein München-Grub 25 jaar ervaring Fleckvieh x Holstein 1837 Fleckvieh in Beieren 1892 Fleckvieh stamboek in Duitsland 1953 Oprichting München-Grub 1984 Fleckvieh x Holstein door M-Grub 2004 München-Grub in

Nadere informatie

STRATEGISCH FOKKEN HOOFDSTUK 7 68 DEEL 1: STRATEGISCH FOKKEN DEEL 1:: STRATEGISCH FOKKEN 69

STRATEGISCH FOKKEN HOOFDSTUK 7 68 DEEL 1: STRATEGISCH FOKKEN DEEL 1:: STRATEGISCH FOKKEN 69 7.1 Het nut van een fokdoel Fokken is investeren in de toekomst. De stieren van vandaag zorgen voor melkgevende dochters over zo n drie jaar. Die dochters vormen het kapitaal van de melkveehouderij. Om

Nadere informatie

Inteelt in kleine populaties

Inteelt in kleine populaties Inteelt in kleine populaties Lezing door Dr. Ir. Bart Ducro, onderzoeker bij Wageningen Universiteit, tijdens ALV van het NSPS op 23 november 2013. Dhr. Ducro zal doorgaan waar mevr. Schurink is gestopt.

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB minitoets bij opdracht 13

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB minitoets bij opdracht 13 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB minitoets bij opdracht 13 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 818 Wijziging van de Meststoffenwet en van de Wet herstructurering varkenshouderij in verband met het schrappen van de tweede generieke korting

Nadere informatie

Falcoo-Online. Handleiding voor leden van de VSS

Falcoo-Online. Handleiding voor leden van de VSS Falcoo-Online Handleiding voor leden van de VSS Waar in het programma LNV staat, wordt bedoeld de I&R databank van Dienst Regelingen, thans onderdeel van het ministerie van Economische Zaken. In deze handleiding

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over inteelt

Alles wat u moet weten over inteelt Alles wat u moet weten over inteelt Inteelt is vaak een onderwerp van gesprek. In dit artikel vertellen wij u aan de hand van vragen en antwoorden alles over inteelt en hoe u hiermee om kunt gaan. Indien

Nadere informatie

RASSENCOMMISSIE Bleu du Maine Kleine Herkauwers Vlaanderen vzw

RASSENCOMMISSIE Bleu du Maine Kleine Herkauwers Vlaanderen vzw RASSENCOMMISSIE Bleu du Maine Kleine Herkauwers Vlaanderen vzw Opleidingsdag Bleu du Maine 22 juli 2014 Historiek en Oorsprong Bleu du Maine Het Bleu du Maine schaap is van Franse oorsprong, meer bepaald

Nadere informatie

Rassen die passen HOOFDSTUK 8. 8.1 Hoe gaat het kruisen in zijn werk?

Rassen die passen HOOFDSTUK 8. 8.1 Hoe gaat het kruisen in zijn werk? Rassen 8.1 Hoe gaat het kruisen in zijn werk? Bij fokkerij is het de kunst om een r te fokken dat het best bij het bedrijf en de omstandigheden past. Deze ideale koe zal er voor elke veehouder anders uitzien.

Nadere informatie

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % Broilers Slaughter pigs Veal calves Dairy cattle -- Themabijeenkomst Antibioticumbeleid en de (on-)mogelijkheden

Nadere informatie

Hoe groen is het gras van de biologische geitenhouderij?

Hoe groen is het gras van de biologische geitenhouderij? Hoe groen is het gras van de biologische geitenhouderij? Gerrit Verhoeven Nick van Eekeren Inhoud Terugblik Toekomst Sausje van voorbeelden van onderzoek Biologische geitensector in het kort 60 professionele

Nadere informatie

Sturen op melkcomponenten: Wat kan de fokkerij? Henk Bovenhuis Wageningen Universiteit

Sturen op melkcomponenten: Wat kan de fokkerij? Henk Bovenhuis Wageningen Universiteit Sturen op melkcomponenten: Wat kan de fokkerij? Henk Bovenhuis Wageningen Universiteit Inhoud Welke melkcomponenten? Melkcomponenten die we nu al meten. Melkvetsamenstelling Melkeiwitsamenstelling Wat

Nadere informatie

Omgaan met inteelt in kleine rassen

Omgaan met inteelt in kleine rassen Omgaan met inteelt in kleine rassen Piter Bijma, Jack Windig en Sipke-Joost Hiemstra Centrum Genetische bronnen Nederland (CGN) Animal Breeding and Genomics Centre (ABGC) 23 april 2008. Traditionele planten-

Nadere informatie

Duurzaam Fokken en Groen Onderwijs. Dr. Ir. Wiepk Voskamp-Harkema Lector Duurzame melkveehouderij Hogeschool Van Hall Larenstein

Duurzaam Fokken en Groen Onderwijs. Dr. Ir. Wiepk Voskamp-Harkema Lector Duurzame melkveehouderij Hogeschool Van Hall Larenstein Duurzaam Fokken en Groen Onderwijs Dr. Ir. Wiepk Voskamp-Harkema Lector Duurzame melkveehouderij Hogeschool Van Hall Larenstein Lectoraat melkveehouderij Herd Management en Smart Dairy Farming - Kees Lokhorst

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

NORBERT RAUCH RAUCH LANDMASCHINENFABRIK GMBH

NORBERT RAUCH RAUCH LANDMASCHINENFABRIK GMBH NORBERT RAUCH RAUCH LANDMASCHINENFABRIK GMBH De rol van minerale en organische meststoffen in de komende 10 jaar vanuit het oogpunt van de kunstmeststrooier fabrikant 2 Norbert Rauch 20151208 Grond om

Nadere informatie

Tabel 4 Diergebonden normen

Tabel 4 Diergebonden normen Mestbeleid 20102013: tabellen Tabel 4 Diergebonden normen Waarvoor gebruiken? De diergebonden normen gebruikt u voor zowel de berekening van de minimumopslagcapaciteit die u nodig heeft, als de mestproductie

Nadere informatie

De rol van verwantschap in de fokkerij. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

De rol van verwantschap in de fokkerij. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR De rol van verwantschap in de fokkerij Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR De Boodschap In elk gesloten ras neemt de verwantschap geleidelijk toe Dat is een normaal fenomeen De toename van

Nadere informatie

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vier lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. De lessen duren ongeveer 35 minuten. Les 1: Het

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4;

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve synthese (Henk Hak en Piet Plak) Lettergrepen samenvoegen tot een woord Letters samenvoegen tot een

Nadere informatie

Falcoo-Online. Handleiding voor leden van het NZS

Falcoo-Online. Handleiding voor leden van het NZS Falcoo-Online Handleiding voor leden van het NZS Waar in het programma LNV staat, wordt bedoeld de I&R databank van Dienst Regelingen, thans onderdeel van het ministerie van Economische Zaken. In deze

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland

Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland Jack Windig en Rita Hoving CGN Rapport 28 Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) Advies voor genetisch beheer van de

Nadere informatie

Werkboekje op school. 1. Boerderijen in het Gooi en de Vechtstreek. Opdrachten: lezen, X aankruisen, invullen, doe-opdracht.

Werkboekje op school. 1. Boerderijen in het Gooi en de Vechtstreek. Opdrachten: lezen, X aankruisen, invullen, doe-opdracht. Opdrachten: lezen, X aankruisen, invullen, doe-opdracht. 1. Boerderijen in het Gooi en de Vechtstreek In de Gooi en Vechtstreek houden veel boeren koeien voor de melk. Dit noemen we een melkveebedrijf.

Nadere informatie

Themadag. Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen

Themadag. Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen Themadag Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen 18 april 2008, Lelystad 10:00 uur tot 15:30 uur Samenvatting Organisatie: Stichting Zeldzame Huisdierrassen (SZH) en Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland

Nadere informatie

Milieucijfers SuperWijzer

Milieucijfers SuperWijzer Milieucijfers SuperWijzer Achtergrond onderzoek Geert Bergsma en Marieke Head Ketenanalysegroep CE Delft Doelstelling onderzoek CE Delft Wat is de milieubelasting van verschillende eiwitproducten te koop

Nadere informatie