Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram"

Transcriptie

1 en toestandsdiagram en toestandsdiagram De Eiffeltoren (één van de nietklassieke wereldwonderen) is 317 meter hoog tot aan de top van de vlaggenstok, zonder de televisieantennes mee te rekenen. Met televisieantennes is de toren 324 meter hoog. Afhankelijk van de omgevingstemperatuur kan de toren enkele centimeters in hoogte veranderen door het uitzetten of inkrimpen van het metaal. De toren heeft vier poten; op verschillende niveaus bevinden zich platforms. De toren weegt 7300 ton (exclusief de fundering). Na zijn bouw was de Eiffeltoren 's werelds hoogste toren en hij is nog steeds de hoogste van Europa als men de televisietorens niet meetelt. Metaal kent door zijn bijzondere samenstelling van voornamelijk ijzer en koolstof verschillende verschijnings vormen met bijhorende fysische eigenschappen. Deze verschijningsvormen worden voornamelijk bepaald door: - het afkoeltraject vanuit de smelt, - % koolstof gehalte - eventueel bijgevoegde legeringselementen. 1 2 en toestandsdiagram Amorf of kristallijn AMORF ongeordende structuur fysische eigenschappen niet richtingsafhankelijk = isotrope eigenschappen opwarmen: vast => week => vloeibaar vb glas, polymeren, en toestandsdiagram Amorf of kristallijn KRISTALLIJN regelmatige geordende rangschikking symmetrievormen - platte grensvlakken fysische eigenschappen wel richtingsafhankelijk = anisotrope eigenschappen vast smeltpunt vb zout, diamant, metalen 3 4

2 Een metaal is kristallijn Kristallen, bestaande uit atomen die gerangschikt zijn in een kristalrooster, vormen korrels Korrel 14 bravaisroosters 7 elementaire hoofdgroepen van kristalroosters zijn op te splitsen tot 14 varianten, nl: Roosternaam Roostervariant Vectorgegevens Riblengte Tweevlakshoeken Triclien P a b c α β γ Monoclien P,C a b c α = γ = π/2 β Orthorombisch P,C,I,F a b c α = β = γ = π/2 Tetragonaal P,I a = b c α = β = γ = π/2 Kubisch P,I,F a = b = c α = β = γ = π/2 Trigonaal P a = b = c α = β = γ < 2/3 π π/2 Hexagonaal P a = b c α = β = π/2 γ = 2π/3 5 6 Kristalroosters bij metalen De 3 meest voorkomende hoofdgroepen bij staalsoorten zijn het kubus, tetragonaal en hexagonaal rooster Kubisch Vlakken Gecentreerd KVG bezit 14 atomen dichte structuur veel glijdingsmogelijkheden => beter plastisch vervormbaar o.a. bij Al, Cu, Fe, Ni, Pb KVG (Kubisch Vlakken Gecentreerd) KRG (Kubisch Ruimtelijk (of inwendig) Gecentreerd) 7 8

3 Kubisch Ruimtelijk Gecentreerd KRG bezit 9 atomen minder dichte structuur minder glijdingsmogelijkheden => minder plastisch vervormbaar o.a. bij Cr, Fe, Mo, W, V Soorten mengkristallen Substitutioneel opgeloste atomen Atoom B (= metaal) neemt plaats in van atoom A Interstitieel opgeloste atomen Vreemd (niet-metaal) B atoom lost op tussen de eigen A atomen Beperkte oplosbaarheid vb. Fe 3 C Departement TW Geel - LM 9 10 Structuur van mengsel van 2 metalen Een mengsel van kristallen doet zich voor indien de toegevoegde atomen van de metalen in overmaat aanwezig zijn en met zichzelf bindingen aangaan In vloeibare toestand lossen metalen A en B op, maar bij het stollen scheiden A en B zich af Verschillende types kristallen kunnen ontstaan 2 volledig in elkaar oplosbare metalen Zuivere metalen hebben 1 vast gedefinieerd smeltpunt Smelttraject (brei) Korrels groeien uit de dendrieten Bij elke mengverhouding dezelfde microscopische structuur 11 12

4 2 deels in elkaar oplosbare metalen Smelttraject (brei) Stabiele α-fase of β-fase bij kleine mengverhoudingen Eutectische structuur Lamellenstructuur met afwisselend kristallen van metaal A en B bij afkoelen vanuit de eutectische mengverhouding Mengverhoudingen groter: merendeel α-fase of β- fase + eutectische structuur aan korrelgrenzen Eutecticum = 1 smeltpunt Toestandsdiagram Fe + C Staal 0,06% tot 1,7% C Liquiduslijn grens vloeibaar / brij Soliduslijn grens brij / solid Metastabiels systeem C is gebonden aan Fe (rooster) (volle lijn) Klein verschil in %C heeft grote invloed op het smelttraject. C-atomen schikken zich in de ijzerkristallen. Austeniet / γ-ijzer KVG Ferriet / α-ijzer KRG Cementiet = Fe 3 C (ijzercarbide) Stabiele systeem C in de vorm van grafiet (stippellijn) 15 bij 6,67%C (=max) meer %C geeft assen 16

5 Overige begrippen in het solid gebied Ledeburiet Eutecticum 4,3%C Perliet Cementiet+ferriet Onder 4.3%C Perliet kan lamellair of nodulair zijn (bepaald door afkoelsnelheid) Warmtebehandelingen Ijzer-koolstofdiagram is geldig bij voldoende trage afkoelsnelheid (evenwichtscondities) Snelle afkoeling vanuit de brij-toestand geeft andere structuren HARDEN Vorming van martensiet = invriezen van de austenietfase 17 Departement TW Geel - 18 Warmtebehandelingen van staal Harden 0,3 0,6% C vereist Hardingsdiepte 4 tot 8 mm Zeer hard maar bros Nadien ontlaten (temperen) (1 a 3 uur op 150 tot 350 C) om: Spanningen weg te laten vloeien in het metaal Gewenste hardheid te bekomen Spanningsvrij gloeien Langzame opwarming tot 600 C gedurende 1 3 uren Langzame afkoeling Spanningen vloeien weg in het metaal Om maatstabiel te bevorderen tijdens een thermische behandeling (harden, carboneren, ) Normaalgloeien (normaliseren) - Verhitten tot 720 C en bij rustige lucht afkoelen - Voor koolstofgehalte > 0.5% - Toenemende taaiheid, kerfslagwaarde en rek Departement TW Geel

6 Warmtebehandelingen van staal Zachtgloeien Voor staalsoorten met meer dan 0.8% C (gereedschapsstalen) Spanningen vloeien weg in het metaal Carboneren of cementeren - Verhitten tot C in koolstofrijk milieu - Meestal gecombineerd met hardingsprocess wat nadien gebeurt => buitenste laag is zeer hard (0,1 tot 2 mm) Nitreren - Inbrengen van stikstof bij C - Harde en dunne slijtvaste laag (vb. krukassen) 21

Docenten: M.J. ten Bouwhuijs Datum: mei 2003 P.F. Willemse. Hoofdstuk 16: Beïnvloeden van de eigenschappen van een materiaal via de samenstelling

Docenten: M.J. ten Bouwhuijs Datum: mei 2003 P.F. Willemse. Hoofdstuk 16: Beïnvloeden van de eigenschappen van een materiaal via de samenstelling Materiaalkunde 2 Hoofdstuk 16: Beïnvloeden van de eigenschappen van een materiaal via de samenstelling 1. Een fase is een homogeen deel van een systeem en heeft karakteristieke eigen waarden 2. Allotropie

Nadere informatie

HARDEN/VEREDELEN CONDITIONING. conditioning. Verhoogde sterke eigenschappen. Goede buigingsweerstand

HARDEN/VEREDELEN CONDITIONING. conditioning. Verhoogde sterke eigenschappen. Goede buigingsweerstand HARDEN/VEREDELEN Beschermgas, vacuüm, inductief Thermische processen Hoge slijtvastheid Verhoogde sterke eigenschappen Hoge standtijd Hoge vermoeiingssterkte Uitstekende hardheid Verbeterde duktiliteit

Nadere informatie

vm 128 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector

vm 128 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Warmtebehandelingen van staal vm 128 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40 Postbus 190, 2700 AD Zoetermeer Telefoon: (079) 353 11 00 Telefax:

Nadere informatie

Bestel direct de Snijstaal Harderij Raadgever II! En verhoog vandaag nog uw kennis op het gebied van staalkeuze en warmtebehandeling.

Bestel direct de Snijstaal Harderij Raadgever II! En verhoog vandaag nog uw kennis op het gebied van staalkeuze en warmtebehandeling. Alfabetisch overzicht van vaktermen en procesbenamingen uit de harderijwereld Hieronder vindt u diverse vaktermen en begrippen zoals gebruikt bij de warmtebehandeling van gereedschapstaal. Enkele hebben

Nadere informatie

Metallurgie! CVO$Kisp$Lerarenopleiding$ Sander$Malfliet$ 2015$

Metallurgie! CVO$Kisp$Lerarenopleiding$ Sander$Malfliet$ 2015$ Metallurgie CVO$Kisp$Lerarenopleiding$ Sander$Malfliet$ 2015$ $ $ Inhoudstafel 1.1 Metallurgie...2 1.2 Algemeen...2 Hetverschiltussengietijzerenstaal...2 Ferriet...3 Austeniet...4 Cementietofijzercarbide(Fe

Nadere informatie

Test report What You See Is Magic Realistic

Test report What You See Is Magic Realistic Test report What You See Is Magic Realistic Dit document vormt een kort verslag van de bevindingen die zijn geregistreerd tijdens het testen van de eerste versies van de interactieve multimediale Augmented

Nadere informatie

Metaal 2e college metaal Utrecht

Metaal 2e college metaal Utrecht Metaal 2e college metaal Utrecht Vandaag: Afronden introductie metalen algemeen - algemene kenmerken - legeringen - ferro / non ferro - edelmetalen - eigenschappen IJzer en staal boek Algemene eigenschappen

Nadere informatie

Materialenkennis. voor de laspraktijk 8

Materialenkennis. voor de laspraktijk 8 Materialenkennis voor de laspraktijk 8 Geri van Krieken Warmtebehandelingen Voordat er kan worden gelast, zal er enige voorkennis moeten zijn van het te lassen basismateriaal en hoe dit tot stand is gekomen.

Nadere informatie

Metaal. 2e college metaal Utrecht. Materialen

Metaal. 2e college metaal Utrecht. Materialen Metaal 2e college metaal Utrecht Materialen Vandaag: Afronden introductie metalen algemeen - algemene kenmerken - legeringen - ferro / non ferro - edelmetalen - eigenschappen IJzer en staal Materialenboek

Nadere informatie

VII.Metalen. kern(en) + elektronen. atomen. verbindingen. verklaren én voorspellen eigenschappen. model

VII.Metalen. kern(en) + elektronen. atomen. verbindingen. verklaren én voorspellen eigenschappen. model VII.Metalen kern(en) + elektronen atomen verbindingen interacties verklaren én voorspellen eigenschappen model eigenschappen: kneedbaarheid, thermische en elektrische geleidbaarheid, smeltpunt, kookpunt

Nadere informatie

Oefeningen materiaalleer

Oefeningen materiaalleer Oefeningen materiaalleer KV = koudvervormd? = nog niet helemaal duidelijk HOOFDSTUK 1 p 1.17 voor een korte staaf is, dus Oef 7: is hoger en verandert niet ifv x tussen en, we zien dat de start van de

Nadere informatie

Lasbaarheid van materialen - gietijzer

Lasbaarheid van materialen - gietijzer Laskennis opgefrist (nr. 3) Lasbaarheid van materialen - gietijzer In deze aflevering van de rubriek Laskennis Opgefrist aandacht voor gietijzer. Gietijzer is een ijzerlegering met meer dan 2 % koolstof,

Nadere informatie

Lasgroep Zuid Limburg

Lasgroep Zuid Limburg Lasgroep Zuid Limburg Metaalkunde in de Lastechniek H. Harry. Schrijen Schrijen CCM, 1 40 % van de grote ongelukken wordt veroorzaakt door : Slechte Fabricage en Ontwerp Gebrek aan Kennis H. Harry. Schrijen

Nadere informatie

INZETHARDEN CONVERTING. converting. Hoge slijtvastheid bij abrasieve belasting

INZETHARDEN CONVERTING. converting. Hoge slijtvastheid bij abrasieve belasting INZETHARDEN Carboneren, carbonitreren Thermochemische processen Hoge kernduktiliteit Verbeterde trillingscapaciteit CONVERTING converting Hoge slijtvastheid bij abrasieve belasting Hoge randhardheid Wat

Nadere informatie

6 WARMTEBEHANDELINGEN VAN STAAL

6 WARMTEBEHANDELINGEN VAN STAAL 6 WARMTEBEHANDELINGEN VAN STAAL 6.1 Koolstof in staal, het ijzer-koolstofdiagram 6.1.1 Ferriet 6.1.2 Austeniet 6.1.3 Cementiet 6.1.4 Perliet 6.1.5 Martensiet 6.2 Harden en veredelen 6.2.1 Martensietharden

Nadere informatie

Eddy Brinkman. Materiaalkunde in een notendop. Materials Veldhoven - 31 mei 2017

Eddy Brinkman. Materiaalkunde in een notendop. Materials Veldhoven - 31 mei 2017 Eddy Brinkman Materials 2017 - Veldhoven - 31 mei 2017 Materiaalkunde: geeft antwoord op waarom Waarom is juist dat materiaal geschikt voor die toepassing? Materiaaltechnologie: geeft antwoord op hoe Aan

Nadere informatie

Prijzen excl. BTW, geldig van 16-02 tot 31-07-2015 MEER VERMOGEN DAN U ZOU VERWACHTEN. HOLEX ProSteel de nieuwe generatie VHM-ruwfrezen HPC.

Prijzen excl. BTW, geldig van 16-02 tot 31-07-2015 MEER VERMOGEN DAN U ZOU VERWACHTEN. HOLEX ProSteel de nieuwe generatie VHM-ruwfrezen HPC. Prijzen excl. BTW, geldig van 16-2 tot 31-7-215 MEER VERMOGEN DAN U ZOU VERWACHTEN. HOLEX ProSteel de nieuwe generatie VHM-ruwfrezen HPC. HOLEX ProSteel eshop.hoffmann-group.com VERSPANING VAN STAAL KOOLSTOFGEHALTE

Nadere informatie

RP PARTS GIETSTUKKEN STAAL

RP PARTS GIETSTUKKEN STAAL RP PARTS GIETSTUKKEN STAAL RP Techniek kan veel voor u betekenen op het gebied van gietstukken staal. RP Techniek BV heeft namelijk vele jaren ervaring op het gebied van sourcing en werkt nauw samen met

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Leerstoel Productietechniek Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 191152100 6 juli 2012, 13.45-17.15 uur AANWIJZINGEN 1. Vergeet niet

Nadere informatie

8 Aanvulling Hoofdstuk 8 Metalen

8 Aanvulling Hoofdstuk 8 Metalen 8 Aanvulling Hoofdstuk 8 Metalen 8.1 Vervaardiging van staalproducten 8.2 Verschil warm- en koudwalsen 8.3 Vermoeiing 8.1 De vervaardiging van staalproducten Bij paragraaf 8.2.3 in het boek. Bij de vervaardiging

Nadere informatie

Samenvatting Materiaalkunde 1

Samenvatting Materiaalkunde 1 Samenvatting Materiaalkunde 1 Tijdens fabricage en gebruik wordt een materiaal Mechanisch (M), Thermisch (T) en/of chemisch (C) belast. Hoofdstuk 6 Rekgrens: als het materiaal 0,2% plastisch is gedeformeerd.

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE 2

Tentamen MATERIAALKUNDE 2 Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Leerstoel Productietechniek Module 3 WB Energie en Duurzaamheid 201500273 Tentamen MATERIAALKUNDE 2 19 april 2017, 08.45-11.45 uur

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Vakgroep Productietechniek Materiaalkundig Laboratorium Agricola Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 115210 6 juli 2007, 09.00-12.30

Nadere informatie

Werktuigbouwkunde in vogelvlucht. Materialen

Werktuigbouwkunde in vogelvlucht. Materialen Werktuigbouwkunde in vogelvlucht Materialen Werktuigbouwkunde TU/e in vogelvlucht Algemeen Computational and Experimental Mechanics (CEM) Thermo Fluids Engineering (TFE) Dynamic Systems Design (DSD) Werktuigbouwkunde

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Vakgroep Productietechniek Materiaalkundig Laboratorium Agricola Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 115210 28 augustus 2006, 13.30-17.00

Nadere informatie

Plasticiteit. B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde. Structuur van de lessen 1-4

Plasticiteit. B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde. Structuur van de lessen 1-4 Plasticiteit Hoofdstuk 6 B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde Structuur van de lessen 1-4 Algemene introductie in de wereld van de materialen Les 1 materialen ontwerp materialen en milieu Elastische

Nadere informatie

I www.gns-nederland.nl T +31 (0)40 368 22 70 E info@gns-nederland.nl INHOUDSOPGAVE

I www.gns-nederland.nl T +31 (0)40 368 22 70 E info@gns-nederland.nl INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Technische informatie Roestvaststaal 1.1 Algemene informatie 2 1.2 Korte typering veel gebruikte kwaliteiten 3 Hoofdstuk 2: Mechanische eigenschappen 2.1 RVS stafmateriaal en

Nadere informatie

Metaalkunde deel 1 en deel 2

Metaalkunde deel 1 en deel 2 Metaalkunde deel 1 en deel 2 B.M. Korevaar G. den Ouden Metaalkunde, deel 1 Metaalkunde, deel 1 G. den Ouden B.M. Korevaar VSSD VSSD Eerste druk 1991, verbeterd 1994, 1996, 2005 Uitgegeven door: VSSD

Nadere informatie

Inleiding in de materiaalkunde

Inleiding in de materiaalkunde Inleiding in de materiaalkunde Ir. C.A. Brak ii Mei 2010 Inhoud 1. DOEL VAN MATERIALENKENNIS... 7 1.1 MATERIALEN IN DE GESCHIEDENIS... 7 1.2 INDELING VAN MATERIALEN... 8 1.3 KEUZE VAN MATERIALEN... 9 1.4

Nadere informatie

Technische informatie Roestvast staaltypen

Technische informatie Roestvast staaltypen Technische informatie Roestvast staaltypen UW WERELD, ONZE KENNIS Eigenschappen van enkele veelvoorkomende roestvast staaltypen. In dit artikel wordt aandacht geschonken aan enkele veelvoorkomende austenitische

Nadere informatie

SCHILTZ norms. wn nl PRECISIE VLAKSTAAL (90MN CR V8) L = 500 / 1000 mm

SCHILTZ norms. wn nl PRECISIE VLAKSTAAL (90MN CR V8) L = 500 / 1000 mm 1.2842 (90MN CR V8) wn-01-nl L = 0 / 00 mm 1 De geslepen gereedschapsstalen met vierkant of rechthoekig profiel, in nauw getolereerde afmetingen, zijn gebruiksklaar voor het aftekenen en het bewerken.

Nadere informatie

Grotere Vragen. Bespreek het basisprincipe van elektrochemische corrosie. Hoe kan je de corrosiesnelheid meten?

Grotere Vragen. Bespreek het basisprincipe van elektrochemische corrosie. Hoe kan je de corrosiesnelheid meten? Grotere Vragen Bespreek het basisprincipe van elektrochemische corrosie. Hoe kan je de corrosiesnelheid meten? Bij elektrochemische corrosie zijn er 2 soorten elementen: aan de anode wordt een element

Nadere informatie

Bereiding van staal. Bereiding van staal. Bereiding van staal. Van ijzererts tot ruwijzer. Geschiedenis. Enkele definities.

Bereiding van staal. Bereiding van staal. Bereiding van staal. Van ijzererts tot ruwijzer. Geschiedenis. Enkele definities. Bereiding van staal Bereiding van staal Staal Geschiedenis Ijzertijd (prehistorie) ijzer maken door verhitting van ijzererts en houtskool => veel insluitsels en verontreiniging => zwakke fysische eigenschappen

Nadere informatie

Polymeren: Structuur en eigenschappen 4A580

Polymeren: Structuur en eigenschappen 4A580 Polymeren: Structuur en eigenschappen 4A580 20 aart 2006 14.00-17.00 uur Dit tentamen bestaat uit 6 vragen met in totaal 20 deelvragen Tijdens het tentamen mag geen gebruik worden gemaakt van notebook,

Nadere informatie

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal?

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal? WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL Wat is Hardmetaal? MMB TOOLS 2015 Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel.

Nadere informatie

Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke

Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke , Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke Reparaturschweißlegierungen GmbH Am Kavitt 4 D-47877 Willich Postfach 237 D-47863 Willich (+49) 2154 95 55-0 FAX (+49) 2154 95 55-55 e-mail: info @ omniweld.de

Nadere informatie

Scheikunde Samenvatting H4+H5

Scheikunde Samenvatting H4+H5 Scheikunde Samenvatting H4+H5 Hoofdstuk 4 4.2 Stoffen worden ingedeeld op grond van hun eigenschappen. Er zijn niet-ontleedbare stoffen en ontleedbare stoffen. De niet-ontleedbare stoffen zijn verdeeld

Nadere informatie

Kieming en. Jilt Sietsma. groei in metalen

Kieming en. Jilt Sietsma. groei in metalen Kieming en Jilt Sietsma groei in metalen 1 Metalen 2 METALEN STRUCTUUR microstructuur 0,5 nm 26 mei 2010 atomaire structuur Delft University of Technology 3 Challenge the future Metaal maken processing

Nadere informatie

Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen

Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen Industriële Wetenschappen 2 de graad Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen Naam: Klas: Schooljaar: Leerkracht: Bram Vervoort [Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen ] Inhoud 1 Werkstofnummer (ISO

Nadere informatie

temperatuur thermochemische oppervlaktebehandeling van roestvast staal; Van wetenschap naar technologie

temperatuur thermochemische oppervlaktebehandeling van roestvast staal; Van wetenschap naar technologie Oppervlaktebehandeling Lage temperatuur thermochemische oppervlaktebehandeling van roestvast staal; Van wetenschap naar technologie Onderstaand artikel beschrijft de fundamentele wetenschappelijke aspecten

Nadere informatie

UDDEHOLM RAMAX HH. Uddeholm Ramax HH is een deel van het Uddeholm Stainless Concept.

UDDEHOLM RAMAX HH. Uddeholm Ramax HH is een deel van het Uddeholm Stainless Concept. UDDEHOLM RAMAX HH Uddeholm Ramax HH verschaft verschillende voordelen: Uddeholm Ramax HH geeft een uniforme hardheid in alle richtingen met uitstekende weerstand tegen indrukking Het is een corrosie bestendige

Nadere informatie

Uitwerkingen Basischemie hoofdstuk 1

Uitwerkingen Basischemie hoofdstuk 1 Uitwerkingen Basischemie hoofdstuk 1 Opgave 1.1 Opgave 1.2 Opgave 1.3 Opgave 1.4 Stofeigenschappen en zintuigen Noem 4 stofeigenschappen die je met je zintuigen kunt waarnemen? Fysische constanten a. Methaan

Nadere informatie

NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN

NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN Thermochemische processen Hoge slijtvastheid bij adhesie Hoge randhardheid Vermindering van de wrijvingscoëfficiënt Verhoging van de corrosiebestendigheid CONVERTING converting

Nadere informatie

Warmtebehandelingen. Deel 2 - Harden, ontlaten en veredelen v. Materialenkennis. voor de laspraktijk 9

Warmtebehandelingen. Deel 2 - Harden, ontlaten en veredelen v. Materialenkennis. voor de laspraktijk 9 Materialekeis voor de laspraktijk 9 Geri va Krieke Warmtebehadelige Deel 2 - Harde, otlate e veredele v Voordat er ka worde gelast, zal er eige voorkeis moete zij va het te lasse basismateriaal e hoe dit

Nadere informatie

Het smelten van tin is géén reactie.

Het smelten van tin is géén reactie. 3 Reacties Reacties herkennen (3.1 en 3.2 ) Een chemische reactie is een gebeurtenis waarbij stoffen verdwijnen en nieuwe stoffen ontstaan. Bij een reactie verdwijnen de beginstoffen. Er ontstaan nieuwe

Nadere informatie

UDDEHOLM NIMAX. Nimax is geregistreerd in de Europese Unie en U.S.

UDDEHOLM NIMAX. Nimax is geregistreerd in de Europese Unie en U.S. Betrouwbaar en doeltreffend gereedschapstaal is essentieel voor een goed resultaat. Het zelfde geldt voor het bereiken van een hoge productiviteit en een goede beschikbaarheid. Om het juiste gereedschapstaal

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Vakgroep Productietechniek Materiaalkundig Laboratorium Agricola Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 115210 4 juli 2008, 09.00-12.30

Nadere informatie

Wat is roestvast staal? Fe Cr > 10,5% C < 1,2%

Wat is roestvast staal? Fe Cr > 10,5% C < 1,2% Wat is roestvast staal? Cr > 10,5% C < 1,2% wat is roestvast staal? Wat is roestvast staal? Ijzerlegering met 10,5% chroom en 1,2% koolstof, noodzakelijk voor de opbouw van een zelfherstellende oxidelaag

Nadere informatie

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk!

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk! Wat is Hardmetaal? Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel. Hardmetaal ontstaat na een zorgvuldig

Nadere informatie

De hardingsprocessen:

De hardingsprocessen: De hardingsprocessen: Vacuümharden Plasmanitreren Tenifer -QPQ Gasnitreren Nitro-Ox Gloeien Zoutbad harden Zoutbad carboneren Menzing. Altijd kwaliteit. De warmtebehandelingen die uw producten ondergaan

Nadere informatie

Week 5: Oppervlakteruwheid Hardheid Materiaalaanduiding

Week 5: Oppervlakteruwheid Hardheid Materiaalaanduiding Technisch tekenen Week 5: Oppervlakteruwheid Hardheid Materiaalaanduiding Technisch tekenen 5.1 Oppervlakteruwheid 1 Oppervlakteruwheid: is afhankelijk van de gekozen bewerking kan te maken hebben met

Nadere informatie

Verslag Materiaalgebruik Dieselmotoren

Verslag Materiaalgebruik Dieselmotoren Verslag Materiaalgebruik Dieselmotoren Scheepvaart en transportcollege Rotterdam mei 2005 mei 2005 Pagina 1 van de 9 Inleiding Al sinds de eerste verbrandingsmotor wordt staal, een legering van ijzer en

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Leerstoel Productietechniek Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 191152100 27 juni 2014, 08.45-12.15 uur AANWIJZINGEN 1. Vergeet niet

Nadere informatie

Structuur en eigenschappen van metalen 4C330

Structuur en eigenschappen van metalen 4C330 Tentamen Structuur en eigenschappen van metalen 4C33 5 augustus 22 9.-2. uur Dit tentamen bestaat uit twee delen met in totaal 22 deelvragen. Tijdens het tentamen mag geen gebruik worden gemaakt van het

Nadere informatie

Hardmetaal Staven, Strippen & Ringen

Hardmetaal Staven, Strippen & Ringen Hardmetaal RX- kwaliteit Hardmetaal Staven, Strippen & Ringen Hardmetaal RX- kwaliteit Staven & strippen in hardmetaal RX-kwaliteit is een bewezen micrograin-klasse. De homogene en fijne microstructuur

Nadere informatie

Kunststoffen. Kunststoffen. Kunststoffen. Kunststoffen. Kunststoffen of polymeren. Geschiedenis

Kunststoffen. Kunststoffen. Kunststoffen. Kunststoffen. Kunststoffen of polymeren. Geschiedenis aardolie 100% Diesel & stookolie 70% Benzine 20% andere 10% Motorbenzines 13% grondstoffen voor chemie 7% Verven, aceton,... 3% KUNSTSTOFFEN 4% 1 2 Geschiedenis of polymeren 1859 Patent cellulose gebruikt

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Vakgroep Productietechniek Materiaalkundig Laboratorium Agricola Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 115210 27 augustus 2007, 13.30-17.00

Nadere informatie

a s s o r t i m e n t l o g i s t i e k

a s s o r t i m e n t l o g i s t i e k compleet in duplex technische informatie a s s o r t i m e n t l o g i s t i e k compleet in duplex Met trots presenteren wij ons -programma, met uitgebreide technische informatie, ons assortiment en op

Nadere informatie

NITROTEC CONVERTING. converting. Alternatief voor hardchroomlagen. Verhoging van de corrosiebestendigheid. Hoge slijtvastheid

NITROTEC CONVERTING. converting. Alternatief voor hardchroomlagen. Verhoging van de corrosiebestendigheid. Hoge slijtvastheid NITROTEC Thermochemische processen Verhoging van de corrosiebestendigheid Hoge slijtvastheid Alternatief voor hardchroomlagen Duidelijke verbetering van de sterkte-eigenschappen CONVERTING converting Attractieve

Nadere informatie

Samenvatting. Injectie van SiC deeltjes in Al

Samenvatting. Injectie van SiC deeltjes in Al In technologische toepassingen wordt het oppervlak vaak het meeste belast. Dit heeft geleid tot het ontstaan van een nieuw vakgebied, de oppervlakte technologie. Constructie-onderdelen falen door hoge

Nadere informatie

Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: stolscheuren

Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: stolscheuren Laskennis opgefrist (nr. 30) Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: In deze aflevering van 'Laskennis Opgefrist', een bewerking van 'Job knowledge for welders' van TWI, gaan we in op de. Omdat

Nadere informatie

a) Benoem de verschillende weefsels van een loofboom die je tegenkomt als je de stam horizontaal doorzaagt. Geef tevens de functie van elk weefsel.

a) Benoem de verschillende weefsels van een loofboom die je tegenkomt als je de stam horizontaal doorzaagt. Geef tevens de functie van elk weefsel. Technische Universiteit Eindhoven Faculteit Bouwkunde Capaciteitsgroep FAGO FAGO/Lamers/Van Schaijk Zet op elk blad uw naam enldentiitsnummer. - Tentamen: Vakcode: Datum: Tijd: Materiaalkunde 2 75100 12

Nadere informatie

De hardingsprocessen:

De hardingsprocessen: De hardingsprocessen: Gloeien Veredelen van aluminium Vacuümharden Nitreren Tenifer -QPQ Gasnitreren Plasmanitreren Zoutbad harden Zoutbad carboneren Opdracht Management Systeem Centrale procesregeling

Nadere informatie

Non-ferrometalen. constructiematerialen. ferrometalen

Non-ferrometalen. constructiematerialen. ferrometalen 1. Situering constructiematerialen Metalen Verbindingen Niet-metalen non-ferrometalen ferrometalen 2. Hoofdkenmerken Þ non-ferrometalen zijn... Ze worden in zowel zuivere vorm als in legeringen gebruikt.

Nadere informatie

Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie

Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie 26/01/2012 Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie Marleen Rombouts Lasercentrum Vlaanderen, Vito, Mol (België) Marleen.Rombouts@vito.be Benelux Laserevent 2012,

Nadere informatie

Brandstof, Remvloeistof, Smeer- en Koelmiddelen (7)

Brandstof, Remvloeistof, Smeer- en Koelmiddelen (7) Brandstof, Remvloeistof, Smeer- en Koelmiddelen (7) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-07-9) 1 Vaste smeermiddelen 1.1 Werking Grafiet en molybdeen-disulfide (MoS 2 ) zijn de belangrijkste stoffen die worden

Nadere informatie

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten Lassen van hoge rekgrens staalsoorten S.Mueller www.voestalpine.com/welding Onderwerpen 1. Wat is hoge rekgrens staal + toepassingen 2. Verschillende soorten en vervaardiging 3. Lassen 1. Invloed van lassen

Nadere informatie

Stempels en matrijzen 2. Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector

Stempels en matrijzen 2. Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Gereedschapsstalen Stempels en matrijzen 2 vm 48 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40 Postbus 190, 2700 AD Zoetermeer Telefoon: (079) 353

Nadere informatie

Uddeholm UNIMAX. Het UNIverseel gereedschapsstaal met een MAXimale standtijd

Uddeholm UNIMAX. Het UNIverseel gereedschapsstaal met een MAXimale standtijd Uddeholm UNIMAX Het UNIverseel gereedschapsstaal met een MAXimale standtijd UNIMAX UDDEHOLM UNIMAX Een nieuw doorhardbaar kunststof matrijzen staal met een goede slijtbestendigheid en taaiheid. Een alternatief

Nadere informatie

Tentamen Anorganische Chemie I

Tentamen Anorganische Chemie I Tentamen Anorganische Chemie I 29-3-2006 et tentamen bestaat uit vijf onderdelen (A,, C, D en E). De eerste tien vragen zijn meerkeuze vragen, het is hierbij voldoende om het nummer van de vraag en het

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE I, code

Tentamen MATERIAALKUNDE I, code Universiteit Tente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Vakgroep Productietechniek ateriaalkundig Laboratoriu Agricola Tentaen ATRIAALKUND I, code 11505 1 augustus 007, 13.30-17.00 uur

Nadere informatie

BIJLAGE B SLIJTAGE B.1 DEFINITIE VAN SLIJTAGE HOE SLIJTAGE ONTSTAAT

BIJLAGE B SLIJTAGE B.1 DEFINITIE VAN SLIJTAGE HOE SLIJTAGE ONTSTAAT BIJLAGE B SLIJTAGE B.1 Definitie van slijtage B.1.1 Hoe slijtage ontstaat B.1.2 Achtergronden van slijtage B.2 Slijtagevormen B.2.1 Adhesieve slijtage B.2.2 Abrasieve slijtage B.2.3 Oppervlaktevermoeiing

Nadere informatie

Pingpongballen als wetenschappelijk instrument

Pingpongballen als wetenschappelijk instrument Pingpongballen als wetenschappelijk instrument Jilt Sietsma Inleiding Bij het begrip pingpongballen denken we niet direct aan wetenschap. Toch wist prof. Willie Burgers, in een tijd waarin zeer beperkte

Nadere informatie

Samenvatting Chemie Overal 3 havo

Samenvatting Chemie Overal 3 havo Samenvatting Chemie Overal 3 havo Hoofdstuk 1: Stoffen 1.1 Zwart goud Aardolie Aardgas, aardolie en steenkool heten ook wel fossiele brandstoffen. Bij verbranding komt veel energie vrij, maar er ontstaan

Nadere informatie

Chroom-Molybdeen staalsoorten

Chroom-Molybdeen staalsoorten Materialenkennis voor de laspraktijk 20 Geert van den Handel Chroom-Molybdeen staalsoorten Voordat er kan worden gelast, zal er enige voorkennis moeten zijn van het te lassen basismateriaal en hoe dit

Nadere informatie

1. MORFOLOGIE VAN KRISTALLEN, EEN EERSTE KENNISMAKING 1

1. MORFOLOGIE VAN KRISTALLEN, EEN EERSTE KENNISMAKING 1 INHOUD 1. MORFOLOGIE VAN KRISTALLEN, EEN EERSTE KENNISMAKING 1 1.1. een stukje geschiedenis 3 1.2. het uiterlijk van kristallen 5 1.3. de wet van Stensen 7 1.4. zones en zone-assen 10 1.5. clinografische

Nadere informatie

Om voldoende doorharding te krijgen tijdens de afkoeling moet het staal gelegeerd zijn met elementen als chroom, molybdeen of nikkel.

Om voldoende doorharding te krijgen tijdens de afkoeling moet het staal gelegeerd zijn met elementen als chroom, molybdeen of nikkel. S460Q t/m S1100QL Warmgewalst veredeld hoge sterkte constructiestaal volgens EN 10025-6 (voorheen EN 10137-2), beschikbaar in diverse leveringstoestanden, geschikt voor constructiedoeleinden. S460Q(L),

Nadere informatie

Samenvatting Vrij vertaald luidt de titel van dit proefschrift: "Ladingstransport in dunne- lm transistoren gebaseerd op geordende organische halfgeleiders". Alvorens in te gaan op de specieke resultaten

Nadere informatie

Oefententamen CTO dell II (2009-2010)

Oefententamen CTO dell II (2009-2010) 1 Oefententamen CTO dell II (009-010) Schrijf duidelijk je naam en studentnummer op Tentamenduur: 3 uur Totale punten: 40 1. De volgende vragen betreffen de perovskieten met de formule ABO 3. (18p) a)

Nadere informatie

van gas moleculen. Bijgevolg verhindert deze laag de adsorptie van watermoleculen op het oppervlak waardoor verdere oxidatie wordt verhinderd.

van gas moleculen. Bijgevolg verhindert deze laag de adsorptie van watermoleculen op het oppervlak waardoor verdere oxidatie wordt verhinderd. SAMENVATTING Om tegemoet te komen aan de vraag naar gewichtsreductie van de autocarrosserie zonder in te boeten aan crashweerstand, vervangt de auto-industrie reeds enkele jaren de conventionele staalsoorten

Nadere informatie

( ) ( ) Bij welke karakteristieke afschuifsnelheid zijn de weerstanden voor beide materialen gelijk: dan moet gelden:

( ) ( ) Bij welke karakteristieke afschuifsnelheid zijn de weerstanden voor beide materialen gelijk: dan moet gelden: Opgave 1: a) Enkele producteigenschappen die bepaald worden door de keuze voor PP of PS: 1 Stijfheid: PS is amorf, G = ca 1 GPa; PP is semi-kristallijn, G = ca.5 GPa. 2 Temperatuursbereik: Tg van PS is

Nadere informatie

Voorwarm temperatuur

Voorwarm temperatuur Lasgroep Zuid Limburg Metaalkunde in de Lastechniek H. Harry. Schrijen Schrijen CCM, 1 Voorwarm temperatuur vermijden Koudscheuren Belangrijkste scheurvorm die optreedt bij Fabricage H. Harry. Schrijen

Nadere informatie

Scheidingsmethoden. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Scheidingsmethoden. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Emiel D 05 November 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/60571 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Scheikunde Chemie overal Week 1. Kelly van Helden

Scheikunde Chemie overal Week 1. Kelly van Helden Scheikunde Chemie overal Week 1 Kelly van Helden 1.1 Chemie om je heen Scheikunde is overal Scheiden of zuiveren van stoffen Veranderen van grondstoffen in bruikbare stoffen Drinkwater uit zeewater Poetsen

Nadere informatie

Materialen. Introductie over Metaal:

Materialen. Introductie over Metaal: Introductie over Metaal: Wat is metaal Winning Structuur Eigenschappen Soorten metaal Methoden van bewerken Methoden van behandelen Metaalproducten Voordelen/nadelen Zuivere metalen IJzer Aluminium Koper

Nadere informatie

5 Formules en reactievergelijkingen

5 Formules en reactievergelijkingen 5 Formules en reactievergelijkingen Stoffen bestaan uit moleculen en moleculen uit atomen (5.1) Stoffen bestaan uit moleculen. Een zuivere stof bestaat uit één soort moleculen. Een molecuul is een groepje

Nadere informatie

Structuur en eigenschappen van metalen 4C334

Structuur en eigenschappen van metalen 4C334 Tentamen deel A Structuur en eigenschappen van metalen 4C334 mei 6 9.-.3 uur Dit tentamen bestaat uit 4 opgaven met in totaal 3 deelvragen. Het cijfer voor dit deel draagt voor 4 % bij aan het eindcijfer.

Nadere informatie

1) Stoffen, moleculen en atomen

1) Stoffen, moleculen en atomen Herhaling leerstof klas 3 1) Stoffen, moleculen en atomen Scheikundigen houden zich bezig met stoffen. Betekenissen van stof zijn onder andere: - Het materiaal waar kleding van gemaakt is; - Fijne vuildeeltjes;

Nadere informatie

Het spel: Rad van Fortuin

Het spel: Rad van Fortuin Het spel: Rad van Fortuin Spelregels: - iedereen draait om beurt aan het rad. - als het rad stopt, moeten ze een vraag beantwoorden. Goed antwoord: krijgen ze de punten waar het rad is gestopt en mogen

Nadere informatie

Scheikunde samenvatting H1 t/m H4

Scheikunde samenvatting H1 t/m H4 samenvatting H1 t/m H4 Hoofdstuk 1 Als je stoffen bij elkaar doet, kunnen er verschillende dingen gebeuren: 1) De vaste stof waarbij een vloeistof wordt gedaan, lost op oplossing helder. 2) Wanneer we

Nadere informatie

BETONSTAAL GERIBDE en GEDEUKTE STAVEN GERIBDE en GEDEUKTE DRAAD met hoge ductiliteit

BETONSTAAL GERIBDE en GEDEUKTE STAVEN GERIBDE en GEDEUKTE DRAAD met hoge ductiliteit OCBS Vereniging zonder winstoogmerk Keizerinlaan 66 B 1000 BRUSSEL www.ocab-ocbs.com TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN PTV 302 Herz. 7 2015/6 PTV 302/7 2015 BETONSTAAL GERIBDE en GEDEUKTE STAVEN GERIBDE en GEDEUKTE

Nadere informatie

Stiftfrezen, Slijpstiften & Slijpschijven

Stiftfrezen, Slijpstiften & Slijpschijven Stiftfrezen, Slijpstiften & Slijpschijven Hardmetaal Stiftfrezen ongecoat HARDMETAAL STIFTFREZEN Hardmetaal Diameterbereik Ø1,4 ~ Ø6,6mm Schacht Ø6mm Totale lengte 51mm Vertanding: Grof Medium Fijn Hardmetaal

Nadere informatie

5-1 Moleculen en atomen

5-1 Moleculen en atomen 5-1 Moleculen en atomen Vraag 1. Uit hoeveel soorten moleculen bestaat een zuivere stof? Vraag 2. Wat is een molecuul? Vraag 3. Wat is een atoom? Vraag 4. Van welke heb je er het meeste: moleculen of atomen?

Nadere informatie

1 Vul de gegevens van de aanvrager, leverancier, producent en importeur van de te toetsen stof in. Vul de gegevens van de aanvrager in.

1 Vul de gegevens van de aanvrager, leverancier, producent en importeur van de te toetsen stof in. Vul de gegevens van de aanvrager in. Voorblad Voorstel afval- of reststof bestemd voor toepassing als meststof of grondstof voor meststofproductie opnemen in Bijlage Aa Vul de vragen in. Gebruik hierbij het Protocol Beoordeling Stoffen Meststoffenwet

Nadere informatie

VAN OMGEVINGSLUCHT NAAR MEDICINALE ZUURSTOF. Denise Daems Verpleegkundig specialiste ventilatie Pneumologie

VAN OMGEVINGSLUCHT NAAR MEDICINALE ZUURSTOF. Denise Daems Verpleegkundig specialiste ventilatie Pneumologie VAN OMGEVINGSLUCHT NAAR MEDICINALE ZUURSTOF Denise Daems Verpleegkundig specialiste ventilatie Pneumologie Gas Lucht Zuurstof Inhoud 1. Algemeenheden 2. Fysische en chemische eigenschappen 3. Toepassingen

Nadere informatie

SOORTEN RVS - ROESTVAST STAAL EN HUN EIGENSCHAPPEN

SOORTEN RVS - ROESTVAST STAAL EN HUN EIGENSCHAPPEN SOORTEN RVS - ROESTVAST STAAL EN HUN EIGENSCHAPPEN Teneinde de vele roestvast-staaltypen te onderscheiden zijn diverse classificatiesystemen in gebruik. Een van de bekendste is het door het Amerikaanse

Nadere informatie

Samenstelling en eigenschappen

Samenstelling en eigenschappen Samenstelling en eigenschappen Mest is onder te verdelen in kunstmest en natuurlijke mest. Natuurlijke mest is op zijn beurt weer onder te verdelen in mest van dierlijke herkomst en mest van plantaardige

Nadere informatie

VOORWOORD. E-mail: info@hersbach.nl www.hersbach.nl

VOORWOORD. E-mail: info@hersbach.nl www.hersbach.nl VOORWOORD Technische Handelsonderneming J. Hersbach B.V. heeft een ijzersterke naam opgebouwd op het gebied van gelegeerde gereedschapsstalen en standaard matrijsonderdelen. Al vele decennia vertegenwoordigt

Nadere informatie

Duplex staal; Kort verleden doch een grote toekomst

Duplex staal; Kort verleden doch een grote toekomst Jubileum Duplex staal; Kort verleden doch een grote toekomst Corrosievaste RVS-soorten zijn onder te verdelen in enkele grote groepen. Indien men dit doet aan de hand van de structuur, dan zijn de hoofdgroepen

Nadere informatie