Dyslexieprotocol

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dyslexieprotocol"

Transcriptie

1 Dyslexieprotocol

2 Inhoudsopgave blz. 1. Inleiding Wat is dyslexie? Verklarende dyslexieverklaring Onderkennende dyslexieverklaring Procedure Signaleren Brugklas Hogerejaars Faciliteiten Begeleiding Examencommissie Officiële regelingen m.b.t. eindexamen 10. Bijlagen 1: Dyslexiekaart onderbouw 11. 2: Dyslexiekaart bovenbouw 12. 3: Laptopprotocol 13. 4: Dyslexiebeleid Nederlands 14. 5: Dyslexiebeleid Engels 15. 6: Dyslexiebeleid Frans 16. 7: Dyslexiebeleid Duits 17. 8: Verder

3 1. Inleiding Dit protocol geeft informatie over het dyslexiebeleid op Graaf Engelbrecht. Wij schetsen hierin een beeld van de afspraken, procedures, begeleiding en officiële regelingen met betrekking tot dyslectische leerlingen op onze school. Daarnaast wordt ook de procedure rondom het signaleren van dyslexie bij brugklasleerlingen (en eventueel hogerejaars leerlingen) beschreven. Binnen het Intern Zorgteam zijn er verschillende professionals die het dyslexieprotocol uitvoeren op Graaf Engelbrecht. Wij bieden in dit dyslexieprotocol een overzicht voor leerlingen, ouder(s)/verzorger(s) en medewerkers waarin staat wat Graaf Engelbrecht doet op het gebied van dyslexie en waar de grens ligt van de begeleiding door school op dit gebied. Namens het Intern Zorgteam, W. Nichelmann den Boer Zorgcoördinator 3

4 2. Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau (Stichting Dyslexie Nederland, 2008, p.11). 2.1 Verklarende dyslexieverklaring Een dyslexieverklaring krijgt iemand niet zomaar. Deze verklaring moet worden opgesteld door een GZ-psycholoog 1. De verklaring wordt onderbouwd middels rapportage van het onderzoek en het verloop van de remedial teaching. Graaf Engelbrecht verwacht, dat als er bij een leerling dyslexie is vastgesteld, de zorgcoördinator een kopie van de dyslexieverklaring en het onderliggende rapport ontvangt van ouder(s)/verzorger(s). Alleen op basis van deze twee documenten kan een leerling in aanmerking komen voor extra faciliteiten. 2.2 Onderkennende dyslexieverklaring Sommige leerlingen hebben al een onderkennende dyslexieverklaring, vaak verleent door de educatieve dienst in de regio. Voordat de diagnose dyslexie mag worden gesteld moet iemand voldoen aan landelijk bepaalde criteria: 1) Het criterium van de achterstand op lees en spellinggebied. 2) Het criterium van de didactische resistentie 2. Ondanks gerichte begeleiding (remedial teaching) is er geen vooruitgang bij het lezen en spellen. 3) Het criterium dat er geen andere verklarende oorzaken mogen zijn voor de lees- en spellingproblematiek. Bijvoorbeeld mogen de lees- en spellingproblemen niet veroorzaakt worden door een tekort aan intelligentie of gedragsproblemen. Bij het voldoen aan het criterium lees- en spellingachterstand kan men op de basisschool in onze regio een diagnose op onderkennend niveau krijgen. Aan criterium 2 en/of 3 wordt dan niet voldaan. In de praktijk merkt het Intern Zorgteam, met name de afgelopen jaren, dat sommige leerlingen al begonnen zijn met de 20 remedial teaching lessen. Dit geldt nog lang niet voor iedereen. De afspraak in het Regionaal Samenwerkingsverband Breda e.o. is, dat een onderkennende dyslexieverklaring alleen geldig is in de brugklas. Tijdens het eerste schooljaar wordt uitgezocht of bij de leerling een didactische resistentie kan worden vastgesteld en/of dat andere factoren uitgesloten kunnen worden. Didactische resistentie moet worden aangetoond om over te gaan tot een verklarende dyslexieverklaring. Als dit niet het geval blijkt te zijn is er toch geen sprake van dyslexie. 1 Gezondheidszorgpsycholoog met een BIG-registratie. Dhr. K. Smeets, orthopedagoog van Graaf Engelbrecht, heeft deze registratie. 2 Als er na 20 RT-lessen geen vooruitgang wordt geboekt, wordt dit didactische resistentie genoemd. 4

