onderzoek naar de vereiste woordenschat voor het Staatsexamen Lezen NT2 Programma 1 Marc Broertjes begeleid door: dr. B.H.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "onderzoek naar de vereiste woordenschat voor het Staatsexamen Lezen NT2 Programma 1 Marc Broertjes begeleid door: dr. B.H."

Transcriptie

1 onderzoek naar de vereiste woordenschat voor het Staatsexamen Lezen NT2 Programma 1 Marc Broertjes begeleid door: dr. B.H.(Bart) Bossers

2 Vraag van Simon Verhallen Verhoogde belangstelling voor het Staatsexamen Programma I Doel: achterhalen hoeveel en welke woorden iemand op B1- niveau moet kennen en of kennis van deze woorden voldoende is om de teksten van het Staatsexamen Lezen NT2 programma 1 te kunnen begrijpen.

3 1. Wat is de relatie tussen tekstdekking en tekstbegrip? 2. Hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1-niveau? 3. Uitgaande van deze groep woorden, hoe hoog is de tekstdekking van de teksten van Staatsexamen Lezen NT2 programma I?

4 1. De relatie tussen tekstdekking en tekstbegrip 2. Hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1- niveau 3. Toelichting van het gekozen woordenbestand 4. Representativiteit van de gekozen teksten 5. Uitgaande van deze groep woorden, hoe hoog is de tekstdekking? 6. Conclusies

5 Verschillende factoren hebben invloed op tekstbegrip: leesvaardigheid in T1, bekendheid met het onderwerp (Hazenberg, 1994), grammaticale kennis van de T2, woordkennis in de T2) T2-kennis blijkt de beste voorspeller van tekstbegrip Een belangrijk onderdeel van T2-kennis is woordkennis. Relatie tussen T2-woordkennis en tekstbegrip bevestigd in onderzoeken (Henriksen et.al.(2004), Proctor et.al. (2005))

6 Taalkennisdrempel (o.a. Bossers 1991, Nation & Hu 2000) Hoe gecompliceerder de taak hoe hoger Mogelijkheid tot compenseren gebrek aan T2-kennis (Bossers 1992) T2-leeromgeving/vt-leeromgeving Kansverhogende t.o.v. de absolute opvatting

7 hoeveel procent van de woorden van een tekst moet bekend zijn om de tekst te kunnen begrijpen? 1979 Sciarone: krantenartikel 60%: niet te begrijpen 70%: nauwelijks begrip 80%: begint begrip te komen 90%: redelijk tekstbegrip 1985 Schouten-van Parreren: literaire teksten 75%: globaal begrip 90%: begrip van de hoofdzaken 95%: meeste details worden begrepen woorden nodig om tot gedetailleerd begrip te komen 1991 Nienhuis controleert de bevindingen van Sciarone en Schouten-van Parreren 75% nauwelijks sprake van globaal begrip. 90% was er ook geen of maar zeer beperkt sprake van globaal begrip Hazenberg & Hulstijn: algemene niet literaire teksten 95%-98% Minimale woordenschat van 5000 woorden 2000 Hu & Nation: om zonder problemen een tekst te kunnen begrijpen een tekstdekkingspercentage van 95% tot 98%. Taalkennisdrempel op 90 % 2006 Nation: voor het begrijpen van krantenberichten en romans tekstdekkingspercentage van 98% receptief 8000/9000 woordfamilies 2010 Bossers: voor globaal begrip 90 % lemmadekking woorden receptief kennen om op MBO-niveau te werken of een beroepsopleiding te volgen.

8

9 Tekstdekkingspercentage verschilt 1. per type tekst en 2. per type tekstbegrip dat wordt nagestreefd (globaal/gedetailleerd?) De vraag die hieruit voortvloeit: welk type tekstbegrip wordt nagestreefd bij STEX I Lezen, en bij welke soorten teksten?

10 Wat moet worden begrepen op B1-niveau volgens het Raamwerk NT2 en het Europees Referentiekader: 1. De belangrijkste punten uit duidelijke standaardteksten die regelmatig voorkomen op het werk, op school en in de vrije tijd. 2. Alledaags en eenvoudige woordgebruik en eenvoudige zinsbouw. 3. Goed gestructureerde teksten. 4. Niet per sé visueel ondersteund 5. Langere teksten kunnen voorkomen Raamwerk NT2: Vier subcategorieën: 1. Correspondentie lezen 2. Oriënterend lezen 3. Lezen om informatie op te doen 4. Instructies lezen

11 Dus: globaal tekstbegrip, doorsnee teksten Volgens Bossers (2010) is er een lemmadekking van 90 % nodig voor globaal tekstbegrip van doorsnee teksten uit dag- en weekbladen. Receptieve woordenschat van 5000 woorden Het antwoord op de onderzoeksvraag hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1-niveau? is dus receptief de 5000 meest frequente woorden van het Nederlands.

