17 Acute pijn in thorax en rug

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "17 Acute pijn in thorax en rug"

Transcriptie

1 43-Chirurgie :14 Pagina Acute pijn in thorax en rug M.J.H.M. Jacobs Als huisarts wordt u gebeld door een ongeruste echtgenote van een 54-jarige man die acuut pijn in zijn borst heeft gekregen. Wat zou u nog meer willen weten? Specifieke anamnese De patiënt is bij u bekend met hypertensie die met een bètablokker redelijk onder controle was, maar de laatste evaluatie dateert al van meer dan een jaar geleden. De patiënt kreeg tijdens het lezen van de krant acuut een scherpe pijn in de borst die uitstraalde tussen de schouderbladen. De intensiteit van de pijn vermindert niet en breidt zich zelfs uit naar de lage rug en naar de liezen. De pijn straalde niet uit naar het borstbeen of de hals en kaken. De patiënt is niet bekend met angina pectoris en heeft nooit gerookt. Hij heeft zich altijd gezond gevoeld, sport regelmatig en oefent zijn beroep als accountmanager met veel plezier uit. U verdenkt de patiënt van een hartinfarct en stuurt hem naar de afdeling spoedeisende hulp voor nadere diagnostiek. Welk specifiek lichamelijk onderzoek zou u als eerste willen verrichten? Specifiek lichamelijk onderzoek De patiënt heeft zichtbaar veel pijn, in het bijzonder in de rug, en hij transpireert. Bij het meten van de bloeddruk valt op dat aan de linkerarm geen goede signalen kunnen worden waargenomen. Aan de rechterarm is de bloeddruk 220/130 mmhg bij een regulair ritme van 150/min. De pulsaties aan de a. radialis zijn rechts normaal, maar aan de linker a. radialis niet palpabel. De a. carotis kan beiderzijds worden gevoeld. Ook de pulsaties van de a. femoralis kunnen in beide liezen worden gevoeld. Bij auscultatie van de thorax wordt beiderzijds vesiculair ademgeruis gehoord en ook de harttonen zijn normaal. Oriënterend onderzoek van het abdomen levert bij auscultatie, percussie en palpatie geen bijzonderheden op. Probleemlijst Acute pijn in de thorax, uitstralend naar de rug, en afwezige pulsaties in de linkerarm. De patiënt is bekend met hypertensie. Wat is uw differentiële diagnose? Differentiële diagnose Acute pijn in thorax en rug Differentiële diagnose myocardinfarct thoracale aortadissectie thoracaal aorta-aneurysma longembolie galblaaspathologie hernia nuclei pulposi oesophaguspathologie

2 43-Chirurgie :14 Pagina ACUTE PIJN IN THORAX EN RUG Beschouwing differentiële diagnose Acuut ontstane pijn in de thorax kan berusten op myocardischemie, aortapathologie, een longembolie of kan andere oorzaken hebben, zoals in bovenstaand kader aangegeven. De uitstraling van de pijn is een belangrijk gegeven bij de differentiële diagnose. Patiënten met een acuut myocardinfarct klagen over (sub)acute pijn op de borst (retrosternaal), mogelijk met uitstraling naar hals of kaak; sporadisch straalt de pijn uit naar rug of buik. Een preëxistente aanwezigheid van angina pectoris en/of bewezen coronaire sclerose bepaalt uiteraard de verdenking op een myocardinfarct. De combinatie van acute, ernstige pijn tussen de schouderbladen en een voorgeschiedenis met hypertensie plaatst een acute aortadissectie hoog in de differentiële diagnose. Deze verdenking wordt nog sterker als de patiënt bekend is met een bindweefselziekte, zoals de ziekte van Marfan of de ziekte van Ehlers-Danlos, waarbij aneurysmavorming en aortadissectie frequent voorkomen. De combinatie met uitval van pulsaties in armen of benen maakt de waarschijnlijkheid van een acute aortadissectie zeer groot. De verschillende vormen van aortadissectie worden volgens twee classificaties ingedeeld. De eerste betreft de DeBakey-classificatie (figuur 17.1): type I betreft de aorta ascendens, aortaboog en aorta descendens; een type-ii-dissectie ontstaat eveneens in de aorta ascendens, maar beperkt zich tot dat deel van de aorta; type III ontspringt bij de linker a. subclavia en breidt zich uit over de thoracale en frequent ook over de abdominale aorta en over het iliacale traject. De tweede classificatie (Stanford) deelt de dissecties in naar aorta ascendens (Stanford type A) of descendens (Stanford type B). In figuur 17.1 is de uitstraling van pijn aangegeven: dissecties van het DeBakey type I en II veroorzaken voornamelijk retrosternale pijn met uitstraling naar de rug, een DeBakey type III straalt meer uitgesproken uit naar de rug (schouderbladen), met verdere uitstraling naar de lage rug en liezen, afhankelijk van de longitudinale uitbreiding van de dissectie. A B C Figuur 17.1 DeBakey-classificatie: type I (A): dissectie van de aorta ascendens met uitbreiding door de aortaboog en aorta descendens; type II (B): dissectie van de aorta ascendens beperkt tot de aorta ascendens; type III (C): dissectie van de aorta descendens vanaf de linker a. subclavia en uitbreiding naar distaal. Stanford-classificatie: type A (DeBakey type I en II): aortadissectie beginnend in de aorta ascendens; type B (DeBakey type III): aortadissectie beginnend in de aorta descendens. Type I en II veroorzaken retrosternale pijn en uitstraling tussen de schouderbladen; type III veroorzaakt vooral pijn tussen de schouderbladen en afhankelijk van de distale uitbreiding ook uitstralende pijn naar de lage rug en liezen.

