Kader dyslexie Clusius College

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kader dyslexie Clusius College"

Transcriptie

1 Kader dyslexie Clusius College Vastgesteld door de Directieraad Datum:

2 Inleiding Het Clusius College heeft te maken met een grote groep leerlingen die op het gebied van taal problemen heeft, zowel op het vmbo als op het mbo ligt het percentage dyslectische leerlingen gemiddeld rond de 20% (landelijk is 1 tot 3 leerlingen op een groep van 30 leerlingen dyslectisch). In onze onderwijskundige visie hebben wij ons tot doel gesteld dat er voor iedere leerling een kwalitatief hoogwaardige leeromgeving wordt geboden die inspireert, stimuleert en veilig is, met aansluiting op vervolgopleiding of beroepspraktijk. Binnen het Clusius College zijn we ons ervan bewust dat het aanbieden van ondersteuning en faciliteiten voor leerlingen met dyslexie een belangrijke bijdrage levert in het realiseren van dit doel. Naast onze eigen onderwijskundige visie geeft het wettelijk kader richtlijnen waaraan onderwijs moet voldoen. In Artikel 6c wvo is aangegeven dat het onderwijs zodanig moet worden ingericht dat daarbij op structurele en herkenbare wijze aandacht wordt besteed aan het bestrijden van achterstanden in het bijzonder in de beheersing van de Nederlandse taal. De zorgplicht 1 stelt dat scholen binnen redelijke grenzen belemmeringen dienen weg te nemen die een leerling ondervindt in onderwijs, toetsing en examinering. Dyslexie wordt door het Ministerie van Onderwijs gezien als een belemmering waarvoor het is toegestaan om op basis van art. 55 Eindexamenbesluit een aangepast examen toe te wijzen. Ook in het mbo wordt vastgehouden aan het idee dat dyslexie voor een student geen belemmering mag zijn tijdens onderwijs, toetsing en examinering. Binnen het Clusius College is er voor gekozen om dezelfde uitgangspunten te hanteren voor ondersteuning aan leerlingen met dyslexie in het vmbo en mbo. Met dit Kader dyslexie geven we duidelijkheid op basis van welke uitgangspunten, ondersteuning aan leerlingen met dyslexie kan worden gegeven. Hierbij worden de richtlijnen vanuit de landelijk opgestelde protocollen dyslexie 2 zoveel mogelijk gevolgd. Met het Kader dyslexie wordt beoogd dat voor iedere betrokkene duidelijk is wat er binnen de vestigingen van het Clusius College aan dyslectische leerlingen kan worden aangeboden aan ondersteuning en faciliteiten zodat ondersteuning gedurende de hele schoolloopbaan gerealiseerd kan worden. In een vestigingsspecifiek deel en een mbo protocol wordt vervolgens concreet aangegeven hoe de ondersteuning binnen de vestiging en het mbo is ingericht. Het Kader dyslexie Clusius College is te vinden op de website onder het kopje publicaties onder onderwijsdocumenten. De vestigingsprotocollen dyslexie voor het vmbo en het mbo protocol zijn te vinden op mijn.clusius bij de betreffende vestiging. Daar waar leerling staat kan ook student worden gelezen. Wat is dyslexie? Dyslexie betekent letterlijk beperkt lezen. De Stichting Dyslexie Nederland omschrijft dyslexie als volgt: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau (Stichting Dyslexie Nederland 2008). 1 De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. 2 Protocol dyslexie vo 2013 en het protocol dyslexie mbo in opdracht van Masterplan Dyslexie 1

