Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander. Jack J. Windig CGN Livestock Research

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander. Jack J. Windig CGN Livestock Research"

Transcriptie

1 Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander Jack J. Windig CGN Livestock Research

2 CGN en Livestock research (Lelystad) Onderdeel Wageningen UR Livestock Research voorheen ASG, ID-Lelystad, ID-DLO CGN = Centrum Genetische bronnen Nederland (genenbank). Wettelijke taak: conservering van Zeldzame Nederlandse Landbouwhuisdieren Genenbank Ondersteuning kleine rassen Ontwikkelen tools voor genetisch beheer Schapen, runderen, kippen, paarden, varkens... Honden

3 Risico Inteelt = kruising van verwante dieren Inteelt vergroot kans op erfelijke gebreken Van mild tot letaal Maar soms ook geen enkel gebrek Erfelijke aandoeningen komen vaak als een donderslag bij heldere hemel In het ergste geval komt een ras in een draaikolk Erfelijk gebrek steekt de kop op Dragers moeten worden uitgesloten Minder fokdieren beschikbaar -> meer inteelt Meer inteelt meer erfelijke gebreken Etc.

4 Wat is fokken? Vaststellen van een fokdoel (wat verbeteren?) Welke vaders en moeders zijn beschikbaar? Selecteren met het oog op fokdoel Paren en nakomelingen opfokken >> Volgende generatie voldoet beter

5 Wat is het fokdoel bij de Mergellander? Goed fokdoel is in overeenstemming met het gebruiksdoel Fokdoelen voor iedereen gemeenschappelijk: Gezond en lang leven Geboortegemak en moedereigenschappen Makkelijk te houden schaap Rasstandaard: Moet er goed uitzien Verschillende fokdoelen voor verschillende gebruikers Mergellander-liefhebbers: exterieur, woltype, kleur Natuurbescherming: kudde- en graasgedrag, leven op sober dieet Commeciële fokkers: vleesaanzet (na kruising)

6 Stoomcursus Genetica Basisregel DNA in twee kopieën aanwezig DNA: 50% van moeder, 50% van vader Ooi x Ram Lammeren

7 Kenmerken en genen Monogeen kenmerk Wordt bepaald door één gen met twee (of meer) varianten Voorbeeld: hoorns (wel / niet) Polygeen kenmerk Meerdere, vaak 100den genen bepalen kenmerk Voorbeeld: gewicht, worpgrootte, woldikte, melkgift etc. Mengsel van genen van ouders Volle broers zussen 50% identiek

8 Genetica in getallen Verwantschapscoëfficient r %DNA dat afstamt van gemeenschappelijke voorouder Ouder kind 0.5 Grootouder kind 0.25 Overgrootouder kind Volle zus Volle broer 0.5 Half boer- half zus 0.25 Neef Nicht 0.125

9 Voorbeeld verwantschap?????????? Gerard v.d. Fransemum Assia v.d. Kilstroom Pittah I v.d. Kilstroom Max v.d. Kilstroom r(gerard, Pittah I) = 0.50 r(assia, Pittah I) = 0.0 r(pitta I, Max) = 0.25

10 Inteelt Ooi x Ram Ooilam x Afname variatie Soms beide kopieën van zelfde voorouder afkomstig

11 Genetica in getallen Verwantschapscoëfficient r %DNA dat afstamt van gemeenschappelijke voorouder Ouder kind 0.5 Grootouder kind 0.25 Overgrootouder kind Volle zus Volle broer 0.5 Half boer- half zus 0.25 Neef Nicht Inteeltcoëfficient F %DNA dat afstamt van gemeenschappelijke voorouder Kan berekend worden uit stamboom 0.5 * verwantschapscoëfficient ouders

12 Voorbeeld inteeltberekening?????????? Gerard v.d. Fransemum Assia v.d. Kilstroom Pittah I v.d. Kilstroom Max v.d. Kilstroom Pittah II v.d. Kilstroom r(pitta I, Max) = 0.25 F(Pitta II) = 0.125

13 Populatie Elk erfelijk gebrek is zeldzaam maar elk dier draagt ze mee Bij paring tussen niet verwanten komen erfelijke gebreken niet tot expressie Als dieren een gemeenschappelijke voorouder hebben kunnen erfelijke gebreken wel tot expressie komen Inteeltcoëfficiënt F: % genen dat in beide sets identiek is door afstamming = kans dat erfelijk gebrek tot uiting komt

14 Kromme pootjes Swifter 1982 Vermoedelijke voorouder als bron Berekende kans op dragerschap Dieren met afwijking

15 Inteelt neemt vanzelf toe in een gesloten populatie Muskus Os Kleine populatie in Zweden 6 dieren, afgesplitst van Noorse populatie Daarna maximale grootte 30 dieren 40% F Inteelt nam in 23 jaar toe van ruim 10% tot bijna 40% 30% 20% 10% 0% Leeftijd nr.

16 Inteelt is niet erfelijk Canadese populatie op een eiland Gesloten groep tot 1997 Inteelt nam sterk toe Dieren gingen steeds meer op elkaar lijken Vruchtbaarheid nam af In mannetje over het ijs gekomen Inteelt naar beneden Meer variatie Daarna weer inteelttoename 80% 60% 40% 20% 0%

17 Inteelt niet zo belangrijk maar inteelttoename wel Erfelijke gebreken verdwijnen langzaam door selectie Alleen bij een langzame toename van inteelt kan selectie zijn werk doen Inteelttoename (ΔF) zegt meer dan Inteeltniveau Inteeltniveau hangt af van hoeveel generaties stamboom bekend is Alle Nederlanders stammen af van Floris V Meer generaties bekend -> meer inteelt!?...

