ANEURYSMATA VAN DE AORTA THORACALIS. Vaatsymposium Emmen 6 november 2015 Lambert van den Merkhof

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ANEURYSMATA VAN DE AORTA THORACALIS. Vaatsymposium Emmen 6 november 2015 Lambert van den Merkhof"

Transcriptie

1 ANEURYSMATA VAN DE AORTA THORACALIS Vaatsymposium Emmen 6 november 2015 Lambert van den Merkhof

2 DE AORTA Aorta ascendens * * Aortaboog (het gedeelte van art. brachiocephalica t/m art. subclavia links) Aorta descendens Sinotubulaire overgang Aortawortel (annulus) * * Diaphragma * Aorta abdominalis *

3 Doorsnede van normale aorta Intima : dunne binnenste laag, afgedekt met endotheel ( behang ) Media : dikke middelste laag, bestaat vooral uit elastisch bindweefsel en glad spierweefsel. Deze laag zorgt voor het windketeleffect waardoor er continue bloedstroom is, ook diastolisch dus. Adventitia : buitenste laag, m.n. collageen bindweefsel, bevat de vasa vasorum die de aortawand voeden. Lumen Intima Media Adventitia

4 Definities van aorta-aneurysmata - Ware aneurysmata : uitbochting van alle 3 de wandlagen. - Valse aneurysmata (pseudo-aneurysmata) : uitbochting van alleen de adventitia (het buitenste deel van de aortawand), waarbij het bloed door een opening in de intima en media stroomt. - Aorta-dissectie : door een scheur in de intima komt bloed in de media, waardoor daarin een scheur ontstaat (dissectie) en daarmee een nieuw lumen (het valse lumen)

5 Verdere definiëring van aneurysmata Sacculair : locale uitbochting, dus niet rondom Fusiform ( spoelvormig ) : uitbochting rondom. het wordt aneurysmatisch genoemd als de diameter minstens 50 % meer is dan normaal.

6 ( meestal waar, soms vals aneurysma ) ( meestal waar aneurysma ) ( vals aneurysma )

7 Oorzaken van ware aneurysmata 1. Atherosclerose 2. Cystische medianecrose a. Marfansyndroom b. Ehlers Danlossyndroom type IV 3. Bicuspide aortaklep 4. Infecties ( o.a. lues ) 5. Trauma

8 Kliniek van het ware thoracaal aneurysma 40 % geen klachten ( toevalsbevinding ) Klachten a.g.v. direct vasculaire complicaties : - aortaklepinsufficiëntie - trombo-embolieën - ruptuur (50 % overlijdt vóór bereiken ziekenhuis) (25 50 % overlijdt perioperatief ) Mechanische effecten in de directe omgeving, afhankelijk van de plaats van het aneurysma : - vena cava superior syndroom - druk op trachea, oesophagus of nervus recurrens ( heesheid ) - pijn

9 Diagnostiek waar aorta-aneurysma CT : heeft de voorkeur - de hele aorta kan worden gevisualiseerd - hoge sensitieviteit en specificiteit - makkelijk beschikbaar MRI : - zeer sensitief en specifiek, - moeilijker snel te verkrijgen. - géén röntgencontrast TTE : - sensitief en specifiek voor aorta ascendens en boog - vaak het onderzoek waarbij de diagnose bij toeval gesteld TEE : - sensitief en specifiek, niet voor distale aorta ascendens en aortaboog X-thorax : - geen goed diagnosticum, vaak toevalsdiagnose

10 CT

11 TEE

12 MRI

13 X-thorax

14 Natuurlijk beloop De enige onafhankelijke voorspeller voor snelle progressie is een aortadiameter boven de 5 cm: -Toename bij < 5 cm ongeveer 0,2 cm per jaar -Toename bij > 5 cm ongeveer 0,8 cm per jaar

15 Natuurlijk beloop % overlijdt binnen 2 jaar na diagnose bij geen adequate therapie > 50 % overlijdt door ruptuur Overlijdensrisico wordt sterk bepaald door grootte van het aneurysma en de aanwezigheid van klachten

16 Therapie Medicamenteus : betablokkers en AT II blokkers, Chirurgisch : - bij aorta ascendens > 5,5 cm, eerder bij snelle groei en bij belangrijke aortaklepinsufficiëntie - bij Marfan > 4,5 à 5 cm, eerder bij snelle progressie en sterk belaste familieanamnese rupturen - bij aorta ascendens operatie : zo mogelijk klepsparend Aorta descendens en boog: EVAR ( EndoVascular Aneurysm Repair), een afgedekte endoprothese (stent) die via de lies wordt ingebracht

17 Bentall procedure

18

19

20

21 Aortadissectie Primair scheur in intima Daarna splijten van intima en de media (= dissectie ), waarbij een vals lumen ontstaat Dit valse lumen kan kort of lang zijn, eventueel van aortawortel tot in benen De intima kan door de krachten vanuit de media ook op andere plekken scheuren en zo weer toegang geven tot het ware lumen De scheur gaat meestal antegraad, soms ook retrograad

22 Aortadissectie Indeling : Er zijn meerdere indelingen, voor het beleid is m.n. van belang of de aorta ascendens betrokken (type A of proximaal) of niet betrokken is (type B of distaal)

23 Aortadissectie Voorkeursplekken voor de primaire intimascheur : -aorta ascendens dicht bij de aortawortel -aorta descendens net onder de linker arteria subclavia

24 voorkeursplek oorkeursplek = proximaal = distaal

25 Aortadissectie Oorzaken : -Hypertensie -Peripartum (m.n. 3-de trimester zwangerschap en kort na bevalling) -Cystische medianecrose ( Marfan / Ehlers-Danlos) -Bicuspide aortaklep -Trauma