5 Tijdens de remedial teaching lessen, die extern of intern kunnen worden gevolgd, wordt een onderkennende dyslexiekaart afgegeven met de maximale duur van een jaar. 3. Procedure Leerlingen met een verklarende dyslexieverklaring en een rapportage hiervan (afgegeven door een GZ-psycholoog) die zich op Graaf Engelbrecht aanmelden, komen in aanmerking voor extra faciliteiten. Aan het begin van het schooljaar worden zij door de zorgcoördinator opgeroepen om de faciliteiten voor dyslexie te bespreken en deze op de dyslexiekaart vast te leggen. Deze kaart moet de leerling zichtbaar op tafel neerleggen bij een toets, zodat de docent de vastgelegde extra faciliteiten kan verzorgen. De kaart wordt aan het begin van de schoolcarrière afgegeven én bij aanvang van het voor-examenjaar en het examenjaar. Bij verlies van de kaart moet de leerling zelf bij de zorgcoördinator een nieuwe kaart aanvragen. Voor leerlingen, die op een later tijdstip binnenstromen of voor leerlingen waarbij op een latere leeftijd pas dyslexie wordt geconstateerd, is het belangrijk dat de verklaring en een rapport hiervan bij de zorgcoördinator terecht komen. Deze stukken zullen vervolgens door de orthopedagoog worden bekeken en daarna zal een lid van het Intern Zorgteam een dyslexiekaart aanmaken. 4. Signaleren Niet iedere dyslect wordt opgemerkt tijdens de basisschoolcarrière. Dat kan bijvoorbeeld te maken hebben met de goede cognitieve capaciteiten van de leerling op dat moment. Het komt dus voor dat er pas in het voortgezet onderwijs dyslexie bij leerlingen wordt geconstateerd. Door goed op de signalen van eventuele dyslexie te letten wil Graaf Engelbrecht voorkomen dat leerlingen pas in een later stadium met dyslexie worden geconfronteerd. Hiervoor hebben wij in de brugklas en bij hogere jaarlagen een signaleringstraject opgezet. 5

6 4.1. Brugklas In de brugklas ziet het signaleringstraject er als volgt uit: De gegevens vanuit de basisschool, bijvoorbeeld het onderwijskundig rapport, de gegevens van het CITO leerlingvolgsysteem, het drempelonderzoek en de aanwezigheid van een (onderkennende) dyslexieverklaring, worden door het Intern Zorgteam bestudeerd. Op basis van de resultaten van dit onderzoek wordt de leerling uitgenodigd voor (aanvullende) testen op het gebied van technisch lezen, begrijpend lezen en/of spelling. Als uit de aanvullende testen blijkt dat het verstandig is om RT te volgen, neemt de RT-coördinator contact op met ouders. Om voor een eventuele verklarende dyslexieverklaring in aanmerking te komen zijn 20 RT-lessen nodig. Bij ernstig vermoeden van dyslexie of bij een onderkennende dyslexieverklaring ontvangt uw kind een onderkennende dyslexiekaart van de zorgcoördinator. Na 20 RT-lessen worden van de eerder afgenomen testen de tweede versie afgenomen om de didactische resistentie vast te stellen. Met andere woorden: is de leerling vooruit gegaan, dan is er waarschijnlijk geen sprake van dyslexie, is dit niet het geval dan is er waarschijnlijk wel sprake van dyslexie. In beide gevallen worden ouders op de hoogte gesteld en de vervolgstappen besproken. Graaf Engelbrecht heeft een orthopedagoog in huis waarbij het verklarende gedeelte van de dyslexieverklaring kan worden getest. De kosten hiervan zijn voor de ouders. 6

7 4.2 Hogerejaars Voor de signalering bij leerlingen die in een hoger leerjaar zitten en die niet zijn gediagnosticeerd op de basisschool of in de brugklas, speelt het docententeam, de mentor, de ouders en de leerling zelf een grote rol. Als een van deze partijen merkt dat er problemen ontstaan of het vermoeden van dyslexie toeneemt dan kan het Intern Zorgteam dit in eerste instantie onderzoeken. De mentor meldt de leerling aan bij de zorgcoördinator met de vraag om te kijken naar de problemen bij deze leerling op het gebied van dyslexie. Na een kort onderzoek door de orthopedagoog wordt een voorlopige conclusie gegeven. Deze wordt met leerling en ouders besproken. In de meeste gevallen verwijst de orthopedagoog door naar externe instanties. Lopende het onderzoek bij een externe instantie wordt een onderkennende dyslexiekaart afgegeven met de maximale duur van een jaar. Hiervoor is wel overleg noodzakelijk tussen de externe instantie en de orthopedagoog. 5. Faciliteiten Graaf Engelbrecht kan leerlingen met een onderkennende of verklarende dyslexieverklaring een aantal faciliteiten bieden. Een dyslect komt in aanmerking voor deze faciliteiten, mits deze zijn vernoemd in de dyslexieverklaring. Hieronder een overzicht van de mogelijke faciliteiten: Lettertype Alle toetsen op Graaf Engelbrecht wordt gemaakt in lettertype Arial en lettergrootte 12. Dit is hetzelfde lettertype dat ook wordt gebruikt bij het centraal schriftelijk examen. Door het gebruiken van dit lettertype en lettergrootte is het niet meer noodzakelijk om vergrotingen (A3-formaat) aan te leveren. Extra tijd Leerlingen met dyslexie kunnen geholpen zijn met extra tijd. Om dit zo praktisch mogelijk te maken voor zowel de leerling als de docent zijn daar afspraken over gemaakt. - Bij toetsen die in een toetsweek worden afgenomen (CT s) geldt dat alle leerlingen van de onderbouw met tijdsverlenging bij elkaar in een lokaal zitten en daar 15 minuten extra tijd hebben voor het maken van de toets. De leerlingen van de bovenbouw nemen plaats in hun eigen klas en krijgen daar tijdsverlenging aangeboden van 15 minuten. - Bij toetsen die niet in de toetsweek worden afgenomen (bijvoorbeeld SO s en VT s) is het niet mogelijk om extra tijd aan te bieden. De volgende afspraak treedt dan in werking: de docent bepaalt welke vragen de leerling niet hoeft te beantwoorden. Op deze manier heeft de leerling ook extra tijd om de toets te maken. De leerling heeft hier een initiërende rol in. 7

