onderzoek naar de vereiste woordenschat voor het Staatsexamen Lezen NT2 Programma 1 Marc Broertjes begeleid door: dr. B.H.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "onderzoek naar de vereiste woordenschat voor het Staatsexamen Lezen NT2 Programma 1 Marc Broertjes begeleid door: dr. B.H."

Transcriptie

1 onderzoek naar de vereiste woordenschat voor het Staatsexamen Lezen NT2 Programma 1 Marc Broertjes begeleid door: dr. B.H.(Bart) Bossers

2 Vraag van Simon Verhallen Verhoogde belangstelling voor het Staatsexamen Programma I Doel: achterhalen hoeveel en welke woorden iemand op B1- niveau moet kennen en of kennis van deze woorden voldoende is om de teksten van het Staatsexamen Lezen NT2 programma 1 te kunnen begrijpen.

3 1. Wat is de relatie tussen tekstdekking en tekstbegrip? 2. Hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1-niveau? 3. Uitgaande van deze groep woorden, hoe hoog is de tekstdekking van de teksten van Staatsexamen Lezen NT2 programma I?

4 1. De relatie tussen tekstdekking en tekstbegrip 2. Hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1- niveau 3. Toelichting van het gekozen woordenbestand 4. Representativiteit van de gekozen teksten 5. Uitgaande van deze groep woorden, hoe hoog is de tekstdekking? 6. Conclusies

5 Verschillende factoren hebben invloed op tekstbegrip: leesvaardigheid in T1, bekendheid met het onderwerp (Hazenberg, 1994), grammaticale kennis van de T2, woordkennis in de T2) T2-kennis blijkt de beste voorspeller van tekstbegrip Een belangrijk onderdeel van T2-kennis is woordkennis. Relatie tussen T2-woordkennis en tekstbegrip bevestigd in onderzoeken (Henriksen et.al.(2004), Proctor et.al. (2005))

6 Taalkennisdrempel (o.a. Bossers 1991, Nation & Hu 2000) Hoe gecompliceerder de taak hoe hoger Mogelijkheid tot compenseren gebrek aan T2-kennis (Bossers 1992) T2-leeromgeving/vt-leeromgeving Kansverhogende t.o.v. de absolute opvatting

7 hoeveel procent van de woorden van een tekst moet bekend zijn om de tekst te kunnen begrijpen? 1979 Sciarone: krantenartikel 60%: niet te begrijpen 70%: nauwelijks begrip 80%: begint begrip te komen 90%: redelijk tekstbegrip 1985 Schouten-van Parreren: literaire teksten 75%: globaal begrip 90%: begrip van de hoofdzaken 95%: meeste details worden begrepen woorden nodig om tot gedetailleerd begrip te komen 1991 Nienhuis controleert de bevindingen van Sciarone en Schouten-van Parreren 75% nauwelijks sprake van globaal begrip. 90% was er ook geen of maar zeer beperkt sprake van globaal begrip Hazenberg & Hulstijn: algemene niet literaire teksten 95%-98% Minimale woordenschat van 5000 woorden 2000 Hu & Nation: om zonder problemen een tekst te kunnen begrijpen een tekstdekkingspercentage van 95% tot 98%. Taalkennisdrempel op 90 % 2006 Nation: voor het begrijpen van krantenberichten en romans tekstdekkingspercentage van 98% receptief 8000/9000 woordfamilies 2010 Bossers: voor globaal begrip 90 % lemmadekking woorden receptief kennen om op MBO-niveau te werken of een beroepsopleiding te volgen.

8

9 Tekstdekkingspercentage verschilt 1. per type tekst en 2. per type tekstbegrip dat wordt nagestreefd (globaal/gedetailleerd?) De vraag die hieruit voortvloeit: welk type tekstbegrip wordt nagestreefd bij STEX I Lezen, en bij welke soorten teksten?

10 Wat moet worden begrepen op B1-niveau volgens het Raamwerk NT2 en het Europees Referentiekader: 1. De belangrijkste punten uit duidelijke standaardteksten die regelmatig voorkomen op het werk, op school en in de vrije tijd. 2. Alledaags en eenvoudige woordgebruik en eenvoudige zinsbouw. 3. Goed gestructureerde teksten. 4. Niet per sé visueel ondersteund 5. Langere teksten kunnen voorkomen Raamwerk NT2: Vier subcategorieën: 1. Correspondentie lezen 2. Oriënterend lezen 3. Lezen om informatie op te doen 4. Instructies lezen

11 Dus: globaal tekstbegrip, doorsnee teksten Volgens Bossers (2010) is er een lemmadekking van 90 % nodig voor globaal tekstbegrip van doorsnee teksten uit dag- en weekbladen. Receptieve woordenschat van 5000 woorden Het antwoord op de onderzoeksvraag hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1-niveau? is dus receptief de 5000 meest frequente woorden van het Nederlands.