3 43-Chirurgie :14 Pagina ACUTE PIJN IN THORAX EN RUG 357 Bij een type-a-dissectie kunnen de supra-aortale arteriën (a. brachiocephalica, a. carotis links, a. subclavia links) worden afgesloten. Dit kan leiden tot ischemische herseninfarcering en/of armischemie. Bij een type-b-dissectie kan occlusie of stenosering van de linker a. subclavia optreden, met als gevolg afwezigheid van pulsaties. Hetzelfde mechanisme kan verantwoordelijk zijn voor occlusie van de truncus coeliacus, de a. mesenterica superior, beide nierarteriën en de liesslagaderen. De eerste symptomen van een dergelijke occlusie zijn ernstige abdominale pijn en ischemische benen. De aftakkende intercostale en lumbale arteriën kunnen eveneens in het proces betrokken zijn, waardoor de circulatie naar het ruggenmerg wordt gecompromitteerd en een acute dwarslaesie ontstaat. De pijnklachten zoals hiervoor beschreven, kunnen ook bestaan op basis van een symptomatisch of geruptureerd aneurysma van de thoracale aorta. In het laatste geval verkeert de patiënt in een hemodynamische shock en is een acute operatie vereist. In de differentiële diagnose neemt myocardischemie/-infarct een belangrijke plaats in. Angina pectoris is vaak inspanningsgerelateerd en kan geleidelijk ontstaan en verergeren, zelfs tot een myocardinfarct. Ook een longembolie staat hoog in de differentiële diagnose. Een patiënt met een longembolie heeft frequent een veneuze trombose (doorgemaakt) of is bedlegerig geweest. De acute thoracale pijn op basis van een longembolie gaat vaak gepaard met kortademigheid en de pijnklachten zijn gerelateerd aan diepe inademing. Cholecystolithiasis met een acute galsteenkoliek veroorzaakt meestal pijnklachten in de rechter bovenbuik, met uitstraling naar de rug, maar niet zelden begint de acute pijn tussen de schouderbladen en derhalve behoort deze pathologie tot dezelfde differentiële diagnose. Een hernia nuclei pulposi met musculosketale pijnuitstraling kan eveneens thoracale klachten veroorzaken die kunnen lijken op de symptomen van een acute aortadissectie. Ook een acute ruptuur van de oesophagus veroorzaakt thoracale pijn, maar deze pijn is minder penetrerend dan die bij een aortadissectie. Acute aortadissectie Symptomen acute pijn in de thorax uitstraling naar rug, schouderbladen uitstraling naar buik, lage rug uitstraling naar liezen ischemie hersenen armen benen tractus digestivus nieren Acute aorta dissectie Lichamelijk onderzoek bloeddruk beiderzijds pulsaties a. carotis a. radialis a. femoralis Welke aanvullende diagnostiek acht u in dit geval aangewezen? Aanvullende diagnostiek Het oriënterend laboratoriumonderzoek is gericht op het aantonen c.q. uitsluiten van myocardischemie (enzymen), bloedverlies (hemoglobine) en infectie (leukocyten, BSE). Elektrocardiografisch onderzoek wordt uitgevoerd om myocardischemie te evalueren en een thoraxfoto geeft informatie over de aanwezigheid van een verbrede aorta of van pleuravocht. Bij verdenking op een aortadissectie wordt vervolgens een echocardiogram vervaardigd; dit kan transthoracaal of transoesofageaal worden uitgevoerd. Het onderzoek wordt gecompleteerd door het afbeelden van de gehele thoracale en abdominale aorta door middel van computertomografie (CT-scanning) of magnetische resonantie imaging (MRI).

4 43-Chirurgie :14 Pagina ACUTE PIJN IN THORAX EN RUG Angiografie wordt uitgevoerd indien een verdenking bestaat op stenosering of occlusie van de zijtakken van de aorta. Bij verdenking op een longembolie wordt een ventilatie-perfusiescan gemaakt, eventueel gevolgd door selectieve angiografie van de a. pulmonalis. Acute aortadissectie Aanvullende diagnostiek enzymbepaling ter detectie van myocardischemie elektrocardiografie echocardiografie CT-scan/MRI angiografie Beschouwing aanvullende diagnostiek Echocardiografie. Dit onderzoek is minimaal invasief en snel bereikbaar op de spoedeisende hulp, intensive care of in de operatiekamer. Ervaren cardiologen kunnen binnen twintig minuten de diagnose acute dissectie bevestigen of uitsluiten. De sensitiviteit en specificiteit van transthoracale echocardiografie voor de diagnose aortadissectie is door de toevoeging van kleurendoppler-echografie tot 100% gestegen (Borst e.a., 1996), maar de toepassing is beperkt bij patiënten met obesitas, emfyseem en smalle intercostale ruimten. Transoesofageale echografie lost deze problemen op, maar is uiteraard meer invasief dan de transthoracale techniek. Het aantal complicaties bij de transoesofageale techniek ligt onder de 1%. Met echocardiografie brengt men de aorta in beeld; het bestaan van een membraan of flap bevestigt de diagnose van een aortadissectie. Met behulp van kleurendoppler kan de bloedstroom in het ware en valse lumen worden aangegeven. Echocardiografie geeft bovendien informatie over de functie van het linker ventrikel, over aortaklepinsufficiëntie, mitralisklepinsufficiëntie en over de proximale coronaire arteriën. De sensitiviteit en specificiteit van transoesofageale echocardiografie voor de diagnose proximale en distale aortadissectie varieert tussen 86 en 100% (Borst e.a., 1996; Nienaber e.a., 1993). CT en MRI. Met behulp van CT-scanning wordt, na toediening van intraveneus contrast, de gehele thoracale en abdominale aorta in beeld gebracht. Nieuwe continue spiraal -scanningtechnieken maken het mogelijk binnen enkele minuten een volledige afbeelding te hebben. De CTscan geeft bij een dissectie een duidelijk septum aan (figuur 17.2) met contrastvulling van het ware en valse lumen. Met behulp van computerreconstructies kan de uitbreiding driedimensionaal in beeld worden gebracht. Ook MRI-technieken worden toegepast om de totale aorta in beeld te brengen, maar er zijn verschillende argumenten om het gebruik in de acute diagnostische fase te beperken: lange scantijd (ongeveer dertig minuten), er mogen geen ijzerhoudende materialen in de omgeving van de patiënt aanwezig zijn, het onderzoek is duur en kan niet in alle ziekenhuizen worden uitgevoerd. Angiografie. Bij verdenking op de betrokkenheid van de aftakkende arteriën geeft selectieve angiografie van de desbetreffende vaten veel informatie die nodig is bij eventueel chirurgisch ingrijpen. Daarbij is het van belang dat men geïnformeerd is over de mate van stenose of occlusie en over de verhouding ten opzichte van het ware of valse aortalumen. Figuur 17.2 CT-scan waarop het typische beeld van een aortadissectie herkenbaar is (septum, zie pijl). Bij deze patiënt heeft reeds lekkage van bloed in de thorax plaatsgevonden, hetgeen vrij uitzonderlijk is.