3 Voor veel leerlingen vormt dyslexie een belangrijke belemmering om onderwijs op hun eigen niveau te kunnen volgen. Dyslexie heeft niets te maken met luiheid of intelligentie van een leerling. Het rendement van extra inspanning is vaak laag, wat kan leiden tot gebrek aan zelfvertrouwen of een inadequate werkhouding. Dyslexie heeft niet alleen consequenties voor de taalvakken, maar voor alle vakken die een beroep doen op functioneel lezen en schrijven. Het is daarom belangrijk dat de school aan de leerling met dyslexie tijdens de schoolloopbaan die ondersteuning biedt die noodzakelijk is. De uitgangspunten van ondersteuning Bij het inrichten van de ondersteuning streven we binnen het Clusius College de volgende doelen na: Dyslectische leerlingen kunnen die opleiding volgen waartoe ze op basis van hun cognitieve capaciteiten in staat zijn. Ze kunnen omgaan met hun dyslexie. Ze vergroten hun functionele lees- en schrijfvaardigheid, zo nodig met hulpmiddelen. Met behulp van onderstaande uitgangspunten voor ondersteuning wordt beoogd deze doelen te kunnen realiseren. 1. De leerling staat centraal Belangrijke vragen zijn: Wat heeft déze leerling nodig? Heeft hij voldoende aan begrip, goed onderwijs en de algemene afspraken die op school gelden voor dyslexie? Of heeft hij daarnaast ook nog individuele ondersteuning en/of extra hulpmiddelen nodig? Deze vragen moet een school allereerst aan de leerling zelf voorleggen om vervolgens vanuit de hulpvraag van de leerling ondersteuning te bieden. Bij het bieden van ondersteuning wordt dus uitgegaan van de hulpvraag, dyslexie is zo individueel gebonden dat niet elke dyslectische leerling alles nodig heeft. Ondersteuning heeft kans van slagen als de leerling medezeggenschap heeft. De ondersteuning moet aansluiten bij zijn eigen doelstellingen en behoeften. De leerling is medeverantwoordelijk voor het welslagen van de ondersteuning. Belangrijk is dat de leerling zelf gemotiveerd is. Dit betekent in de praktijk dat de school samen met een leerling en de ouders nagaat, wat hij nodig heeft om zo min mogelijk hinder te ondervinden van zijn dyslexie. Hierbij zal de school aangeven welke ondersteuning en faciliteiten wel of niet mogelijk zijn. 2. De ondersteuning vereist een geïntegreerde aanpak; Een dyslectische leerling heeft ondersteuning nodig daar waar de gevolgen van dyslexie hem belemmeren: bij het volgen van lessen, tijdens toetsen en examens en bij het maken van huiswerk. Dit vraagt om een geïntegreerde aanpak. Dit betekent dat docenten zoveel mogelijk binnen de lessen leerlingen begeleiden; dat er een goede afstemming is tussen leerling, ouders en school. Ondersteuning in de lessen richt zich op effectieve instructie, extra instructie, efficiënt klassenmanagement, sociaal-emotionele ondersteuning en planmatig handelen bij problemen. Specifieke maatregelen ter compensatie bij toetsing is meer tijd bij een proefwerk (maximaal 30 minuten) en/of het gebruik van een computer met tekst-naar spraaksoftware. In het ondersteuningstraject worden de afspraken met betrekking tot dyslexie beschreven in het (klasse)handelingsplan. Zo worden de afspraken van de ondersteuning geborgd. De afspraken over ondersteuning zijn opgenomen in het leerlingvolgsysteem. 2

4 Facilitering vindt plaats gedurende de hele schoolloopbaan. Het doel van de ondersteuning is dat de leerling steeds zelfstandiger wordt in het aanpakken van de leerstof. Van de extra tijd bij toetsen en examens kan de leerling tot en met de centrale examinering gebruikmaken. Auditieve ondersteuning kan alleen worden toegekend indien dit in de dyslexieverklaring staat aangegeven. 3. De ondersteuning gaat uit van wat werkt bij de leerling en wat een zo groot mogelijk effect heeft. Ondersteuning moet gericht zijn op maximaal resultaat voor de leerling met een minimale extra inspanning. Resultaat betekent voor een dyslectische leerling: een voldoende halen voor een vak, overgaan naar een volgende klas, een examen halen of voldoende voorbereid zijn op een vervolgopleiding of beroep. Ondersteuning richt zich dus niet op kennis en vaardigheden die geen of weinig effect hebben op de doelen die de dyslectische leerling zich gesteld heeft. De leerling kan mogelijk veel baat hebben bij bijvoorbeeld het leren typen en efficiënt leren omgaan met spellingcontrole. Om economisch te werk te gaan, moet in de brugklas informatie aanwezig zijn met betrekking tot de geboden extra ondersteuning in het basisonderwijs. Herhaling van dezelfde hulp moet worden voorkomen. De geboden hulp moet efficiënt zijn. Dit houdt in dat een leerling die in het basisonderwijs lange tijd goede hulp gehad heeft voor spellen en bij wie is vastgesteld dat de investering niet opweegt tegen het resultaat (hardnekkigheid), in het voortgezet onderwijs niet opnieuw extra ondersteuning moet krijgen voor spelling (dit levert te weinig rendement op). Elke vestiging streeft er naar de hier genoemde uitgangspunten voor ondersteuning te hanteren binnen het uit te voeren dyslexiebeleid op de vestiging. In de vestigingsdelen kan gelezen worden hoe de specifieke ondersteuning binnen de vmbo scholen is geregeld. In het mbo protocol is aangegeven hoe de ondersteuning binnen de mbo scholen is geregeld. Toekennen van faciliteiten Dyslexie moet middels een psychodiagnostisch onderzoek zijn vastgesteld door een externe deskundige. Een onderzoeksrapport hoort bij de deskundigenverklaring te worden verstrekt aan de school. Een dyslexieverklaring mag alleen worden afgegeven door een daartoe bevoegde deskundige en niet door de school. De deskundige moet in ieder geval een GZ psycholoog of orthopedagoog zijn. Een remedial teacher of logopedist is niet bevoegd om een dyslexieverklaring af te geven. Een dyslexieverklaring is onbeperkt geldig. De dyslexieverklaring geeft de mogelijkheid gebruik te maken van verschillende faciliteiten in het onderwijs. Het toekennen van (maximaal 30 minuten) extra tijd bij toetsen en examinering is altijd op basis van een deskundigenverklaring toegestaan. Voor de toekenning van auditieve ondersteuning bij het schoolexamen of het centraal examen, geldt als voorwaarde dat dit expliciet moet zijn genoemd in de dyslexieverklaring. In het leerlingvolgsysteem wordt door de school bij de leerling geregistreerd dat er een dyslexieverklaring aanwezig is. Voor iedere docent moet het duidelijk zijn welke leerling een dyslexieverklaring heeft en over welke extra faciliteiten hij op basis hiervan mag beschikken. Afspraken wie over de toekenning van faciliteiten gaat en de communicatie hiervan naar docenten en leerling worden vastgelegd in het vestigingsprotocol. De VEC (vestigingsexamencommissie) beslist op grond van de dyslexieverklaring welke faciliteiten zijn toegestaan tijdens het centraal examen. De VEC houdt tevens toezicht op de aanmelding bij Inspectie voor onderwijs volgens de art. 55 procedure. Deze aanmelding maakt het voor de leerling mogelijk om tijdens het centraal examen vmbo gebruik te mogen 3