26 KLINIEK BIJ AORTADISSECTIE Vaak heftige pijn die de scheur volgt Vaak hypertensie Doorscheur mogelijk naar allerlei vaten/ organen in de omgeving en tijdelijke vaatafsluiting door een flap : Enige mogelijke beelden : -tensie-verschil tussen armen -tamponade -aortaklepinsufficiëntie -CVA/ TIA-beeld -acuut myocardinfarct/ decompensatie

27 CT

28 CT

29 MRI / CT

30 Echo

31

32 TEE

33 Prognose van onbehandelde acute proximale dissectie (type A) Zeer hoge mortaliteit : -meer dan 25 % sterft binnen 24 uur -meer dan 90 % sterft binnen een jaar

34 Prognose van onbehandelde acute distale dissectie (type B) Gecompliceerd type B : -dwz met betrokkenheid van vitale organen of bij syndroom van Marfan : 20 % mortaliteit in 48 uur Ongecompliceerd type B ; 3 % mortaliteit in 30 dagen

35 Spoedbehandeling bij aortadissectie Tensie systolisch 100 à 120 mm Hg : -met betablokkers en event. iv bloeddrukverlagers Pijnstilling, vaak morfine nodig Absolute bedrust

36 behandeling bij aortadissectie Chirurgisch : -bij acute proximale dissectie -bij gecompliceerde distale dissectie De technieken zijn vergelijkbaar met die bij ware aneurysmata, soms ook EVAR

37 Met dank aan Eric Niewijk Bolton Medical

Document aorta aneurysmata Een expertrapport voor doelmatig gebruik

Document aorta aneurysmata Een expertrapport voor doelmatig gebruik Document aorta aneurysmata Een expertrapport voor doelmatig gebruik Bijlage A bij deel 1; detaillering thoraco(abdominale) aortapathologie (segment A en/of B). Eigenaar Bestuur NVvV Email; NVvV @nvvh.knmg.nl

Nadere informatie

Aortadissecties. Wie A zegt. H.P. Lok, cardio-thoracale chirurgie OLVG

Aortadissecties. Wie A zegt. H.P. Lok, cardio-thoracale chirurgie OLVG Aortadissecties Wie A zegt Definitie Dissectie: middeleeuws latijn dissectio, van dissecare (verl. deelw. dissectum), van dis- [uiteen] + secare [snijden]. Dissectie: proces waarbij de lagen van de aorta

Nadere informatie

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 ICU - Medium Care Type B dissectie Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 Inhoud Uitleg type B dissectie Casus Beloop Laboratotium Hemodynamiek Gebruikte medicatie Compartimentsyndroom

Nadere informatie

Deze onderzoeken moeten soms met spoed worden verricht en kunnen alleen plaatsvinden als uw situatie dat toelaat.

Deze onderzoeken moeten soms met spoed worden verricht en kunnen alleen plaatsvinden als uw situatie dat toelaat. Aortachirurgie Operatie aan de grote lichaamsslagader De cardiothoracaal chirurg heeft na zorgvuldige afweging besloten dat u geopereerd dient te worden, vanwege een afwijking aan de aorta in uw borstkas

Nadere informatie

Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta. O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten

Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta. O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten Waar hebben we het over? 1955 1972 Beroemde mensen welke aan een geruptureerd

Nadere informatie

Hartafwijkingen bij het Marfan syndroom. Lieke Rozendaal kindercardioloog LUMC

Hartafwijkingen bij het Marfan syndroom. Lieke Rozendaal kindercardioloog LUMC Hartafwijkingen bij het Marfan syndroom Lieke Rozendaal kindercardioloog LUMC 20 januari 2015 Marfan syndroom 28 Fevrier 1896 Autosomaal dominant overervende bindweefselziekte Incidentie 1/5000, 25-30%

Nadere informatie

info voor patiënten en familie metabole en cardiovasculaire aandoeningen Aorta-aneurysma/ dissectie

info voor patiënten en familie metabole en cardiovasculaire aandoeningen Aorta-aneurysma/ dissectie info voor patiënten en familie metabole en cardiovasculaire aandoeningen Aorta-aneurysma/ dissectie Inhoud 01 Voorstelling van het team... 04 02 Wat is de aorta?... 05 03 Aorta-afwijkingen... 06 Aorta-aneurysma

Nadere informatie

Operatie aan de grote lichaamsslagader (aorta)

Operatie aan de grote lichaamsslagader (aorta) Operatie aan de grote lichaamsslagader (aorta) Behandeling van aneurysma of dissectie Wanneer er afwijkingen zijn aan de grote lichaamsslagader (aorta), is een operatie soms noodzakelijk. Deze informatie

Nadere informatie

17 Acute pijn in thorax en rug

17 Acute pijn in thorax en rug 43-Chirurgie 17 01-06-2005 11:14 Pagina 355 355 17 Acute pijn in thorax en rug M.J.H.M. Jacobs Als huisarts wordt u gebeld door een ongeruste echtgenote van een 54-jarige man die acuut pijn in zijn borst

Nadere informatie

Aortadissectie. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Aortadissectie. Ziekenhuis Gelderse Vallei Aortadissectie Ziekenhuis Gelderse Vallei Deze folder is bedoeld om u informatie te geven over het ziektebeeld aortadissectie en de behandeling hiervan. U krijgt uitleg over wat een aortadissectie is,

Nadere informatie

Perifeer vaatlijden en aneurysma. Wat is het en wat kun je eraan doen?