5 43-Chirurgie :14 Pagina ACUTE PIJN IN THORAX EN RUG 359 Bij onze patiënt is sprake van een aortadissectie die begint bij de linker a. subclavia (met stenosering van het ostium) en zich longintudinaal uitbreidt tot en met de a. iliaca communis beiderzijds. De aorta ascendens en aortaboog zijn niet in het dissectieproces betrokken. Er zijn geen aanwijzigingen voor myocardischemie of klepinsufficiënties. Welke behandeling stelt u voor? Behandeling De patiënt en zijn familieleden worden ingelicht over het ziektebeeld en over de mogelijke complicaties. De behandeling van een DeBakey type III/Stanford type B acute aortadissectie is in principe conservatief, waarbij het accent ligt op strikte bewaking en behandeling van de hypertensie. Acute aorta dissectie Behandeling DeBakey type I, II/Stanford type A operatie DeBakey type III/Stanford type B conservatief, antihypertensiva operatie alleen bij perifere uitval Beschouwing behandeling De behandeling van een DeBakey type I, II/Stanford type A acute aortadissectie is een acute operatie ter voorkoming van de volgende complicaties: cerebrale ischemie, myocardischemie door uitbreiding naar de coronaire arteriën, ruptuur en tamponnade. De operatiestrategie is afhankelijk van de lokalisatie van de dissectie. Zijn de kransslagaders in het proces betrokken, dan wordt de aorta ascendens door een prothese vervangen en worden de kransslagaders in de prothese gehecht. Als de aortaklep insufficiënt is en zelfs beschadigd door de dissectie, wordt deze ook vervangen. Bij volledige betrokkenheid van de aorta ascendens en de aortaboog wordt de gehele aorta ascendens en aortaboog vervangen. Onze patiënt, met een dissectie van de descenderende aorta, wordt op de intensive-care-afdeling met intraveneuze antihypertensiva behandeld. De conservatieve behandeling bij een stabiele patiënt wordt ingesteld omdat de kwaliteit en stevigheid van een acuut gescheurde aorta zeer slecht is en nauwelijks een veilige reconstructie toelaat: hechtingen door het zieke weefsel hebben een minimale fixatie. Het conservatieve beleid moet alleen dan in een chirurgisch beleid worden gewijzigd als de arteriële bloedvoorziening van organen of ledematen door de dissectie in gevaar komt. Dit betreft armen en benen, de tractus digestivus en de beide nierarteriën. Derhalve is het cruciaal tijdens de acute fase de urineproductie nauwlettend te volgen. Door frequent laboratoriumonderzoek moet het mogelijk ontstaan van darmischemie (lactaat, leukocytose, enz.) en nierischemie (creatinine, ureum) worden gecontroleerd. Bij de geringste verandering en verdenking op progressie van het ziektebeeld moet hernieuwde beeldvorming plaatsvinden en moet het beleid worden aangepast. Onze patiënt klaagde niet over ischemie van de linkerhand en bij lichamelijk onderzoek bestond geen ischemische bedreiging; reden om de stenose van de a. subclavia in eerste instantie conservatief te behandelen. Bij meer dan 90% van de patiënten met een acute descenderende aortadissectie zonder perifere uitvalsverschijnselen en zonder aortaruptuur kan een conservatief beleid worden gevolgd (Borst e.a., 1996). Een acute interventie in verband met een aortaruptuur heeft een mortaliteit van meer dan 70%. De morbiditeit bestaat uit nierfalen, dwarslaesie, myocardinfarct, pulmonale complicaties en viscerale ischemie. Beloop Onze patiënt wordt met antihypertensiva op de intensive-care-afdeling behandeld. De bloeddruk wordt succesvol verlaagd tot waarden van 150/ 80 mmhg. De pijn vermindert evident en is na drie dagen volledig verdwenen. De intraveneuze medi-

6 43-Chirurgie :14 Pagina ACUTE PIJN IN THORAX EN RUG catie wordt omgezet in orale toediening en de patiënt wordt overgeplaatst naar de verpleegafdeling. Beschouwing beloop Het conservatieve beleid richt zich specifiek op antihypertensieve therapie. Indien tijdens de acute fase uitval van functies optreedt (darmischemie, nierischemie, dwarslaesie, arm- of beenischemie) dan dient chirurgische of endovasculaire therapie overwogen te worden. Deze behandeling bestaat in principe uit perforatie ( fenestratie ) van het obstruerende septum om zodoende de bloedtoevoer te herstellen. Dit kan met behulp van kathetertechnieken (figuur 17.3) of chirurgische interventie. In het uiterste geval (ruptuur) dient het aangedane aortasegment door middel van chirurgische therapie te worden vervangen. A B C D Binnen het conservatieve beleid behoort evaluatie van de thoraco-abdominale aorta. Door de dissectie is de aortawand verzwakt en kan in de loop van de tijd dilatatie optreden. Deze aneurysmaformatie kan met behulp van CT- of MRIscanning longitudinaal worden gevolgd. Bij een diametertoename van meer dan 5 tot 6 cm bestaat een indicatie voor operatief ingrijpen. Bij patiënten met een bindweefselziekte (ziekte van Marfan, ziekte van Ehlers-Danlos) heeft de aorta een zwakkere wand en ligt de indicatie voor een operatie bij een kleinere diameter (4 tot 5 cm), afhankelijk van het postuur van de patiënt. Kernpunten Figuur 17.3 Schematische weergave van dissectievlakken en stagnerende bloedstroom door het valse en ware lumen met obstructie van de aftakkende arteriën. Een obstruerend septum kan door middel van endovasculaire of chirurgische technieken worden gefenestreerd en zodoende kan de circulatie worden hersteld. Bij patiënten met acute pijn in de thorax en rug moet snelle beeldvormende diagnostiek (echocardiografie, CT/MRI) worden uitgevoerd om een aortadissectie aan te tonen c.q. uit te sluiten. Stanford-type-A-dissecties vereisen acute operatie; type-b-dissecties worden primair conservatief behandeld (antihypertensiva). Literatuur Borst HG, Heineman MK, Stone CD, editors. Surgical treatment of aortic dissection. Edinburgh: Churchill Livingstone; p Nienaber CA, Kodolitsch Y von, Nicolas V, et al. The diagnosis of thoracic aortic dissection by noninvasive imaging procedures. N Engl J Med 1993; 328(1): 1-9.