5 maken van bepaalde faciliteiten. In het mbo beslist de VEC of de aangevraagde faciliteiten worden toegestaan tijdens het examen. Hierbij raadpleegt de VEC de zorgcoördinator en docent/coach. Melding bij inspectie is niet nodig. Faciliteiten gedurende de schoolperiode (vmbo) Bij het toekennen van faciliteiten gedurende de schoolperiode geldt als uitgangspunt dat de leerling zo goed mogelijk wordt voorbereid op het Centraal Examen. Dit betekent dat moet worden afgewogen op welke wijze de belemmeringen bij leerlingen kunnen worden gecompenseerd tijdens het volgen van onderwijs. Van belang is daarbij de werking van de aanpassing. Een doeltreffende aanpassing compenseert de belemmering, waardoor de kandidaat in staat wordt gesteld te laten zien dat hij aan de eisen voldoet. De aanpassing neemt niet de eisen als zodanig weg (art. 55 Eindexamenbesluit vo). Bepaalde faciliteiten kunnen voor de leerling van belang zijn in leerjaar 1 en 2, maar mogen niet worden aangeboden tijdens het schoolexamen en het centraal examen. Gewenning aan een faciliteit moet worden voorkomen en afspraken over de afbouw van het gebruik van een faciliteit moet worden afgestemd met de leerling en de ouders. Van belang is dat de leerling geïnformeerd is over de toegestane faciliteiten bij het schoolexamen en het centraal examen en hier zo goed mogelijk op wordt voorbereid. Verantwoordelijkheid van de leerling De leerling heeft een eigen verantwoordelijkheid in hoe hij omgaat met zijn dyslexie. Tips voor tijdens de lessen en voor de wijze van het maken van huiswerk en toetsen worden met de leerling besproken. Een overzicht van tips aan leerlingen is in een bijlage opgenomen. Overzicht toekenning van faciliteiten in het vmbo. Voorwaarde voor toekenning van faciliteiten is een dyslexieverklaring. Faciliteiten tijdens de les kunnen zijn: Gebruikmaken van een computer met spellingscontrole. Auditieve ondersteuning. Het gebruikmaken van voorleessoftware (L2S). Voorbereiden leesbeurten. Het gebruik van een spellingskaart. Het gebruik van een (digitaal) woordenboek. Tijdens toetsen in leerjaar 1 en leerjaar 2: Extra tijd (maximaal 30 minuten in verhouding tot het gevraagde leeswerk). Lettertype toets in Arial 12 punts. Gebruikmaken van een computer met spellingscontrole. Auditieve ondersteuning bij toetsen. Het gebruikmaken van voorleessoftware (L2S) of het laten voorlezen van teksten. Het gebruik van een spellingskaart. Het gebruik van een (digitaal) woordenboek. Aangepaste beoordeling van een toets (met name spelling). Tijdens het schoolexamen en het centraal examen: Extra tijd (maximaal 30 minuten in verhouding tot het gevraagde leeswerk). Examen aanbieden in Arial 12 punts. Auditieve ondersteuning bij het schoolexamen of centraal examen. Verklanking van een schoolexamen of het centraal examen kan alleen als dit expliciet is vermeld in de dyslexieverklaring. 4