Perifeer vaatlijden en aneurysma. Wat is het en wat kun je eraan doen? Van harte welkom! Perifeer vaatlijden en aneurysma. Wat is het en wat kun je eraan doen? 19.30 uur Zaal open 20.00 uur Opening van het programma door Wendy de Valk, gastvrouw Martini ziekenhuis 20.10 Presentatie

Nadere informatie

Aorta aneurysma en dissectie

Aorta aneurysma en dissectie Hartcentrum Aorta aneurysma en dissectie Patiëntenfolder aandoeningen Inhoudsopgave De werking van een gezond hart... 3 Wat doet het hart?... 3 Hoe zit het hart in elkaar?... 3 De bloedsomloop... 4 Het

Nadere informatie

VOORLICHTINGSBROCHURE VOOR DE PATIËNT. Endovasculaire stentimplantaten: een behandeling voor aandoeningen van de thoracale aorta

VOORLICHTINGSBROCHURE VOOR DE PATIËNT. Endovasculaire stentimplantaten: een behandeling voor aandoeningen van de thoracale aorta VOORLICHTINGSBROCHURE VOOR DE PATIËNT Endovasculaire stentimplantaten: een behandeling voor aandoeningen van de thoracale aorta Inhoudsopgave Inleiding 1 Anatomie van de thoracale aorta 3 Aandoeningen

Nadere informatie

Thoracaal Aorta Aneurysma (met kans op) Dissectie (TAAD)

Thoracaal Aorta Aneurysma (met kans op) Dissectie (TAAD) Thoracaal Aorta Aneurysma (met kans op) Dissectie (TAAD) Wanneer de thoracale aorta (lichaamsslagader in de borstkas) boven een bepaalde diameter komt (verwijd is) spreekt men van een aneurysma. Een aneurysma

Nadere informatie

Internet Dit tekstvak wordt gebruikt om de verschillende stemmethodes uit te leggen.

Internet Dit tekstvak wordt gebruikt om de verschillende stemmethodes uit te leggen. Geruptureerde AAA &acute aorta pathologie prehospitale fase: verdenking RAAA 8-6-2016 Michel van der Jagt Vaatchirurg Radboud UMC www.shakespeak.com We gaan stemmen Internet 1 2 SMS Deze 1 presentatie

Nadere informatie

Aortadissectie. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Aortadissectie. Ziekenhuis Gelderse Vallei Aortadissectie Ziekenhuis Gelderse Vallei Deze folder is bedoeld om u informatie te geven over het ziektebeeld aortadissectie en de behandeling hiervan. U krijgt uitleg over wat een aortadissectie is,

Nadere informatie

Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN. Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder

Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN. Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder Epidemiologie 1/20 patiënten op de spoedgevallen klaagt van thoracale pijn Tot 20% van de MUG oproepen 3% tot 5% van de infarcten

Nadere informatie

Acute aorta dissectie en de complicaties. R. van Valen Verpleegkundig specialist Cardio-thoracale chirurgie

Acute aorta dissectie en de complicaties. R. van Valen Verpleegkundig specialist Cardio-thoracale chirurgie Acute aorta dissectie en de complicaties R. van Valen Verpleegkundig specialist Cardio-thoracale chirurgie Achtergrondinfo s - Eerste beschreven optreden bij koning George II - 25 oktober 1760 - Voor het

Nadere informatie

Aorta-aneurysma/ dissectie

Aorta-aneurysma/ dissectie info voor patiënten en familie Aorta-aneurysma/ dissectie Inhoud 01 Voorstelling van het team... 04 02 Wat is de aorta?... 05 03 Aorta-afwijkingen... 06 Aorta-aneurysma Aortadissectie Aortaruptuur 04

Nadere informatie

Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen

Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen Vaatchirurg, Erasmus MC, Rotterdam, Dissecties Ingewikkeld ziektebeeld Komen in alle slagaderen voor Hebben, krijgen, veroorzaken

Nadere informatie

Operaties aan de aorta

Operaties aan de aorta Cardiothoracale chirurgie Operaties aan de aorta www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Ligging van de aorta... 3 Aorta aneurysma... 4 Wat zijn de oorzaken van een aneurysma?... 4 Wat zijn de klachten bij een

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19050 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Beenakker, Jan Willem Maria Title: Unravelling the collagen network of the arterial

Nadere informatie

Aneurysma Spurium. Het zorgnetwerk van ons allemaal

Aneurysma Spurium. Het zorgnetwerk van ons allemaal Aneurysma Spurium Disclosure (Potentiële) belangenverstrengeling: Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven: Geen Inhoud Wat is een aneurysma spurium? Oorzaken Symptomen Onderzoek

Nadere informatie

Verbreed mediastinum: Oorzaken en diagnose

Verbreed mediastinum: Oorzaken en diagnose Verbreed mediastinum: Oorzaken en diagnose Klinische les - Cardiale Heelkunde Julie Van Walleghem, ASO Heelkunde UZ Leuven Moderator: prof. B. Meuris Oorzaken verbreed mediastinum 1. Volgens ligging: anterieur/visceraal/posterieur

Nadere informatie

Nieuwe technieken in minimaal invasieve en open aortachirurgie

Nieuwe technieken in minimaal invasieve en open aortachirurgie Nieuwe technieken in minimaal invasieve en open aortachirurgie In dit proefschrift worden nieuwe technieken besproken voor de chirurgische behandeling van aandoeningen aan de aorta. Het doel van deze technieken

Nadere informatie

Dissectie van de A. carotis door een stomp trauma. Fanny Vuik Keuze Coassistent IC

Dissectie van de A. carotis door een stomp trauma. Fanny Vuik Keuze Coassistent IC Dissectie van de A. carotis door een stomp trauma Fanny Vuik Keuze Coassistent IC 17-09-2014 Inhoud. Casus Epidemiologie Indeling Pathofysiologie Kliniek Diagnostiek Therapie Conclusie Casus Man, 32 jaar.