Document aorta aneurysmata Een expertrapport voor doelmatig gebruik

Document aorta aneurysmata Een expertrapport voor doelmatig gebruik Document aorta aneurysmata Een expertrapport voor doelmatig gebruik Bijlage A bij deel 1; detaillering thoraco(abdominale) aortapathologie (segment A en/of B). Eigenaar Bestuur NVvV Email; NVvV @nvvh.knmg.nl

Nadere informatie

Aortadissecties. Wie A zegt. H.P. Lok, cardio-thoracale chirurgie OLVG

Aortadissecties. Wie A zegt. H.P. Lok, cardio-thoracale chirurgie OLVG Aortadissecties Wie A zegt Definitie Dissectie: middeleeuws latijn dissectio, van dissecare (verl. deelw. dissectum), van dis- [uiteen] + secare [snijden]. Dissectie: proces waarbij de lagen van de aorta

Nadere informatie

Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen

Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen Vaatchirurg, Erasmus MC, Rotterdam, Dissecties Ingewikkeld ziektebeeld Komen in alle slagaderen voor Hebben, krijgen, veroorzaken

Nadere informatie

Operaties aan de aorta

Operaties aan de aorta Cardiothoracale chirurgie Operaties aan de aorta www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Ligging van de aorta... 3 Aorta aneurysma... 4 Wat zijn de oorzaken van een aneurysma?... 4 Wat zijn de klachten bij een

Nadere informatie

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 ICU - Medium Care Type B dissectie Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 Inhoud Uitleg type B dissectie Casus Beloop Laboratotium Hemodynamiek Gebruikte medicatie Compartimentsyndroom

Nadere informatie

Korte casus II Prof. dr. S. Droogmans EBM II 2014-2015. Julia Schwarze & Nathan Bormans Tutor: Chelsey Plas Prof. dr. N. Pouliart. 12/3/14 pag.

Korte casus II Prof. dr. S. Droogmans EBM II 2014-2015. Julia Schwarze & Nathan Bormans Tutor: Chelsey Plas Prof. dr. N. Pouliart. 12/3/14 pag. Korte casus II Prof. dr. S. Droogmans EBM II 2014-2015 Julia Schwarze & Nathan Bormans Tutor: Chelsey Plas Prof. dr. N. Pouliart 12/3/14 pag. 2 Inhoudstafel Casus Probleemlijst Differentiaaldiagnoses Acuut

Nadere informatie

Ellen Rijckmans & Sebastian Scherer Tutor: Jella De Ville

Ellen Rijckmans & Sebastian Scherer Tutor: Jella De Ville Ellen Rijckmans & Sebastian Scherer Tutor: Jella De Ville Inhoudstafel 1. Casusvoorstelling 2. Differentiaaldiagnoses 3. Diagnostiek en klinische benadering 4. Behandeling 5. Bronnen Casus XXIV Een 32

Nadere informatie

Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta. O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten

Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta. O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten Waar hebben we het over? 1955 1972 Beroemde mensen welke aan een geruptureerd

Nadere informatie

info voor patiënten en familie metabole en cardiovasculaire aandoeningen Aorta-aneurysma/ dissectie

info voor patiënten en familie metabole en cardiovasculaire aandoeningen Aorta-aneurysma/ dissectie info voor patiënten en familie metabole en cardiovasculaire aandoeningen Aorta-aneurysma/ dissectie Inhoud 01 Voorstelling van het team... 04 02 Wat is de aorta?... 05 03 Aorta-afwijkingen... 06 Aorta-aneurysma

Nadere informatie

Klinisch probleem. [classificatie] syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie

Klinisch probleem. [classificatie] syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie Acuut coronair syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie 1 E Acuut coronair syndroom: instabiele angor en myocardinfarct zonder STdepressie en zonder enzymatische afwijkingen E. Hart-bloedvaten

Nadere informatie

Dokter op Dinsdag. Jawed Polad Interventiecardioloog Jeroen Bosch Ziekenhuis

Dokter op Dinsdag. Jawed Polad Interventiecardioloog Jeroen Bosch Ziekenhuis Dokter op Dinsdag Jawed Polad Interventiecardioloog Jeroen Bosch Ziekenhuis Het hart is voornamelijk gemaakt van speciale spier. Het hart pompt bloed in de slagaders (bloedvaten) die het bloed naar alle

Nadere informatie

Thrombo-embolie. Wouter Jacobs, longarts. John van Putten, longarts

Thrombo-embolie. Wouter Jacobs, longarts. John van Putten, longarts Thrombo-embolie Wouter Jacobs, longarts John van Putten, longarts Patiënt 1 53 jarige man Voorgeschiedenis 1968 appendectomie Dec 2011 pijnlijke rechter voet waarvoor strassburger sok Anamnese 3 weken

Nadere informatie

TAVI (Un) limited. transcatheter aorta valve implantation. NVVC 1 April 2016. Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team

TAVI (Un) limited. transcatheter aorta valve implantation. NVVC 1 April 2016. Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team TAVI (Un) limited transcatheter aorta valve implantation NVVC 1 April 2016 Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling geen Zijn er grenzen aan

Nadere informatie

E. Hart-bloedvaten. Inhoudsopgave 01 E 02 E

E. Hart-bloedvaten. Inhoudsopgave 01 E 02 E E. Hart-bloedvaten nhoudsopgave 1 E 2 E 3 E 4 E 5 E 6 E 7 E 8 E 9 E 1 E 11 E 12 E 13 E 14 E 15 E 16 E 17 E 18 E 19 E 2 E 21 E 22 E 23 E Acuut coronair syndroom: myocardinfarct met persisterende ST-depressie...

Nadere informatie

Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN. Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder

Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN. Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder Epidemiologie 1/20 patiënten op de spoedgevallen klaagt van thoracale pijn Tot 20% van de MUG oproepen 3% tot 5% van de infarcten

Nadere informatie

VOORLICHTINGSBROCHURE VOOR DE PATIËNT. Endovasculaire stentimplantaten: een behandeling voor aandoeningen van de thoracale aorta

VOORLICHTINGSBROCHURE VOOR DE PATIËNT. Endovasculaire stentimplantaten: een behandeling voor aandoeningen van de thoracale aorta VOORLICHTINGSBROCHURE VOOR DE PATIËNT Endovasculaire stentimplantaten: een behandeling voor aandoeningen van de thoracale aorta Inhoudsopgave Inleiding 1 Anatomie van de thoracale aorta 3 Aandoeningen

Nadere informatie

Endovasculaire stentgrafts: Een behandeling voor abdominale aorta-aneurysmata INFORMATIE VOOR PATIËNTEN EN HUN GEZINSLEDEN OF VERZORGERS

Endovasculaire stentgrafts: Een behandeling voor abdominale aorta-aneurysmata INFORMATIE VOOR PATIËNTEN EN HUN GEZINSLEDEN OF VERZORGERS Endovasculaire stentgrafts: Een behandeling voor abdominale aorta-aneurysmata INFORMATIE VOOR PATIËNTEN EN HUN GEZINSLEDEN OF VERZORGERS Inhoud Inleiding 3 Anatomie van de buikslagader 4 Wat is een aneurysma?