6 Let op! Indien het centraal examen op papier wordt gemaakt en de leerling hierbij gebruik maakt van de computer dan hoeft de spellingscontrole niet te worden uitgezet. Dit geldt voor iedere leerling, dus niet alleen voor leerlingen met een dyslexieverklaring. Bij digitale Centrale examens kan echter geen gebruik worden gemaakt van een spellingscontrole, dit wordt niet door het programma waarin de examens worden aangeboden gefaciliteerd. Het gebruik van een spellingscontrole tijdens het Centraal examen is derhalve geen recht dat aan een leerling kan worden toegekend. Niet toegestaan tijdens schoolexamen en het centraal examen: Hulpmiddelen als spellingskaarten en een digitaal woordenboek. Aangepaste beoordeling van examenonderdelen (bijv. spelling )voor dyslectische leerlingen. Dyslexie - Toetsing en examinering mbo 3 Voor toetsing en examinering is het voor studenten met dyslexie mogelijk om in aanmerking te komen voor extra faciliteiten/aanpassingen. Uitgangspunten bij examinering 4 1. Een officieel erkende dyslexieverklaring is een voorwaarde om recht te hebben op extra en/of aangepaste faciliteiten. 2. De student dient altijd zelf aan te geven dat hij dyslexie heeft. Een kopie van de dyslexieverklaring moet aanwezig zijn in het dossier. 3. De student vraagt bij de zorgcoördinator aan welke extra en/of aangepaste faciliteiten hij nodig heeft. De aanvraag bevat een schriftelijke motivatie. 4. Verklanking van een examen kan alleen als dit expliciet is vermeld op de dyslexieverklaring. 5. De VEC (vestigingsexamencommissie) beslist of de aangevraagde faciliteiten worden toegestaan tijdens het examen. Hierbij raadpleegt de VEC de zorgcoördinator en docent/coach. 6. Indien er tijdens het reguliere onderwijs niet is gewerkt met extra en/of aangepaste faciliteiten, dan ook niet tijdens een examen. (M.a.w. er dient een voorgeschiedenis te zijn.) Vermelding in EduArte De zorgcoördinator vermeldt in EduArte, zorgvierkant, of een student dyslectisch is. Deze vermelding wordt gemaakt op basis van een officieel erkende dyslexieverklaring. Op basis hiervan wordt altijd 30 minuten extra examentijd toegekend door het examenbureau bij taalen rekenexamens. De surveillant wordt op de hoogte gebracht van de extra tijd door het examenbureau. Taalexamens Voor talen wordt geëxamineerd op sub vaardigheid. Een taal bestaat uit 5 sub vaardigheden; Lezen, luisteren, gesprekken voeren, spreken en schrijven. Nederlands en Engels lezen en luisteren wordt geëxamineerd met digitale examens. Dit kan een Creta examen zijn of een centraal ontwikkeld examen. De overige sub vaardigheden en alle examens Duits worden geëxamineerd met Deviant/ICE of instellingsexamens. De mogelijke toegestane faciliteiten per examen zijn als volgt; 3 Vastgesteld door de Centrale Examencommissie mbo op 16 december Op basis van OER en het examenreglement. 5

7 Let op: Het is mogelijk dat alleen één van de genoemde faciliteiten wordt toegekend. Creta examens (lezen en luisteren) Mogelijke toegestane faciliteiten voor dyslectische studenten tijdens een Creta examen: Recht op examentijd verlenging van 30 minuten. Auditieve ondersteuning; de toets wordt voorgelezen door een aangewezen persoon. Centraal ontwikkeld examen In het centraal ontwikkeld examen worden de Nederlandse vaardigheden lezen en luisteren in één examen geëxamineerd. Mogelijke toegestane faciliteiten voor dyslectische studenten tijdens het centraal ontwikkeld examen: Het maken van de dyslexie-versie van het examen met auditieve ondersteuning. In deze d-versie kan de tekst van zowel de opgave als de antwoordmogelijkheden worden voorgelezen. Recht op examentijd verlenging met ten hoogste 30 minuten. Deviant en instellingsexamens lezen, luisteren en schrijven Mogelijke toegestane faciliteiten voor deze examens zijn: Recht op examentijd verlenging van 30 minuten. Auditieve ondersteuning; de vragen van de toets worden voorgelezen door een aangewezen persoon. Vergroting van de opgaven. Proeve van bekwaamheid Tijdens de Proeve van Bekwaamheid kan het voorkomen dat er teksten gelezen moeten worden. Ook hiervoor kan de student een aanvraag doen voor extra en/of aangepaste faciliteiten die hij nodig heeft voor het uitvoeren van de PvB. Als algemeen criterium geldt dat het examen moet voldoen aan toets technische eisen van validiteit en betrouwbaarheid en dat het niveau en de doelstelling van de afwijkende examenvorm niet afwijkt van de reguliere doelstellingen en het niveau van het reguliere examen. Uitzonderingen Uitzonderingen worden te allen tijde voorgelegd aan de VEC. 6

8 Bijlage Tips voor de leerling Tijdens de les: - Zorg voor goede aantekeningen of kopieer aantekeningen van een andere leerling. - Schrijf het huiswerk goed op. - Vraag om hulp. - Zoek een plaats in de klas zodanig dat je je goed kunt concentreren. Huiswerk: - Plan je huiswerk. - Verdeel je tijd, leer als het kan niet twee talen op dezelfde dag. - Vraag om software die bij de methode horen. - Maak gebruik van WRTS voor het leren van woordjes. - Lees de tekst opnieuw als je niet weet wat er staat, gebruik een leesvenster. - Maak gebruik van schema s, aantekeningen tijdens het huiswerk. Bij toetsing: - Neem de tijd. - Lees rustig. - Controleer je werk. 7

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16 januari 2017 Inleiding In dit kader dyslexie is beschreven op basis van welke uitgangspunten er binnen het Clusius

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016 Dyslexiebeleid Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen Schooljaar 2015-2016 In het kader van passend onderwijs streeft Scholengemeenschap Sint Ursula voor elke

Nadere informatie

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn: Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE Colofon

PROTOCOL DYSLEXIE Colofon PROTOCOL DYSLEXIE Colofon Uitgave : MBO Amersfoort Vastgesteld College van Bestuur : 7 januari 2014 Kenmerk CvB vastgesteld : MBOA-15-331 Afkomstig van : Afdeling O & O Inhoudsopgave Inleiding.......3

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Pallas Athene College

Dyslexieprotocol Pallas Athene College Dyslexieprotocol Pallas Athene College 1. Inleiding Doel en uitgangspunten Het Pallas Athene College wil alle leerlingen met dyslexie die ondersteuning en begeleiding bieden die zij nodig hebben om de

Nadere informatie

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs?