Nadere informatie

ENDOVASCULAIRE STENTIMPLANTATEN: EEN BEHANDELING VOOR AANDOENINGEN VAN DE THORACALE AORTA

ENDOVASCULAIRE STENTIMPLANTATEN: EEN BEHANDELING VOOR AANDOENINGEN VAN DE THORACALE AORTA ENDOVASCULAIRE STENTIMPLANTATEN: EEN BEHANDELING VOOR AANDOENINGEN VAN DE THORACALE AORTA Voorlichtingsbrochure voor de patiënt Inhoud Inleiding 3 Anatomie van de thoracale aorta 4 Aandoeningen van de

Nadere informatie

aneurysma van de buikslagader

aneurysma van de buikslagader patiënteninformatie aneurysma van de buikslagader U heeft met uw arts gesproken over een verwijding van de buikslagader. Een andere benaming hiervoor is aneurysma van de aorta abdominalis, ook wel AAA

Nadere informatie

CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie

CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie 1 CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie Perifeer arterieel vaatlijden Aneurysma Aortae Abdominalis Roos van Nieuwenhuizen, chirurg Mauke Pool, huisarts 2 Casus Bij U in de praktijk komt een 70 jarige man

Nadere informatie

aneurysma van de buikslagader

aneurysma van de buikslagader patiënteninformatie aneurysma van de buikslagader U heeft met uw arts gesproken over een verwijding van de buikslagader. Een andere benaming hiervoor is aneurysma van de aorta abdominalis, ook wel AAA

Nadere informatie

Chirurgische behandeling van een verwijding van de buikslagader (Aneurysma van de aorta abdominalis)

Chirurgische behandeling van een verwijding van de buikslagader (Aneurysma van de aorta abdominalis) Chirurgische behandeling van een verwijding van de buikslagader (Aneurysma van de aorta abdominalis) Wat is een aneurysma? Een aneurysma is een plaatselijke verwijding van een slagader. Deze verwijding

Nadere informatie

Reimplantation of the aortic valve: first experiences in 13 patients

Reimplantation of the aortic valve: first experiences in 13 patients CHAPTER 5 Reimplantation of the aortic valve: first experiences in 13 patients F.P.A. Casselman, I. Deblier, J.M.P.G. Ernst, J.J.A.M. Defauw, M.A.A.M. Schepens en W.J. Morshuis From the department of Cardio-Thoracic

Nadere informatie

De endovasculaire behandeling van thoracale aorta-pathologie: een retrospectieve studie

De endovasculaire behandeling van thoracale aorta-pathologie: een retrospectieve studie FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Academiejaar 2008-2009 De endovasculaire behandeling van thoracale aorta-pathologie: een retrospectieve studie Jules FRANÇOIS Promotor: Prof. Dr. F. Vermassen

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Taken circulatiestelsel. Onderverdeling bloedvaten. Cxx53 5 en 6 Bloedvaten Lymfe

Anatomie / fysiologie. Taken circulatiestelsel. Onderverdeling bloedvaten. Cxx53 5 en 6 Bloedvaten Lymfe Anatomie / fysiologie Cxx53 5 en 6 Bloedvaten Lymfe FHV2009 / Cxx53_5_6 / Anatomie & Fysiologie - Circulatie 1 Taken circulatiestelsel Voedingsstoffen, nadat ze verteerd (in stukken gedeeld) zijn, opnemen

Nadere informatie

Aneurysma van de lichaamsslagader (aorta) in de buik. De endovasculaire behandeling

Aneurysma van de lichaamsslagader (aorta) in de buik. De endovasculaire behandeling Aneurysma van de lichaamsslagader (aorta) in de buik. De endovasculaire behandeling 1. Welkom 3 2. Het aneurysma van de aorta in de buik 3 3. De endovasculaire behandeling 5 4. Complicaties van de operatie

Nadere informatie

Carotischirurgie, een halszaak. BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016

Carotischirurgie, een halszaak. BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016 Carotischirurgie, een halszaak BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016 Anatomie Carotis pathologie Stenoserend vaatlijden Dilaterend vaatlijden Dissectie Carotis pathologie Dilaterend Zeldzaam Atherosclerose,

Nadere informatie

Verwijding van de buikslagader

Verwijding van de buikslagader Verwijding van de buikslagader Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en behandelingsmogelijkheden van een verwijding (aneurysma) van de buikslagader (aorta abdominalis). Het is goed

Nadere informatie

Aneurysma Aorta Abdominalis. (Verwijding van de grote buikslagader)

Aneurysma Aorta Abdominalis. (Verwijding van de grote buikslagader) Aneurysma Aorta Abdominalis (Verwijding van de grote buikslagader) Bij toeval is ontdekt, dat uw lichaamsslagader, de aorta, verwijd is. Deze verwijding noemen we een aneurysma. De arts heeft u hier van

Nadere informatie

TIA/CVA update. HA-scholingsavond 10 september 2013 Dr Sarah Vermeer Neuroloog Rijnstate

TIA/CVA update. HA-scholingsavond 10 september 2013 Dr Sarah Vermeer Neuroloog Rijnstate TIA/CVA update HA-scholingsavond 10 september 2013 Dr Sarah Vermeer Neuroloog Rijnstate Richtlijnen (> 5 jr oud) Huidige richtlijnen: NHG-standaarden TIA en CVA 2004 Landelijke transmurale afspraak TIA/CVA

Nadere informatie

E. Hart-bloedvaten. Inhoudsopgave 01 E 02 E

E. Hart-bloedvaten. Inhoudsopgave 01 E 02 E E. Hart-bloedvaten nhoudsopgave 1 E 2 E 3 E 4 E 5 E 6 E 7 E 8 E 9 E 1 E 11 E 12 E 13 E 14 E 15 E 16 E 17 E 18 E 19 E 2 E 21 E 22 E 23 E Acuut coronair syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie...

Nadere informatie

Het Erasmus MC hartteam, vruchtbare samenwerking voor moeder en kind.