8 Mondelinge overhoringen Leerlingen met dyslexie kunnen ook baat hebben bij een mondelinge overhoring bij de talen. Graaf Engelbrecht verwacht dat de leerlingen de toets eerst schriftelijk maken. Daarna kan de leerling een mondelinge overhoring als herkansing aanvragen bij de docent. Echter, omdat het examen ook schriftelijk wordt afgenomen is dit dus een faciliteit die, als de leerling in de bovenbouw komt, afneemt in het gebruik. Niet of minder meetellen van spellingsfouten met uitzondering van de examendossiertoetsen Het niet of minder meetellen van spellingsfouten kan voor een dyslect uitkomst bieden. De secties van Nederlands, Engels, Frans en Duits zijn op de hoogte van deze afspraak en hebben daar op sectieniveau afspraken over gemaakt (zie bijlagen 4 tot en met 7). Ook bij deze afspraak geldt dat bij het examen spelling wordt gecontroleerd. Bij de examendossiertoetsen kan hierbij dus geen rekening mee worden gehouden. Kurzweil Op Graaf Engelbrecht kunnen dyslectische leerlingen op speciale voorwaarden gebruik maken van het computerprogramma Kurzweil. Dit is een computerprogramma dat tekst omzet in gesproken taal. Om van dit programma gebruik te kunnen maken is overleg noodzakelijk met de zorgcoördinator en daarnaast moet deze faciliteit ook vermeld zijn in de dyslexieverklaring. 6. Begeleiding Op Graaf Engelbrecht is een RT-coördinator aangesteld om de Remedial Teachinglessen te organiseren. De leerlingen kunnen RT-lessen krijgen in de vakken Nederlands en rekenen. Deze lessen duren 45 minuten en worden na een periode van 10 of 20 lessen afgesloten met een evaluatie. De aanmelding voor de RT-lessen wordt in het algemeen gedaan door de mentor of de vakdocent na overleg met ouders. De lessen vinden zoveel mogelijk plaats buiten het reguliere rooster. Als dit niet mogelijk is zal er tussen verschillende lessen worden gerouleerd. Dit om te voorkomen dat een leerling elke week dezelfde les mist. De ondersteuning bij de Moderne Vreemde Talen zal voornamelijk in de lessen zelf worden gegeven door middel van het inzetten van differentiatie. Als dat niet voldoende blijkt te zijn, kan de leerling de docent vragen om apart een afspraak te maken om bepaalde zaken te verduidelijken. De verwijzing naar een externe instantie om daar extra ondersteuning te krijgen op het gebied van de Moderne Vreemde Talen kan ook worden gegeven. Op Graaf Engelbrecht is het Intern Zorgteam het orgaan waar leerlingen terecht kunnen als zij problemen ondervinden bij het gebruik maken van hun extra faciliteiten. 8

9 7. Examencommissie Voor de onderstaande faciliteiten moet toestemming worden aangevraagd bij de examencommissie. Dit wordt gedaan door het Intern Zorgteam en na een zorgvuldige bestudering van het dossier. Ook in dit geval geldt, de faciliteit die wordt aangevraagd moet vernoemd worden in de dyslexieverklaring. Moderne Vreemde Talen (Mavo) Op Graaf Engelbrecht wordt in het eerste leerjaar van de Mavo zowel Frans als Duits aangeboden. Ons uitgangspunt is dat iedereen deze twee vakken volgt. Voor een dyslect bestaat hier echter wel de mogelijkheid om voor een van deze twee vakken vrijstelling aan te vragen. Dit wordt per situatie bekeken. Na de eventuele vrijstelling voor Frans of Duits wordt, door de mentor en leerling, besloten waar de leerling zijn vrijgekomen uren aan gaat besteden. De vrijstelling van Frans of Duits zorgt ervoor dat het vak in de tweede klas en in de bovenbouw van de Mavo niet kan worden gekozen. Deze vrijstelling houdt de leerling ook in de sector Economie. In plaats van Frans of Duits kunnen ze kiezen voor geschiedenis en staatsinrichting, aardrijkskunde of wiskunde. Moderne Vreemde Talen (Havo en Atheneum) De vakken Frans en Duits zijn in de eerste drie jaren van havo en atheneum verplicht. Er kan geen ontheffing voor een van deze twee vakken worden verleend. Wel kan Graaf Engelbrecht in deze eerste drie leerjaren zelf invulling geven aan het onderwijs bij de vakken Frans en Duits in verband met het ontbreken van kerndoelen. In de aanvraag, gemaakt door de orthopedagoog, moet gespecificeerd worden op welke vlakken uitval is geconstateerd. Als de examencommissie hier toestemming voor geeft krijgt de sectie Duits of Frans een opdracht om een overzicht te ontwikkelen voor deze leerling met alternatieve opdrachten. De examencommissie heeft besloten dat de aanvraag voor een gedeeltelijke ontheffing bij voorkeur pas kan worden gedaan in klas 3. Ook hier zorgt de gedeeltelijke ontheffing ervoor dat het vak in de bovenbouw van de Havo of Atheneum niet kan worden gekozen. In de bovenbouw van de Havo kan dat worden opgelost door een ander profiel te kiezen dan Cultuur en maatschappij. In de bovenbouw van het Atheneum moet een tweede moderne vreemde taal worden gekozen. Leerlingen die onderwijs volgen in het profiel Natuur en techniek of Natuur en gezondheid kunnen ontheffing aanvragen voor de tweede moderne vreemde taal. Daarvoor moet echter wel een ander vak voor in de plaats komen. Laptop Sommige leerlingen hebben door hun dyslexie een minder goed leesbaar handschrift. Het is zonde dat de prestaties van toetsen van deze leerlingen hiervan de dupe wordt. Daarom kunnen dyslectische leerlingen, mits dat in de dyslexieverklaring is vermeldt, gebruik maken een laptop met een tekstverwerkingsprogramma om aantekeningen, opdrachten en toetsen te maken. Hierbij dient de spellingscontrole, bij toetsen waarbij dit wordt gecontroleerd, uitgezet te worden. Voor ET s en Centrale examens worden hiervoor vanuit school 9