Nadere informatie

Hartafwijkingen bij het Marfan syndroom. Lieke Rozendaal kindercardioloog LUMC

Hartafwijkingen bij het Marfan syndroom. Lieke Rozendaal kindercardioloog LUMC Hartafwijkingen bij het Marfan syndroom Lieke Rozendaal kindercardioloog LUMC 20 januari 2015 Marfan syndroom 28 Fevrier 1896 Autosomaal dominant overervende bindweefselziekte Incidentie 1/5000, 25-30%

Nadere informatie

University Medical Center Groningen Traumatology

University Medical Center Groningen Traumatology Benn Beuker traumachirurg epidemiologie hoewel schotwonden minder vaak voorkomen dan steekwonden, is de inwerking op het weefsel vele malen ernstiger tgv holtevorming en energieoverdracht. Abdominaal letsel

Nadere informatie

aneurysma van de buikslagader

aneurysma van de buikslagader patiënteninformatie aneurysma van de buikslagader U heeft met uw arts gesproken over een verwijding van de buikslagader. Een andere benaming hiervoor is aneurysma van de aorta abdominalis, ook wel AAA

Nadere informatie

Differentieel diagnose. Pijn in de borst. Doelstellingen van de les. Diagnose van pijn op de borst. Alarmsymptomen. Behandeling

Differentieel diagnose. Pijn in de borst. Doelstellingen van de les. Diagnose van pijn op de borst. Alarmsymptomen. Behandeling Pijn in de borst Dirk Devroey 16 maart 2005 15/03/2005 pag. 1 Doelstellingen van de les Diagnose van pijn op de borst Alarmsymptomen Behandeling 15/03/2005 pag. 2 Differentieel diagnose 1. Overbelaste

Nadere informatie

Voor deze casus is een fotosessie gemaakt met een oudere mannelijke patiënt.

Voor deze casus is een fotosessie gemaakt met een oudere mannelijke patiënt. Casus 02L Fase A Titel Verraderlijke buikpijn. Onderwerp Mesenteriale ischaemie bij een man van 82 jaar. Inhoudsdeskundige Prof. Dr. J.M. van Baalen Technisch verantwoordelijke S. Eggermont Opleidingsniveau

Nadere informatie

Opvang van beroerte op de spoedgevallen

Opvang van beroerte op de spoedgevallen Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2013 Voortgezette opleiding Urgentiegeneeskunde Raf Brouns Overzicht Deel I: Theorie 1. Inleiding 2. Time = brain 3. Competence = brain 4. Klinisch

Nadere informatie

Carotischirurgie, een halszaak. BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016

Carotischirurgie, een halszaak. BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016 Carotischirurgie, een halszaak BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016 Anatomie Carotis pathologie Stenoserend vaatlijden Dilaterend vaatlijden Dissectie Carotis pathologie Dilaterend Zeldzaam Atherosclerose,

Nadere informatie

ACUTE CORONAIRE SYNDROMEN

ACUTE CORONAIRE SYNDROMEN ACUTE CORONAIRE SYNDROMEN Definitie, pathofysiologie, symptomatologie en diagnostiek Dr. Marcel Daniëls Jeroen Bosch Ziekenhuis s-hertogenbosch ACUTE CORONAIRE SYNDROMEN pathofysiologie Definitie symptomatologie

Nadere informatie

Aneurysma Spurium. Het zorgnetwerk van ons allemaal

Aneurysma Spurium. Het zorgnetwerk van ons allemaal Aneurysma Spurium Disclosure (Potentiële) belangenverstrengeling: Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven: Geen Inhoud Wat is een aneurysma spurium? Oorzaken Symptomen Onderzoek

Nadere informatie

De diagnostiek bij perifeer arterieel vaatlijden

De diagnostiek bij perifeer arterieel vaatlijden De diagnostiek bij perifeer arterieel vaatlijden Welkom op het vaatlaboratorium Yvonne Maassen Jolien Wielockx 21 november 2011 Overzicht Inleiding Diagnostiek PAV Dopplertest Duplex Casus Oefenen in de

Nadere informatie

Pijn op de borst: wat nu? Dr. Mark van der Wel Huisarts - onderzoeker

Pijn op de borst: wat nu? Dr. Mark van der Wel Huisarts - onderzoeker Pijn op de borst: wat nu? Dr. Mark van der Wel Huisarts - onderzoeker Pijn op de borst: wat nu? Met dank aan: -Collega s HVHAG -Dr. Claudia Lobo. Kaderhuisarts HVZ Inhoud Inventariseren vragen Van POB

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden 1

Arterieel vaatlijden 1 Arterieel vaatlijden 1 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van

Nadere informatie

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed dat u zich realiseert dat bij het vaststellen

Nadere informatie

CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie

CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie 1 CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie Perifeer arterieel vaatlijden Aneurysma Aortae Abdominalis Roos van Nieuwenhuizen, chirurg Mauke Pool, huisarts 2 Casus Bij U in de praktijk komt een 70 jarige man

Nadere informatie

Inhoud. Verpleegkunde Cardiologie. Symptomen. Diagnose. Verpleegkunde Cardiologie 1. Indeling New York Heart Association (NYHA)

Inhoud. Verpleegkunde Cardiologie. Symptomen. Diagnose. Verpleegkunde Cardiologie 1. Indeling New York Heart Association (NYHA) Inhoud Verpleegkunde Cardiologie Han van der Borgh Verpleegkundige aspecten bij: Angina Pectoris Acuut coronair syndroom Prinz Metal Decompensatie cordis Cardiogene shock P.C.I./STENT/ spoed CABG in perifeer

Nadere informatie

Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum. Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning

Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum. Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning Indicaties voor inspannings ECG Evaluatie van patienten met pijn op de

Nadere informatie

Claudicatio intermittens

Claudicatio intermittens V-III Claudicatio intermittens Inleiding Deze richtlijnen betreffen alleen de arteriële claudicatio intermittens en niet de veneuze en neurogene claudicatio intermittens. Ze zijn gebaseerd op de consensus

Nadere informatie

Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris.

Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris. De Enkel-Arm index; Waarom, wanneer en hoe? Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris. Deze ulcera vaatlijden, andere

Nadere informatie

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C C. Wervelkolom nhoudsopgave 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C Congenitale aandoeningen... 1 Myelopathie (excl. trauma s van de wervelkolom)... 1 Mogelijke atlanto-axiale subluxatie... 1 Nekpijn... 1

Nadere informatie

Aneurysma Aorta Abdominalis. (Verwijding van de grote buikslagader)

Aneurysma Aorta Abdominalis. (Verwijding van de grote buikslagader) Aneurysma Aorta Abdominalis (Verwijding van de grote buikslagader) Bij toeval is ontdekt, dat uw lichaamsslagader, de aorta, verwijd is. Deze verwijding noemen we een aneurysma. De arts heeft u hier van

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus Arterieel vaatlijden Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Chirurgie Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel (slagaderlijk)

Nadere informatie

casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015

casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015 Ventrikel septum ruptuur casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015 Casus 70 jarige man RVO: post operatief na VSR correctie en triscuspidalisplastiek Dyspneu verdenking pneumonie,

Nadere informatie

Rughernia (behandeling door de huisarts)

Rughernia (behandeling door de huisarts) Rughernia (behandeling door de huisarts) Wat is hernia? Hernia betekent letterlijk breuk. Een hernia nuclei pulposi (kortweg HNP) komt voor in de wervelkolom en bestaat uit een scheur in de achterkant

Nadere informatie

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd.