Het Erasmus MC hartteam, vruchtbare samenwerking voor moeder en kind. Het Erasmus MC hartteam, vruchtbare samenwerking voor moeder en kind. Dr. J.J. Duvekot, gynaecoloog/perinatoloog Moeder en Kind Centrum subafdeling verloskunde en prenatale geneeskunde Erasmus MC, Rotterdam

Nadere informatie

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 INHOUD I Inhoud Hoofdstuk 1 Klinische aspecten van hypertensie 1 1. Voorkomen en definitie 1 2. Over risico en risicoreductie 3 3. Klinische manifestaties 9 4. De bloeddrukmeting 10 A. De bloeddrukmeting

Nadere informatie

Cerebrovasculaire aandoeningen. Patricia Halkes 19-03-2013

Cerebrovasculaire aandoeningen. Patricia Halkes 19-03-2013 Cerebrovasculaire aandoeningen Patricia Halkes 19-03-2013 Wat is een CVA? CerebroVasculair Accident CerebroVasculair Accident CerebroVasculair Accident CerebroVasculair Accident Oftewel in goed Nederlands

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren aneurysma aorta abdominalis (DSAA)

Factsheet Indicatoren aneurysma aorta abdominalis (DSAA) Factsheet en aneurysma aorta abdominalis (DSAA) DSAA 2018.2 Registratie gestart: 1 januari 2013 Datum Versie Mutatie Eigenaar 27-07-2015 2015.1 Aanpassingen conform indicatorendagen juni 2015 DICA 21-10-2015

Nadere informatie

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd.

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. CVRM-scholing 2010. Drs. Arno M. Wiersema Vaatchirurg, Boven-IJ ziekenhuis Amsterdam Inleiding Nieuwe standaard 2003. Verschil is: behandeling

Nadere informatie

Els Olde Bijvank Cardioloog MC Slotervaart Voorzitter NVVC Werkgroep Gender

Els Olde Bijvank Cardioloog MC Slotervaart Voorzitter NVVC Werkgroep Gender Els Olde Bijvank Cardioloog MC Slotervaart Voorzitter NVVC Werkgroep Gender Inhoud 1. Waarom nu deze aandacht 2. Gender of sexe? 3. Palet van hartziekten met M/V verschillen 4. Wat is er al bereikt? 1.

Nadere informatie

Standaardhandeling Intra-aortaleballonpomp (IABP), bewaking en verzorging van patiënt met

Standaardhandeling Intra-aortaleballonpomp (IABP), bewaking en verzorging van patiënt met Definitie Bewaking en verzorging van een patiënt met een intra-aortale ballonpomp (IABP). Doel Een optimale werking van de IABP bewerkstelligen Voorkomen van verontreiniging met en verwijderen van micro-organismen

Nadere informatie

Operatie aan een aneurysma van de buikslagader (Evar procedure)

Operatie aan een aneurysma van de buikslagader (Evar procedure) Chirurgie Operatie aan een aneurysma van de buikslagader (Evar procedure) Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep U wordt binnenkort opgenomen voor de

Nadere informatie

ENDOVASCULAIRE STENTGRAFTS: EEN BEHANDELING VOOR ABDOMINALE AORTA-ANEURYSMATA

ENDOVASCULAIRE STENTGRAFTS: EEN BEHANDELING VOOR ABDOMINALE AORTA-ANEURYSMATA ENDOVASCULAIRE STENTGRAFTS: EEN BEHANDELING VOOR ABDOMINALE AORTA-ANEURYSMATA Voorlichtingsbrochure voor de patiënt Inhoud Inleiding 3 Anatomie van de buikslagader 4 Wat is een aneurysma? 5 Welke symptomen

Nadere informatie

Klinisch probleem. [classificatie] syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie

Klinisch probleem. [classificatie] syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie Acuut coronair syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie 1 E Acuut coronair syndroom: instabiele angor en myocardinfarct zonder STdepressie en zonder enzymatische afwijkingen E. Hart-bloedvaten

Nadere informatie

VERWIJDING BUIKSLAGADER ANEURYSMA AORTA ABDOMINALIS

VERWIJDING BUIKSLAGADER ANEURYSMA AORTA ABDOMINALIS VERWIJDING BUIKSLAGADER ANEURYSMA AORTA ABDOMINALIS 17491 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en behandelingsmogelijkheden van een verwijding (aneurysma) van de buikslagader

Nadere informatie

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde Nico Mensing van Charante Lezing 2014 Grenzen aan de Geneeskunde Hermitage Amsterdam, Vrijdag 17 januari 2014 Deel 1: Grenzen aan de diagnostiek prof dr Patrick Bindels, huisarts Deel 2: Grenzen aan de

Nadere informatie

EVAR procedure bij verwijding van de grote buikslagader

EVAR procedure bij verwijding van de grote buikslagader EVAR procedure bij verwijding van de grote buikslagader Ziekenhuis Gelderse Vallei U wordt binnenkort opgenomen wegens een verwijding van de buikslagader. In deze folder krijgt u informatie over de EVAR

Nadere informatie

ANEURYSMA VAN DE AORTA ABDOMINALIS (Verwijding van de buikslagader)

ANEURYSMA VAN DE AORTA ABDOMINALIS (Verwijding van de buikslagader) ANEURYSMA VAN DE AORTA ABDOMINALIS (Verwijding van de buikslagader) beeldverslag Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en behandelingsmogelijkheden van een verwijding (aneurysma)

Nadere informatie

Chirurgie. Aneurysma van de aorta abdominalis. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Aneurysma van de aorta abdominalis. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Aneurysma van de aorta abdominalis Aneurysma van de aorta abdominalis Operatie wegens een verwijding van de grote buikslagader Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht

Nadere informatie

Wat is het marfansyndroom?