10 maatregelen getroffen. Deze worden via de examensecretaris aan de leerlingen medegedeeld. Kurzweil Voor dyslectische leerlingen kan het voorlezen van lange stukken teksten voordeel opleveren. Een programma als Kurzweil zou daarin een uitkomst kunnen bieden. Het gebruik van Kurzweil is aan voorwaarden gebonden. Aanvragen hiervoor lopen via het Intern Zorgteam. 8. Officiële regelingen m.b.t. eindexamen Zaken waar de examencommissie toestemming voor heeft gegeven tijdens de schoolcarrière van de leerling gelden ook voor het centraal examen. Het gaat dan om de volgende zaken. Tijdsverlenging Leerlingen met een dyslexieverklaring krijgen bij het centraal schriftelijk examen een tijdsverlenging van 30 minuten. Gebruik van een laptop Op het centraal examen wordt er gewerkt op een laptop die wordt aangeleverd door school. Kurzweil Voor 1 november moet de school aangeven bij CITO of er leerlingen zijn die gebruik willen maken van bijvoorbeeld Kurzweil. 10

11 Bijlagen: 1. Dyslexiekaart onderbouw 11

12 2. Dyslexiekaart bovenbouw (pre-examen/examenklas) 12

13 3. Laptop gebruik tijdens toetsen: a. Leerling gebruikt eigen laptop. Als leerlingen misbruik maken (opzoeken op internet) kan hun recht op het gebruik van een laptop worden ingetrokken. b. Inleveren van toetsen: Toets wordt opgeslagen op de laptop van de leerling. Toets wordt g d naar de vakdocent en de surveillant/vakdocent checkt dit. Na het verzenden wordt de toets verwijderd van de laptop. Surveillant/vakdocent ziet hierop toe. Toets wordt door de vakdocent uitgeprint 13

14 4. Dyslexiebeleid Nederlands Afspraken met betrekking tot dyslexie: Onderbouw (ptd-klassen) We volgen voor zover mogelijk de aanwijzingen die een leerling op zijn dyslexiekaart heeft staan. 1) In de gewone toetsen trekken we spelfouten af tot een maximum van 1 punt aftrek a. Fout in de spelling: ½ fout (0,05 van de 10) b. Fout in de werkwoordspelling: 1 fout (0,1 van de 10) c. Letters omdraaien wordt niet fout gerekend. 2) Tijdsverlenging of een kortere toets 3) Mondeling overhoren (in de herkansing) is niet bij elke toets mogelijk. Denk aan: schrijfvaardigheid. 4) Bij een spellingtoets: alleen in de brugklas geldt tot aan het einde van periode 2 een ½ ft. i.p.v. 1 ft. Bovenbouw (pta-klassen) 1) In het Centraal Examen wordt met dyslexie geen rekening gehouden. De leerling heeft alleen recht op tijdsverlenging. 2) In het verlengde daarvan heeft een leerling bij PTA-toetsen (ET s) alleen recht op verlenging. Andere faciliteiten gelden niet. 14

15 5. Dyslexiebeleid Engels Examen Op het examen wordt GEEN rekening gehouden met dyslexie. Wel krijgt de leerling extra tijd. Overige toetsen behalve PTA-toetsen Bij toetsing houdt de sectie Engels zich vast aan de gemaakte afspraken op de dyslexiekaart. In de onderbouw worden spelfouten voor een kwart fout gerekend, in plaats van een halve fout. Indien door een gemaakte spelfout het betreffende woord een andere betekenis krijgt, wordt de spelfout aangerekend als een hele fout. 15