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. CVRM-scholing 2010. Drs. Arno M. Wiersema Vaatchirurg, Boven-IJ ziekenhuis Amsterdam Inleiding Nieuwe standaard 2003. Verschil is: behandeling

Nadere informatie

Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van een buik en/of bekkenslagader

Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van een buik en/of bekkenslagader Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van een buik en/of bekkenslagader OPERATIE WEGENS EEN VERNAUWING OF AFSLUITING VAN EEN BUIK EN/OF BEKKENSLAGADER (BROEKOPERATIE OF AORTA-BIFEMORALE PROTHESE)

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39153 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39153 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/39153 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Hommes, M. Title: The injured liver : management and hepatic injuries in the traumapatient

Nadere informatie

B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K. Inhoudsopgave 01 B 02 B 03 B 04 B 05 B 06 B 07 B 08 B 09 B 10 B 11 B 12 B 13 B

B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K. Inhoudsopgave 01 B 02 B 03 B 04 B 05 B 06 B 07 B 08 B 09 B 10 B 11 B 12 B 13 B B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K Inhoudsopgave 1 B 2 B 3 B 4 B 5 B 6 B 7 B 8 B 9 B 1 B 11 B 12 B 13 B Palpabele schildkliernoduli en euthyreotische struma... 1 Lange

Nadere informatie

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C 10 C

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C 10 C C. Wervelkolom nhoudsopgave 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C 1 C Congenitale aandoeningen... 1 Myelopathie (excl. trauma s van de wervelkolom)... 1 Mogelijke atlanto-axiale subluxatie... 1 Nekpijn...

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 05A Fase A Titel Pijn op de borst Onderwerp Angina Pectoris Inhoudsdeskundige Drs. M.C.J. Schreuder Technisch verantwoordelijke Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld

Nadere informatie

Dobutamine Stress MRI

Dobutamine Stress MRI Naam promovendus: Th.J.A. Kuijpers Promotiedatum: 9 februari 2005 Naam promotor: Prof. Dr. M. Oudkerk Titel proefschrift: Dobutamine Stress MRI Dobutamine Stress MRI In de afgelopen vijf jaar heeft de

Nadere informatie

DRUK OP DE BORST. Judith Tjin-A-Ton Kaderhuisarts HVZ

DRUK OP DE BORST. Judith Tjin-A-Ton Kaderhuisarts HVZ DRUK OP DE BORST Judith Tjin-A-Ton Kaderhuisarts HVZ Programma/onderwerpen Inventarisatie dilemma s / casuistiek aios Verschil Acuut coronair syndroom en stabiele AP Casus stabiele AP Stabiele AP: Lezen

Nadere informatie

HARTKATHETERISATIE CORONAROGRAFIE

HARTKATHETERISATIE CORONAROGRAFIE HARTKATHETERISATIE CORONAROGRAFIE AZ Monica vzw - Florent Pauwelslei 1 - BE-2100 Deurne - T +32 3 320 50 00 - F +32 3 320 56 00 info@azmonica.be - www.azmonica.be 12 Inleiding Uw cardioloog heeft u aangeraden

Nadere informatie

Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2016

Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2016 Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2016 Voortgezette opleiding Urgentiegeneeskunde Ann De Smedt Neurologie, UZ Brussel Overzicht 1. Inleiding 2. Time = brain 3. Competence = brain

Nadere informatie

Etalagebenen. Dokter op Dinsdag 25 november 2013. R.F.F. van den Haak vaatchirurg

Etalagebenen. Dokter op Dinsdag 25 november 2013. R.F.F. van den Haak vaatchirurg Etalagebenen Dokter op Dinsdag 25 november 2013 R.F.F. van den Haak vaatchirurg Vaatchirurgie Vaatstelsel Kenmerken vaatstelsel + Arterieel systeem + Toevoer + Hoge druk + Elastisch dikwandig + Veneus

Nadere informatie

DREIGEND HARTINFARCT

DREIGEND HARTINFARCT DREIGEND HARTINFARCT (onstabiele angina pectoris) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over een dreigend hartinfarct. Wij adviseren u de informatie zorgvuldig te

Nadere informatie

Kroonslagader overbrugging

Kroonslagader overbrugging Kroonslagader overbrugging Zoals alle andere organen van ons lichaam, heeft het hart bloed en zuurstof nodig. De kransslagaders vervullen deze functie en zijn dus de voedende slagaders voor de hartspier.

Nadere informatie

Achtergrond. capitatum lunatum. trapezoideum. duim scafoïd. pink. trapezium

Achtergrond. capitatum lunatum. trapezoideum. duim scafoïd. pink. trapezium Chapter 11 Samenvatting Achtergrond Het scafoïd (scaphoideum) is een van de 8 handwortelbeenderen en vormt de belangrijkste schakel tussen de hand en pols (Figuur 11.1). Scafoïdfracturen komen veel voor

Nadere informatie

Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray

Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray HARTFUNCTIE-ONDERZOEK Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray Bij angina pectoris (pijn op de borst) ADVIES Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray bij angina pectoris Deze folder informeert

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Chirurgische behandeling van een verwijding van de buikslagader (Aneurysma van de aorta abdominalis)

Chirurgische behandeling van een verwijding van de buikslagader (Aneurysma van de aorta abdominalis) Chirurgische behandeling van een verwijding van de buikslagader (Aneurysma van de aorta abdominalis) Wat is een aneurysma? Een aneurysma is een plaatselijke verwijding van een slagader. Deze verwijding

Nadere informatie

24.4 Braken. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. M. Eeftinck Schattenkerk

24.4 Braken. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. M. Eeftinck Schattenkerk 55-Chirurgie 24.4 01-06-2005 11:47 Pagina 441 441 24.4 Braken M. Eeftinck Schattenkerk Een 55-jarige vrouw wordt door de huisarts naar de afdeling spoedeisende hulp van een ziekenhuis verwezen wegens buikpijn

Nadere informatie

Microvasculaire Coronaire Dysfunctie

Microvasculaire Coronaire Dysfunctie Microvasculaire Coronaire Dysfunctie U bent onder behandeling bij de afdeling Cardiologie van het Radboudumc. In deze folder vindt u informatie over microvasculaire coronaire dysfunctie (MCD). Heeft u