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Augustus 2014 Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014)

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014) ! Dyslexieprotocol Mollerlyceum (Laatste bijstelling: 11 december 2014)! Inleiding Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Walt Disney en zo kun je nog wel even doorgaan: de dyslect is in goed gezelschap!

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de Dyslexieprotocol Een dyslectische leerling is een leerling bij wie officieel dyslexie is vastgesteld. Er is voor hem/haar een rapport gemaakt waarin door een erkend deskundige (een psycholoog of orthopedagoog

Nadere informatie

Kader dyscalculie en ernstige rekenproblematiek Clusius College

Kader dyscalculie en ernstige rekenproblematiek Clusius College Kader dyscalculie en ernstige rekenproblematiek Clusius College Vastgesteld door: Regiegroep vmbo: Datum: 30-10-2014 Dr vmbo: Datum 10-11-2014 Aanleiding Binnen het Clusius College is in 2010 een start

Nadere informatie

OSB PROTOCOL DYSLEXIE

OSB PROTOCOL DYSLEXIE OSB PROTOCOL DYSLEXIE Amsterdam, 25 februari 2016 Vastgesteld door de schoolleiding Open Schoolgemeenschap Bijlmer 1 INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie? De OSB & de begeleiding van leerlingen met dyslexie Wederzijdse

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Michaël college

Dyslexieprotocol Michaël college Dyslexieprotocol Michaël college 2016-2017 Doelstelling Doel van dit protocol is de leerlingen, ouders en docenten te informeren over de vastgelegde procedures en afspraken met betrekking tot dyslexie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 versie november 2012 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving leerlingen. Vandaar

Nadere informatie

Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen

Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen Dit protocol heeft als doel richtlijnen te geven voor de begeleiding van leerlingen met dyscalculie en ernstige rekenproblemen op Thorbecke vmbo-pro. Het

Nadere informatie

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College

Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

Ook een rivier begint met de eerste druppel

Ook een rivier begint met de eerste druppel Ook een rivier begint met de eerste druppel Update Afstemmingsdocument Ernstige lees- en/of spellingproblemen en/of dyslexie Onderwijs aan leerlingen van 4 tot 18 jaar op Walcheren juni 2011 Inleiding

Nadere informatie

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een

Nadere informatie

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie.

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. 1. Inleiding Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. De volgende punten komen aan de orde: Wat is dyslexie? Signaleringsprocedure dyslexie

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE. : ROC van Amsterdam / ROC Flevoland

PROTOCOL DYSLEXIE. : ROC van Amsterdam / ROC Flevoland PROTOCOL DYSLEXIE ROC van Amsterdam - ROC Flevoland Uitgave : ROC van Amsterdam / ROC Flevoland Auteur : Steunpunt Studie & Handicap ROCvA / Matchpoint ROC Flevoland Vastgesteld door de Raad van Bestuur

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

WET EN REGELGEVING DYSLEXIE

WET EN REGELGEVING DYSLEXIE WET EN REGELGEVING DYSLEXIE Studiemiddag 3 november 2016 Frank Kraus, projectleider stuurgroep dyslexie Portfolio VOORAF Veel twijfel over wat nu wel of niet mag en moet rondom dyslexie. Sterke druk op

Nadere informatie

Bij een voldoende score op het didactisch onderzoek worden geen verdere stappen genomen. Bij een lage score volgt stap 3.

Bij een voldoende score op het didactisch onderzoek worden geen verdere stappen genomen. Bij een lage score volgt stap 3. Protocol Dyslexie LOKET Zwijndrecht Inleiding Dyslexie is door de overheid erkend als een leerstoornis. Dat betekent dat er voor de leerlingen met dyslexie ondersteuning is en hoort te zijn. In dit protocol

Nadere informatie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie Dyslexie boekje W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728 1. Dyslexie Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2014-2015 Beekdal Lyceum Datum: 14-11-2014 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat aanleren en/of het vlot toepassen (automatiseren) van het lezen

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen September 2012 Inleiding In deze toelichting, die wordt uitgereikt tegelijk met de groene kaart, wordt uitgelegd

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Dyslexieprotocol Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Actief College Koninginneweg 126 3262 JD Oud-Beijerland T: 0186-612130 E: administratie@actiefcollege.nl W: www.actiefcollege.nl

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexie is een leerstoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2015-2016 Beekdal Lyceum Datum: augustus 2015 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop DYSLEXIEBELEID op het STRABRECHT COLLEGE samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop 2012 De visie van het Strabrecht College Goede dyslexiebegeleiding is vooral een attitudekwestie Het Strabrecht

Nadere informatie

Dyslexieprotocol

Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol 2013-2014 INHOUDSOPGAVE Bladzijde Inleiding / protocol dyslexie in schema 1 Dyslexie, wat is dat? 2 Dyslexie & het 3 Van signalering tot diagnose 5 Hulp bij dyslexie 7 Dyslexiepas 10 Dispensatie

Nadere informatie

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet.

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet. ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject op het Cambium. 3. De dyslexieverklaring. 4. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: Dispenserende maatregelen.