18 Hoeveel inteelttoename is acceptabel???? Verschilt per diersoort, per ras, Hangt af van het verleden / aantal slechte genen in de populatie Uit de praktijk: FAO en IUCN norm ΔF > 1%: met uitsterven bedreigd Praktijk: blijf ruim onder de 1% Streef naar 0.25% tijdelijke verhoging tot 0.5% is aanvaardbaar Grootste gevaar is gebruik van maar enkele fokrammen per jaar

19 Stoplicht inteelttoename Inteelttoename Beoordeling risico s >1% Uitsterven door opeenstapeling erfelijke gebreken 0,5% - 1% Erfelijke gebreken gaan vrijwel zeker voorkomen 0,25% - 0,5% Er kunnen erfelijke gebreken optreden Effectieve populatiegrootte < < 0,25% Kleine kans op erfelijke gebreken >200

20 Mergellander Veel kuddes, paar grote

21 Vooral in Limburg

22 Aantal dieren geregistreerd Lammeren Fokooien Fokrammen Aantal dieren Geboortejaar Groei tot ca. 500 lammeren in 2001 Na 2007 ca. 300 lammeren/jaar Ca. 5 ooien/fokram, 1,2 lammeren/ooi

23 Inteelt en verwantschapstoename Verwantschap Inteelt Geboortejaar Inteelt: 0.68% per generatie Verwantschap: 0.47% per generatie Iets te hoog

24 Conclusie Er zijn genoeg Mergellanders om inteelt binnen de perken te kunnen houden Inteelttoename is iets te hoog Zoveel mogelijk schapen moeten in de fokkerij worden gebruikt Grote fokkers moeten binnen boord worden gehouden

25 Opzet stamboek Drie categoriën Hoofdstamboek Ooi x ram beide hoofdstamboek Hulpstamboek ooi x ram hoofdstamboek Hulpstamboek Register ooi x ram hoofdstamboek Register Niet geregistreerde ooi x ram hoofdstamboek Vader moet bekend zijn en schaap gekeurd Lastig voor kuddeschapen -> Stamboek voor Mergellander kuddeschaap?

26 Opzetten inteeltbeleid Fokkers en eigenaar Aandacht voor verwantschap bij uitkiezen ouderdieren Voorwaarde: er moeten voldoende (minder verwante) dieren beschikbaar zijn Hangt af wat de andere fokkers en eigenaars doen Rasvereniging, fokcomissies (beleidsmakers) Monitoren van het ras (inteelttoename) Vergroten van de populatie: Promotie van het ras Regels om eenzijdig gebruik van rammen tegen te gaan

27 Mogelijkheden voor beperken eenzijdig gebruik rammen Dekbeperking Mergellander Max 2 zonen per ram/jaar ingeschreven Max 6 zonen per ram/leven ingeschreven Fokcirkel Berekenen optimale bijdrage van elke ram

28 Fokcirkel Elke kudde gebruikt rammen uit één andere vaste kudde Geen afstammingsgegevens nodig Werkt alleen bij onderling vertrouwen Je beste rammen gaan naar een ander Je haalt de beste rammen van een ander

29 Methode Kempisch Heideschaap Inteelttoename Zonder maatregelen: 1.3% Met fokcirkel 0.16% Effectief Niet gelukt om op te zetten In Veluws heideschaap al 18 jaar succesvol

30 Optimale bijdrage (Gencont) Wiskundig methode Berekent de combinatie van ooien en rammen in de juiste verhouding die de laagst mogelijke gemiddelde verwantschap heeft Geeft laagste gemiddelde inteelt in de volgende generatie Lijstje van aantal ooien per ram Lijstje van ooien Theoretisch kan je niet beter doen Praktijk lastig te realiseren Volledige controle over paringen nodig Selectie op andere kenmerken lastig

31 Mergellander en Gencont 2004 schatting gemaakt Selectie tegen scrapie gevoeligheid Geen maatregelen Geschatte inteelttoename: 1.5% Gencont Inteeltafname -0.2% 20 rammen en 400 ooien geselecteerd Dieren verspreid over kuddes en in verhouding met grootte

32 Conclusie Te snelle inteelttoename: Grote problemen Net iets te hoog bij Mergellander Inteelt is goed te beheersen Zorg dat grote kuddes binnenboord blijven Overweeg andere maatregelen Handhaven dekbeperking Fokcirkel voor grote kuddes Optimale bijdrages

Inteeltbeheersing bij rashonden

Inteeltbeheersing bij rashonden Inteeltbeheersing bij rashonden Jack J. Windig CGN CGN en Livestock research (Lelystad) Onderdeel Wageningen UR Livestock Research voorheen ASG, ID-Lelystad, ID- DLO CGN = Centrum Genetische bronnen Nederland

Nadere informatie

Inteelt en verwantschapsbeheer

Inteelt en verwantschapsbeheer Inteelt en verwantschapsbeheer mogelijkheden nieuwe software Jack Windig, Wageningen UR Laura Roest, Raad van Beheer Lelystad 21 januari 2014 Genetisch management Inteelt beheersen kan je alleen samen

Nadere informatie

Populatiegenetische analyse van de geitenrassen

Populatiegenetische analyse van de geitenrassen Populatiegenetische analyse van de geitenrassen Jack Windig, Rita Hoving, Kor Oldenbroek, Jessica Tetteroo CGN, Livestock research- ABGC Beiden onderdeel Wageningen UR Livestock Research - ABGC Veeteeltkundig

Nadere informatie

Fokkerij en Inteelt. Basisprincipes. Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit. Animal Breeding & Genomics Centre

Fokkerij en Inteelt. Basisprincipes. Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit. Animal Breeding & Genomics Centre Fokkerij en Inteelt Basisprincipes Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit Animal Breeding & Genomics Centre De boodschap 1. Enige inteelt is normaal; veel inteelt is riskant

Nadere informatie

SZH voor levend erfgoed

SZH voor levend erfgoed SZH voor levend erfgoed Populatiemanagement Infoavond Drentsche Patrijshonden Woudenberg 19 november 2013 Een korte introductie Kor Oldenbroek Myrthe Maurice Van Eijndhoven Wat kunt u vandaag verwachten:

Nadere informatie

SZH voor levend erfgoed

SZH voor levend erfgoed SZH voor levend erfgoed Verwantschap Kor Oldenbroek en Myrthe Maurice Informatieochtend Drentsche Patrijshonden Woudenberg 15 februari 2014 Programma Wat kunt u vanmorgen verwachten: - Wat is verwantschap?