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR HUISARTS Preoperatieve Consultatie AZ Jan Portaels

INFORMATIE VOOR HUISARTS Preoperatieve Consultatie AZ Jan Portaels 1 Geachte Collega, Uw patient wordt op geopereerd en wordt hiervoor op. opgenomen. Aard van de ingreep.. De patiënt vulde zelf reeds een vragenlijst in, welke hij/zij u zal voorleggen. Gelieve deze lijst

Nadere informatie

Percutane vertebroplastiek

Percutane vertebroplastiek Percutane vertebroplastiek Inleiding Patiënten die wervelbreuken hebben ten gevolge van osteoporose, hebben vaak veel last van rugpijn. In enkele gevallen is er ook sprake van neurologische uitval. Vroeger

Nadere informatie

Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio. dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG

Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio. dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG Presentatie vandaag Epidemiologie myocardinfarct Diagnostiek

Nadere informatie

High sensitive Troponin T, lust of last? Casuïsiek. Marianne Bootsma, cardioloog LUMC

High sensitive Troponin T, lust of last? Casuïsiek. Marianne Bootsma, cardioloog LUMC High sensitive Troponin T, lust of last? Casuïsiek Marianne Bootsma, cardioloog LUMC Inleiding Cardiaal troponine wordt ingezet bij de differentiaal diagnose van pijn op de borst. Myocardinfarct Acuut

Nadere informatie

Samen vatting en conclusies

Samen vatting en conclusies Samen vatting en conclusies SAMENVATTING In dit proefschrift worden MRI technieken beschreven om eind-orgaan schade te bestuderen, en wordt de relatie tussen eind-orgaan schade en de polsgolfsnelheid

Nadere informatie

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2 Thema: Beroerte Nieuwe ontwikkelingen Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding 3 maart 2010 16-3-2010 2 Inhoud Behandeling acuut herseninfarct: - stroke unit - trombolyse - dotteren - schedeldaklichting

Nadere informatie

Dutch Spine Surgery Registry DSSR

Dutch Spine Surgery Registry DSSR pagina 1 Dutch Spine Surgery Registry DSSR Vetgedrukte items zijn verplicht Lumbale wervelkolom - Ongeïnstrumenteerd, versie: 2015-6-1 - v3.0.0 Identificatie Het BSN-nummer bestaat uit 9 cijfers, inclusief

Nadere informatie

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Dhr. A, 48 jaar taxichauffeur s ochtends 06.20 uur acuut pijn op de borst met een zwaar gevoel in

Nadere informatie

VERNAUWING IN DE HALSSLAGADER CAROTISSTENOSE

VERNAUWING IN DE HALSSLAGADER CAROTISSTENOSE VERNAUWING IN DE HALSSLAGADER CAROTISSTENOSE 433 Inleiding U bent verwezen naar de polikliniek Vaatchirurgie binnen het Sint Franciscus Gasthuis. De chirurgen van het IJsselland Ziekenhuis, het Vlietland

Nadere informatie

Klachtencommissie Huisartsenzorg Midden-Nederland Uitspraak. Kern: risicofactoren en gemiste diagnose acuut coronair lijden

Klachtencommissie Huisartsenzorg Midden-Nederland Uitspraak. Kern: risicofactoren en gemiste diagnose acuut coronair lijden Klachtencommissie Huisartsenzorg Midden-Nederland Uitspraak Kern: risicofactoren en gemiste diagnose acuut coronair lijden Uit de onderstaande casus blijkt weer eens hoe belangrijk het is om als huisarts

Nadere informatie

Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC

Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC Colonischemie na ruptuur van aneurysma aorta abdominalis (RAAA) 29-8-2014 Christopher Geven, co-assistent IC/MC Casus: Man 74 Relevante voorgeschiedenis Hypertensie Hypercholesterolemie 2014: AAA diameter

Nadere informatie

Darmoperatie bij Diverticulitis. Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis

Darmoperatie bij Diverticulitis. Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Darmoperatie bij Diverticulitis Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Chirurgie Waregem_Versie 1_Feb 2016 Inleiding Deze folder geeft uitleg over een operatie van de dikkedarm bij diverticulitis.

Nadere informatie

Mogelijk geruptureerd aneurysma

Mogelijk geruptureerd aneurysma Mogelijk geruptureerd aneurysma Drs P.M. Bloemendaal, Dr. J.M. van Baalen In deze casus moet de student als EHBO-arts een patiënt behandelen met een mogelijke ruptuur van een aneurysma van de aorta (gebarsten

Nadere informatie

De cardiologische keuringseisen voor klasse 1 (beroepsvliegers) en klasse 2 (privevliegers) en de toelichting hierop zie hieronder

De cardiologische keuringseisen voor klasse 1 (beroepsvliegers) en klasse 2 (privevliegers) en de toelichting hierop zie hieronder Cardiologisch advies bij Vliegen Bij de polikliniek Cardioexpert is de expertise aanwezig voor het beoordelen van de cardiale problemen zoals deze zich voordien bij beroepsvliegers (cat 1) en privevliegers

Nadere informatie

K.B. 30.8.2013 In werking 1.11.2013 B.S. 24.9.2013

K.B. 30.8.2013 In werking 1.11.2013 B.S. 24.9.2013 K.B. 30.8.2013 In werking 1.11.2013 B.S. 24.9.2013 Artikel 34 INTERVENTIONELE VERSTREKKINGEN Wijzigen Invoegen Verwijderen 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde

Nadere informatie

J. Mamma aandoeningen. Inhoudsopgave 01 J 02 J 03 J 04 J 05 J 06 J 07 J 08 J 09 J 10 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J

J. Mamma aandoeningen. Inhoudsopgave 01 J 02 J 03 J 04 J 05 J 06 J 07 J 08 J 09 J 10 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J J. Mamma aandoeningen nhoudsopgave 1 J 2 J 3 J 4 J 5 J 6 J 7 J 8 J 9 J 1 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J Screening: vrouwen jonger dan 4 jaar zonder genetisch risico... 1 Screening: vrouwen

Nadere informatie

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010 De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt Loes Klieverik WES 11-03-2010 Wat is oud?? Definitie Hartfalen Tekortschieten van de pompwerking van het hart en veranderingen in de neurohumorale activatie

Nadere informatie

Technische onderzoeken bij het vaataccess

Technische onderzoeken bij het vaataccess Technische onderzoeken bij het vaataccess Dr Thiéry Chapelle Dienst hepatobiliaire, endocriene en transplantatie heelkunde Universitair ziekenhuis Antwerpen Wanneer technisch onderzoeken uitvoeren? 1.