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Informatie en advies voor docenten SPECIALE AANDACHT GEVRAAGD VOOR STUDENTEN MET DYSLEXIE IN HET MIDDELBAAR BEROEPSONDERWIJS

Informatie en advies voor docenten SPECIALE AANDACHT GEVRAAGD VOOR STUDENTEN MET DYSLEXIE IN HET MIDDELBAAR BEROEPSONDERWIJS Informatie en advies voor docenten SPECIALE I AANDACHT GEVRAAGD VOOR STUDENTEN MET DYSLEXIE IN HET MIDDELBAAR BEROEPSONDERWIJS II Inzicht, herkennen, handelen Zo n vier tot vijf procent van de studenten

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein Dyslexieprotocol Cals College IJsselstein Juli 2015 Inhoud Dyslexieprotocol Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 2 2. Wat is dyslexie? 2 3. Dyslexieverklaring 2 4. Compensatiekaart dyslexiekaart 3 5. Informatie

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen of spellen

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, oktober 2014 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... Fout! Bladwijzer niet

Nadere informatie

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013 A. Verhulst Remedial Teacher INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie 3 Begeleiding van leerlingen met dyslexie 3 Faciliteiten voor leerlingen met dyslexie 4 Afspraken

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager

DYSLEXIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager DYSLEXIEPROTOCOL Beekdal Lyceum 2017 2018 Datum: 26-09-2017 Auteur: Martin Jager Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Signalering en diagnose 4 2. Signalering en diagnose 4 3. Dyslexieverklaring 4 4. Faciliteiten

Nadere informatie

Protocol dyslexie en dyscalculie Christelijke Scholengemeenschap Walcheren per 1 augustus 2012

Protocol dyslexie en dyscalculie Christelijke Scholengemeenschap Walcheren per 1 augustus 2012 Hks12.0214 DyslexieDyscalculieprotocolCSW Protocol dyslexie en dyscalculie Christelijke Scholengemeenschap Walcheren per 1 augustus 2012 1. Definities dyslexie en dyscalculie, doelstelling protocol Centraal

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Januari Informatie, afspraken en tips voor leerlingen, ouders en docenten

Dyslexieprotocol. Januari Informatie, afspraken en tips voor leerlingen, ouders en docenten Informatie, afspraken en tips voor leerlingen, ouders en docenten Door: Carla Boonstra, remedial teacher Wilma Kreeft, orthopedagoog/leerondersteuner Yvonne Roes, orthopedagoog/leerondersteuner Laatste

Nadere informatie

Begeleiding van dyslexie

Begeleiding van dyslexie Begeleiding van dyslexie Inhoud Wat is dyslexie?... 3 Wat biedt het HVC?... 4 Onderzoek naar dyslexie in de brugklas... 4 Dyslexiepas... 4 De dyslexiecoach... 5 Dyslexie ondersteuningssoftware... 5 Meer

Nadere informatie

Dyslexie. Dyslexieprotocol Sweelinck College 2015-2016

Dyslexie. Dyslexieprotocol Sweelinck College 2015-2016 Dyslexie Dyslexieprotocol Sweelinck College 2015-2016 Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE BREDIUS

DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE BREDIUS DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE BREDIUS Schooljaar 2016/2017 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1. LEERLINGEN DIE AL OP DE BASISSCHOOL ZIJN GETEST OP DYSLEXIE 1.1 Geldige dyslexieverklaring en geldig psychologisch

Nadere informatie

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE In dit overzicht staat informatie over twee veelvoorkomende leerproblemen: dyslexie en dyscalculie. Daarbij gaan we in op de volgende vragen. 1. Wat is het? 2. Hoe

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

Quick scan dyslexie in mbo en ho

Quick scan dyslexie in mbo en ho Quick scan dyslexie in mbo en ho Onderzoek in opdracht van het ministerie van OCW datum 7 september 2016 auteur(s) Boukje Cuelenaere versie 5.0 CentERdata, Tilburg, 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Aanpassen van lessen en examens voor studenten met een beperking

Aanpassen van lessen en examens voor studenten met een beperking Aanpassen van lessen en examens voor studenten met een beperking 2015-2016 Status: vastgesteld september 2015 (Laatst gewijzigd 12-11-15) BR.090.121115-2 1. De deskundigenverklaring SVO vindt dat je bij

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!)

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) Dyslexie wordt gedefinieerd als "een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Begeleidingswijzer Dyslexie

Begeleidingswijzer Dyslexie Begeleidingswijzer Dyslexie Dyslexie Ongeveer 5% van de studenten in het mbo heeft dyslexie. Dit is één op de twintig studenten. Iedereen die bij Rijn IJssel werkt, kan dus te maken krijgen met studenten

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Datum: 26-05-2016 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt. Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.2014 Inleiding Rekenen moet, ook in het VO, een aparte plek krijgen.

Nadere informatie

Protocol dyslexie. De Rietlanden

Protocol dyslexie. De Rietlanden Protocol dyslexie De Rietlanden september 2014 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie?