16 6. Dyslexiebeleid Frans Examen Op het examen wordt GEEN rekening gehouden met dyslexie. Wel krijgt de leerling extra tijd. Overige toetsen behalve PTA-toetsen Bij het corrigeren van toetsen hanteren wij het volgende: (de in rood aangegeven fouten wijken af van de niet-dyslectische leerlingen) Eindtoetsen (grammatica, vocabulaire, kleine vaardigheden) - Fout in vertaling hele fout - Fout in de grammatica hele fout - Fout in lidwoorden halve fout - Fout in de spelling niet fout als het woord erop lijkt - Fout in interpunctie kwart fout Op de hele toets mogen de spellingsfouten maximaal 1 punt aftrek opleveren. Woordjes SO (onderbouw) Idem als eindtoetsen, alleen nu geen maximale aftrek. Schrijftoetsen/brieven etc. - Fout in vertaling hele fout - Fout in de werkwoorden hele fout - Fout in lidwoorden halve fout - Fout in de spelling Niet fout als het woord erop lijkt - Fout in interpunctie kwart fout Daarnaast wordt ook gekeken naar woordgebruik, stijl, woordvolgorde en conventies. Verder houden we altijd rekening met de faciliteiten die op de dyslexiekaart zijn aangegeven (groot lettertype, mondelinge toetsen, kortere toetsen etc.) Luister en kijk- vaardigheid Extra tijd geven door middel van herhaling van de opdracht. Leesvaardigheid Extra tijd geven of vragen schrappen. Eventueel de instructie/ vragen verduidelijken. 16

17 7. Dyslexiebeleid Duits Examen Op het examen wordt GEEN rekening gehouden met dyslexie. Wel krijgt de leerling extra tijd. Overige toetsen behalve PTA-toetsen Bij het corrigeren van toetsen hanteren wij het volgende: (de in rood aangegeven fouten wijken af van de niet-dyslectische leerlingen) Eindtoetsen (grammatica, idioom, kleine vaardigheden) - Fout in vertaling hele fout - Fout in de grammatica hele fout - Fout in lidwoorden halve fout - Fout in de spelling kwart fout - Fout in interpunctie kwart fout Op de hele toets mogen de spellingsfouten maximaal 1 punt aftrek opleveren. Woordjes SO (onderbouw) Idem als eindtoetsen, alleen nu geen maximale aftrek. Schrijftoetsen/brieven etc. - Fout in vertaling hele fout - Fout in de werkwoorden hele fout - Fout in lidwoorden halve fout - Fout in de naamval halve fout - Fout in de spelling kwart fout - Fout in interpunctie kwart fout Daarnaast wordt ook gekeken naar woordgebruik, stijl, woordvolgorde en conventies. Verder houden we altijd rekening met de faciliteiten die op de dyslexiekaart zijn aangegeven ( mondelinge toetsen, kortere toetsen etc.) 17

18 8. Verder.. Tijdens de les: Het is van belang om aan een dyslectische leerling controlevragen te stellen: - Vertel eens hoe de grammaticaregel werkt, geef eens een voorbeeld? - Hoe leer jij woordjes en zinnen? - Waar heb jij behoefte aan tijdens de les? - Bij welk onderdeel wil je extra uitleg? - Zal ik de uitspraak van de woordjes/ Phrases Clés voor je opnemen? Houd de motivatie van de dyslectische leerling goed in de gaten. Hij/zij moet veel harder werken/leren dan de rest van de klas om hetzelfde te bereiken. Een week van tevoren een toets opgeven is belangrijk. 18

Inhoudsopgave. Bijlagen

Inhoudsopgave. Bijlagen Dyslexieprotocol 1 Inhoudsopgave blz. 1. Inleiding 3. 2. Wat is dyslexie? 4. 2.1 Dyslexieverklaring 4. 2.2 Onderkennende Dyslexieverklaring 4. 3. Procedure 5. 4. Signaleren 5. 4.1 Brugklas 6. 4.2 Hogere

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Pallas Athene College

Dyslexieprotocol Pallas Athene College Dyslexieprotocol Pallas Athene College 1. Inleiding Doel en uitgangspunten Het Pallas Athene College wil alle leerlingen met dyslexie die ondersteuning en begeleiding bieden die zij nodig hebben om de

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 versie november 2012 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving leerlingen. Vandaar

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexie is een leerstoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Michaël college

Dyslexieprotocol Michaël college Dyslexieprotocol Michaël college 2016-2017 Doelstelling Doel van dit protocol is de leerlingen, ouders en docenten te informeren over de vastgelegde procedures en afspraken met betrekking tot dyslexie

Nadere informatie

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn: Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2015-2016 Beekdal Lyceum Datum: augustus 2015 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.

Nadere informatie

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014)

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014) ! Dyslexieprotocol Mollerlyceum (Laatste bijstelling: 11 december 2014)! Inleiding Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Walt Disney en zo kun je nog wel even doorgaan: de dyslect is in goed gezelschap!

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat aanleren en/of het vlot toepassen (automatiseren) van het lezen

Nadere informatie

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie.

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. 1. Inleiding Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. De volgende punten komen aan de orde: Wat is dyslexie? Signaleringsprocedure dyslexie

Nadere informatie

Dyslexie op het Augustinianum

Dyslexie op het Augustinianum Dyslexie op het Augustinianum Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem op neurologische basis met als gevolg specifieke taalverwerkingsproblemen die zich vooral uiten in problemen met lezen en/of

Nadere informatie

Zorgbeleid RML 2014 1

Zorgbeleid RML 2014 1 Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,

Nadere informatie

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V.

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7.