Nadere informatie

Wat te doen bij pijn op de borst

Wat te doen bij pijn op de borst Wat te doen bij pijn op de borst Deze folder geeft u informatie over de werking van de medicijnen isordil of nitroglycerinespray en over het gebruik daarvan. Deze medicijnen kunnen mogelijk gebruikt worden

Nadere informatie

Rugpoli in Enschede. Lucille Dorresteijn, Neuroloog Marleen Wijnstra, Physician assistant

Rugpoli in Enschede. Lucille Dorresteijn, Neuroloog Marleen Wijnstra, Physician assistant Rugpoli in Enschede Lucille Dorresteijn, Neuroloog Marleen Wijnstra, Physician assistant Stellingen Bij een langer bestaand LRS is een MRI van de LWK aangewezen Ik (huisarts) verwijs nu zelf voor een MRI

Nadere informatie

GENEESHEER-SPECIALIST, MET UITZONDERING VAN DE GENEESHEER-SPECIALIST IN RONTGENDIAGNOSE - ECHOGRAFIEEN officieuze coördinatie Art. 17quater pag.

GENEESHEER-SPECIALIST, MET UITZONDERING VAN DE GENEESHEER-SPECIALIST IN RONTGENDIAGNOSE - ECHOGRAFIEEN officieuze coördinatie Art. 17quater pag. officieuze coördinatie Art. 17quater pag. 1 "Art. 17quater. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van geneesheer-specialist (B), met uitzondering van de geneesheer-specialist in

Nadere informatie

Verwijding van de buikslagader

Verwijding van de buikslagader Verwijding van de buikslagader Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en behandelingsmogelijkheden van een verwijding (aneurysma) van de buikslagader (aorta abdominalis). Het is goed

Nadere informatie

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn:

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn: Arterieel vaatlijden Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Bejaarden met buikpijn: beeldvorming op basis van een warrig verhaal. Hendrik Mertens Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013

Bejaarden met buikpijn: beeldvorming op basis van een warrig verhaal. Hendrik Mertens Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Bejaarden met buikpijn: beeldvorming op basis van een warrig verhaal Hendrik Mertens Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Abdominale pijn Veel voorkomende klacht in de geriatrische populatie

Nadere informatie

PO V5 mei 2015 Medische beeldvorming

PO V5 mei 2015 Medische beeldvorming PO V5 mei 015 Medische beeldvorming Op de volgende pagina staan er 0 ziektebeelden/ patiënten/ casus beschreven. Een co-assistent (een arts in opleiding) heeft van alle 0 patiënten foto s gekregen om te

Nadere informatie

Workshop anamnese afnemen

Workshop anamnese afnemen Workshop anamnese afnemen Workshop anamnese afnemen l Carolien Vianen l Jeroen Martijn Plette l Annelies Epping Inhoud workshop l Anamnese in 3 onderdelen: 1. - Kennismaking - Observatie - Klacht waarmee

Nadere informatie

HOOFDSTUK VIII. PERCUTANE INTERVENTIONELE VERSTREKKINGEN ONDER MEDISCHE BEELDVORMINGSCONTROLE.

HOOFDSTUK VIII. PERCUTANE INTERVENTIONELE VERSTREKKINGEN ONDER MEDISCHE BEELDVORMINGSCONTROLE. De RODE markeringen gaan in voege op 01/11/2013 (blz. 3-4) HOOFDSTUK VIII. PERCUTANE INTERVENTIONELE VERSTREKKINGEN ONDER MEDISCHE BEELDVORMINGSCONTROLE. Art. 34. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen

Nadere informatie

APPENDIX C: Patiënteninformatie over uitzaaiingen in de wervelkolom.

APPENDIX C: Patiënteninformatie over uitzaaiingen in de wervelkolom. 3692 3693 3694 3695 3696 3697 3698 3699 3700 3701 3702 3703 3704 3705 3706 3707 3708 3709 3710 3711 3712 APPENDIX C: Patiënteninformatie over uitzaaiingen in de wervelkolom. Inleiding Kwaadaardige gezwellen

Nadere informatie

Galsteen & niersteenlijden

Galsteen & niersteenlijden Galsteen & niersteenlijden Wij dragen ons steentje bij Milan Pijl Maatschap Radiologie & Nucleaire Geneeskunde Rijnstate Huisartsen nascholing 2 oktober 2012 Galstenen - Epidemiologie Zeer frequent bezit

Nadere informatie

Angina Pectoris. Angina Pectoris

Angina Pectoris. Angina Pectoris HVZ zorgpaden Deze afzonderlijke zorgpaden beschrijven de aanvullende ziekte - specifieke behandel- en controle aspecten per cardiovasculaire aandoening. Het gaat hierbij om de volgende aandoeningen: Angina

Nadere informatie

VERWIJDING BUIKSLAGADER ANEURYSMA AORTA ABDOMINALIS

VERWIJDING BUIKSLAGADER ANEURYSMA AORTA ABDOMINALIS VERWIJDING BUIKSLAGADER ANEURYSMA AORTA ABDOMINALIS 17491 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en behandelingsmogelijkheden van een verwijding (aneurysma) van de buikslagader

Nadere informatie

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer 9 2 Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer Dos Winkel en Koos van Nugteren Introductie Het verhaal van een topvoetballer met acute

Nadere informatie

13 juni 2015 Landelijke Hartkleppenbijeenkomst van de diagnosegroep Hartfalen Cardiomyopathie en Hartkleppen Een samenvatting van de presentaties

13 juni 2015 Landelijke Hartkleppenbijeenkomst van de diagnosegroep Hartfalen Cardiomyopathie en Hartkleppen Een samenvatting van de presentaties 13 juni 2015 Landelijke Hartkleppenbijeenkomst van de diagnosegroep Hartfalen Cardiomyopathie en Hartkleppen Een samenvatting van de presentaties Samenvatting van de presentatie van interventiecardioloog

Nadere informatie

Cardiologie. Inleiding. Peter Soethoudt Spoedgevallen Middelheim Verpleegkundige

Cardiologie. Inleiding. Peter Soethoudt Spoedgevallen Middelheim Verpleegkundige Cardiologie Inleiding Peter Soethoudt Spoedgevallen Middelheim Verpleegkundige Het hart Een holle spier, die door geregeld samen te trekken, bloed door het lichaam pompt (6 L / minuut) Het hart Is asymetrisch

Nadere informatie

Intestinale ischemie. W.Willaert, MD

Intestinale ischemie. W.Willaert, MD Intestinale ischemie W.Willaert, MD Acute intestinale ischemie Vaat- + digestieve chirurg Chronische intestinale ischemie Vaatchirurg 2 Acute intestinale ischemie 3 I. Algemeen Mortaliteit : 60 80 % Diagnose:

Nadere informatie