Wat is het marfansyndroom? 1 Wat is het marfansyndroom? Het marfansyndroom is een erfelijke aandoening. Het woord syndroom geeft aan dat het gaat om een verzameling van symptomen die samen voorkomen. De belangrijkste betrokken orgaansystemen

Nadere informatie

Jan G Grandjean. Cardiothoracaal Chirurg

Jan G Grandjean. Cardiothoracaal Chirurg Jan G Grandjean Cardiothoracaal Chirurg Coronary Artery Bypass Grafting ECC MECC Off Pump benadering EndoCab Gebruik van Arterieel en/of veneus materiaal 1.Arterieel LIMA, RIMA, Radialis en Gastroepiploica

Nadere informatie

Casuïstiek bespreking 22 mei 2017

Casuïstiek bespreking 22 mei 2017 Casuïstiek bespreking 22 mei 2017 Onderzoek naar 3 vessel view van het hart: wat betekent dit? Dr. EWM Grijseels, arts Prenatale Diagnostiek Dr. L. Torn, kindercardioloog Amphia ziekenhuis, Breda Overzicht

Nadere informatie

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2 Thema: Beroerte Nieuwe ontwikkelingen Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding 3 maart 2010 16-3-2010 2 Inhoud Behandeling acuut herseninfarct: - stroke unit - trombolyse - dotteren - schedeldaklichting

Nadere informatie

Thorax Trauma Maak je borst maar nat. D. Schakenraad SEH-Arts KNMG Medisch Centrum Alkmaar

Thorax Trauma Maak je borst maar nat. D. Schakenraad SEH-Arts KNMG Medisch Centrum Alkmaar Thorax Trauma Maak je borst maar nat D. Schakenraad SEH-Arts KNMG Medisch Centrum Alkmaar Epidemiologie Incidentie 30.000-100.000 / jaar Oorzaak : HET s (RTS

Nadere informatie

Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC

Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC Casus: Man 74 Relevante voorgeschiedenis Hypertensie Hypercholesterolemie 2014: AAA diameter

Nadere informatie

Zwangerschap En het Marfan syndroom

Zwangerschap En het Marfan syndroom Zwangerschap En het Marfan syndroom J. Lind H.C.S. Wallenburg Westeinde Ziekenhuis Academinsch Ziekenhuis Afdeling gynaecologie Rotterdam Den Haag Zwangerschap en het Marfan syndroom Bij mensen met het

Nadere informatie

Technische onderzoeken bij het vaataccess

Technische onderzoeken bij het vaataccess Technische onderzoeken bij het vaataccess Dr Thiéry Chapelle Dienst hepatobiliaire, endocriene en transplantatie heelkunde Universitair ziekenhuis Antwerpen Wanneer technisch onderzoeken uitvoeren? 1.

Nadere informatie

Het Marfan Syndroom en een kinderkeuze

Het Marfan Syndroom en een kinderkeuze CNE congenitale Cardiologie Utrecht 20 januari 2015 Het Marfan Syndroom en een kinderkeuze Wilma de Vries Verpleegkundig Specialist Erasmus MC Rotterdam Inhoud presentatie Inleiding Zorgprobleem Methode

Nadere informatie

Inhoud. Verpleegkunde Cardiologie. Symptomen. Diagnose. Verpleegkunde Cardiologie 1. Indeling New York Heart Association (NYHA)

Inhoud. Verpleegkunde Cardiologie. Symptomen. Diagnose. Verpleegkunde Cardiologie 1. Indeling New York Heart Association (NYHA) Inhoud Verpleegkunde Cardiologie Han van der Borgh Verpleegkundige aspecten bij: Angina Pectoris Acuut coronair syndroom Prinz Metal Decompensatie cordis Cardiogene shock P.C.I./STENT/ spoed CABG in perifeer

Nadere informatie

Mogelijk geruptureerd aneurysma

Mogelijk geruptureerd aneurysma Mogelijk geruptureerd aneurysma Drs P.M. Bloemendaal, Dr. J.M. van Baalen In deze casus moet de student als EHBO-arts een patiënt behandelen met een mogelijke ruptuur van een aneurysma van de aorta (gebarsten

Nadere informatie

transkatheter aortaklepimplantatie TAVI

transkatheter aortaklepimplantatie TAVI transkatheter aortaklepimplantatie TAVI Inhoud Wat is een aortaklepstenose?... 3 Wat is een TAVI?... 4 Komt u voor een TAVI in aanmerking?... 4 1. Bespreking van uw gegevens door hart-team... 5 2. Afspraak

Nadere informatie

CEA Carotis endarteriectomie. ASZ Vaat Event Rudolf Tutein Nolthenius vaatchirurg

CEA Carotis endarteriectomie. ASZ Vaat Event Rudolf Tutein Nolthenius vaatchirurg CEA Carotis endarteriectomie ASZ Vaat Event Rudolf Tutein Nolthenius vaatchirurg Anatomie: vaten Anatomie: vaten Anatomie: vaten Anatomie: cirkel van Willis Anatomie: zenuwen Symptomen Voordracht Kerkhoff

Nadere informatie

Claudicatio intermittens

Claudicatio intermittens V-III Claudicatio intermittens Inleiding Deze richtlijnen betreffen alleen de arteriële claudicatio intermittens en niet de veneuze en neurogene claudicatio intermittens. Ze zijn gebaseerd op de consensus

Nadere informatie

Etalagebenen. Dokter op Dinsdag 25 november 2013. R.F.F. van den Haak vaatchirurg

Etalagebenen. Dokter op Dinsdag 25 november 2013. R.F.F. van den Haak vaatchirurg Etalagebenen Dokter op Dinsdag 25 november 2013 R.F.F. van den Haak vaatchirurg Vaatchirurgie Vaatstelsel Kenmerken vaatstelsel + Arterieel systeem + Toevoer + Hoge druk + Elastisch dikwandig + Veneus

Nadere informatie

Chapter Fourteen. General discussion Samenvatting Summary Dankwoord List of publications Curriculum Vitae

Chapter Fourteen. General discussion Samenvatting Summary Dankwoord List of publications Curriculum Vitae Chapter General discussion Samenvatting Summary Dankwoord List of publications Curriculum Vitae Het eerste deel van dit proefschrift beschrijft de gevolgen op de lange termijn bij een subarachnoïdale bloeding

Nadere informatie

Chirurgie. AAA Endovasculair. Abdominaal Aneurysma van de Aorta

Chirurgie. AAA Endovasculair. Abdominaal Aneurysma van de Aorta Chirurgie AAA Endovasculair Abdominaal Aneurysma van de Aorta Inhoudsopgave Aneurisma... 4 1. Wat is een aneurysma?...4 2. Diagnose Abdominaal Aneurysma Aorta...7 3. Aanvullend onderzoek...8 4. Wie lopen

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Diverticulitis

Kennislacunes NHG-Standaard Diverticulitis Kennislacunes Kennislacunes 1. Diagnostische waarde van de CRP bij patiënten met vermoeden van diverticulitis in de voor het aantonen van diverticulitis (noot 13). 2. Diagnostische waarde van ECHO/CT bij

Nadere informatie

Fibromusculaire dysplasie (FMD)

Fibromusculaire dysplasie (FMD) Verslag van de lezing door prof. dr. P.W. de Leeuw tijdens de FMD lotgenotenbijeenkomst van 28 november 2015 in het Meander Medisch Centrum in Amersfoort, georganiseerd door FMDgroep Nederland Fibromusculaire

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Aneurysma Aorta Abdominalis via stent. (Behandeling van AAA met een endoprothese)

Patiënteninformatie. Aneurysma Aorta Abdominalis via stent. (Behandeling van AAA met een endoprothese) Patiënteninformatie Aneurysma Aorta Abdominalis via stent (Behandeling van AAA met een endoprothese) Inhoud Praktische informatie... 3 Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld... 4 Wat is een aneurysma?...

Nadere informatie

DE MOLECULAIRE PATHOGENESE VAN AANGEBOREN THORACALE AORTA ANEURYSMATA

DE MOLECULAIRE PATHOGENESE VAN AANGEBOREN THORACALE AORTA ANEURYSMATA Academiejaar 2012-2013 DE MOLECULAIRE PATHOGENESE VAN AANGEBOREN THORACALE AORTA ANEURYSMATA Sofie DHAESE Promotor: Prof. Dr. J. De Backer Co-promotor: Dr. L. Campens Scriptie voorgedragen in de 2 de Master

Nadere informatie

TAVI (Un) limited. transcatheter aorta valve implantation. NVVC 1 April 2016. Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team

TAVI (Un) limited. transcatheter aorta valve implantation. NVVC 1 April 2016. Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team TAVI (Un) limited transcatheter aorta valve implantation NVVC 1 April 2016 Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling geen Zijn er grenzen aan

Nadere informatie

PATIËNTENINFO VERBREDING OF ANEURYSMA VAN DE GROTE SLAGADER

PATIËNTENINFO VERBREDING OF ANEURYSMA VAN DE GROTE SLAGADER UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN LEUVEN PATIËNTENINFO VERBREDING OF ANEURYSMA VAN DE GROTE SLAGADER INHOUD INLEIDING 3 INLEIDING..................................................3 WAT IS DE GROTE SLAGADER?...................................4

Nadere informatie

Nieuwe technologie endovasculaire behandeling van stenosen en aneurysma s.

Nieuwe technologie endovasculaire behandeling van stenosen en aneurysma s. Nieuwe technologie endovasculaire behandeling van stenosen en aneurysma s. B. Balduyck MD PhD, J. Hendriks MD PhD Thorax- en vaatheelkunde UZA dienst thorax- en vaatheelkunde supra-aortische vaten veneuze

Nadere informatie

Zin en Onzin van screening naar abdominaal aorta aneurysma

Zin en Onzin van screening naar abdominaal aorta aneurysma Academiejaar 2009-2010 Zin en Onzin van screening naar abdominaal aorta aneurysma Sarah Anssens Promotor: Prof. Dr. F. Vermassen Scriptie voorgedragen in de 2 de Master in het kader van de opleiding tot

Nadere informatie

Tumoren van centrale zenuwstelsel. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Tumoren van centrale zenuwstelsel. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Tumoren van centrale zenuwstelsel Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Metastasen van tumoren van elders In de parenchym van de hersenen In hersenvliezen: leptomeningeale

Nadere informatie

Cardiale oorzaken CVA

Cardiale oorzaken CVA CVA Up to Date in RZ Tienen 2/2017 Cardiale oorzaken CVA Opening STROKE-Unit 2/2017 Dr DE WOLF Axel, Cardiologie Is er een cardio-emboligene bron? Voorkamerfibrillatie Endocarditis Myocardinfarct + akinesie

Nadere informatie

young stroke diagnostiek en behandeling

young stroke diagnostiek en behandeling young stroke diagnostiek en behandeling nothing to disclose Frank-Erik de Leeuw, MD, PhD neuroloog, klinisch epidemioloog Inhoud young stroke incidentie oorzaken behandeling young stroke protocol prognose

Nadere informatie

28.1 Incidentalomen. Lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. Beschouwing. A.P.M. Boll

28.1 Incidentalomen. Lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. Beschouwing. A.P.M. Boll 62-Chirurgie 28.1 01-06-2005 11:31 Pagina 495 495 28.1 Incidentalomen A.P.M. Boll Een 68-jarige man is wegens mictieklachten doorverwezen naar een uroloog. Hij stelt de diagnose benigne prostaathypertrofie

Nadere informatie

Samenvattingen en Conclusies

Samenvattingen en Conclusies De algemene inleiding van het proefschrift (Hoofdstuk 1) beschrijft de epidemiologie van CAD wereldwijd, en specifiek in Nederland. De onderliggend principes van atherosclerose vorming en progressie worden

Nadere informatie

PREVALENTIE, EVOLUTIE EN DETERMINANTEN

PREVALENTIE, EVOLUTIE EN DETERMINANTEN Academiejaar 2010-2011 PREVALENTIE, EVOLUTIE EN DETERMINANTEN VAN PROXIMALE AORTA-DILATATIE BIJ HET BICUSPIDE AORTAKLEP SYNDROOM Jeff DE LOOSE Promotor: Dr. Julie De Backer Scriptie voorgedragen in de

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Chapter 9 Samenvatting en conclusies Het Griekse woord aneurysma (verwijding) wordt als medische term gebruikt voor een permanente locale dilatatie van een deel van het vaatstelsel.

Nadere informatie

Thoracale endoprothese

Thoracale endoprothese ST. ANTONIUS HART- EN VAATCENTRUM Thoracale endoprothese BEHANDELING Inhoud Thoracale Endoprothese 3 Aneurysma en aortadissectie 3 Wat is de aorta? 3 Wat is een aneurysma? 4 Wat is een aortadissectie?

Nadere informatie

I NFORMATIE VOOR PATIËNTEN HEELKUNDIG ANEURYSMAHERSTEL VERBREDING OF ANEURYSMA VAN DE GROTE BORSTSLAG- ADER MET OF ZONDER DE GROTE BUIKSLAGADER

I NFORMATIE VOOR PATIËNTEN HEELKUNDIG ANEURYSMAHERSTEL VERBREDING OF ANEURYSMA VAN DE GROTE BORSTSLAG- ADER MET OF ZONDER DE GROTE BUIKSLAGADER UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN LEUVEN I NFORMATIE VOOR PATIËNTEN VERBREDING OF ANEURYSMA VAN DE GROTE BORSTSLAG- ADER MET OF ZONDER DE GROTE BUIKSLAGADER HEELKUNDIG ANEURYSMAHERSTEL DIENST VAATHEELKUNDE 2

Nadere informatie

Indicatorensets Meetbaar Beter

Indicatorensets Meetbaar Beter Indicatorensets Meetbaar Beter 2016 2015 Uitkomstindicatoren Uitkomstindicator PCI CB AVR TAVI CB Procedurele mortaliteit 30-daagse mortaliteit 120-daagse mortaliteit 1-jaars mortaliteit Lange-termijn

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Dissectie van de bloedvaten.

Kinderneurologie.eu. Dissectie van de bloedvaten. Dissectie van de bloedvaten Wat is een dissectie van de bloedvaten? Een dissectie is een scheur in de bloedvatwand waardoor de binnenkant van de bloedvaatwand losraakt van het buitenste deel van de bloedvatwand.

Nadere informatie

Echografie Abdominale Aorta

Echografie Abdominale Aorta Echografie Abdominale Aorta Inleiding Deze leidraad is richtinggevend voor het gebruik van spoedechografie op de SEH door SEHartsen en is geenszins verplichtend of allesomvattend. Er mag afgeweken worden

Nadere informatie

Oplegger indicatorenset Aneurysma Aortis Abdominalis (DSAA) verslagjaar 2017

Oplegger indicatorenset Aneurysma Aortis Abdominalis (DSAA) verslagjaar 2017 Zorginstituut Nederland Kwaliteitsinstituut Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus 320 1110 AH Diemen www.zorginstituutnederland.nl T +31 (0)20 797 89 20 Transparantiekalender@zinl.nl Oplegger indicatorenset

Nadere informatie

Anatomie Sinus Cavernosus Orbita top

Anatomie Sinus Cavernosus Orbita top Anatomie Sinus Cavernosus Orbita top Marijke Wefers Bettink 28 september 2012 Anatomie van de Sinus Cavernosus Sponsachtig complex venen dorsaal van de orbita, omgeven door dura. L en R lateraal van het

Nadere informatie

Etalagebenen Claudicatio Intermittens

Etalagebenen Claudicatio Intermittens Etalagebenen Claudicatio Intermittens Wat wordt verstaan onder PAV Verschijnselen / Klachten Atherosclerose Risicofactoren Classificatie (Fontaine, Rutherford) Onderzoek Behandeling Veneus Vaatlijden Geen!

Nadere informatie

CT Protocol Oesophagus carcinoom

CT Protocol Oesophagus carcinoom CT Protocol Oesophagus carcinoom Indicatie: Stagering oesophagustumor, oesophagus-cardiatumor. Voorbereiding: Patiënt nuchter, geen vast voedsel 4 uur van te voren. Orale voorbereiding: water ipv oraal

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Ondanks verbeteringen in behandeltechnieken blijven plotse hartdood en een hartinfarct (door afsluiting van een kransslagader) tot de voornaamste redenen behoren van ziekte en

Nadere informatie

Type B Aorta Dissectie : een stand van zaken.

Type B Aorta Dissectie : een stand van zaken. FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Academiejaar 2008-2009 Type B Aorta Dissectie : een stand van zaken. Davinia COOPMAN Promotor: Prof. Dr. F. Vermassen Scriptie voorgedragen in de 2 de

Nadere informatie

Samenvatting voor niet ingewijde

Samenvatting voor niet ingewijde Samenvatting voor niet ingewijde 113 Samenvatting voor de niet ingewijde In Nederland is atherosclerose de belangrijkste oorzaak van ziekte en sterfte. Atherosclerose veroorzaakt vernauwingen in slagaderen

Nadere informatie