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Doelen 1. Visie op begeleiding van leerlingen met dyslexie Het

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig

Nadere informatie

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop DYSLEXIEBELEID op het STRABRECHT COLLEGE samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop 2012 De visie van het Strabrecht College Goede dyslexiebegeleiding is vooral een attitudekwestie Het Strabrecht

Nadere informatie

Dyslexieprotocol JenaXL

Dyslexieprotocol JenaXL 1. Dyslexie 1.1 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en / of vlot toepassen van het lezen en / of spellen

Nadere informatie

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE In dit overzicht staat informatie over twee veelvoorkomende leerproblemen: dyslexie en dyscalculie. Daarbij gaan we in op de volgende vragen. 1. Wat is het? 2. Hoe

Nadere informatie

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT.

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. Het protocol bevat afspraken m.b.t. leerlingen met dyslexie en is onderdeel van het zorgplan. Doelgroep Dispenserende en compenserende maatregelen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject op het Cambium. 3. De dyslexieverklaring. 4. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: Dispenserende maatregelen.

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!)

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) Dyslexie wordt gedefinieerd als "een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Protocol dyslexie. De Rietlanden

Protocol dyslexie. De Rietlanden Protocol dyslexie De Rietlanden september 2014 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de Dyslexieprotocol Een dyslectische leerling is een leerling bij wie officieel dyslexie is vastgesteld. Er is voor hem/haar een rapport gemaakt waarin door een erkend deskundige (een psycholoog of orthopedagoog

Nadere informatie

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen September 2012 Inleiding In deze toelichting, die wordt uitgereikt tegelijk met de groene kaart, wordt uitgelegd

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen Bonhoeffer College, Enschede 1.Algemene faciliteiten: Alle leerlingen met een officiële dyslexieverklaring hebben recht op de onderstaande faciliteiten.

Nadere informatie

Handboek Dyslexie 2015-2016

Handboek Dyslexie 2015-2016 Handboek Dyslexie 2015-2016 INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 3 3. FACILITEITEN DYSLECTISCHE LEERLINGEN... 4 4. EINDEXAMEN... 5 BIJLAGE

Nadere informatie

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN INFOR Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 2 Uitgangspunten.....3 Compenserende en dispenserende maatregelen 4 Dyslexiepas

Nadere informatie

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs?

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Augustus 2014 Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat

Nadere informatie

Handelingsplan. Dyslexie

Handelingsplan. Dyslexie Handelingsplan Dyslexie Screening op dyslexie: A. - officiële dyslexieverklaring reeds bij aanmelding aanwezig? Afhankelijk van wens ouders wordt de leerling wel/niet begeleid door dhr. Stelwagen. De leerling

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL Bonaventuracollege Mariënpoelstraat

DYSLEXIEPROTOCOL Bonaventuracollege Mariënpoelstraat DYSLEXIEPROTOCOL Bonaventuracollege Mariënpoelstraat Onderstaande afspraken zijn van toepassing gedurende de onderbouwperiode, de leerjaren 1, 2 en 3 van havo en vwo. Leerlingen die een officiële dyslexieverklaring

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein Dyslexieprotocol Cals College IJsselstein Juli 2015 Inhoud Dyslexieprotocol Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 2 2. Wat is dyslexie? 2 3. Dyslexieverklaring 2 4. Compensatiekaart dyslexiekaart 3 5. Informatie

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef)

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) We spreken van dyslexie als er sprake is van een ontwikkelingsstoornis als gevolg waarvan bij een kind sprake is van een niet, onvolledig of zeer

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016 Dyslexiebeleid Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen Schooljaar 2015-2016 In het kader van passend onderwijs streeft Scholengemeenschap Sint Ursula voor elke

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

Dyslexieprotocol

Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol 2013-2014 INHOUDSOPGAVE Bladzijde Inleiding / protocol dyslexie in schema 1 Dyslexie, wat is dat? 2 Dyslexie & het 3 Van signalering tot diagnose 5 Hulp bij dyslexie 7 Dyslexiepas 10 Dispensatie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Dyslexieprotocol Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Actief College Koninginneweg 126 3262 JD Oud-Beijerland T: 0186-612130 E: administratie@actiefcollege.nl W: www.actiefcollege.nl

Nadere informatie

Dyslexiebeleid 2014-2015

Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Protocol Dyslexie RLS

Protocol Dyslexie RLS Protocol Dyslexie RLS 1 Inhoudsopgave 1. Visie van het Rijnlands Lyceum Sassenheim 2. Begeleiding van dyslectische leerlingen 3. Aangepaste regelingen voor leerlingen met een dyslexieverklaring Bijlage

Nadere informatie

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013 A. Verhulst Remedial Teacher INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie 3 Begeleiding van leerlingen met dyslexie 3 Faciliteiten voor leerlingen met dyslexie 4 Afspraken

Nadere informatie

HET DYSLEXIEBELEID VAN HET MAERLANT-LYCEUM

HET DYSLEXIEBELEID VAN HET MAERLANT-LYCEUM HET DYSLEXIEBELEID VAN HET MAERLANT-LYCEUM FEBRUARI 2013 [1] INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding...... pag. 2 2. Algemeen...... pag. 2 2.1 Definitie van dyslexie.... pag. 2 2.2 Definitie van dyscalculie.... pag.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

S L O E T S W E G H M H E N G E L O

S L O E T S W E G H M H E N G E L O DYSLEXIEBELEID S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O Inhoud INLEIDING... 3 FACILITEITEN... 4 1.Extra tijd... 4 2. Aangepaste normering spelling bij Nederlands en de Moderne Vreemde talen 4

Nadere informatie

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, oktober 2014 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... Fout! Bladwijzer niet

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College

Kader dyslexie Clusius College Kader dyslexie Clusius College Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16-06-2014 Inleiding Het Clusius College heeft te maken met een grote groep leerlingen die op het gebied van taal problemen heeft,

Nadere informatie

Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans

Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans 1. Inleiding Dit protocol geldt voor de Nijmeegse Scholengemeenschap Groenewoud, met ingang van het schooljaar

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach.