Nadere informatie

Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s

Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s Piter Bijma Leerstoelgroep Fokkerij en Genetica Animal Breeding Wageningen & Universiteit De boodschap 1. Enige inteelt is normaal; veel inteelt is riskant 2. Inteelt

Nadere informatie

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Jack Windig, Jan Langeveld, Lucien van eulen, Rita Hoving Oene, 8 november 2014, Ledenvergadering Landelijke Fokgroep Toggenburger CGN, Livestock

Nadere informatie

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inteelt in kleine populaties Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inhoud Inteelt Populatiegrootte Fokbeleid Wat is inteelt? Inteelt: paren van verwanten samenbrengen van genetisch identiek materiaal

Nadere informatie

De rol van verwantschap in de fokkerij. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

De rol van verwantschap in de fokkerij. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR De rol van verwantschap in de fokkerij Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR De Boodschap In elk gesloten ras neemt de verwantschap geleidelijk toe Dat is een normaal fenomeen De toename van

Nadere informatie

Inteelt in de VSS. Erik Schuiling, 28 januari 2011

Inteelt in de VSS. Erik Schuiling, 28 januari 2011 Inteelt in de VSS Erik Schuiling, 28 januari 2011 1. De VSS en de rassen 2. Soort en ras 3. Wat is inteelt 4. Effecten van inteelt 5. Inteelt voorkomen 6. Slot 1 1. Vereniging Speciale Schapenrassen 50

Nadere informatie

Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395. 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1

Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395. 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1 Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1 Dobermann: Omgaan met verwantschap en inteelt Drs. Laura Roest Dierenarts en kynologisch medewerker 7-8-2015 Dobermann

Nadere informatie

Omgaan met inteelt in kleine rassen

Omgaan met inteelt in kleine rassen Omgaan met inteelt in kleine rassen Piter Bijma, Jack Windig en Sipke-Joost Hiemstra Centrum Genetische bronnen Nederland (CGN) Animal Breeding and Genomics Centre (ABGC) 23 april 2008. Traditionele planten-

Nadere informatie

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Samen Friese paarden fokken Studieclub Fokvereniging Het Friesche Paard Zuid Nederland Gemonde 21 maart 2014 Even voorstellen Wie is Myrthe Maurice Van Eijndhoven

Nadere informatie

Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek. Centrum voor Genetische Bronnen (WUR)

Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek. Centrum voor Genetische Bronnen (WUR) Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek Centrum voor Genetische Bronnen (WUR) SG Fairfok, Van Hall, Leeuwarden 11 maart 2015 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland

Nadere informatie

Genomic revolution : betekenis voor

Genomic revolution : betekenis voor Genomic revolution : betekenis voor karakterisering, behoud en fokkerij van zeldzame rassen? Jack Windig Centre of Genetic Resources, The Netherlands (CGN) Genomic revolution Genoom Het hele DNA Alle chromosomen

Nadere informatie

Het fokken van een gezonde rashond

Het fokken van een gezonde rashond Het fokken van een gezonde rashond Kor Oldenbroek Centrum Genetische Bronnen Nederland Symposium afsluiting project verwantschap, Lelystad 21 januari 2014 Persoonlijke achtergrond Expertise IVO in Zeist/ASG

Nadere informatie

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys Genetische variatie en inteelt : basisconcepten Steven Janssens Nadine Buys Inteelt Inteelt treedt op voor dieren waarvan de ouderdieren met elkaar verwant zijn (dit betekent dat in de afstamming van vader

Nadere informatie

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Grondbeginselen erfelijkheid Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Kwalitatieve versus Kwantitative kenmerken Kwalitatieve kenmerken Kun je niet uitdrukken in een getal Hoornloosheid Vachtkleur

Nadere informatie

Werkgroep kleine herkauwers. bepaald sjabloon. U kan deze website zelf gebruiken op

Werkgroep kleine herkauwers. bepaald sjabloon. U kan deze website zelf gebruiken op vzw Steunpunt Levend Erfgoed 29 Werkgroep kleine herkauwers Genetische diversiteit van Vlaamse en Kempense geit vraagt gezamenlijke actie Wat heel wat fokkers van deze twee oude geitenrassen al vermoedden

Nadere informatie

Randvoorwaarden behoud Nederlands Landvarken Van enthousiasme naar actie!

Randvoorwaarden behoud Nederlands Landvarken Van enthousiasme naar actie! Randvoorwaarden behoud Nederlands Landvarken Van enthousiasme naar actie! Rita Hoving, Sipke Joost Hiemstra, Kor Oldenbroek, CGN 13 september 2014 Arnhem Outline van ons verhaal Waarom Nederlands Landvarken

Nadere informatie

Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland

Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland Jack Windig en Rita Hoving CGN Rapport 28 Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) Advies voor genetisch beheer van de

Nadere informatie

Themadag. Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen

Themadag. Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen Themadag Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen 18 april 2008, Lelystad 10:00 uur tot 15:30 uur Samenvatting Organisatie: Stichting Zeldzame Huisdierrassen (SZH) en Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland

Nadere informatie

INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE!

INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE! INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE! EEN SCHAAP HEEFT IEDERE CEL BEVAT TWEE KOPIJEN VAN HET ERFELIJK MATERIAAL (DNA) DIE DUIZENDEN GENEN DRAGEN ÉÉN KOPIJ KOMT VAN DE VADER

Nadere informatie

Een gezond fokbeleid voor uw ras? Markiesje informatieavond Verleden-heden-toekomst. Rasblindheid?

Een gezond fokbeleid voor uw ras? Markiesje informatieavond Verleden-heden-toekomst. Rasblindheid? Markiesje informatieavond Verleden-heden-toekomst Een gezond fokbeleid voor uw ras? Fokken met behoud van genetische heterogeniteit - welke regels gelden altijd? Rasvereniging: fokbeleid in de praktijk

Nadere informatie

Fokken, wat is dat? Kor Oldenbroek. Wageningen UR. Netwerk gezelschapsdieren en DIGO, 10 maart Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN)

Fokken, wat is dat? Kor Oldenbroek. Wageningen UR. Netwerk gezelschapsdieren en DIGO, 10 maart Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) Fokken, wat is dat? Kor Oldenbroek Wageningen UR Netwerk gezelschapsdieren en DIGO, 10 maart 2016 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek IVO in Zeist/ASG Lelystad Populatie

Nadere informatie

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar Deelrapport populatie-analyse collie korthaar De genetische analyse van de stamboomgegevens van de Britse populatie van de korthaar Collie door de Britse Kennel Club is uitgevoerd met het uitgangspunt

Nadere informatie

Themadag. Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten. 12 december Lelystad

Themadag. Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten. 12 december Lelystad Themadag Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten 12 december 2008 Lelystad Platform voor de kleinschalige schapen- en geitenhouders 2 Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten 12

Nadere informatie

Inteelt en genetische diversiteit van hondenrassen in België

Inteelt en genetische diversiteit van hondenrassen in België Inteelt en genetische diversiteit van hondenrassen in België 23 februari 2012 Prof. Nadine Buys, Dr. Steven Janssens en lic. Katrien Wijnrocx Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, K.U.Leuven Overzicht Achtergrond:

Nadere informatie

Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online

Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online Als de zomer langzaam wegtrekt en het najaar weer in aantocht is begint elke fokker om zich heen te kijken naar een dekram voor het nieuwe seizoen. In sommige

Nadere informatie

Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens

Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens // dr. Steven Janssens, lic. Katrien Wijnrocx en prof. Nadine Buys Livestock Genetics, KULeuven Data

Nadere informatie

Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie

Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie Lezing door Ir. Anouk Schurink, onderzoeker bij Wageningen Universiteit, tijdens ALV van het NSPS op 23 november 2013 Er is door Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt

Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt Johan van Arendonk Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit Hilvarenbeek, zaterdag 18 april Bij hond denk ik aan:

Nadere informatie

Vruchtbaarheidsindex 2008 voor schapen

Vruchtbaarheidsindex 2008 voor schapen Vruchtbaarheidsindex 008 voor schapen S. Janssens, 0/0/009 Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, departement Biosystemen, K.U.Leuven Inleiding De index voor vruchtbaarheid, afgekort als, wordt berekend na

Nadere informatie

Wat is inteelt eigenlijk?

Wat is inteelt eigenlijk? TOEGELICHT Inteelt deel 1: Wat is inteelt eigenlijk? Inteelt is kort gezegd het paren van verwante individuen. Aan inteelt zijn gevaren verbonden. Tijdens de rondgang langs de regiovergaderingen in het

Nadere informatie

Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen

Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen S. Janssens, november Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, departement Biosystemen, KU Leuven www.huisdierengenetica.be Gegevens De meest recente Vruchtbaarheids

Nadere informatie

Inteelt in kleine populaties

Inteelt in kleine populaties Inteelt in kleine populaties Lezing door Dr. Ir. Bart Ducro, onderzoeker bij Wageningen Universiteit, tijdens ALV van het NSPS op 23 november 2013. Dhr. Ducro zal doorgaan waar mevr. Schurink is gestopt.

Nadere informatie

Plan van aanpak m.b.t kruisingen tussen de Petit Brabançon, de Griffon belge en de Griffon bruxellois.

Plan van aanpak m.b.t kruisingen tussen de Petit Brabançon, de Griffon belge en de Griffon bruxellois. Plan van aanpak m.b.t kruisingen tussen de Petit Brabançon, de Griffon belge en de Griffon bruxellois. Noodzaak aangeven voor gezondheid en welzijn van het ras Korte beschrijving van ras en fokdoel: De

Nadere informatie

Het hoe en waarom van een fokprogramma

Het hoe en waarom van een fokprogramma Tekst: Myrthe Maurice-van Eijndhoven en Kor Oldenbroek Het hoe en waarom van een fokprogramma Voor velen van u zal het herkenbaar zijn: verknocht zijn aan een dier om zijn of haar uiterlijk en gedrag.

Nadere informatie

INTEELT EN VERWANTSCHAP BIJ DE LABRADOR RETRIEVER. Peter van Honk

INTEELT EN VERWANTSCHAP BIJ DE LABRADOR RETRIEVER. Peter van Honk INTEELT EN VERWANTSCHAP BIJ DE LABRADOR RETRIEVER Peter van Honk Inteelt en verwantschap bij de Labrador Retriever Peter van Honk registratie nummer: 890606358070 Stage fokkerij en genetica (ABG-70424)

Nadere informatie

Wat heeft de veehouder aan Genomics

Wat heeft de veehouder aan Genomics 2/1/21 Wat heeft de veehouder aan Genomics Mario Calus en Johan van Arendonk Wageningen UR Livestock Research en Wageningen University Wat wil de veehouder? Een goed inkomen halen van het bedrijf door

Nadere informatie

Belgische Ouessant Vereniging

Belgische Ouessant Vereniging HET DOORDACHT KIEZEN VAN EEN DEKRAM! Of de doordachte aankoop van een ramlam dat dient uit te groeien tot een toekomstige dekram voor uw kudde. Hoe langer hoe meer kunnen we beschikken over informatie

Nadere informatie

Een wereld door verschil op kinderboerderijen?

Een wereld door verschil op kinderboerderijen? Een wereld door verschil op kinderboerderijen? Kor Oldenbroek Centrum voor Genetische Bronnen Nederland SZH en MEC Centrum voor Genetische Bronnen Planten Dieren Bomen Ex situ In situ Kennisoverdracht

Nadere informatie

Het Leuvens Cavalierproject: geloof, hoop en liefde (en een donatie natuurlijk)

Het Leuvens Cavalierproject: geloof, hoop en liefde (en een donatie natuurlijk) Het Leuvens Cavalierproject: geloof, hoop en liefde (en een donatie natuurlijk) Inleiding ir. Ed.J.Gubbels, geneticus/fokkerijspecialist, Genetic Counselling Services, december 2012. Begin 2012 verscheen

Nadere informatie

Het fokken van rashonden. Omgaan met verwantschap en inteelt. Kor Oldenbroek Jack Windig

Het fokken van rashonden. Omgaan met verwantschap en inteelt. Kor Oldenbroek Jack Windig Het fokken van rashonden Omgaan met verwantschap en inteelt Kor Oldenbroek Jack Windig Begrippenlijst Begrippenlijst Allel Een variant van een gen. Een variant kan ertoe leiden dat er een ander eiwit wordt

Nadere informatie

Het ontwikkelen van nieuwe bloedlijnen ook al heeft u maar één ram

Het ontwikkelen van nieuwe bloedlijnen ook al heeft u maar één ram Het ontwikkelen van nieuwe bloedlijnen ook al heeft u maar één ram Door Carol J. Elkins Critterhaven Colorado USA Stamboek Polled Barbados Blackbelly Haarschapen Inleiding Veel kleine schapenhouders denken

Nadere informatie

Winning en opslag van sperma van zeldzame Nederlandse konijnenrassen

Winning en opslag van sperma van zeldzame Nederlandse konijnenrassen Winning en opslag van sperma van zeldzame Nederlandse konijnenrassen 30 mei 2014 te Arnhem Rita Hoving, Agnes de Wit, Kees Zuidberg, en Henk Sulkers Agenda van vanochtend Koffie/thee Welkom op Stadsboerderij

Nadere informatie

Fokwaardeschatting voor vleeslamkwaliteit

Fokwaardeschatting voor vleeslamkwaliteit Fokwaardeschatting voor vleeslamkwaliteit Ledenvergadering Swifter Schapenstamboek, 2010 Jan ten Napel, Wageningen UR Livestock Research Introductie Ambitie Betere en meer uniforme vleeslamkwaliteit door

Nadere informatie

Handleiding Pawpeds Deel 3

Handleiding Pawpeds Deel 3 Handleiding Pawpeds Deel 3 Landcodes We proberen te informeren over het land waarin de dieren werden geboren en waar ze nu wonen. Dit wordt weergegeven in de stambomen en gelijst zoals bijvoorbeeld US/DE,

Nadere informatie

Op weg naar een scrapie ongevoelige geitenhouderij 24 februari 2015

Op weg naar een scrapie ongevoelige geitenhouderij 24 februari 2015 Op weg naar een scrapie ongevoelige geitenhouderij 24 februari 2015 Agenda 1.Opening 2.Verslag bijeenkomst 24 april 2014 3.Introductie en stand van zaken van het project. Jan_Langeveld 4.Resultaten scrapietyperingen

Nadere informatie

PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels

PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels Arnold Jacques @2013 Na de uitzending (2008) Zal de Kynologie nooit meer dezelfde zijn! Het gevolg van de uitzending was PANIEK De gevolgen van

Nadere informatie

De eerste dieren die door de mens werden

De eerste dieren die door de mens werden 3 Fokken en veredelen van dieren: je wint wat en je verliest wat De stier Sunn Bo kreeg meer dan een miljoen nakomelingen. Y De longhorn was een van de eerste gefokte landbouwhuisdierrassen. De eerste

Nadere informatie

Stamboeken voor bedreigde diersoorten door particuliere kwekers

Stamboeken voor bedreigde diersoorten door particuliere kwekers Stamboeken voor bedreigde diersoorten door particuliere kwekers Gezonde, genetisch diverse populatie behouden = Wegen naar Rome Genetische diversiteit geeft flexibiliteit aan een populatie Gebrek aan genetische

Nadere informatie

Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond

Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond Plan van aanpak Oktober 2014 Nederlandse Herdershonden Club Vereniging Voor de Hollandse Herder foto: Ron van Dijk Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond

Nadere informatie

Hoe verwant mag de gezonde hond zijn?

Hoe verwant mag de gezonde hond zijn? Hoe verwant mag de gezonde hond zijn? Geachte aanwezigen, Hoe verwant mag de gezonde hond zijn? Voorwaar geen gemakkelijke vraag om te beantwoorden. Voordat ik dieper op deze vraag in ga en schets hoe

Nadere informatie

Hoe verwant mag de gezonde hond zijn?

Hoe verwant mag de gezonde hond zijn? Hoe verwant mag de gezonde Ingeborg de Wolf Directeur Dia nummer 1 Schets problematiek Documentaire Pedigree dogs exposed Tv-programma s: Radar en Zembla Maatschappelijke verontwaardiging Rashond kreeg

Nadere informatie

Inteelt en genetische diversiteit van 23 populaties van honden in Belgie op basis van afstammingsgegevens van de KMSH

Inteelt en genetische diversiteit van 23 populaties van honden in Belgie op basis van afstammingsgegevens van de KMSH Rapport: Inteelt en genetische diversiteit van 23 populaties van honden in Belgie op basis van afstammingsgegevens van de KMSH 3/6/212 lic. Katrien Wijnrocx, dr. Steven Janssens en prof. Nadine Buys Livestock

Nadere informatie

Erfelijke ziekten bij rashonden: Hoe los ik dat probleem nou op?

Erfelijke ziekten bij rashonden: Hoe los ik dat probleem nou op? Erfelijke ziekten bij rashonden: Hoe los ik dat probleem nou op? Expertisecentrum Genetica Gezelschapsdieren Prof. dr. Jan Rothuizen Departement Geneeskunde van Gezelschapsdieren Faculteit Diergeneeskunde

Nadere informatie

Fokwaardeschattingen voor heupdysplasie bij de Labrador Retriever

Fokwaardeschattingen voor heupdysplasie bij de Labrador Retriever Fokwaardeschattingen voor heupdysplasie bij de Labrador Retriever Ir. Ed. J. Gubbels, Luc Janss Janneke Scholten, Hirschfeld Instituut* Wie honden fokt zal doorgaans proberen dat zo goed mogelijk te doen

Nadere informatie

Paren van reu x dochter genetische diversiteit

Paren van reu x dochter genetische diversiteit Paren van reu x dochter genetische diversiteit Janssens S, Wijnrocx K., Buys N. Livestock Genetics, KU Leuven, België Reu x dochter en meer Broer x zus Halfbroer x halfzus Kleindochter x grootvader Inteeltgraad

Nadere informatie

Het karakter van de Savannah

Het karakter van de Savannah Het karakter van de Savannah Hier is zichtbaar dat de grootte van de kat vergelijkbaar is met een huiskat. Een Savannah kat is meestal niet groter, alleen de eerste generaties zijn groter. Je kunt je afvragen

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Erfelijkheidsleer 9 1.1 Erfelijke verandering 9 1.2 Ontdekking van de erfelijkheidsleer (genetica) 12 1.3 De chromosomen 13 1.4 Kwalitatieve eigenschappen 17 1.5 De monogene

Nadere informatie

Fokken, hoe doe je dat? Fokkerij Fokkerij: rekening houden met wetten en toeval De DNA-code Zaadcel en eicel

Fokken, hoe doe je dat? Fokkerij Fokkerij: rekening houden met wetten en toeval De DNA-code Zaadcel en eicel Fokken, hoe doe je dat? Kor Oldenbroek, CGN (http://www.wageningenur.nl/nl/expertises- Dienstverlening/Wettelijke-Onderzoekstaken/Centrum-voor-Genetische-Bronnen- Nederland-1.htm ) en Jinke Hesterman,

Nadere informatie

INTEELT EN INTEELTCOËFFICIËNT

INTEELT EN INTEELTCOËFFICIËNT INTEELT EN INTEELTCOËFFICIËNT Janneke Scholten, Genetic Counselling Services mei 2004 Wie de kynologische literatuur een beetje bijhoudt, weet dat er de laatste jaren veel aandacht is voor de gevolgen

Nadere informatie

Gezond gebruik genetica

Gezond gebruik genetica Gezond gebruik genetica Kor Oldenbroek Centrum voor Genetische Bronnen Stichting Zeldzame Huisdierrassen Workshop Maarsbergen 19 november 2014 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek

Nadere informatie

Yvette de Haas, Jack Windig, Noëlle Hoorneman, Sipke Joost Hiemstra & Debbie Bohte-Wilhelmus

Yvette de Haas, Jack Windig, Noëlle Hoorneman, Sipke Joost Hiemstra & Debbie Bohte-Wilhelmus Roodbont Fries Vee Adviezen voor opzetten fokprogramma Yvette de Haas, Jack Windig, Noëlle Hoorneman, Sipke Joost Hiemstra & Debbie Bohte-Wilhelmus Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN), Lelystad

Nadere informatie

Geiten TSE vrij 2014 v

Geiten TSE vrij 2014 v behoud TSE-ongevoelige geiten TSE = overdraagbare sponsvormige hersenaandoening zoals scrapie, atypische scrapie, of BSE locatie van EU partners in GOAT-TSE-FREE Fokkersbijeenkomst Witte geit 29-3-2014;

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 2442 Vragen van de leden

Nadere informatie

PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID

PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID over houden van huisdieren Heel wat ziekten en aandoeningen bij dieren zijn (helemaal

Nadere informatie

Domesticatie en het ontstaan van rassen

Domesticatie en het ontstaan van rassen Domesticatie en het ontstaan van rassen Kor Oldenbroek Wageningen UR Cursus Fokkerij van rashonden, 28 januari 2016 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek IVO in Zeist/ASG Lelystad

Nadere informatie

Meten = Weten! Incidentiemetingen van erfelijke ziekten en schadelijke raskenmerken bij rashonden mét en zonder stamboom

Meten = Weten! Incidentiemetingen van erfelijke ziekten en schadelijke raskenmerken bij rashonden mét en zonder stamboom Meten = Weten! Incidentiemetingen van erfelijke ziekten en schadelijke raskenmerken bij rashonden mét en zonder stamboom Liesbeth Meijndert dierenarts onderzoeker Faculty of Veterinary Medicine Department

Nadere informatie

1 Herinnert u zich het rapport Fairfok, gezonde en sociale hond in Nederland van de Raad van Beheer op Kynologisch gebied (hierna: Raad van Beheer)?

1 Herinnert u zich het rapport Fairfok, gezonde en sociale hond in Nederland van de Raad van Beheer op Kynologisch gebied (hierna: Raad van Beheer)? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's GRAVENHAGE Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

ERFELIJKHEID EN INTEELT

ERFELIJKHEID EN INTEELT ERFELIJKHEID EN INTEELT BIJ SCHAPEN EN GEITEN September 2015 KU Leuven Livestock Genetics Wat zijn eigenlijk lokale rassen? Hoe zit genetica ineen? Wat is het belang van genetische diversiteit? Hoe kunnen

Nadere informatie

Handleiding registratie Het Drentse Heideschaap

Handleiding registratie Het Drentse Heideschaap Handleiding registratie Het Drentse Heideschaap 1 Inloggen 2 2 Aanwezige dieren 2 3 Invoeren lammeren 3 3.1 Levensnummer importeren 3 3.2 Invoeren dekkingen 3 3.3 Werkwijze invoeren lammeren 4 4 Invoeren

Nadere informatie

Format Verenigingsfokreglement

Format Verenigingsfokreglement Bijlage agendapunt 4a Werkgroep Fokkerij & Gezondheid Format Verenigingsfokreglement naam van de rasvereniging: voor het ras: (invullen door rasvereniging) Conceptversie maart 2012, VERSIE 6.0 Uitgangspunten

Nadere informatie

FGH FOKREGLEMENT VOOR DE OUDDUITSE HERDER

FGH FOKREGLEMENT VOOR DE OUDDUITSE HERDER FGH FOKREGLEMENT VOOR DE OUDDUITSE HERDER Uitgave 17 augustus 2014 Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 1. ALGEMEEN 1.1. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die alleen zijn aangesloten

Nadere informatie

VERENIGING VOOR DE HOLLANDSE HERDER

VERENIGING VOOR DE HOLLANDSE HERDER VERENIGING VOOR DE HOLLANDSE HERDER PROTOCOLLEN EN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ Versie 4 Wijzigingen vastgesteld en goedgekeurd Fokkersraadsvergadering 12 november 2012 VOORWAARDEN FOKKERIJ DEEL 1 Artikel

Nadere informatie

Paard en Genomisch onderzoek

Paard en Genomisch onderzoek Paard en Genomisch onderzoek Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Vlaamse Fokkerijdag, 18 nov 2015 Inhoud Kenmerken in de paardenfokkerij Geschikt voor genomics? Genomics middelen Genomics toegepast

Nadere informatie

HONDERD JAAR FRIESCH PAARDEN-STAMBOEK; DE FOKKERIJ EN HOE NU VERDER?

HONDERD JAAR FRIESCH PAARDEN-STAMBOEK; DE FOKKERIJ EN HOE NU VERDER? HONDERD JAAR FRIESCH PAARDEN-STAMBOEK; DE FOKKERIJ EN HOE NU VERDER? door W. van der Holst, Vakgroep Verloskunde, KI en Voortplanting Yalelaan 7, de Uithof, Utrecht I Conservatieadviezen Inleiding In dit

Nadere informatie

Lipizzanerstamboek Vereniging Nederland

Lipizzanerstamboek Vereniging Nederland Lipizzanerstamboek Vereniging Nederland STAMBOEKREGLEMENT Versie 3.3, 01-07-2014 Inhoudsopgave ART. 1: INLEIDENDE BEPALINGEN...2 ART. 2: CONFORMITEIT...2 ART. 3: REGISTERS...2 ART. 4: REGISTRATIEGEGEVENS...2

Nadere informatie

PRAKTISCH OVER DE PROBLEMATIEK EN OPLOSSINGEN VAN ERFELIJKE AANDOENINGEN. www.licg.nl over houden van huisdieren

PRAKTISCH OVER DE PROBLEMATIEK EN OPLOSSINGEN VAN ERFELIJKE AANDOENINGEN. www.licg.nl over houden van huisdieren l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH OVER DE PROBLEMATIEK EN OPLOSSINGEN VAN ERFELIJKE AANDOENINGEN over houden van huisdieren De discussie over

Nadere informatie

2 Voortplanten met organen Bouw en werking van geslachtsorganen Werking van geslachtshormonen Afsluiting 31

2 Voortplanten met organen Bouw en werking van geslachtsorganen Werking van geslachtshormonen Afsluiting 31 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Voortplanten van genen 9 1.1 Genetica 9 1.2 Kruisingen 13 1.3 Crossing-over en mutatie 16 1.4 Erfelijkheid en praktijk 17 1.5 Inteelt en inteeltdepressie 21 1.6 Afsluiting

Nadere informatie

Tabel 1. Risicostatus 1 van de Nederlandse 2 landbouwhuisdierrassen (peildatum voorjaar 2014) 3

Tabel 1. Risicostatus 1 van de Nederlandse 2 landbouwhuisdierrassen (peildatum voorjaar 2014) 3 Tabel 1. Risicostatus 1 van de Nederlandse 2 landbouwhuisdierrassen (peildatum voorjaar 2014) 3 1 Criteria voor risicostatus (kritiek, bedreigd, kwetsbaar) zijn gebaseerd op de FAO Guidelines In Vivo Conservation

Nadere informatie

3 Rundveefokkerij Melkproductiecontrole Selectie Fokwaardeschatting Inseminatieplannnen 69 3.

3 Rundveefokkerij Melkproductiecontrole Selectie Fokwaardeschatting Inseminatieplannnen 69 3. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Veiligheidsvoorschriften 9 1.1 Genen en hun vererving 9 1.2 Genotype en fenotype 14 1.3 Erfelijke gebreken 18 1.4 Genfrequenties 25 1.5 Afsluiting 27 2 Fokmethoden 28 2.1

Nadere informatie

FOKREGLEMENT Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014

FOKREGLEMENT Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 FOKREGLEMENT Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 1. ALGEMEEN 1.1. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die alleen zijn aangesloten bij de FGH en niet fokken voor een rasvereniging

Nadere informatie

Interactief stamboek voor het Bonte Bentheimer varken

Interactief stamboek voor het Bonte Bentheimer varken Interactief stamboek voor het Bonte Bentheimer varken herziene versie HAS KennisTransfer Ineke de Bruijn Vivian Schoenmakers Mirjam Goedkoop MSc s-hertogenbosch, 5 maart 2010 Documenttitel: Interactief

Nadere informatie

PRAKTISCH ERFELIJKE AANDOENINGEN: PROBLEMATIEK EN OPLOSSINGSRICHTINGEN. www.licg.nl over houden van huisdieren

PRAKTISCH ERFELIJKE AANDOENINGEN: PROBLEMATIEK EN OPLOSSINGSRICHTINGEN. www.licg.nl over houden van huisdieren l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH ERFELIJKE AANDOENINGEN: PROBLEMATIEK EN OPLOSSINGSRICHTINGEN over houden van huisdieren Waar dieren zich

Nadere informatie

Ministerieel besluit tot uitvoering van het Fokkerijbesluit van 19 maart 2010 met betrekking tot de fokkerij van honden

Ministerieel besluit tot uitvoering van het Fokkerijbesluit van 19 maart 2010 met betrekking tot de fokkerij van honden Ministerieel besluit tot uitvoering van het Fokkerijbesluit van 19 maart 2010 met betrekking tot de fokkerij van honden DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW, Gelet op het decreet van 28

Nadere informatie

Cryoconservering van runderrassen in Nederland

Cryoconservering van runderrassen in Nederland Cryoconservering van runderrassen in Nederland Inleiding Een aantal inheemse Europese runderrassen wordt met uitsterven bedreigd. Het door de EU gefinancierde project EURECA (Towards (self)sustainability

Nadere informatie

Variatie in vee. Leerlingmateriaal

Variatie in vee. Leerlingmateriaal Variatie in vee Leerlingmateriaal Dieren zijn er in allerlei soorten en maten. Niet alleen verschillen soorten van elkaar, maar ook binnen één soort zijn er vaak grote verschillen. Variatie binnen de soort

Nadere informatie

Erfelijkheidsleer en hondenfokkerij.

Erfelijkheidsleer en hondenfokkerij. Erfelijkheidsleer en hondenfokkerij. Ir. Ed.J.Gubbels, oktober 1991. Inleiding. De fokkerij van rashonden heeft in de achterliggende decennia grote veranderingen ondergaan. Voorheen was vooral de "foktechnische

Nadere informatie

Verenigingsfokreglement

Verenigingsfokreglement Verenigingsfokreglement naam van de rasvereniging (RV): Nederlandse Berner Sennen Vereniging voor het ras: Berner Sennenhond 1. ALGEMEEN 1.1. Dit Verenigingsfokreglement voor de vereniging Nederlandse

Nadere informatie

Fokkerij en selectie van rashonden, een analyse

Fokkerij en selectie van rashonden, een analyse Fokkerij en selectie van rashonden, een analyse ir. Ed.J.Gubbels, geneticus/fokkerijspecialist, december 2011. Het is goed mis in de rashondenfokkerij. Het was eigenlijk al heel lang mis, maar de ontkenners

Nadere informatie

Aandoeningen en erfelijke ziekten bij honden. ten gevolge van doorgedreven fok. op uiterlijke kenmerken

Aandoeningen en erfelijke ziekten bij honden. ten gevolge van doorgedreven fok. op uiterlijke kenmerken Aandoeningen en erfelijke ziekten bij honden ten gevolge van doorgedreven fok op uiterlijke kenmerken Wetenschappelijk rapport RAAD VOOR DIERENWELZIJN IN BELGIË 2014 Place Victor Horta 40 1060 Brussel

Nadere informatie

Verenigingsfokreglement

Verenigingsfokreglement Werkgroep Fokkerij & Gezondheid Verenigingsfokreglement Kuvasz Vereniging Nederland voor het ras: Kuvasz Uitgangspunten en toelichting bij het VerenigingsFokReglement (VFR) De artikelen in zwarte tekst

Nadere informatie

Verenigingsfokreglement. voor het ras: Nederlandse Schapendoes

Verenigingsfokreglement. voor het ras: Nederlandse Schapendoes Verenigingsfokreglement naam van de rasvereniging: Vereniging de Nederlandse Schapendoes voor het ras: Nederlandse Schapendoes 1. ALGEMEEN 1.1. Dit reglement voor de Vereniging de Nederlandse Schapendoes,

Nadere informatie

Winning en opslag van sperma van zeldzame Nederlandse schapen- en geitenrassen in de genenbank (2001-2012)

Winning en opslag van sperma van zeldzame Nederlandse schapen- en geitenrassen in de genenbank (2001-2012) Winning en opslag van sperma van zeldzame Nederlandse schapen- en geitenrassen in de genenbank (2001-2012) Rita Hoving, Henk Sulkers, Kees Zuidberg, Ina Hulsegge, Henri Woelders, Agnes de Wit en Sipke

Nadere informatie

1.2. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die zijn aangesloten bij de LSOHV en voor alle leden.

1.2. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die zijn aangesloten bij de LSOHV en voor alle leden. FOKREGLEMENT 1. ALGEMEEN 1.1. Het Fokreglement voor de Oudduitse Herder en de Duitse Herder LangStokhaar is overeenkomstig het beschrevene in de statuten en het huishoudelijk reglement van de rasvereniging

Nadere informatie

IERSE SETTER CLUB opgericht 14 november 1915

IERSE SETTER CLUB opgericht 14 november 1915 OUTCROSS PROGRAMMA IERSE SETTER ROOD-WIT De Ierse Setter rood-wit is één van Ierlands negen inheemse rassen. Alle negen rassen behoren tot de werkhonden. Sinds de erkenning van de Ierse Setter rood-wit

Nadere informatie

PROTOCOLLEN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ

PROTOCOLLEN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ PROTOCOLLEN EN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ Versie 5 Wijzigingen vastgesteld en goedgekeurd Fokkersraadsvergadering 19 maart 2016 VOORWAARDEN FOKKERIJ DEEL 1 Artikel 1 De fokker is gehouden aan het VFR (Verenigings

Nadere informatie