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie? PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE Wat is dyslexie? Een definitie: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

... Protocol Dyslexie. Versienummer 2.0 16-10-2014. Vastgesteld door MR. Status document (concept, voorstel, besloten, vastgesteld)

... Protocol Dyslexie. Versienummer 2.0 16-10-2014. Vastgesteld door MR. Status document (concept, voorstel, besloten, vastgesteld) ................................................................. Protocol Dyslexie Naam notitie/procedure/afspraak Protocol Dyslexie Eigenaar/portefeuillehouder Wim Krijbolder Versienummer 2.0 16-10-2014

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS Inhoudsopgave 1 Visie en doelstelling p. 3 2 Doelgroep p. 4 3 Procedure screening dyslexie p. 4 4 Praktische ondersteuning p. 5 5 Arrangementen p. 7 Bijlage 1: Dyslexiekaart

Nadere informatie

PLD de Spindel, bijlage 4

PLD de Spindel, bijlage 4 Checklist Onderkenning Dyslexie Edux Beoordeling van de ernst en hardnekkigheid van de lees- en/of spellingproblemen t.b.v. de continuïteit van de zorg in het primair en voortgezet onderwijs Naam leerling

Nadere informatie

C. DYSLEXIE Dyslexie kan worden geconstateerd door een externe ter zake deskundige; er is dan een rapport of dyslexieverklaring aanwezig.

C. DYSLEXIE Dyslexie kan worden geconstateerd door een externe ter zake deskundige; er is dan een rapport of dyslexieverklaring aanwezig. FACILITEITEN VOOR LEERLINGEN MET DYSLEXIE of DYSCALCULIE 2017-2018 DOEL Het doel van het SGC is alle leerlingen zo goed mogelijk tot hun recht te laten komen binnen de mogelijkheden en kaders van het St-Gregorius

Nadere informatie

Rembrandt College Veenendaal. Protocol medicijnverstrekking. Dyslexieprotocol Rembrandt College

Rembrandt College Veenendaal. Protocol medicijnverstrekking. Dyslexieprotocol Rembrandt College Rembrandt College Veenendaal Protocol medicijnverstrekking Dyslexieprotocol Rembrandt College Mei 2016 Dyslexieprotocol In dit dyslexieprotocol staat beschreven op welke wijze wij een leerling met dyslexie

Nadere informatie

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Poort

Dyslexieprotocol Poort Dyslexieprotocol Poort Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 15 2. Voorwoord... blz 16 3. Wat is dyslexie?.... blz 17 4. Dyslexieverklaring..... blz 17 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz 18 4.2

Nadere informatie

IFV Uitvoeringsregeling Aangepast proeve-onderdeel

IFV Uitvoeringsregeling Aangepast proeve-onderdeel IFV Uitvoeringsregeling Aangepast proeve-onderdeel Opgesteld door: Bureau Toezicht Examinering en Certificering Vastgesteld door: Het dagelijks bestuur van het IFV op 23 april 2014. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling Aangepast(e) toets of examenonderdeel Brandweeronderwijs

Uitvoeringsregeling Aangepast(e) toets of examenonderdeel Brandweeronderwijs Uitvoeringsregeling Aangepast(e) toets of examenonderdeel Brandweeronderwijs Instituut Fysieke Veiligheid Bureau Toezicht Examinering en Certificering Postbus 7010 6801 HA Arnhem Kemperbergerweg 783, Arnhem

Nadere informatie

dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan.

dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan. abcdefghijklmnopqrstuvwxyz dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan. Theoretische leerweg en onderbouw HAVOmavo en onderbouw havo extra cijferlijst waarbij we rekening

Nadere informatie

Dyslexie op het Augustinianum

Dyslexie op het Augustinianum Dyslexie op het Augustinianum Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem op neurologische basis met als gevolg specifieke taalverwerkingsproblemen die zich vooral uiten in problemen met lezen en/of

Nadere informatie

Voorwoord. Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven!

Voorwoord. Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven! Voorwoord Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven! Als uw kind dyslexie heeft, is de rol van u als ouder van belang. Dyslexie kan namelijk grote impact hebben op het kind en zijn omgeving. Door

Nadere informatie

Ouderavond Dyslexie Kennemer College Beroepsgericht 28 september dyslexiecoach

Ouderavond Dyslexie Kennemer College Beroepsgericht 28 september dyslexiecoach Ouderavond Dyslexie Kennemer College Beroepsgericht 28 september 2017 Daniëlle Klaster Esther Hofman Sylvia Ruisendaal 1 Orthopedagoog Docent Duits, dyslexiecoach Teamleider Even inkomen.. Test uit de

Nadere informatie

Het pedagogische en sociale klimaat van het HML is echter wel gunstig voor leerlingen met een leerstoornis zoals dyslexie. De docenten hebben alle

Het pedagogische en sociale klimaat van het HML is echter wel gunstig voor leerlingen met een leerstoornis zoals dyslexie. De docenten hebben alle dyslexie Intro In deze brochure leest u hoe het HML omgaat met leerlingen die dyslexie hebben of dyscalculie, stoornissen die het leerproces direct beïnvloeden. Informatie over dyscalculie vindt u aan

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, januari 2016 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... 8 2 1 Visie In deze

Nadere informatie

Studiesucces met dyslexie mbo

Studiesucces met dyslexie mbo Studiesucces met dyslexie mbo Karin Lukassen, APS Marga Kemper, Cinop Oktober 2012 Wat is dyslexie? Wat is dyslexie? Definitie en kenmerken Vaardigheidsniveau Criterium van de didactische resistentie Criterium

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van het Ludger College

Dyslexiebeleid van het Ludger College Dyslexiebeleid van het Ludger College Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wat is dyslexie? 1.2 Kenmerken van dyslexie 2 2 De procedure 4 2.1 Ouderavond 2.2 Een vermoeden van dyslexie 2.3 De screening 2.4 De

Nadere informatie

Zorgbeleid RML 2014 1

Zorgbeleid RML 2014 1 Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen Bonhoeffer College, Enschede 1.Algemene faciliteiten: Alle leerlingen met een officiële dyslexieverklaring hebben recht op de onderstaande faciliteiten.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol JenaXL

Dyslexieprotocol JenaXL 1. Dyslexie 1.1 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en / of vlot toepassen van het lezen en / of spellen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie, (lezen) en/ of schriftbeeldvorming (spellen).