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach. Dyslexiebeleid Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en/of schriftbeeldvorming (spellen). Dit betekent

Nadere informatie

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet.

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet. ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2016-2017 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Datum: 26-05-2016 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een handelingsplan op.

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een handelingsplan op. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede Dyslexiebeleid Greijdanus Enschede 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding dyslexie Pag. 3 1.1. Wat is dyslexie? 1.2. Hoe uit dyslexie zich? 2. Dyslexiescreening en onderzoek Pag. 5 2.1. Screening in klas 1 2.2.

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen of spellen

Nadere informatie

2 Wettelijke kaders m.b.t. het verlenen van ontheffing voor één der twee moderne vreemde talen Frans of Duits in het tweede leerjaar

2 Wettelijke kaders m.b.t. het verlenen van ontheffing voor één der twee moderne vreemde talen Frans of Duits in het tweede leerjaar Protocol vrijstelling van onderwijs Frans of Duits in het tweede leerjaar 1 Inleiding Dit protocol geldt voor de Nijmeegse Scholengemeenschap Groenewoud, met ingang van het schooljaar 2014-2015 en maakt

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2015-2016 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Begeleiding van dyslexie

Begeleiding van dyslexie Begeleiding van dyslexie Inhoud Wat is dyslexie?... 3 Wat biedt het HVC?... 4 Onderzoek naar dyslexie in de brugklas... 4 Dyslexiepas... 4 De dyslexiecoach... 5 Dyslexie ondersteuningssoftware... 5 Meer

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v Inhoudsopgave Inleiding 1. Dyslexie 1.1 Definitie 1.2 Kenmerken dyslectische leerlingen 2. Dyslexiebeleid 2.1 Signalering en begeleiding 2.2 Faciliteiten 2.3 Ontheffing tweede moderne vreemde taal atheneum

Nadere informatie

Dyslexieprotocol LVO Weert

Dyslexieprotocol LVO Weert Dyslexieprotocol LVO Weert 3 juni 2013 Inhoudsopgave blz. Samenvatting: Dyslexieprotocol LVO-Weert 2 Inleiding 3 Deel I: Diagnose en begeleiding leerlingen bij het vermoeden van dyslexie 4 Diagnose en

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Handboek DYSLEXIE

Handboek DYSLEXIE Handboek DYSLEXIE 2016-2017 Handboek Leerlingbegeleiding onderdeel Dyslexie 2016-2017 LC INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 4 3. FACILITEITEN

Nadere informatie

Dyslexie. op het. : Isendoorn College

Dyslexie. op het. : Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College Naam school Locatie Contactpersonen : Isendoorn College : Warnsveld : Maartje Robers (dyslexiecoördinator) Myrèse Salentijn (zorgcoördinator) September 2015 Inleiding

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Poort

Dyslexieprotocol Poort Dyslexieprotocol Poort Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 15 2. Voorwoord... blz 16 3. Wat is dyslexie?.... blz 17 4. Dyslexieverklaring..... blz 17 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz 18 4.2

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van het Ludger College

Dyslexiebeleid van het Ludger College Dyslexiebeleid van het Ludger College Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wat is dyslexie? 1.2 Kenmerken van dyslexie 2 2 De procedure 4 2.1 Ouderavond 2.2 Een vermoeden van dyslexie 2.3 De screening 2.4 De

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014 Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014 versie DFE140910 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt

Nadere informatie

Beoordelingsrichtlijnen voor moderne vreemde talen en Nederlands bij dyslexie

Beoordelingsrichtlijnen voor moderne vreemde talen en Nederlands bij dyslexie Beoordelingsrichtlijnen voor moderne vreemde talen en Nederlands bij dyslexie Afspraken binnen de MVT secties en de sectie Nederlands voor leerlingen, die in het bezit zijn van een Groene (Dyslexie) kaart

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS Inhoudsopgave 1 Visie en doelstelling p. 3 2 Doelgroep p. 4 3 Procedure screening dyslexie p. 4 4 Praktische ondersteuning p. 5 5 Arrangementen p. 7 Bijlage 1: Dyslexiekaart

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Dit document is voor leerlingen, ouders, leerkrachten en belanghebbenden in het kader van het dyslexieprotocol op het Comenius College Nieuwerkerk. Het beschrijft

Nadere informatie

Dyslexie. op het. Isendoorn College

Dyslexie. op het. Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College 2016-2017 Naam school : Isendoorn College Locatie : Warnsveld, september 2016 Contactpersonen : Maartje Robers (dyslexiecoördinator onderbouw) José Bentink (dyslexiecoördinator

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, januari 2016 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... 8 2 1 Visie In deze

Nadere informatie

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een individueel handelingsplan op.

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een individueel handelingsplan op. Dyslexie-protocol Udens College sector havo/vwo 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie, (lezen) en/ of schriftbeeldvorming (spellen).