12

13 het maken van een goed gefundeerde selectie uit de trefwoorden uit het woordenboek, die uiteindelijk als definitieve lijst van voor anderstalige (aspirant-) studenten nuttige Nederlandse woorden zal gelden (Hazenberg 1994, 33) Selectiecriteria: - frequentie - het aantal betekenissen - het aantal samenstellingen - intuïtie (gesloten klasse) Basiswoordenboek: samengesteld aan de hand van het lemma s tellende Groot Woordenboek van Hedendaags Nederlands van Van Dale (Sterkenburg & Pijnenburg, 1984). Op basis van intuïtie teruggebracht naar woorden Het Basiswoordenboek Nederlands ( woorden) is gekoppeld aan het INLcorpus

14 Maar de lijst is verouderd: - Linda van Veen een lijst van 2000 woorden opgeschoond.(slimme Woordleerder, VV-lijst) - Zelf nog een lijst van 3000 woorden opgeschoond.

15 Er is voor gekozen daarbij exact dezelfde methode als Van Veen te hanteren om dit te doen. Het volgende is dus ook uit de lijst verwijderd: - landennamen - afleidingen - transparante samenstellingen - samengestelde functiewoorden - samengestelde pronomina. - losse letters - eigennamen - spreektaalwoorden (zoals ach ) - vlaamse woorden en ouderwetse woorden (zoals riks) - woorden die alleen voorkomen in samenstellingen

16

17 8 teksten: 6 daarvan hebben ooit samen in een bestaand examen gezeten. 2 hadden dicht bij het gemiddelde liggende p-waardes. Dezelfde verdeling van teksoorten en domeinen als in examens. Lemmatiseren

18 glazenwassen, transparant of niet transparant? wel = 95,6% niet= 92.5% voedingsgroep, voedingsstof en voedingswijzer. wel = 88.2%. niet = 86.4%. oliemeter, oliepeil, oliepeilmeter, olietemperatuur en olievoorraad wel = 91.8% niet= 88.3%

19

20 Uit de eerste onderzoeksvraag, wat is de relatie tussen tekstdekking en tekstbegrip?, kwam naar voren dat T2-kennis, naast andere factoren zoals T1-leesvaardigheid, de meeste invloed had op tekstbegrip en dat woordkennis het belangrijkste onderdeel was van die T2-kennis (Bossers 1992) Het waarschijnlijkste antwoord op de tweede onderzoeksvraag, hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1-niveau, was: de groep van 5000 meest frequente woorden van het Nederlands (receptief). uitgaande van deze groep woorden, hoe hoog is de tekstdekking van de teksten van Staatsexamen Lezen NT2 programma 1? De tekstdekking bleek te variëren tussen de 87% en de 95,6%. Een positief stemmend resultaat.

21 Woordenboek Invloed van vraagstelling op benodigde tekstdekking (globaal, gedetailleerd? Stukken uit de tekst overgeslagen?) Bepaalde woordbetekenissen eventueel niet bekend bij de leerders. Gezien deze nuanceringen zouden de berekende dekkingspercentages in werkelijkheid eventueel wat hoger of lager kunnen uitvallen dan nu het geval is. Er slechts een kleine, weliswaar qua domein, tekstsoort en moeilijkheidsgraad representatieve, selectie teksten bestudeerd.

22 Bossers, B. (1991). On thresholds, ceilings and short-circuits: The relation between L1 reading, L2 reading knowledge. Reading in two languages (special issue of AILA Review), Bossers, B. (1992). Reading in two languages. A study of reading comprehension in Dutch as a second language and in Turkish as a first language. Rotterdam: drukkerij van Driel. Bossers, B. (2010). Woordenschat. In Bossers, B. & Vermeer, A. & Kuiken, F. (red.). Handboek Nederlands als tweede taal in het volwassenenonderwijs. Bussum: Coutinho. pp Bossers, B. & Hulstijn, J.H. (1992). Individual differences in L2 proficiency as a function of L1 proficiency. European Journal of Cognitive Psychology, Dalderop, K., Liemberg, E. & Teunisse, F. (2002, Juni 30). Raamwerk NT2. Opgehaald van Hazenberg, S. (1994). Een keur van woorden. Ridderkerk: Ridderprint. Hazenberg, S., & Hulstijn, J. H. (1992). Woorden op zicht, Woordselectie ten behoeve van het NT2-onderwijs. Levende Talen, 467. Henriksen, B., Albrechtsen, D., & Haastrup, K. (2004). The relationship between vocabulary size and reading comprehension in the L2. In B. Henriksen, D. Albrechtsen, & K. Haastrup, Writing and vocabulary in foreign language acquisition. Serie: Angles on the Englishspeaking world (pp ). Copenhagen: Museum Tusculanum Press. Huijgen, M., & Verburg, M. (1987). Van Dale basiswoordenboek van de Nederlandse taal. Utrecht: Van Dale Lexografie. Nation, I.S.P. & Hu, M.H. (2000). Unknown vocabulary density and reading comprehension. Reading in a Foreign Language, Nation, I. (2006). How large a vocabulary is needed for reading and listening? Canadian Modern Language Review, Nienhuis, L. (1991). Het begrip van teksten met 10% tot 25% onbekende woorden. Toegepaste Taalwetenschap in Artikelen, Pijnenburg, W., & Sterkenburg, P. (1984). Van Dale Groot Woordenboek Van Hedendaags Nederlands. Utrecht: Van Dale Lexografie. Proctor, C., Carlo, M., & Snow, C. (2005). Native spanish-speaking children reading in English: Toward a model of comprehension. Journal of Educational Psychology, Schouten-van Parreren, C. (1985). Woorden leren in het vreemde-talenonderwijs. Apeldoorn: van Walraven. Sciarone, A. (1979). Woordjes leren in het vreemde-talenonderwijs. Muiderberg: Coutinho. Veen, Linda van (2011). De Slimme Woordleerder. MA-scriptie. Amsterdam: Vrije universiteit.

23 Vragen?

Teksten op maat, woorden op maat

Teksten op maat, woorden op maat 16 Bart Bossers Rintse van der Werf Linda van Veen Teksten op maat, woorden op maat Zelfstandig werken aan Systematisch werken aan de woordenschat en aan de leesvaardigheid is niet bepaald eenvoudig binnen

Nadere informatie

VERANTWOORDING. De uitgangspunten, opbouw en inhoud van de Woordenschat Toets Nederlands

VERANTWOORDING. De uitgangspunten, opbouw en inhoud van de Woordenschat Toets Nederlands VERANTWOORDING De uitgangspunten, opbouw en inhoud van de Woordenschat Toets Nederlands Een eentalige toets voor de receptieve woordenschatomvang in het Nederlands Rianne Dolmans Boom INHOUDSOPGAVE 1 Beschrijving

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Mythen over vocabulaireverwerving

Mythen over vocabulaireverwerving Mythen over vocabulaireverwerving Jan-Arjen Mondria In dit artikel rekent de auteur af met een aantal mythen of halve waarheden over vocabulaireverwerving en vervangt deze door feiten die zoveel mogelijk

Nadere informatie

Geen woorden, maar kinderen

Geen woorden, maar kinderen Taal Woordenschataandacht en leerbehoeften Geen woorden, maar kinderen Het leren en daarna goed gebruiken van woorden is een geleidelijk proces, dat het hele leven doorgaat. Hoe meer aspecten leerlingen

Nadere informatie

Ton Koet & Willy Weijdema. Inleiding. In dit artikel doen de auteurs verslag van een onderzoek naar het gebruik van Europese taalvaardigheidsniveaus

Ton Koet & Willy Weijdema. Inleiding. In dit artikel doen de auteurs verslag van een onderzoek naar het gebruik van Europese taalvaardigheidsniveaus Het gebruik van Europese taalvaardigheidsniveaus voor het beoordelen van taalvaardigheid in Nederlandse en Vlaamse lerarenopleidingen en universitaire taalopleidingen Ton Koet & Willy Weijdema In dit artikel

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 10. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (derde leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vrij concreet

Nadere informatie

*een inventarisatie van publicaties over empirisch onderzoek naar het volwassenenonderwijs

*een inventarisatie van publicaties over empirisch onderzoek naar het volwassenenonderwijs Het taalonderwijs Nederlands onderzocht Een inventarisatie van onderzoek naar NT2 onderwijs in de volwasseneneducatie in Nederland en Vlaanderen 1 Kader en inhoud van de opdracht De Nederlandse Taalunie

Nadere informatie

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 1180 25 januari 2011 Regeling van het College voor examens van 26 november 2010, nummer Cve-10.1264, houdende vaststelling

Nadere informatie

BASISDIDACTIEK NT2 LIDY ZIJLMANS

BASISDIDACTIEK NT2 LIDY ZIJLMANS LESvaardig BASISDIDACTIEK NT2 LIDY ZIJLMANS INHOUD Inleiding 6 Hoofdstuk 1 - Kenmerken van de NT2-leerder 9 Hoofdstuk 2 - Een veilig en rijk leerklimaat 31 Hoofdstuk 3 - Lesvoorbereiding 49 Hoofdstuk 4

Nadere informatie

Kerndoelen - ERK. Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ERK) 2. Library en ERK 6

Kerndoelen - ERK. Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ERK) 2. Library en ERK 6 Kerndoelen - ERK Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ERK) 2 en ERK 6 1 2 Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ook wel ERK) In de kerndoelen die door de overheid zijn

Nadere informatie

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs kennisnet.nl Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs Op de volgende pagina s treft u het beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs. Het instrument is ingedeeld in acht

Nadere informatie

Profiel Academische Taalvaardigheid PAT

Profiel Academische Taalvaardigheid PAT Het Profiel Academische Taalvaardigheid omvat de taalvaardigheid die nodig is om op academisch niveau het Nederlands te functioneren en is de eerste plaats gericht op formele communicatie. Dit profiel

Nadere informatie

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules. vakcode. French 1 Major. vaknaam. studiefase

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules. vakcode. French 1 Major. vaknaam. studiefase Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase RTC Frans Frans 1 Major French 1 Major Frans

Nadere informatie

xxxxxxxxxxxxxxx 11/19/2010

xxxxxxxxxxxxxxx 11/19/2010 Taalonderzoek bij meertalige volwassenen Gerda Bruinsma Paul scoord op de TvK zinsbouwprocutie test net gemiddeld.op de onderdelen TvK woordvoormproductie en TvK Woordenschatproductie 2 scoord hij gemiddeld.

Nadere informatie

Goed geschreven. Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep. Verwijsmodel. Wilma van der Westen. Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009

Goed geschreven. Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep. Verwijsmodel. Wilma van der Westen. Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009 Goed geschreven Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep Verwijsmodel Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009 Wilma van der Westen bussum 2009 Naslagwerken en verwijsmodel Wanneer je aan je eigen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 35978 16 december 2014 Regeling van het College voor toetsen en examens van 6 oktober 2014 CvTE-14.02213, houdende vaststelling

Nadere informatie

MODERNE VREEMNDE TALEN CENTRAAL EXAMEN BB, KB EN GT

MODERNE VREEMNDE TALEN CENTRAAL EXAMEN BB, KB EN GT MODERNE VREEMNDE TALEN CENTRAAL EXAMEN BB, KB EN GT SYLLABUS STAATSEXAMEN 2014 Juni 2013 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Examens (CvE). Het CvE is verantwoordelijk

Nadere informatie

Moderne vreemde talen VWO

Moderne vreemde talen VWO Moderne vreemde talen VWO Syllabus centraal examen 2011 Arabisch Duits Engels Frans Russisch Spaans Turks oktober 2008 Verantwoording: 2008 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo,

Nadere informatie

LEERKRACHTVAARDIGHEDEN EN WOORDENSCHATONDERWIJS Het effect van training op leerkrachtgedrag en leerlingprestaties

LEERKRACHTVAARDIGHEDEN EN WOORDENSCHATONDERWIJS Het effect van training op leerkrachtgedrag en leerlingprestaties LEERKRACHTVAARDIGHEDEN EN WOORDENSCHATONDERWIJS Het effect van training op leerkrachtgedrag en leerlingprestaties Inge Bulters & Anne Vermeer, Communicatie & Cultuur, Universiteit van Tilburg 1 Inleiding

Nadere informatie

Nederlands ( 3F havo vwo )

Nederlands ( 3F havo vwo ) Nederlands Nederlands ( 3F havo vwo ) havo/vwo bovenbouw = CE = Verdiepende keuzestof = SE Mondelinge taalvaardigheid Subdomeinen Gespreksvaardigheid Taken: - deelnemen aan discussie en overleg - informatie

Nadere informatie

Spreken is zilver, luisteren is goud.

Spreken is zilver, luisteren is goud. Spreken is zilver, luisteren is goud. Het onlosmakelijke verband tussen luister- en spreekvaardigheid. Margreet Verboog en Lieske Ader Luisteren en spreken: bijna automatisch onverbrekelijk met elkaar

Nadere informatie

Werken aan geletterdheid in het secundair onderwijs: een uitdaging voor iedereen!

Werken aan geletterdheid in het secundair onderwijs: een uitdaging voor iedereen! Werken aan geletterdheid in het secundair onderwijs: een uitdaging voor iedereen! Eindtermen leesvaardigheid Leerlingen kunnen diverse tekstsoorten begrijpend lezen/ functioneel schrijven, en daarbij de

Nadere informatie

HOE VROEGER, HOE BETER?

HOE VROEGER, HOE BETER? Masterthesis Onderwijskunde HOE VROEGER, HOE BETER? Een onderzoek naar de effecten van vroeg vreemdetalenonderwijs Renske Naber 1717693 Eerste lezer: Dr. R. Maslowski Tweede lezer: Dr. W. M. Lowie & Dr.

Nadere informatie

Inhoud. 1 De context van tweedetaalverwerving en tweedetaalleren 16 Anne Vermeer

Inhoud. 1 De context van tweedetaalverwerving en tweedetaalleren 16 Anne Vermeer Inhoud 1 De context van tweedetaalverwerving en tweedetaalleren 16 Anne Vermeer 1.1 Inleiding 18 1.2 Het proces van tweedetaalverwerving 23 1.2.1 Imitatie en transfer 23 1.2.2 Creatieve constructie en

Nadere informatie

Engels op topniveau. Cambridge Certificates voor alle leerlingen

Engels op topniveau. Cambridge Certificates voor alle leerlingen Engels op topniveau Cambridge Certificates voor alle leerlingen Waarom? De toename van het gebruik van het Engels in de wereld is een feit. Het is de taal van veel games en websites, van veel films, televisieseries

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2014

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2014 MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS Syllabus centraal examen 2014 Juni 2012 Verantwoording: 2012 College voor Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO

MODERNE VREEMDE TALEN VWO MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS - TURKS SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN Verantwoording: 2014 College voor Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave

Nadere informatie

Opleiding. Tolk Vlaamse Gebarentaal. Code + officiële benaming van de module. Module Vlaamse Gebarentaal B. Academiejaar 2015-2016.

Opleiding. Tolk Vlaamse Gebarentaal. Code + officiële benaming van de module. Module Vlaamse Gebarentaal B. Academiejaar 2015-2016. Opleiding Tolk Vlaamse Gebarentaal Code + officiële benaming van de module Module Vlaamse Gebarentaal B Academiejaar 2015-2016 Semester 2 Studieomvang 9 studiepunten Totale studietijd 180 Aantal lestijden

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO MODERNE VREEMDE TALEN HAVO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 ARABISCH, DUITS, ENGELS, FRANS, RUSSISCH, SPAANS, TURKS Inhoud Voorwoord 6 Inleiding 7 1 Het examenprogramma 8 2 Toetsspecificatie 10 2.1 De samenstelling

Nadere informatie

Receptief, productief, en receptief+productief woorden leren: Wat maakt het uit?

Receptief, productief, en receptief+productief woorden leren: Wat maakt het uit? Receptief, productief, en receptief+productief woorden leren: Wat maakt het uit? Jan-Arjen Mondria en Boukje Wiersma Als je woorden in een vreemde taal receptief moet kennen dat wil zeggen van de vreemde

Nadere informatie

Taalvaardigheid van A1 tot en met 4F

Taalvaardigheid van A1 tot en met 4F Taalvaardigheid van A1 tot en met 4F Vergelijking van de beschrijvingen van taalvaardigheidsniveaus zoals gegeven in het Europees Referentiekader, door de Commissie Meijerink en in de notitie Talige Startcompetenties

Nadere informatie

A1 A2 B1 B2 C1. betrekking op concrete betrekking op abstracte, complexe, onbekende vertrouwde

A1 A2 B1 B2 C1. betrekking op concrete betrekking op abstracte, complexe, onbekende vertrouwde Luisteren - kwalitatieve niveaucriteria en zinsbouw tempo en articulatie Teksten hebben Teksten hebben Teksten hebben Teksten hebben Teksten hebben o.a. betrekking op zeer betrekking op betrekking op betrekking

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers Begeleiden bij schrijven 1 Inhoudsopgave Snippers... 3 Verder Lezen... 5 2 Snippers 1 Onderdelen schrijfproces Schrijven is zowel een denktaak als een doetaak. Denken

Nadere informatie

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN HAVO EN VWO

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN HAVO EN VWO NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN HAVO EN VWO STAATSEXAMEN 2014 Juni 2013 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Examens (CvE). Het CvE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Leerwerktaak Voor alles is een woord

Leerwerktaak Voor alles is een woord Leerwerktaak Voor alles is een woord Titel Niveau Voor alles is een woord Hoofdfase WPL2B Competenties 3 vakinhoudelijk/vakdidactisch 4 organisatorisch 7 reflectie en ontwikkeling Beroepstaak 1 lesgeven

Nadere informatie

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen.

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Begrijpend Lezen 2 Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Doelgroepen Begrijpend Lezen 2 Muiswerk Begrijpend Lezen 2 is

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2013

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2013 MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS Syllabus centraal examen 2013 Juni 2011 Verantwoording: 2011 College voor Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO MODERNE VREEMDE TALEN VMBO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 NADER VASTGESTELD Inhoud Voorwoord 4 Aanpassingen ten opzichte van de eerder vastgestelde syllabus 5 1 Syllabus Moderne vreemde talen vmbo 7 1.1

Nadere informatie

Criteria bij ERK methodes

Criteria bij ERK methodes SLO is het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Al 35 jaar geven wij inhoud aan leren en innovatie in de driehoek beleid, wetenschap en onderwijspraktijk. De kern van onze expertise betreft

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO. Syllabus centraal examen 2014

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO. Syllabus centraal examen 2014 MODERNE VREEMDE TALEN VMBO Syllabus centraal examen 2014 Juni 2012 Verantwoording: 2011 College voor Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15 Examenprogramma NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat kan

Nadere informatie

ENGELS MBO-4 SYLLABUS PILOTEXAMENS VANAF 2015-2016

ENGELS MBO-4 SYLLABUS PILOTEXAMENS VANAF 2015-2016 ENGELS MBO-4 SYLLABUS PILOTEXAMENS VANAF 2015-2016 Inhoud Voorwoord 3 1 Inleiding 4 2 Uitgangspunten bij het examen 5 3 Niveau B1 voor Lezen en Luisteren 7 3.1 Wat is niveau B1? 7 3.2 Bandbreedte niveau

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

Cursistprofielen Laaggeletterdheid NT1 & NT2

Cursistprofielen Laaggeletterdheid NT1 & NT2 Cursistprofielen Laaggeletterdheid NT & NT2 Cursisten in Lees- en schrijfcursussen en hun onderwijs Jeanne Kurvers Kaatje Dalderop Willemijn Stockmann KD COLOFON Cursistprofielen Laaggeletterdheid NT &

Nadere informatie

Taalvaardigheid Duits 1 Minor

Taalvaardigheid Duits 1 Minor Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase Taalvaardigheid 1 Minor German Proficiency

Nadere informatie

Profiel Maatschappelijke Taalvaardigheid

Profiel Maatschappelijke Taalvaardigheid Profiel Maatschappelijke Taalvaardigheid PMT Het Profiel Maatschappelijke Taalvaardigheid omvat de taalvaardigheid die nodig is om zelfstandig maatschappelijk te functioneren het Nederlands en is de eerste

Nadere informatie

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen.

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Begrijpend Lezen 2 Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Doelgroepen Begrijpend Lezen 2 Muiswerk Begrijpend Lezen 2 is

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED NEDERLANDS TWEEDE TAAL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED NEDERLANDS TWEEDE TAAL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED NEDERLANDS TWEEDE TAAL Opleiding Nederlands tweede taal Richtgraad 1 AO NT 016 taal Richtgraad 1 - BVR Pagina 1 van 24 Inhoud 1 Opleiding... 4 1.1 Relatie opleiding

Nadere informatie

Profiel Professionele Taalvaardigheid

Profiel Professionele Taalvaardigheid Profiel Professionele Taalvaardigheid PPT Het Profiel Professionele Taalvaardigheid omvat de taalvaardigheid die nodig is om professioneel in het Nederlands te functioneren en is in de eerste plaats gericht

Nadere informatie

Referentiekader Moderne Vreemde Talen in het mbo. 30 september 2010

Referentiekader Moderne Vreemde Talen in het mbo. 30 september 2010 Referentiekader Moderne Vreemde Talen in het mbo 30 september 2010 Bronnen: Common European Framework of Reference for Languages, Raad van Europa, 2001 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Doel 3 1.2 Inhoud

Nadere informatie

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat.

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. A. LEER EN TOETSPLAN DUITS Onderwerp: Leesvaardigheid De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO MODERNE VREEMDE TALEN HAVO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 ARABISCH, DUITS, ENGELS, FRANS, RUSSISCH, SPAANS, TURKS NADERE VASTSTELLING VANWEGE NIEUW ERK-ONDERZOEK CITO 2014 Inhoud Voorwoord 6 Inleiding

Nadere informatie

Mbo, toets je taal! Taalvaardigheid Nederlands beoordelen in competentiegericht onderwijs

Mbo, toets je taal! Taalvaardigheid Nederlands beoordelen in competentiegericht onderwijs . Competentieleren Hajer, M. & T. Meestringa (2004). Handboek taalgericht vakonderwijs. Bussum: Coutinho. Ministerie van OC&W (2004). Van A tot Z betrokken. Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 (http://taalinmbo.kennisnet.nl/bronnen/aanvalsplan).

Nadere informatie

Schriftelijke (en mondelinge) (deel)tentamens. Werkdossier

Schriftelijke (en mondelinge) (deel)tentamens. Werkdossier Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding RTC Spaans vaknaam Taalvaardigheid Spaans 1 Major Engelse vaknaam Spanish Proficiency

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO

MODERNE VREEMDE TALEN VWO MODERNE VREEMDE TALEN VWO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 ARABISCH, DUITS, ENGELS, FRANS, RUSSISCH, SPAANS, TURKS NADERE VASTSTELLING VANWEGE NIEUW ERK-ONDERZOEK CITO 2014 Toelichting bij de titel van de

Nadere informatie

English at Jan Ligthart

English at Jan Ligthart English at Jan Ligthart Engels op de Jan Ligthart Why? Recent research shows that children learn languages easiest at an early age. Also it has been shown that there is no danger of overloading and damaging

Nadere informatie

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven TOETSEN TAAL Titel Korte omschrijving Uitgever en jaar Doelgroep Niveau Koppeling Stand. & Eindt. Context Digitaal / Instaptoets NT1 Een instaptoets voor lezen en VanDorp educatief, www. schrijven om de

Nadere informatie

Interactief werken aan woordenschat Onderzoek in groep 2 tot en met groep 4

Interactief werken aan woordenschat Onderzoek in groep 2 tot en met groep 4 Interactief werken aan woordenschat Onderzoek in groep 2 tot en met groep 4 OnderwijsBewijs-programma Femke Scheltinga Maud van Druenen Karin van Usen Waarom dit onderzoek? De aanleiding - Grote verschillen

Nadere informatie

Engels, vmbo gltl, Liesbeth Pennewaard kernen subkernen Context (inhoud) taalvaardigheidsniveau CE of SE Eindterm niveau GL/TL Exameneenh eid Lezen

Engels, vmbo gltl, Liesbeth Pennewaard kernen subkernen Context (inhoud) taalvaardigheidsniveau CE of SE Eindterm niveau GL/TL Exameneenh eid Lezen Engels, vmbo gltl, Liesbeth Pennewaard kernen subkernen Context (inhoud) taalvaardigheidsniveau CE of SE Eindterm niveau GL/TL Exameneenh eid Lezen Correspondentie lezen Opleiding: uitwisseling, vorming,

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

FRIESE TAAL EN CULTUUR HAVO. Syllabus centraal examen 2015

FRIESE TAAL EN CULTUUR HAVO. Syllabus centraal examen 2015 FRIESE TAAL EN CULTUUR HAVO Syllabus centraal examen 2015 April 2013 2013 College voor Examens, Utrecht Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid van kleuters met vroeg vreemde-taal onderwijs

De ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid van kleuters met vroeg vreemde-taal onderwijs 1 De ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid van kleuters met vroeg vreemde-taal onderwijs Sieneke Goorhuis-Brouwer, KNO, UMCG, Groningen Kees de Bot, Toegepaste Taalwetenschap RUG, Groningen April

Nadere informatie

Verantwoording De uitgangspunten, opbouw en inhoud van

Verantwoording De uitgangspunten, opbouw en inhoud van Verantwoording De uitgangspunten, opbouw en inhoud van De praktische uitwerking is te vinden in Werken met DISK VU-NT2 Boom Inhoud 1 Basisvisie DISK 3 1.1 Didactische uitgangspunten 3 1.2 Vakinhoudelijke

Nadere informatie

COMMUNICATIE IN VREEMDE TALEN

COMMUNICATIE IN VREEMDE TALEN Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs COMMUNICATIE IN VREEMDE TALEN Op het einde van de

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 vmbo de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 vmbo de betekenis

Nadere informatie

Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase

Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase Cursus Hoofdstuk havo 4/5 vwo 4 vwo 5/6 1 Leesvaardigheid 2 Schrijfvaardigheid 1 Inleiding leesvaardigheid 1 Leesstrategieën 2 Schrijfdoelen 3 Tekstsoorten 4 Tekst en publiek

Nadere informatie

Taalvaardigheid Spaans 1 Minor

Taalvaardigheid Spaans 1 Minor Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase RTC Spaans Taalvaardigheid Spaans 1 Minor

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2011

Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2011 Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2011 Opleidingsspecifiek deel Masteropleiding: Engelse taal en cultuur Deze Onderwijs- en examenregeling is opgesteld overeenkomstig artikel 7.13 van

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO. Syllabus centraal examen 2015

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO. Syllabus centraal examen 2015 MODERNE VREEMDE TALEN VMBO Syllabus centraal examen 2015 April 2013 Verantwoording: 2013 College voor Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Adolescenten in het vmbo

Adolescenten in het vmbo Masterthesis Orthopedagogiek Adolescenten in het vmbo Ontlezing en niveau van woordenschat Naam: Saskia Verlegh Studentnummer: 3102564 Thesisbegeleidster: Drs. C. J. van Kruistum Tweede beoordelaar: Prof.

Nadere informatie

HET ONBEGRIJPELIJKE VERHAAL

HET ONBEGRIJPELIJKE VERHAAL Andrea Plum HET ONBEGRIJPELIJKE VERHAAL VAN DE VERHAALTJESSOMMEN* 'De wereld in getallen'** met teksten vol twijfelgevallen Leerkrachten mogen zich prijzen als ze op de hoogte zijn van de didactische hulpmiddelen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL Kijkduin, Statenkwartier Waldeck cohort 15-16-17

PTA Nederlands BBL Kijkduin, Statenkwartier Waldeck cohort 15-16-17 Exameneenheden Nederlands (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands

Nadere informatie

3.4. De profielbeschrijvingen Profiel Toeristische en Informele Taalvaardigheid

3.4. De profielbeschrijvingen Profiel Toeristische en Informele Taalvaardigheid 3.4. De profielbeschrijvgen Profiel Toeristische en Informele Taalvaardigheid PTIT Het Profiel Toeristische en Informele Taalvaardigheid omvat de taalvaardigheid die nodig is om sociaal te functioneren

Nadere informatie

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt Van Raamwerk tot Handreiking Hoe zat het ook alweer? Nieuwe Kwalificatieprofielen voor het mbo in 2004 Mét

Nadere informatie

Handboek NT2 Literatuur

Handboek NT2 Literatuur Handboek NT2 Literatuur Adams, M. (1990). Beginning to read. Thinking and learning about print. Cambridge, ma: mit Press. Adèr, L. & Verboog, M. (2013). Taal werkt beter. Werkboek voor arbeidsmigranten.

Nadere informatie

Taalgarage zelfstudie:

Taalgarage zelfstudie: Taalgarage zelfstudie: HG: Rood MG: Groen LG: Geel Beginners: Vanzelfsprekend, ACCO (Nederlands-Frans en Nederlands-Engels): Niveau 1.1/1.2/2.1 Inhoud: vier DVD s met amusante soaps en reportages, tekstboek,

Nadere informatie

WERKEN MET HET WOORDENBOEK. Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik

WERKEN MET HET WOORDENBOEK. Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik WERKEN MET HET WOORDENBOEK Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik Amsterdam, februari 2006 Charlotte Berghuijs Bart Bossers Ruud Stumpel INHOUD Instructie voor de docent 3 Vaardigheden en doelen

Nadere informatie

Hand-out ronde 1 (11.30-13.00) / ronde 2 (14.00-15.30) 1 Programma workshop vocabulaireverwerving

Hand-out ronde 1 (11.30-13.00) / ronde 2 (14.00-15.30) 1 Programma workshop vocabulaireverwerving 1 Programma workshop vocabulaireverwerving Inleiding (theorie) (wat) 9 aspecten van woord (bron I.S.P. Nation) I. Woordklank II. Woordbeeld III. Woorddelen IV. Vorm en betekenis V. Concept en referenties

Nadere informatie

VWC networked interaction tasks for. 1.1. Toerist in Utrecht of Olomouc

VWC networked interaction tasks for. 1.1. Toerist in Utrecht of Olomouc Networked Interaction in Foreign Language Acquisition and Research Grant Agreement Number - 2008 4467 / 001-001 NIFLAR VWC networked interaction tasks for Dutch: Toerist in Utrecht of Olomouc Deliverable

Nadere informatie

Het niveauverschil in Engels van de Reguliere en de Cambridge Leerlingen op het Stedelijk Gymnasium Breda.

Het niveauverschil in Engels van de Reguliere en de Cambridge Leerlingen op het Stedelijk Gymnasium Breda. Het niveauverschil in Engels van de Reguliere en de Cambridge Leerlingen op het Stedelijk Gymnasium Breda. PGO IVLOS lerarenopleiding Utrecht Lilian Beijnsberger, 0142166 Begeleidster: Margriet Groothuis

Nadere informatie

Luisteren 1 gt/h 2 gt 3/4 vmbo

Luisteren 1 gt/h 2 gt 3/4 vmbo Carte Orange 1 gth, 2 gt, 3/4 vmbo ERK-overzicht 1 Luisteren 1 gt/h 2 gt 3/4 vmbo 1 Gesprekken tussen moedertaalsprekers verstaan A2 Kan het onderwerp bepalen van een langzaam en duidelijk gesproken gesprek

Nadere informatie

ARABISCHE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016

ARABISCHE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 Gewijzigd op 30 september. In onderdeel 1. Opzet van het examen de laatste alinea gewijzigd in Het centraal examen bestaat uit een schriftelijk examen, het college-examen bestaat uit een mondeling examen.

Nadere informatie

Proefschrift. Cannabis use, cognitive functioning and behaviour problems. Merel Griffith - Lendering. Samenvatting

Proefschrift. Cannabis use, cognitive functioning and behaviour problems. Merel Griffith - Lendering. Samenvatting Proefschrift Cannabis use, cognitive functioning and behaviour problems Merel Griffith - Lendering Samenvatting Het gebruik van cannabis is gerelateerd aan een breed scala van psychische problemen, waaronder

Nadere informatie

15% vvto en FLiPP: ervaringen en resultaten van vroeg vreemdetalenonderwijs. Rick de Graaff Platform vvto Nederland

15% vvto en FLiPP: ervaringen en resultaten van vroeg vreemdetalenonderwijs. Rick de Graaff Platform vvto Nederland 15% vvto en FLiPP: ervaringen en resultaten van vroeg vreemdetalenonderwijs Rick de Graaff Platform vvto Nederland Literatuurstudie ICLON Leiden Expertisecentrum MVT Wat zegt ander onderzoek over vvto?

Nadere informatie

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz.

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz. Diataal- leeswijzer Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. blz.2 blz.3 Streefscores klas 1 blz.3 Streefscores klas 2 blz.5 Streefscores klas 3 blz.6 Verband tussen streefscore en

Nadere informatie

Opleiding. Meertalig secretariaat. Code + officiële benaming van de module. A4 Frans 2. Academiejaar 2015-2016. Semester

Opleiding. Meertalig secretariaat. Code + officiële benaming van de module. A4 Frans 2. Academiejaar 2015-2016. Semester Opleiding Meertalig secretariaat Code + officiële benaming van de module A4 Frans 2 Academiejaar 2015-2016 Semester 2 (+ online herhalingsopdrachten tijdens het 1 ste semester) Studieomvang 6 studiepunten

Nadere informatie

Persvoorstelling Resultaten Europees Vreemdetalenonderzoek. 21 juni 2012

Persvoorstelling Resultaten Europees Vreemdetalenonderzoek. 21 juni 2012 Persvoorstelling Resultaten Europees Vreemdetalenonderzoek 21 juni 2012 1 Onderzoeksteam Hoofdpromotor: Rianne Janssen Co-promotoren: Piet Desmet, Sarah Gielen, Liesbet Heyvaert, Peter Lauwers, Ilse Magnus

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort 14-15-16

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort 14-15-16 Examenprogramma (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij lezen

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij lezen Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers Begeleiden bij lezen Inhoudsopgave Helpen bij leren lezen... 2 Lezen, doe het maar... 7 Eenvoudige teksten zoeken op internet... 9 Verder Lezen... 9 1 Helpen bij

Nadere informatie

Examentraining leesvaardigheid voor het Staatsexamen II

Examentraining leesvaardigheid voor het Staatsexamen II Examentraining leesvaardigheid voor het Staatsexamen II Instituut voor Nederlands Taalonderwijs en Taaladvies Universiteit van Amsterdam Freek Bakker Francien Schoordijk Boom, Amsterdam 2013 Uitgeverij

Nadere informatie

RUSSISCHE TAAL EN LITERATUUR VWO (ELEMENTAIR) VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

RUSSISCHE TAAL EN LITERATUUR VWO (ELEMENTAIR) VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 RUSSISCHE TAAL EN LITERATUUR VWO (ELEMENTAIR) VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

a Luisteren Lezen Gesprekken voeren Spreken Schrijven

a Luisteren Lezen Gesprekken voeren Spreken Schrijven a Luisteren Lezen Gesprekken voeren Spreken Schrijven C1 B2 B1 A2 A1 = Vaardigheden = Subvaardigheden = Tekstkenmerken = Kenmerken van de taakuitvoering http://www.cinop.nl/projecten/trefpunttalen/tempraamwerk01/raamwerkmvt-01.asp3-10-2006

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Engels. Kerndoel 15. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Engels. Kerndoel 15. Toelichting en verantwoording TULE - ENGELS KERNDOEL 15 46 TULE inhouden & activiteiten Engels Kerndoel 15 De leerlingen leren de schrijfwijze van enkele eenvoudige woorden over alledaagse onderwerpen. Toelichting en verantwoording

Nadere informatie