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede Dyslexiebeleid Greijdanus Enschede 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding dyslexie Pag. 3 1.1. Wat is dyslexie? 1.2. Hoe uit dyslexie zich? 2. Dyslexiescreening en onderzoek Pag. 5 2.1. Screening in klas 1 2.2.

Nadere informatie

Regeling Specifieke Faciliteiten binnen de basiszorg

Regeling Specifieke Faciliteiten binnen de basiszorg Regeling Specifieke Faciliteiten binnen de basiszorg Door R van Oorschot Datum juli 2013 Algemene bepalingen 1. Deze regeling wil aangeven binnen welke grenzen er een beroep gedaan kan worden op één of

Nadere informatie

DYSLEXIE IS DAT NIET ZOIETS ALS GEEN LETTERS IN JE SOEP LUSTEN

DYSLEXIE IS DAT NIET ZOIETS ALS GEEN LETTERS IN JE SOEP LUSTEN Informatieboekje dyslexie DYSLEXIE IS DAT NIET ZOIETS ALS GEEN LETTERS IN JE SOEP LUSTEN Schooljaar 2016-2017 Inhoudsopgave Voorwoord 2 Wat is dyslexie? 3 Definitie 3 De oorzaak van dyslexie 3 Kern van

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt)

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt) DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische)leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De RSG Tromp Meesters. Dyslexie Het woord

Nadere informatie

Dyslexie. op het. : Isendoorn College

Dyslexie. op het. : Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College Naam school Locatie Contactpersonen : Isendoorn College : Warnsveld : Maartje Robers (dyslexiecoördinator) Myrèse Salentijn (zorgcoördinator) September 2015 Inleiding

Nadere informatie

Studiesucces met dyslexie en dyscalculie mbo. Juni 2012

Studiesucces met dyslexie en dyscalculie mbo. Juni 2012 Studiesucces met dyslexie en dyscalculie mbo Bert de Vos Marga Kemper - b.devos@aps.nl - mkemper@cinop.nl Juni 2012 Vraag bij binnenkomst Wat zie je in de klas, waarbij je denkt: dit zou door dyslexie

Nadere informatie

Handelingsplan. Dyslexie

Handelingsplan. Dyslexie Handelingsplan Dyslexie Screening op dyslexie: A. - officiële dyslexieverklaring reeds bij aanmelding aanwezig? Afhankelijk van wens ouders wordt de leerling wel/niet begeleid door dhr. Stelwagen. De leerling

Nadere informatie

Dyslexieprotocol LVO Weert

Dyslexieprotocol LVO Weert Dyslexieprotocol LVO Weert 3 juni 2013 Inhoudsopgave blz. Samenvatting: Dyslexieprotocol LVO-Weert 2 Inleiding 3 Deel I: Diagnose en begeleiding leerlingen bij het vermoeden van dyslexie 4 Diagnose en

Nadere informatie

@ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK. Februari 2014

@ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK. Februari 2014 @ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK Februari 2014 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1 1. LEERLINGEN DIE AL OP DE BASISSCHOOL ZIJN GETEST OP DYSLEXIE 2 1.1 Geldige dyslexieverklaring en geldig

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 1 2. Voorwoord... blz 2 3. Wat is dyslexie?.... blz 3 4. Dyslexieverklaring..... blz 3 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.

Nadere informatie

Zorgplan SIVOR het Avicenna College. Bijlage II: Dyslexiebeleid van het Avicenna College. Inleiding

Zorgplan SIVOR het Avicenna College. Bijlage II: Dyslexiebeleid van het Avicenna College. Inleiding Zorgplan SIVOR het Avicenna College Bijlage II: Dyslexiebeleid van het Avicenna College Inleiding Op het Avicenna College voeren we een duidelijk beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat ernaar

Nadere informatie

VERKENNEND ONDERZOEK DYSLEXIE EN DYSCALCULIE

VERKENNEND ONDERZOEK DYSLEXIE EN DYSCALCULIE VERKENNEND ONDERZOEK DYSLEXIE EN DYSCALCULIE Utrecht, januari 2012 INHOUD Samenvatting Inleiding 5 1 Onderzoeksopzet 6 1.1 Onderzoeksvragen 6 1.2 Onderzoeksmethode 6 2 Resultaten 8 2.1 Populatie meldingen

Nadere informatie

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium 2012-2013 Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Drs. M. Compagner (teammanager zorg) Drs. D. van der Meijden (orthopedagoog) Trinitas Gymnasium Schooljaar 2012-2013 Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz

Nadere informatie