Nadere informatie

Het geldende dyslexiebeleid is aangepast op een aantal gebieden. Tijdens de MR-vergadering wordt een toelichting gegeven op de wijzigingen.

Het geldende dyslexiebeleid is aangepast op een aantal gebieden. Tijdens de MR-vergadering wordt een toelichting gegeven op de wijzigingen. MR van Schoolleiding datum 1 oktober 2013 vergadering 8 oktober 2013 betreft Dyslexiebeleid Het geldende dyslexiebeleid is aangepast op een aantal gebieden. Tijdens de MR-vergadering wordt een toelichting

Nadere informatie

Protocol dyslexie juni 2016

Protocol dyslexie juni 2016 Protocol dyslexie juni 2016 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Denkkader leerlingbegeleiding... 4 2 Het beleid rond dyslexie... 5 Algemeen: definitie van dyslexie... 5 Doel van het dyslexiebeleid op onze school...

Nadere informatie

Dyslexiebeleid

Dyslexiebeleid Dyslexiebeleid 2015-2016 Dit zijn de faciliteiten die voor dyslectici met een dyslexieverklaring gelden: - Het HLZ heeft als regel ingevoerd dat toetsen en zelfgemaakt lesmateriaal in een lettertype worden

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 AA P N OO T M I S Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 Meldpunt Dyslexie - 1-2013 Inleiding Dit dyslexieprotocol is samengesteld om ouders, leerlingen en docenten te informeren over het dyslexiebeleid

Nadere informatie

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO?

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Binnen het voortgezet onderwijs zijn er voor leerlingen die niet in staat zijn het volledige onderwijsprogramma te volgen, mogelijkheden

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. Sint-Maartenscollege HAVO/VWO. Noormannensingel

DYSLEXIEPROTOCOL. Sint-Maartenscollege HAVO/VWO. Noormannensingel DYSLEXIEPROTOCOL Sint-Maartenscollege HAVO/VWO Noormannensingel Inhoud Faciliteiten... 3 BIJLAGE 1: HANDLEIDING COMPUTERGEBRUIK BIJ TOETSEN IN TOETSWEKEN... 5 BIJLAGE 2: HANDLEIDING COMPUTERGEBRUIK BIJ

Nadere informatie

Dyslexie beleid. versie 2015-2016. Bettina Giovannangelo. Sascha van der Zon

Dyslexie beleid. versie 2015-2016. Bettina Giovannangelo. Sascha van der Zon L Dyslexie beleid Bettina Giovannangelo Sascha van der Zon Inhoud 1.WAT IS DYSLEXIE? ------------------------------------------------------------------------------------------ 2 1.1 Inleiding -----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O

S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O DYSLEXIEBELEID S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O Inhoud Inhoud Inleiding... 3 Faciliteiten... 4 1.Extra tijd... 4 2. Aangepaste normering spelling bij Nederlands en de Moderne Vreemde talen

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16 januari 2017 Inleiding In dit kader dyslexie is beschreven op basis van welke uitgangspunten er binnen het Clusius

Nadere informatie

Protocol toets afname

Protocol toets afname Protocol toets afname Inhoud: 1. Soorten toetsen 2. Regels rondom toets afname 3. Regels rondom herkansing van toetsen 4. Regels rondom afwezigheid tijdens toetsen 5. Regels omtrent hulpmiddelen bij toetsen

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman Dyslexiebeleid De Savornin Lohman 1. Inleiding 2. Visie en missie 3. Definitie dyslexie 4. Signalering 5. Diagnostiek 6. Begeleiding en ondersteuning 7. Samenwerking met ouders 8. Extra hulp en faciliteiten

Nadere informatie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie Dyslexie boekje W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728 1. Dyslexie Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

Dyslexie. op het. : Isendoorn College

Dyslexie. op het. : Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College Naam school Locatie Contactpersonen : Isendoorn College : Warnsveld : Maartje Robers (dyslexiecoach onderbouw) Elsbeth Doornbos (dyslexiecoach bovenbouw) Myrèse Salentijn

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

minimaal een half jaar lang een aangepast programma is gevolgd.

minimaal een half jaar lang een aangepast programma is gevolgd. Dyslexie Protocol Montessori College Twente In het dyslexieprotocol wordt een onderscheid gemaakt tussen de verschillende niveaus en onderbouw/bovenbouw. Voor de bovenbouw mavo, havo en VWO verwijzen we

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE Colofon

PROTOCOL DYSLEXIE Colofon PROTOCOL DYSLEXIE Colofon Uitgave : MBO Amersfoort Vastgesteld College van Bestuur : 7 januari 2014 Kenmerk CvB vastgesteld : MBOA-15-331 Afkomstig van : Afdeling O & O Inhoudsopgave Inleiding.......3

Nadere informatie

Voorwoord. Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven!

Voorwoord. Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven! Voorwoord Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven! Als uw kind dyslexie heeft, is de rol van u als ouder van belang. Dyslexie kan namelijk grote impact hebben op het kind en zijn omgeving. Door

Nadere informatie

dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan.

dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan. abcdefghijklmnopqrstuvwxyz dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan. Theoretische leerweg en onderbouw HAVOmavo en onderbouw havo extra cijferlijst waarbij we rekening

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, juni 2016 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie