Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s"

Transcriptie

1 Omgaan met Inteelt in Fokprogramma s Piter Bijma Leerstoelgroep Fokkerij en Genetica Animal Breeding Wageningen & Universiteit

2 De boodschap 1. Enige inteelt is normaal; veel inteelt is riskant 2. Inteelt is een keuze 3. Inteeltbeperking vereist organisatie op rasniveau

3 1. Wat is inteelt

4 1. Wat is inteelt? Inteelt = paring van dieren die familie van elkaar zijn Alle DNA bestaat in tweevoud ~ genen, twee van elk AB CD Deze twee honden zijn verwant AD AC AA Deze pup is ingeteeld (25%) De kans is 25% dat deze pup AA, BB, CC of DD is

5 Inteelt: individu en rasniveau Individueel Een hond is ingeteeld als de vader en moeder familie van elkaar zijn. Inteeltnivo is niet erfelijk! Een ingeteelde reu geeft niet perse een ingeteelde pup Gebruik gerust een ingeteelde reu of teef Rasniveau In elk ras bestaat een geleidelijke toename van het inteeltniveau. Hoe kleiner het ras des te sneller inteelt toeneemt

6 Inteelt en familiegraad (verwantschap) Verwantschap tussen dieren Deel van het DNA dat overeenkomt tussen de dieren Ouder kind 0.5 Grootouder kind 0.25 Overgrootouder kind Volle broer zus 0.5 Half boer - zus 0.25 Neef Nicht Inteelt van een dier Deel van DNA dat homozygoot is in het dier Inteelt = 0.5 * verwantschap tussen de ouders Vader-dochter: Inteelt = 0.5 * 0.5 = 25% 25% van het DNA vertoont geen variatie meer.

7 Inteelt op dierniveau Oorzaak Paring van (nauwe) verwanten Door familierelaties tussen de ouders krijgt een dier zo nu en dan twee dezelfde genen. Gevolg Inteeltdepressie in het dier Dit is een korte termijn probleem Oplossing Gebruik volgende keer een andere reu Inteelt op diernivo is een keuze van de individuele fokker

8 Inteelt op rasniveau Oorzaak In een klein ras wordt iedereen familie van elkaar. Oorzaak: een hond heeft 2 ouders 4 grootouders 8 overgrootouders etc. Verwantschap is wel erfelijk Gevolg Inteelt wordt onvermijdelijk Er bestaat geen reu die geen familie is van uw teef Afname van de erfelijke variatie

9 2. Gevolgen van inteelt

10 2. Gevolgen van inteelt Inteeltdepressie Achteruitgang van het ras Vooral gezondheid en vruchtbaarheid Komt in vrijwel alle (dier)soorten voor.

11 Inteeltdepressie in Schotse schapen Lichaamsgewicht vader x dochter = 12% afname

12 Inteeltdepressie in Schotse schapen Bevruchtings% vader x dochter = 11% afname

13 Inteeltdepressie in Schotse schapen Aantal lammeren vader x dochter = 20% afname

14 Inteeltdepressie in Schotse schapen Levensduur ooien vader x dochter = 8% afname

15 Inteeltdepressie in koeien Effect van 1% inteelttoename kenmerk leeftijd 1e afkalven productieve levensduur 1e lact. melkproduktie 1e lact. vetproduktie 1e lact. eiwitproduktie levensproduktie melk levensproduktie vet levensproduktie eiwit effect van 1% inteelttoename +0,5 d 6 d 27 kg 0,9 kg 0,8 kg 177 kg 6,0 kg 5,5 kg

16 Inteeltdepressie bij mensen Effect vader x dochter (25% inteelt) Geboorte gewicht kg (Japan) kg (VS) Lichaamslengte IQ Overleving tot voortplanting 8.75% 7 cm (Hutterites, VS) 4 mm (Italie) 2.5 cm (Japan) 5 punten (Japan) 9 punten (Japan) 5 punten (VS)

17 2. Gevolgen van inteelt Inteeltdepressie Achteruitgang van het ras Vooral gezondheid en vruchtbaarheid Opduiken van erfelijke gebreken Koeien: BLAD, CVM, gladde tong Schapen: erfelijke blindheid Friesch paard: dwergfactor Honden: cataract, doofheid, hemofilie, Von Willebrand

18 Erfelijke gebreken Inteelt brengt reccesieve erfelijke gebreken aan het licht Oorzaak reccesieve gebreken: defect gen Het voorkomen van AB CD erfelijke gebreken is normaal. (Het A-gen bestaat; dragers hebben een gezond reserve gen) AD AC Door te veel inteelt komen AA Inteelt veroorzaakt de erfelijke gebreken niet de gebreken plotseling veel voor. Toename fractie dieren met AA ziekte komt meer voor

19 3. Omgaan met inteelt - op diernivo - op rasnivo

20 3.1 Omgaan met inteelt op diernivo Relatief eenvoudig Voorkom sterk ingeteelde combinaties Broer-zus Vader-dochter Neef-nicht Hou de afstamming bij Liefst 3 generaties geen familie Betekent: 8 verschillende overgrootouders van de te fokken pup Gebruik ieder jaar een vader met andere achtergrond Maak een database en gebruik een computer

21 3.2 Beheersing van de inteelttoename op rasniveau Organiseren op rasniveau Wat het beste is hangt af van wat de rest doet Niet allemaal hetzelfde doen Langere termijn Inteelt is verwantschap tussen de ouders van een dier Inteelttoename = toename van verwantschap Kernpunt: beperk toename van de verwantschap Voorkom dat alle dieren sterk familie van elkaar worden

22 3.2 Beheersing van de inteelttoename Verwantschap komt voor de inteelt Voorbeeld bij melkvee BLAD, CVM gaat terug op de stier Bell Geboren 1974 Problemen openbaarden zich rond 1990 en 2000 Bell intussen al heel veel gebruikt Als je inteelt ziet ben je te laat Fokverbod voor ingeteelde reuen heeft geen zin Beperk de verwantschapstoename!

23 3.2 Beperken van de verwantschapstoename Spreiding in de bloedvoering (stamboom) Het grootste deel van inteelt komt via de reuen Omdat er minder reuen zijn Keuze van de reuen Aantal reuen Afstamming van de reuen Beperk de verwantschapsgraad tussen de reuen. De mode is vaak de grootste bedreiging Iedereen wil dezelfde reu Inteeltcoefficienten van reuen zijn niet van belang Niet publiceren?

24 3.2 Beperken van de verwantschapstoename Wat werkt niet? Vermijden van ingeteelde paring is geen oplossing voor het ras Er zijn geen onverwante dieren meer als het aantal voorouders klein is geweest Het gaat dus niet op de combinatie van reu en teef Maar om de keuze van de fokreuen.

25 Praktische oplossingen: Wat is ongeveer vereist? Doel Inteelttoename max ~0.5 tot 1% per generatie Benodigd: Streef naar ~50 reuen per generatie (~6 jaar) Ongeveer gelijke bijdrages van iedere reu Voorkom dominante stamouders zo veel mogelijk Vermijd maatregelen waardoor het aantal daalt Sterke fokkerij voor zeldzame uiterlijke kenmerken Te veel uitsluitingen van de fok

26 Conclusies Inteelt ontstaat door verwantschap Verwantschap is erfelijk, inteelt niet Inteelt is goed te beheersen Gespreid gebruik van reuen Organisatie en registratie is het belangrijkst Gebruik van internet? Streef naar ~50 reuen per generatie

Fokkerij en Inteelt. Basisprincipes. Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit. Animal Breeding & Genomics Centre

Fokkerij en Inteelt. Basisprincipes. Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit. Animal Breeding & Genomics Centre Fokkerij en Inteelt Basisprincipes Piter Bijma Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit Animal Breeding & Genomics Centre De boodschap 1. Enige inteelt is normaal; veel inteelt is riskant

Nadere informatie

De rol van verwantschap in de fokkerij. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

De rol van verwantschap in de fokkerij. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR De rol van verwantschap in de fokkerij Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR De Boodschap In elk gesloten ras neemt de verwantschap geleidelijk toe Dat is een normaal fenomeen De toename van

Nadere informatie

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Grondbeginselen erfelijkheid Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Kwalitatieve versus Kwantitative kenmerken Kwalitatieve kenmerken Kun je niet uitdrukken in een getal Hoornloosheid Vachtkleur

Nadere informatie

Omgaan met inteelt in kleine rassen

Omgaan met inteelt in kleine rassen Omgaan met inteelt in kleine rassen Piter Bijma, Jack Windig en Sipke-Joost Hiemstra Centrum Genetische bronnen Nederland (CGN) Animal Breeding and Genomics Centre (ABGC) 23 april 2008. Traditionele planten-

Nadere informatie

SZH voor levend erfgoed

SZH voor levend erfgoed SZH voor levend erfgoed Verwantschap Kor Oldenbroek en Myrthe Maurice Informatieochtend Drentsche Patrijshonden Woudenberg 15 februari 2014 Programma Wat kunt u vanmorgen verwachten: - Wat is verwantschap?

Nadere informatie

Toename Inteelt beperken

Toename Inteelt beperken Toename Inteelt beperken Jack J. Windig Inteelt Inteelt = kruising van verwante dieren Elk dier is drager van (zeldzame) erfelijke gebreken Recessieve gebreken niet zichtbaar Nauw verwante dieren dragen

Nadere informatie

Inteelt, verwantschappen en consequenties van inteelt

Inteelt, verwantschappen en consequenties van inteelt Inteelt, verwantschappen en consequenties van inteelt Jack J. Windig CGN Agrobiodiversiteit Oude rassen Waard om te bewaren Mooi Cultureel Erfgoed Herbergen unieke genetische eigenschappen Ook in: Conventie

Nadere informatie

Inteelt en verwantschapsbeheer

Inteelt en verwantschapsbeheer Inteelt en verwantschapsbeheer mogelijkheden nieuwe software Jack Windig, Wageningen UR Laura Roest, Raad van Beheer Lelystad 21 januari 2014 Genetisch management Inteelt beheersen kan je alleen samen

Nadere informatie

Inteeltbeheersing bij rashonden

Inteeltbeheersing bij rashonden Inteeltbeheersing bij rashonden Jack J. Windig CGN CGN en Livestock research (Lelystad) Onderdeel Wageningen UR Livestock Research voorheen ASG, ID-Lelystad, ID- DLO CGN = Centrum Genetische bronnen Nederland

Nadere informatie

Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander. Jack J. Windig CGN Livestock Research

Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander. Jack J. Windig CGN Livestock Research Genetisch management: inteeltbeheersing en diversiteit bij de Mergellander Jack J. Windig CGN Livestock Research CGN en Livestock research (Lelystad) Onderdeel Wageningen UR Livestock Research voorheen

Nadere informatie

SZH voor levend erfgoed

SZH voor levend erfgoed SZH voor levend erfgoed Populatiemanagement Infoavond Drentsche Patrijshonden Woudenberg 19 november 2013 Een korte introductie Kor Oldenbroek Myrthe Maurice Van Eijndhoven Wat kunt u vandaag verwachten:

Nadere informatie

Het fokken van een gezonde rashond

Het fokken van een gezonde rashond Het fokken van een gezonde rashond Kor Oldenbroek Centrum Genetische Bronnen Nederland Symposium afsluiting project verwantschap, Lelystad 21 januari 2014 Persoonlijke achtergrond Expertise IVO in Zeist/ASG

Nadere informatie

Basisprincipes fokkerij en inteelt

Basisprincipes fokkerij en inteelt Basisprincipes fokkerij en inteelt Krista A. Engelsma Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) Introductie Fokkerij ras Dieren met bepaalde eigenschappen Genetische vooruitgang Selectie Open/gesloten

Nadere informatie

Inteelt in de VSS. Erik Schuiling, 28 januari 2011

Inteelt in de VSS. Erik Schuiling, 28 januari 2011 Inteelt in de VSS Erik Schuiling, 28 januari 2011 1. De VSS en de rassen 2. Soort en ras 3. Wat is inteelt 4. Effecten van inteelt 5. Inteelt voorkomen 6. Slot 1 1. Vereniging Speciale Schapenrassen 50

Nadere informatie

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inteelt in kleine populaties Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inhoud Inteelt Populatiegrootte Fokbeleid Wat is inteelt? Inteelt: paren van verwanten samenbrengen van genetisch identiek materiaal

Nadere informatie

Inteelt en genetische diversiteit van hondenrassen in België

Inteelt en genetische diversiteit van hondenrassen in België Inteelt en genetische diversiteit van hondenrassen in België 23 februari 2012 Prof. Nadine Buys, Dr. Steven Janssens en lic. Katrien Wijnrocx Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, K.U.Leuven Overzicht Achtergrond:

Nadere informatie

Populatiegenetische analyse van de geitenrassen

Populatiegenetische analyse van de geitenrassen Populatiegenetische analyse van de geitenrassen Jack Windig, Rita Hoving, Kor Oldenbroek, Jessica Tetteroo CGN, Livestock research- ABGC Beiden onderdeel Wageningen UR Livestock Research - ABGC Veeteeltkundig

Nadere informatie

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys Genetische variatie en inteelt : basisconcepten Steven Janssens Nadine Buys Inteelt Inteelt treedt op voor dieren waarvan de ouderdieren met elkaar verwant zijn (dit betekent dat in de afstamming van vader

Nadere informatie

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Samen Friese paarden fokken Studieclub Fokvereniging Het Friesche Paard Zuid Nederland Gemonde 21 maart 2014 Even voorstellen Wie is Myrthe Maurice Van Eijndhoven

Nadere informatie

Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395. 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1

Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395. 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1 Aantal directe nakomelingen ingeschreven in het NHSB: 395 7-8-2015 Dobermann Dia nummer 1 Dobermann: Omgaan met verwantschap en inteelt Drs. Laura Roest Dierenarts en kynologisch medewerker 7-8-2015 Dobermann

Nadere informatie

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Jack Windig, Jan Langeveld, Lucien van eulen, Rita Hoving Oene, 8 november 2014, Ledenvergadering Landelijke Fokgroep Toggenburger CGN, Livestock

Nadere informatie

Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek. Centrum voor Genetische Bronnen (WUR)

Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek. Centrum voor Genetische Bronnen (WUR) Erfelijke problemen bij honden los je met fokkerijmaatregelen op! Kor Oldenbroek Centrum voor Genetische Bronnen (WUR) SG Fairfok, Van Hall, Leeuwarden 11 maart 2015 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland

Nadere informatie

Themadag. Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen

Themadag. Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen Themadag Fokkerij en Vitaliteit Kippenrassen 18 april 2008, Lelystad 10:00 uur tot 15:30 uur Samenvatting Organisatie: Stichting Zeldzame Huisdierrassen (SZH) en Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland

Nadere informatie

Fokkerijstrategie voor de Friese Stabij

Fokkerijstrategie voor de Friese Stabij Fokkerijstrategie voor de Friese Stabij Kor Oldenbroek Stichting Zeldzame Huisdierrassen / CGN ALV, Putten 21 mei 2016 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek IVO in Zeist/ASG

Nadere informatie

Een gezond fokbeleid voor uw ras? Markiesje informatieavond Verleden-heden-toekomst. Rasblindheid?

Een gezond fokbeleid voor uw ras? Markiesje informatieavond Verleden-heden-toekomst. Rasblindheid? Markiesje informatieavond Verleden-heden-toekomst Een gezond fokbeleid voor uw ras? Fokken met behoud van genetische heterogeniteit - welke regels gelden altijd? Rasvereniging: fokbeleid in de praktijk

Nadere informatie

Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt

Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt Genetische verbetering van honden: feiten en fictie van lijnenteelt Johan van Arendonk Animal Breeding and Genomics Centre Wageningen Universiteit Hilvarenbeek, zaterdag 18 april Bij hond denk ik aan:

Nadere informatie

PROTOCOLLEN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ

PROTOCOLLEN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ PROTOCOLLEN EN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ Versie 5 Wijzigingen vastgesteld en goedgekeurd Fokkersraadsvergadering 19 maart 2016 VOORWAARDEN FOKKERIJ DEEL 1 Artikel 1 De fokker is gehouden aan het VFR (Verenigings

Nadere informatie

Fokkerijkansen voor de geit

Fokkerijkansen voor de geit Fokkerijkansen voor de geit Kor Oldenbroek Symposium duurzame toekomst geitenrassen 12 november 2016, Putten Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek IVO in Zeist/ASG Lelystad

Nadere informatie

Fokken, wat is dat? Kor Oldenbroek. Wageningen UR. Netwerk gezelschapsdieren en DIGO, 10 maart Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN)

Fokken, wat is dat? Kor Oldenbroek. Wageningen UR. Netwerk gezelschapsdieren en DIGO, 10 maart Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) Fokken, wat is dat? Kor Oldenbroek Wageningen UR Netwerk gezelschapsdieren en DIGO, 10 maart 2016 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek IVO in Zeist/ASG Lelystad Populatie

Nadere informatie

Wat is inteelt eigenlijk?

Wat is inteelt eigenlijk? TOEGELICHT Inteelt deel 1: Wat is inteelt eigenlijk? Inteelt is kort gezegd het paren van verwante individuen. Aan inteelt zijn gevaren verbonden. Tijdens de rondgang langs de regiovergaderingen in het

Nadere informatie

VERENIGING VOOR DE HOLLANDSE HERDER

VERENIGING VOOR DE HOLLANDSE HERDER VERENIGING VOOR DE HOLLANDSE HERDER PROTOCOLLEN EN BESLUITEN TERZAKE FOKKERIJ Versie 4 Wijzigingen vastgesteld en goedgekeurd Fokkersraadsvergadering 12 november 2012 VOORWAARDEN FOKKERIJ DEEL 1 Artikel

Nadere informatie

Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland

Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland Advies voor genetisch beheer van de Bonte Bentheimer populatie in Nederland Jack Windig en Rita Hoving CGN Rapport 28 Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) Advies voor genetisch beheer van de

Nadere informatie

INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE!

INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE! INTEELTCOËFFICIËNT: BEN JE KHV-LID? BEREKEN HEM DAN VIA KHV-ONLINE! EEN SCHAAP HEEFT IEDERE CEL BEVAT TWEE KOPIJEN VAN HET ERFELIJK MATERIAAL (DNA) DIE DUIZENDEN GENEN DRAGEN ÉÉN KOPIJ KOMT VAN DE VADER

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over inteelt

Alles wat u moet weten over inteelt Alles wat u moet weten over inteelt Inteelt is vaak een onderwerp van gesprek. In dit artikel vertellen wij u aan de hand van vragen en antwoorden alles over inteelt en hoe u hiermee om kunt gaan. Indien

Nadere informatie

Het fokken van rashonden. Omgaan met verwantschap en inteelt. Kor Oldenbroek Jack Windig

Het fokken van rashonden. Omgaan met verwantschap en inteelt. Kor Oldenbroek Jack Windig Het fokken van rashonden Omgaan met verwantschap en inteelt Kor Oldenbroek Jack Windig Begrippenlijst Begrippenlijst Allel Een variant van een gen. Een variant kan ertoe leiden dat er een ander eiwit wordt

Nadere informatie

INTEELT EN INTEELTCOËFFICIËNT

INTEELT EN INTEELTCOËFFICIËNT INTEELT EN INTEELTCOËFFICIËNT Janneke Scholten, Genetic Counselling Services mei 2004 Wie de kynologische literatuur een beetje bijhoudt, weet dat er de laatste jaren veel aandacht is voor de gevolgen

Nadere informatie

Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie

Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie Genetische diversiteit in de Shetland Pony populatie Lezing door Ir. Anouk Schurink, onderzoeker bij Wageningen Universiteit, tijdens ALV van het NSPS op 23 november 2013 Er is door Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Genomics tegen erfelijke gebreken. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre

Genomics tegen erfelijke gebreken. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Genomics tegen erfelijke gebreken Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Overzicht Gevolgen van Inteelt Erfelijke gebreken Bestrijding erfelijke gebreken Rol genomics Effect van inteelt? Erfelijke

Nadere informatie

Handleiding Pawpeds Deel 3

Handleiding Pawpeds Deel 3 Handleiding Pawpeds Deel 3 Landcodes We proberen te informeren over het land waarin de dieren werden geboren en waar ze nu wonen. Dit wordt weergegeven in de stambomen en gelijst zoals bijvoorbeeld US/DE,

Nadere informatie

Werkgroep kleine herkauwers. bepaald sjabloon. U kan deze website zelf gebruiken op

Werkgroep kleine herkauwers. bepaald sjabloon. U kan deze website zelf gebruiken op vzw Steunpunt Levend Erfgoed 29 Werkgroep kleine herkauwers Genetische diversiteit van Vlaamse en Kempense geit vraagt gezamenlijke actie Wat heel wat fokkers van deze twee oude geitenrassen al vermoedden

Nadere informatie

Wat heeft de veehouder aan Genomics

Wat heeft de veehouder aan Genomics 2/1/21 Wat heeft de veehouder aan Genomics Mario Calus en Johan van Arendonk Wageningen UR Livestock Research en Wageningen University Wat wil de veehouder? Een goed inkomen halen van het bedrijf door

Nadere informatie

Duurzaam fokken met de Bonte Bentheimer

Duurzaam fokken met de Bonte Bentheimer Duurzaam fokken met de Bonte Bentheimer Jan ten Napel Inleiding Kleine en jonge rasvereniging Hoe bereik je vanuit die situatie een duurzame fokkerij van Bonte Bentheimers? Studie HAS-kennistransfer Den

Nadere informatie

Dan is de waarde van het recessieve allel q dus 0,87, vanwege het feit dat p + q = 1.

Dan is de waarde van het recessieve allel q dus 0,87, vanwege het feit dat p + q = 1. Opgave 1: Wet van Hardy-Weinberg Een populatie van 10.000 individuen voldoet wat betreft de onderlinge voortplanting aan de voorwaarden, genoemd in de wet van Hardy-Weinberg. Van deze populatie is bekend

Nadere informatie

Inteelt en genetische diversiteit van 23 populaties van honden in Belgie op basis van afstammingsgegevens van de KMSH

Inteelt en genetische diversiteit van 23 populaties van honden in Belgie op basis van afstammingsgegevens van de KMSH Rapport: Inteelt en genetische diversiteit van 23 populaties van honden in Belgie op basis van afstammingsgegevens van de KMSH 3/6/212 lic. Katrien Wijnrocx, dr. Steven Janssens en prof. Nadine Buys Livestock

Nadere informatie

INTEELT EN VERWANTSCHAP BIJ DE LABRADOR RETRIEVER. Peter van Honk

INTEELT EN VERWANTSCHAP BIJ DE LABRADOR RETRIEVER. Peter van Honk INTEELT EN VERWANTSCHAP BIJ DE LABRADOR RETRIEVER Peter van Honk Inteelt en verwantschap bij de Labrador Retriever Peter van Honk registratie nummer: 890606358070 Stage fokkerij en genetica (ABG-70424)

Nadere informatie

Genomic revolution : betekenis voor

Genomic revolution : betekenis voor Genomic revolution : betekenis voor karakterisering, behoud en fokkerij van zeldzame rassen? Jack Windig Centre of Genetic Resources, The Netherlands (CGN) Genomic revolution Genoom Het hele DNA Alle chromosomen

Nadere informatie

Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens

Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens // dr. Steven Janssens, lic. Katrien Wijnrocx en prof. Nadine Buys Livestock Genetics, KULeuven Data

Nadere informatie

Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond

Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond Plan van aanpak Oktober 2014 Nederlandse Herdershonden Club Vereniging Voor de Hollandse Herder foto: Ron van Dijk Variëteitskruising bij de Hollandse Herdershond

Nadere informatie

PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID

PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID over houden van huisdieren Heel wat ziekten en aandoeningen bij dieren zijn (helemaal

Nadere informatie

Verenigingsfokreglement

Verenigingsfokreglement Verenigingsfokreglement naam van de rasvereniging (RV): Nederlandse Berner Sennen Vereniging voor het ras: Berner Sennenhond 1. ALGEMEEN 1.1. Dit Verenigingsfokreglement voor de vereniging Nederlandse

Nadere informatie

Het fokken in kleine populaties

Het fokken in kleine populaties Het fokken in kleine populaties Kor Oldenbroek Stichting Zeldzame Huisdierrassen / CGN Gastles Helicon Nijmegen, 13 mei 2016 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek IVO in Zeist/ASG

Nadere informatie

Fokbeleid van de Gordon Setter Vereniging Nederland

Fokbeleid van de Gordon Setter Vereniging Nederland Fokbeleid van de Gordon Setter Vereniging Nederland Opgericht 10 september 2010 Fokbeleid versie: Leden Vergadering 22 mei 2011 Fokbeleid van de Gordon Setter Vereniging Nederland 1. Doelstelling 1.1.

Nadere informatie

Achtergronddocument: Analyse van de CBO-richtlijn uit

Achtergronddocument: Analyse van de CBO-richtlijn uit wijzigingsdatum: dinsdag januari 0 Achtergronddocument: Analyse van de CBO-richtlijn uit 0 0 In elke populatie, dus ook de Nederlandse, komen relaties tussen bloedverwanten voor waaruit kinderen worden

Nadere informatie

Duitse Herder. Club Nederland. Rasspecifiek Fokreglement DHCN. Oudduitse Herder & Duitse Herder Langstokhaar

Duitse Herder. Club Nederland. Rasspecifiek Fokreglement DHCN. Oudduitse Herder & Duitse Herder Langstokhaar Duitse Herder Club Nederland Rasspecifiek Fokreglement DHCN Oudduitse Herder & Duitse Herder Langstokhaar 04 oktober 2010 KvK 51085747 13-04-14 versie 3 pagina 1 1. ALGEMEEN 1.1. Het Rasspecifiek Fokreglement

Nadere informatie

Newsletter April 2013

Newsletter April 2013 1. Inleiding Met het thema van deze nieuwsbrief willen we ons richten op de fundamenten van het fokken: de basisgenetica. Want of je het nu wil of niet. dit is ook de basis voor een succesvolle fok! Misschien

Nadere informatie

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Anouk Schurink Bart Ducro Nijkerk, 11 november 2011 Informatie- en discussiebijeenkomst NSIJP Introductie Ervaring met IJslandse paarden

Nadere informatie

Themadag. Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten. 12 december Lelystad

Themadag. Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten. 12 december Lelystad Themadag Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten 12 december 2008 Lelystad Platform voor de kleinschalige schapen- en geitenhouders 2 Fokkerij en inteeltbeheersing bij schapen en geiten 12

Nadere informatie

Fokwaardeschattingen voor heupdysplasie bij de Labrador Retriever

Fokwaardeschattingen voor heupdysplasie bij de Labrador Retriever Fokwaardeschattingen voor heupdysplasie bij de Labrador Retriever Ir. Ed. J. Gubbels, Luc Janss Janneke Scholten, Hirschfeld Instituut* Wie honden fokt zal doorgaans proberen dat zo goed mogelijk te doen

Nadere informatie

Oefenvraagstukken genetica

Oefenvraagstukken genetica Oefenvraagstukken genetica Monohybride kruisingen. 50 meerkeuze vragen. OPLOSSEN MET KRUISSINGSSCHEMA!!!!! 1. Poes Kitty met lange haren heeft gepaard met kater Kobus. Zij krijgt zowel kortharige als langharige

Nadere informatie

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar Deelrapport populatie-analyse collie korthaar De genetische analyse van de stamboomgegevens van de Britse populatie van de korthaar Collie door de Britse Kennel Club is uitgevoerd met het uitgangspunt

Nadere informatie

Het hoe en waarom van een fokprogramma

Het hoe en waarom van een fokprogramma Tekst: Myrthe Maurice-van Eijndhoven en Kor Oldenbroek Het hoe en waarom van een fokprogramma Voor velen van u zal het herkenbaar zijn: verknocht zijn aan een dier om zijn of haar uiterlijk en gedrag.

Nadere informatie

Het gebruik van inteelt om inteelt te beheersen

Het gebruik van inteelt om inteelt te beheersen Het gebruik van inteelt om inteelt te beheersen door Carol Beuchat PhD Gesteld, we hebben een populatie dieren, die zich willekeurig voortplanten. Door de generaties heen zal het gemiddelde niveau van

Nadere informatie

Voor- en Nadelen van inteelt

Voor- en Nadelen van inteelt Voor- en Nadelen van inteelt doory Carol Beuchat PhD 100 Jaar geleden al onderkende men de voor- en nadelen van inteelt en zelfs al werd de werking daarvan niet volledig begrepen, fokkers wisten uit ervaring,

Nadere informatie

FGH FOKREGLEMENT VOOR DE OUDDUITSE HERDER

FGH FOKREGLEMENT VOOR DE OUDDUITSE HERDER FGH FOKREGLEMENT VOOR DE OUDDUITSE HERDER Uitgave 17 augustus 2014 Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 1. ALGEMEEN 1.1. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die alleen zijn aangesloten

Nadere informatie

1.2. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die zijn aangesloten bij de LSOHV en voor alle leden.

1.2. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die zijn aangesloten bij de LSOHV en voor alle leden. FOKREGLEMENT 1. ALGEMEEN 1.1. Het Fokreglement voor de Oudduitse Herder en de Duitse Herder LangStokhaar is overeenkomstig het beschrevene in de statuten en het huishoudelijk reglement van de rasvereniging

Nadere informatie

Sturen op melkcomponenten: Wat kan de fokkerij? Henk Bovenhuis Wageningen Universiteit

Sturen op melkcomponenten: Wat kan de fokkerij? Henk Bovenhuis Wageningen Universiteit Sturen op melkcomponenten: Wat kan de fokkerij? Henk Bovenhuis Wageningen Universiteit Inhoud Welke melkcomponenten? Melkcomponenten die we nu al meten. Melkvetsamenstelling Melkeiwitsamenstelling Wat

Nadere informatie

REGLEMENT CLUBFOKKER STAFFORDSHIRE BULL TERRIER CLUB NEDERLAND

REGLEMENT CLUBFOKKER STAFFORDSHIRE BULL TERRIER CLUB NEDERLAND REGLEMENT CLUBFOKKER STAFFORDSHIRE BULL TERRIER CLUB NEDERLAND Opgericht 4 mei 1975, koninklijk goedgekeurd 3 oktober 1975/Ingeschreven bij de KvK onder nummer 40346810 Ondergetekende Naam: Adres: Postcode:

Nadere informatie

Symposium Verwantschap.

Symposium Verwantschap. 1 Symposium Verwantschap. Tekst: Elian Hattinga van t Sant Al sinds enige jaren werkt de Raad van Beheer op kynologisch gebied in Nederland (RvB) samen met het Ministerie van Economische Zaken in een project

Nadere informatie

Verenigings Fok Reglement

Verenigings Fok Reglement Vereniging Van Poedel Vrienden Verenigings Fok Reglement Versie 1.02 VVPV 15-2-2015 Inhoud 1. ALGEMEEN... 2 2. FOKREGELS... 3 3. WELZIJNSREGELS... 5 4. VARIETEITSKRUISINGEN... 6 5. GEZONDHEIDSREGELS...

Nadere informatie

Alles door elkaar 1. a) b) c) 2. a) b) c) a) b) BIOLOGIE 2017/18 WERKBOEK

Alles door elkaar 1. a) b) c) 2. a) b) c) a) b) BIOLOGIE 2017/18 WERKBOEK Alles door elkaar 1. Van twee erwtenplanten worden nakomelingen verkregen. Hiervan blijken er 28 rode bloemen te dragen en 11 witte bloemen. a) Wat zijn de genotypen van de ouderplanten? b) Welk allel

Nadere informatie

Paren van reu x dochter genetische diversiteit

Paren van reu x dochter genetische diversiteit Paren van reu x dochter genetische diversiteit Janssens S, Wijnrocx K., Buys N. Livestock Genetics, KU Leuven, België Reu x dochter en meer Broer x zus Halfbroer x halfzus Kleindochter x grootvader Inteeltgraad

Nadere informatie

Verenigings Fokreglement Nederlandse Flatcoated Retriever Vereniging. Ras; Flatcoated Retriever

Verenigings Fokreglement Nederlandse Flatcoated Retriever Vereniging. Ras; Flatcoated Retriever Verenigings Fokreglement Nederlandse Flatcoated Retriever Vereniging Ras; Flatcoated Retriever 1. Algemeen 1.1 Dit regelement voor de Nederlandse Flatcoated Retriever Vereniging beoogt bij te dragen aan

Nadere informatie

Duitse Herder Club Nederland. Rasspecifiek Fokreglement. DHCN Oudduitse Herder & Duitse Herder Langstokhaar

Duitse Herder Club Nederland. Rasspecifiek Fokreglement. DHCN Oudduitse Herder & Duitse Herder Langstokhaar Duitse Herder Club Nederland Rasspecifiek Fokreglement DHCN Oudduitse Herder & Duitse Herder Langstokhaar 04 oktober 2010 KvK 51085747 01-05-2016 versie 4 1. ALGEMEEN 1.1. Het Rasspecifiek Fokreglement

Nadere informatie

Lijnenteelt en Stamopbouw. Discussie, Schema s en Voorbeelden

Lijnenteelt en Stamopbouw. Discussie, Schema s en Voorbeelden Lijnenteelt en Stamopbouw Discussie, Schema s en Voorbeelden Organisatie van het Verhaal Inleiding kweken in familieverband inteeltcoëfficiënt Lijnenteelt: principe, alternatieven Stamopbouw: principe,

Nadere informatie

Verenigingsfokreglement. voor het ras: Nederlandse Schapendoes

Verenigingsfokreglement. voor het ras: Nederlandse Schapendoes Verenigingsfokreglement naam van de rasvereniging: Vereniging de Nederlandse Schapendoes voor het ras: Nederlandse Schapendoes 1. ALGEMEEN 1.1. Dit reglement voor de Vereniging de Nederlandse Schapendoes,

Nadere informatie

Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV. Genomics

Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV. Genomics Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV Genomics Deze presentatie Genomic selection bij melkvee vleesvee Implementatie in de fokprogramma s Waar we tegen aan lopen Genomics Peter Vercauteren 26 oktober 2011

Nadere informatie

Inteelt in kleine populaties

Inteelt in kleine populaties Inteelt in kleine populaties Lezing door Dr. Ir. Bart Ducro, onderzoeker bij Wageningen Universiteit, tijdens ALV van het NSPS op 23 november 2013. Dhr. Ducro zal doorgaan waar mevr. Schurink is gestopt.

Nadere informatie

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN Examentrainer Vragen Karyogrammen In afbeelding 1 zijn twee karyogrammen weergegeven. Deze karyogrammen zijn afkomstig van een eeneiige tweeling. Het ene kind is van het mannelijk geslacht zonder duidelijke

Nadere informatie

FOKREGLEMENT Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014

FOKREGLEMENT Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 FOKREGLEMENT Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 1. ALGEMEEN 1.1. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die alleen zijn aangesloten bij de FGH en niet fokken voor een rasvereniging

Nadere informatie

Pups, voortgekomen uit één van de genoemde combinaties, zullen niet in het NHSB worden

Pups, voortgekomen uit één van de genoemde combinaties, zullen niet in het NHSB worden 1. Algemeen 1.1. Dit reglement voor de Border Collie Club Nederland (BCCN), hierna te noemen de rasvereniging beoogt bij te dragen aan de behartiging van de belangen van de Border Collie zoals deze zijn

Nadere informatie

Rasspecifiek Fokreglement. voor fokkers en leden van. de Engelse Bulldog

Rasspecifiek Fokreglement. voor fokkers en leden van. de Engelse Bulldog Rasspecifiek Fokreglement voor fokkers en leden van de Engelse Bulldog Volgens besluit door de ALV van 26 maart 2011 Rasspecifiek fokreglement voor Fokkers en leden van de Engelse Bulldog welke zijn ingeschreven

Nadere informatie

Verenigingsfokreglement

Verenigingsfokreglement Werkgroep Fokkerij & Gezondheid Verenigingsfokreglement Waterhondenclub Nederland rasvereniging voor mediterrane rassen. Voor de rassen: Barbet (Franse Waterhond) Cão de Agua Português (Portugese Waterhond)

Nadere informatie

Het ontwikkelen van nieuwe bloedlijnen ook al heeft u maar één ram

Het ontwikkelen van nieuwe bloedlijnen ook al heeft u maar één ram Het ontwikkelen van nieuwe bloedlijnen ook al heeft u maar één ram Door Carol J. Elkins Critterhaven Colorado USA Stamboek Polled Barbados Blackbelly Haarschapen Inleiding Veel kleine schapenhouders denken

Nadere informatie

Genetische Selectie. Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar. Sabine Spiltijns

Genetische Selectie. Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar. Sabine Spiltijns Genetische Selectie Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar Sabine Spiltijns 2010-2011 0 We kunnen aan de hand van een genetische selectie ongeveer voorspellen hoe de puppy s van onze hondjes er gaan uitzien.

Nadere informatie

DHCN Fokkersbijeenkomst 18 oktober welkom DHCN

DHCN Fokkersbijeenkomst 18 oktober welkom DHCN Fokkersbijeenkomst 18 oktober 2015 welkom 1 Fokkersbijeenkomst 18 oktober 2015 Agenda Opening Introductie bestuurslid Introductie geneticagroep Samenwerking SGDH Presentatie stand van zaken geneticagroep

Nadere informatie

Het is jammer dat er de afgelopen twee jaar niets gebeurd is, geen outcross en geen onderzoek naar de oorzaken van de problemen.

Het is jammer dat er de afgelopen twee jaar niets gebeurd is, geen outcross en geen onderzoek naar de oorzaken van de problemen. Verantwoording Waarom heb ik deze website (en dit document) gemaakt? Ik heb sinds twee jaar een wetterhoun. Toen dat nog een pup was, hoorde ik voor het eerst over het plan om andere hondenrassen in te

Nadere informatie

HONDERD JAAR FRIESCH PAARDEN-STAMBOEK; DE FOKKERIJ EN HOE NU VERDER?

HONDERD JAAR FRIESCH PAARDEN-STAMBOEK; DE FOKKERIJ EN HOE NU VERDER? HONDERD JAAR FRIESCH PAARDEN-STAMBOEK; DE FOKKERIJ EN HOE NU VERDER? door W. van der Holst, Vakgroep Verloskunde, KI en Voortplanting Yalelaan 7, de Uithof, Utrecht I Conservatieadviezen Inleiding In dit

Nadere informatie

Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 het fokreglement is in nov aangepast met toestemming van de fokkers

Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 het fokreglement is in nov aangepast met toestemming van de fokkers FOKREGLEMENT Vastgesteld op de bestuursvergadering van 17 aug 2014 het fokreglement is in nov. 2016 aangepast met toestemming van de fokkers 1. ALGEMEEN 1.1. Het Fokreglement geldt voor alle fokkers die

Nadere informatie

Stierenboek Roodbont Fries Vee Van Gratama Wiisnoas is sperma beschikbaar uit de genenbank, te bestellen via het bestuur.

Stierenboek Roodbont Fries Vee Van Gratama Wiisnoas is sperma beschikbaar uit de genenbank, te bestellen via het bestuur. Stierenboek Roodbont Fries Vee Van Gratama Wiisnoas is sperma beschikbaar uit de genenbank, te bestellen via het bestuur. www.roodbontfriesvee.nl twitter.com/roodbfriesekoe www.facebook.com/roodbontfriesvee

Nadere informatie

Gezond gebruik genetica

Gezond gebruik genetica Gezond gebruik genetica Kor Oldenbroek Centrum voor Genetische Bronnen Stichting Zeldzame Huisdierrassen Workshop Maarsbergen 19 november 2014 Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland (CGN) CV Kor Oldenbroek

Nadere informatie

Cryptorchidie. Schotse Herder Vrienden Pagina 1

Cryptorchidie. Schotse Herder Vrienden Pagina 1 Cryptorchidie Cryptorchidie betekent dat één of beide testikels niet zijn ingedaald. Het is een erfelijke afwijking die bij veel soorten zoogdieren voorkomt. Ook bij de hond komt de afwijking voor. Ontstaan

Nadere informatie

IERSE SETTER CLUB opgericht 14 november 1915

IERSE SETTER CLUB opgericht 14 november 1915 OUTCROSS PROGRAMMA IERSE SETTER ROOD-WIT De Ierse Setter rood-wit is één van Ierlands negen inheemse rassen. Alle negen rassen behoren tot de werkhonden. Sinds de erkenning van de Ierse Setter rood-wit

Nadere informatie

Fokreglement voor het ras : Mastino Napoletano m.i.v.1 januari 2011

Fokreglement voor het ras : Mastino Napoletano m.i.v.1 januari 2011 Fokreglement voor het ras : Mastino Napoletano m.i.v.1 januari 2011 Artikel 1. Doelstelling Artikel 8. Exterieur- eisen Artikel 2. Reikwijdte en Artikel 9. Koopovereenkomst begrenzing Artikel 3. Definities

Nadere informatie

Mastino Napoletano Club Nederland

Mastino Napoletano Club Nederland Fokreglement voor de Fila Brasileiro Fila Brasileiro Fokreglement met ingang van 1 Oktober 2010 Artikel 1. Doelstelling Artikel 2. Reikwijdte en begrenzing Artikel 3. Definities Artikel 4. Algemeen Artikel

Nadere informatie

Plan van aanpak m.b.t kruisingen tussen de Petit Brabançon, de Griffon belge en de Griffon bruxellois.

Plan van aanpak m.b.t kruisingen tussen de Petit Brabançon, de Griffon belge en de Griffon bruxellois. Plan van aanpak m.b.t kruisingen tussen de Petit Brabançon, de Griffon belge en de Griffon bruxellois. Noodzaak aangeven voor gezondheid en welzijn van het ras Korte beschrijving van ras en fokdoel: De

Nadere informatie

Format Verenigingsfokreglement

Format Verenigingsfokreglement Bijlage agendapunt 4a Werkgroep Fokkerij & Gezondheid Format Verenigingsfokreglement naam van de rasvereniging: voor het ras: (invullen door rasvereniging) Conceptversie maart 2012, VERSIE 6.0 Uitgangspunten

Nadere informatie

Verenigingsfokreglement

Verenigingsfokreglement voor het ras Zwitserse Witte Herder 1. ALGEMEEN 1.1. Dit reglement voor de, hierna te noemen de vereniging, beoogt bij te dragen aan de behartiging van de belangen van het ras Zwitserse Witte Herder zoals

Nadere informatie

Stamboeken voor bedreigde diersoorten door particuliere kwekers

Stamboeken voor bedreigde diersoorten door particuliere kwekers Stamboeken voor bedreigde diersoorten door particuliere kwekers Gezonde, genetisch diverse populatie behouden = Wegen naar Rome Genetische diversiteit geeft flexibiliteit aan een populatie Gebrek aan genetische

Nadere informatie

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015 10.00 - Geart Benedictus: Welkom Programma: Quotum eraf, fosfaat erop? Toekomst fokkerij? Apeldoorn 4 november 2015 10.05 - Jan Huitema (melkveehouder en Europarlementariër) 10.35 - Bonny van Ranst (melkveehouder

Nadere informatie

STRATEGISCH FOKKEN HOOFDSTUK 7 68 DEEL 1: STRATEGISCH FOKKEN DEEL 1:: STRATEGISCH FOKKEN 69

STRATEGISCH FOKKEN HOOFDSTUK 7 68 DEEL 1: STRATEGISCH FOKKEN DEEL 1:: STRATEGISCH FOKKEN 69 7.1 Het nut van een fokdoel Fokken is investeren in de toekomst. De stieren van vandaag zorgen voor melkgevende dochters over zo n drie jaar. Die dochters vormen het kapitaal van de melkveehouderij. Om

Nadere informatie