12

13 het maken van een goed gefundeerde selectie uit de trefwoorden uit het woordenboek, die uiteindelijk als definitieve lijst van voor anderstalige (aspirant-) studenten nuttige Nederlandse woorden zal gelden (Hazenberg 1994, 33) Selectiecriteria: - frequentie - het aantal betekenissen - het aantal samenstellingen - intuïtie (gesloten klasse) Basiswoordenboek: samengesteld aan de hand van het lemma s tellende Groot Woordenboek van Hedendaags Nederlands van Van Dale (Sterkenburg & Pijnenburg, 1984). Op basis van intuïtie teruggebracht naar woorden Het Basiswoordenboek Nederlands ( woorden) is gekoppeld aan het INLcorpus

14 Maar de lijst is verouderd: - Linda van Veen een lijst van 2000 woorden opgeschoond.(slimme Woordleerder, VV-lijst) - Zelf nog een lijst van 3000 woorden opgeschoond.

15 Er is voor gekozen daarbij exact dezelfde methode als Van Veen te hanteren om dit te doen. Het volgende is dus ook uit de lijst verwijderd: - landennamen - afleidingen - transparante samenstellingen - samengestelde functiewoorden - samengestelde pronomina. - losse letters - eigennamen - spreektaalwoorden (zoals ach ) - vlaamse woorden en ouderwetse woorden (zoals riks) - woorden die alleen voorkomen in samenstellingen

16

17 8 teksten: 6 daarvan hebben ooit samen in een bestaand examen gezeten. 2 hadden dicht bij het gemiddelde liggende p-waardes. Dezelfde verdeling van teksoorten en domeinen als in examens. Lemmatiseren

18 glazenwassen, transparant of niet transparant? wel = 95,6% niet= 92.5% voedingsgroep, voedingsstof en voedingswijzer. wel = 88.2%. niet = 86.4%. oliemeter, oliepeil, oliepeilmeter, olietemperatuur en olievoorraad wel = 91.8% niet= 88.3%

19

20 Uit de eerste onderzoeksvraag, wat is de relatie tussen tekstdekking en tekstbegrip?, kwam naar voren dat T2-kennis, naast andere factoren zoals T1-leesvaardigheid, de meeste invloed had op tekstbegrip en dat woordkennis het belangrijkste onderdeel was van die T2-kennis (Bossers 1992) Het waarschijnlijkste antwoord op de tweede onderzoeksvraag, hoeveel en welke woorden moet men kennen op B1-niveau, was: de groep van 5000 meest frequente woorden van het Nederlands (receptief). uitgaande van deze groep woorden, hoe hoog is de tekstdekking van de teksten van Staatsexamen Lezen NT2 programma 1? De tekstdekking bleek te variëren tussen de 87% en de 95,6%. Een positief stemmend resultaat.

21 Woordenboek Invloed van vraagstelling op benodigde tekstdekking (globaal, gedetailleerd? Stukken uit de tekst overgeslagen?) Bepaalde woordbetekenissen eventueel niet bekend bij de leerders. Gezien deze nuanceringen zouden de berekende dekkingspercentages in werkelijkheid eventueel wat hoger of lager kunnen uitvallen dan nu het geval is. Er slechts een kleine, weliswaar qua domein, tekstsoort en moeilijkheidsgraad representatieve, selectie teksten bestudeerd.

22 Bossers, B. (1991). On thresholds, ceilings and short-circuits: The relation between L1 reading, L2 reading knowledge. Reading in two languages (special issue of AILA Review), Bossers, B. (1992). Reading in two languages. A study of reading comprehension in Dutch as a second language and in Turkish as a first language. Rotterdam: drukkerij van Driel. Bossers, B. (2010). Woordenschat. In Bossers, B. & Vermeer, A. & Kuiken, F. (red.). Handboek Nederlands als tweede taal in het volwassenenonderwijs. Bussum: Coutinho. pp Bossers, B. & Hulstijn, J.H. (1992). Individual differences in L2 proficiency as a function of L1 proficiency. European Journal of Cognitive Psychology, Dalderop, K., Liemberg, E. & Teunisse, F. (2002, Juni 30). Raamwerk NT2. Opgehaald van Hazenberg, S. (1994). Een keur van woorden. Ridderkerk: Ridderprint. Hazenberg, S., & Hulstijn, J. H. (1992). Woorden op zicht, Woordselectie ten behoeve van het NT2-onderwijs. Levende Talen, 467. Henriksen, B., Albrechtsen, D., & Haastrup, K. (2004). The relationship between vocabulary size and reading comprehension in the L2. In B. Henriksen, D. Albrechtsen, & K. Haastrup, Writing and vocabulary in foreign language acquisition. Serie: Angles on the Englishspeaking world (pp ). Copenhagen: Museum Tusculanum Press. Huijgen, M., & Verburg, M. (1987). Van Dale basiswoordenboek van de Nederlandse taal. Utrecht: Van Dale Lexografie. Nation, I.S.P. & Hu, M.H. (2000). Unknown vocabulary density and reading comprehension. Reading in a Foreign Language, Nation, I. (2006). How large a vocabulary is needed for reading and listening? Canadian Modern Language Review, Nienhuis, L. (1991). Het begrip van teksten met 10% tot 25% onbekende woorden. Toegepaste Taalwetenschap in Artikelen, Pijnenburg, W., & Sterkenburg, P. (1984). Van Dale Groot Woordenboek Van Hedendaags Nederlands. Utrecht: Van Dale Lexografie. Proctor, C., Carlo, M., & Snow, C. (2005). Native spanish-speaking children reading in English: Toward a model of comprehension. Journal of Educational Psychology, Schouten-van Parreren, C. (1985). Woorden leren in het vreemde-talenonderwijs. Apeldoorn: van Walraven. Sciarone, A. (1979). Woordjes leren in het vreemde-talenonderwijs. Muiderberg: Coutinho. Veen, Linda van (2011). De Slimme Woordleerder. MA-scriptie. Amsterdam: Vrije universiteit.

23 Vragen?

Bart Bossers (red.), Klassiek Vakwerk. Achtergronden van het NT2-onderwijs. Amsterdam, Boom, 2008.

Bart Bossers (red.), Klassiek Vakwerk. Achtergronden van het NT2-onderwijs. Amsterdam, Boom, 2008. Publicatielijst Dr. Bart Bossers VU-NT2 November 2015 Bart Bossers (red.), Klassiek Vakwerk. Achtergronden van het NT2-onderwijs. Amsterdam, Boom, 2008. Bart Bossers & Anne Kerkhoff, Hoe het was, hoe het

Nadere informatie

VERANTWOORDING. De uitgangspunten, opbouw en inhoud van de Woordenschat Toets Nederlands

VERANTWOORDING. De uitgangspunten, opbouw en inhoud van de Woordenschat Toets Nederlands VERANTWOORDING De uitgangspunten, opbouw en inhoud van de Woordenschat Toets Nederlands Een eentalige toets voor de receptieve woordenschatomvang in het Nederlands Rianne Dolmans Boom INHOUDSOPGAVE 1 Beschrijving

Nadere informatie

Teksten op maat, woorden op maat

Teksten op maat, woorden op maat 16 Bart Bossers Rintse van der Werf Linda van Veen Teksten op maat, woorden op maat Zelfstandig werken aan Systematisch werken aan de woordenschat en aan de leesvaardigheid is niet bepaald eenvoudig binnen

Nadere informatie

Woorden in 'Code Nederlands' en 'De Delftse Methode'

Woorden in 'Code Nederlands' en 'De Delftse Methode' Cuust Meiiers Woorden in 'Code Nederlands' en 'De Delftse Methode' Auteurs van beginnersleergangen moeten onder meer beslissingen nemen over hoe ze de woordenschat verwerken in hun lesmateriaal. Appel

Nadere informatie

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Voor wie? Voor hogeropgeleiden die hun taalvaardigheid in het Nederlands zullen moeten bewijzen op de werkvloer in Vlaanderen, Nederland of in een buitenlands bedrijf

Nadere informatie

Beoordelen professionele en nietprofessionele. spreekvaardigheid hetzelfde?

Beoordelen professionele en nietprofessionele. spreekvaardigheid hetzelfde? Beoordelen professionele en nietprofessionele beoordelaars NT2- spreekvaardigheid hetzelfde? jubileumconferentie 20 jaar Staatsexamens Nederlands als tweede taal 31 augustus 2012 Klaartje Duijm k.duijm@uva.nl

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Educatief Startbekwaam (STRT) - B2

Educatief Startbekwaam (STRT) - B2 Educatief Startbekwaam (STRT) - B2 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) of jongeren (16+) aan het einde van het secundair of voortgezet onderwijs in het buitenland die starten met een studie

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Toegankelijkheid van schools taalaanbod en de implicaties voor het onderwijs Nederlands

Toegankelijkheid van schools taalaanbod en de implicaties voor het onderwijs Nederlands 563 Toegankelijkheid van schools taalaanbod en de implicaties voor het onderwijs Nederlands Walter Schrooten Steunpunt NT2 - KUL Blijde Inkomststraat 7 3000 Leuven De vaardigheid om de op school gebruikte

Nadere informatie

examenprogramm moderne vreemde talen vmbo gl/tl

examenprogramm moderne vreemde talen vmbo gl/tl 3. Syllabus Moderne vreemde talen 3.1 Verdeling examenstof over CE/SE bij Tabel: Verdeling van de examenstof Engels over centraal examen en schoolexamen Exameneenheden CE moet mag MVT/K/1 Oriëntatie op

Nadere informatie

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Op weg naar een diagnostische toets. toets Engelse leesvaardigheid.

Op weg naar een diagnostische toets. toets Engelse leesvaardigheid. Op weg naar een diagnostische toets Engelse leesvaardigheid Anke Hulsker In dit artikel wordt nagegaan of en hoe een diagnostische toets meer inzicht kan geven in de specifieke problemen die leerlingen

Nadere informatie

Mythen over vocabulaireverwerving

Mythen over vocabulaireverwerving Mythen over vocabulaireverwerving Jan-Arjen Mondria In dit artikel rekent de auteur af met een aantal mythen of halve waarheden over vocabulaireverwerving en vervangt deze door feiten die zoveel mogelijk

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 10. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (derde leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vrij concreet

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 7. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (eerste en tweede leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vertrouwd

Nadere informatie

Ton Koet & Willy Weijdema. Inleiding. In dit artikel doen de auteurs verslag van een onderzoek naar het gebruik van Europese taalvaardigheidsniveaus

Ton Koet & Willy Weijdema. Inleiding. In dit artikel doen de auteurs verslag van een onderzoek naar het gebruik van Europese taalvaardigheidsniveaus Het gebruik van Europese taalvaardigheidsniveaus voor het beoordelen van taalvaardigheid in Nederlandse en Vlaamse lerarenopleidingen en universitaire taalopleidingen Ton Koet & Willy Weijdema In dit artikel

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 3. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de tweede graad bso (eerste en tweede leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN met

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Meerkeuzevragen Hoe moet je meerkeuzevragen aanpakken? Tien tips bij de aanpak van meerkeuzevragen 34

Hoofdstuk 3 Meerkeuzevragen Hoe moet je meerkeuzevragen aanpakken? Tien tips bij de aanpak van meerkeuzevragen 34 Inhoud Voorwoord 7 Inleiding 8 Hoofdstuk 1 Het Examen Lezen programma I 11 1.1 Wat wordt er getoetst bij het examen? 11 1.2 Hoe wordt het examen afgenomen? 11 1.3 Welke tekstsoorten bevat het examen? 12

Nadere informatie

Staatsexamen NT2. Het gewenste niveau Deel 3 Behoeftepeiling Programma I

Staatsexamen NT2. Het gewenste niveau Deel 3 Behoeftepeiling Programma I Staatsexamen NT2. Het gewenste niveau Deel 3 Behoeftepeiling Programma I Mei 2005 Henk Kuijper Aukje Bergsma Timo Bechger 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksaanleiding en probleemstelling 4 2.1

Nadere informatie

*een inventarisatie van publicaties over empirisch onderzoek naar het volwassenenonderwijs

*een inventarisatie van publicaties over empirisch onderzoek naar het volwassenenonderwijs Het taalonderwijs Nederlands onderzocht Een inventarisatie van onderzoek naar NT2 onderwijs in de volwasseneneducatie in Nederland en Vlaanderen 1 Kader en inhoud van de opdracht De Nederlandse Taalunie

Nadere informatie

Geen woorden, maar kinderen

Geen woorden, maar kinderen Taal Woordenschataandacht en leerbehoeften Geen woorden, maar kinderen Het leren en daarna goed gebruiken van woorden is een geleidelijk proces, dat het hele leven doorgaat. Hoe meer aspecten leerlingen

Nadere informatie

xxxxxxxxxxxxxxx 11/19/2010

xxxxxxxxxxxxxxx 11/19/2010 Taalonderzoek bij meertalige volwassenen Gerda Bruinsma Paul scoord op de TvK zinsbouwprocutie test net gemiddeld.op de onderdelen TvK woordvoormproductie en TvK Woordenschatproductie 2 scoord hij gemiddeld.

Nadere informatie

Maatschappelijk Formeel (FORM)- B1

Maatschappelijk Formeel (FORM)- B1 Maatschappelijk Formeel (FORM)- B1 Voor wie? Voor jongeren (16+) of volwassenen (18+) die zelfstandig willen functioneren in meer formele contexten in de Nederlandse of Vlaamse samenleving. Hoe wordt er

Nadere informatie

Lezen en schrijven in eerste en vreemde taal.

Lezen en schrijven in eerste en vreemde taal. Lezen en schrijven in eerste en vreemde taal. Een introductie op het NELSON-project. 1 Amos van Gelderen, Rob Schoonen en Marie Stevenson De afgelopen vijf jaar zijn vier studies uitgevoerd naar de relatie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 22724 14 december 2011 Regeling van het College voor examens van 27 september 2011, nr. Cve-11.02143, houdende vaststelling

Nadere informatie

Kerndoelen - ERK. Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ERK) 2. Library en ERK 6

Kerndoelen - ERK. Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ERK) 2. Library en ERK 6 Kerndoelen - ERK Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ERK) 2 en ERK 6 1 2 Kerndoelen en Common European Framework of Reference (ook wel ERK) In de kerndoelen die door de overheid zijn

Nadere informatie

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

BASISDIDACTIEK NT2 LIDY ZIJLMANS

BASISDIDACTIEK NT2 LIDY ZIJLMANS LESvaardig BASISDIDACTIEK NT2 LIDY ZIJLMANS INHOUD Inleiding 6 Hoofdstuk 1 - Kenmerken van de NT2-leerder 9 Hoofdstuk 2 - Een veilig en rijk leerklimaat 31 Hoofdstuk 3 - Lesvoorbereiding 49 Hoofdstuk 4

Nadere informatie

BELANGRIJKE WOORDEN VOOR NIEUWKOMERS IN HET BASISONDERWIJS Folkert Kuiken Afdeling Neerlandistiek, UvA

BELANGRIJKE WOORDEN VOOR NIEUWKOMERS IN HET BASISONDERWIJS Folkert Kuiken Afdeling Neerlandistiek, UvA BELANGRIJKE WOORDEN VOOR NIEUWKOMERS IN HET BASISONDERWIJS Folkert Kuiken Afdeling Neerlandistiek, UvA f.kuiken@uva.nl Studiedag LOWAN-PO, Hilversum, 11-4-2017 Inhoud 1. Achtergrond en totstandkoming Digiwak

Nadere informatie

Moderne vreemde talen VWO

Moderne vreemde talen VWO Moderne vreemde talen VWO Syllabus centraal examen 2011 Arabisch Duits Engels Frans Russisch Spaans Turks oktober 2008 Verantwoording: 2008 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo,

Nadere informatie

Profiel Academische Taalvaardigheid PAT

Profiel Academische Taalvaardigheid PAT Het Profiel Academische Taalvaardigheid omvat de taalvaardigheid die nodig is om op academisch niveau het Nederlands te functioneren en is de eerste plaats gericht op formele communicatie. Dit profiel

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 1180 25 januari 2011 Regeling van het College voor examens van 26 november 2010, nummer Cve-10.1264, houdende vaststelling

Nadere informatie

MODERNE VREEMNDE TALEN CENTRAAL EXAMEN BB, KB EN GT

MODERNE VREEMNDE TALEN CENTRAAL EXAMEN BB, KB EN GT MODERNE VREEMNDE TALEN CENTRAAL EXAMEN BB, KB EN GT SYLLABUS STAATSEXAMEN 2014 Juni 2013 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Examens (CvE). Het CvE is verantwoordelijk

Nadere informatie

De ontwikkeling van een woordenlijst academisch Nederlands

De ontwikkeling van een woordenlijst academisch Nederlands De ontwikkeling van een woordenlijst academisch Nederlands Madeleine Hulsen, Edith Schouten, Harald Baayen en Rob Schreuder Jaarlijks gaan er honderden buitenlandse studenten in Nederland studeren aan

Nadere informatie

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs kennisnet.nl Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs Op de volgende pagina s treft u het beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs. Het instrument is ingedeeld in acht

Nadere informatie

Goed geschreven. Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep. Verwijsmodel. Wilma van der Westen. Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009

Goed geschreven. Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep. Verwijsmodel. Wilma van der Westen. Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009 Goed geschreven Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep Verwijsmodel Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009 Wilma van der Westen bussum 2009 Naslagwerken en verwijsmodel Wanneer je aan je eigen

Nadere informatie

NT2. Natuurlijk leren en inburgeren. NT2 op maat. Bestel snel via www.nt2.nl. De complete voorbereiding op het staatsexamen!

NT2. Natuurlijk leren en inburgeren. NT2 op maat. Bestel snel via www.nt2.nl. De complete voorbereiding op het staatsexamen! NT2 Natuurlijk leren en inburgeren NT2 op maat De complete voorbereiding op het staatsexamen! Bestel snel via www.nt2.nl Welk materiaal heb ik nodig ter voorbereiding op het staatsexamen? Staatsexamen

Nadere informatie

Cambridge. Engels VWO.

Cambridge. Engels VWO. Cambridge Engels VWO www.staring.nl Wat is Cambridge Engels? De Universiteit van Cambridge heeft een serie cursussen en examens Engelse taalvaardigheid ontwikkeld die internationaal erkend zijn en gelden

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 35978 16 december 2014 Regeling van het College voor toetsen en examens van 6 oktober 2014 CvTE-14.02213, houdende vaststelling

Nadere informatie

Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo

Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Opleiding. Tolk Vlaamse Gebarentaal. Code + officiële benaming van de module. Module Vlaamse Gebarentaal B. Academiejaar 2015-2016.

Opleiding. Tolk Vlaamse Gebarentaal. Code + officiële benaming van de module. Module Vlaamse Gebarentaal B. Academiejaar 2015-2016. Opleiding Tolk Vlaamse Gebarentaal Code + officiële benaming van de module Module Vlaamse Gebarentaal B Academiejaar 2015-2016 Semester 2 Studieomvang 9 studiepunten Totale studietijd 180 Aantal lestijden

Nadere informatie

Nederlands ( 3F havo vwo )

Nederlands ( 3F havo vwo ) Nederlands Nederlands ( 3F havo vwo ) havo/vwo bovenbouw = CE = Verdiepende keuzestof = SE Mondelinge taalvaardigheid Subdomeinen Gespreksvaardigheid Taken: - deelnemen aan discussie en overleg - informatie

Nadere informatie

Actie-onderzoek. KU Leuven - SLO Gezondheidswetenschappen Reflectie- en onderzoeksvaardigheden

Actie-onderzoek. KU Leuven - SLO Gezondheidswetenschappen Reflectie- en onderzoeksvaardigheden Actie-onderzoek KU Leuven - SLO Gezondheidswetenschappen Reflectie- en onderzoeksvaardigheden Leerkracht als onderzoeker Functioneel geheel 5 De leerkracht kan 5.3.1 de klaspraktijk vanuit reflectie op

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Inleiding en leerdoelen Leren en studeren is een belangrijk onderdeel in je opleiding tot verpleegkundige. Om beter te leren studeren is het belangrijk niet

Nadere informatie

Werken aan geletterdheid in het secundair onderwijs: een uitdaging voor iedereen!

Werken aan geletterdheid in het secundair onderwijs: een uitdaging voor iedereen! Werken aan geletterdheid in het secundair onderwijs: een uitdaging voor iedereen! Eindtermen leesvaardigheid Leerlingen kunnen diverse tekstsoorten begrijpend lezen/ functioneel schrijven, en daarbij de

Nadere informatie

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules. vakcode. French 1 Major. vaknaam. studiefase

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules. vakcode. French 1 Major. vaknaam. studiefase Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase RTC Frans Frans 1 Major French 1 Major Frans

Nadere informatie

PENGUIN READERS SOMETHING FOR EVERYONE! KEUZELIJST GRATIS BOEKEN VUL UW GEGEVENS IN

PENGUIN READERS SOMETHING FOR EVERYONE! KEUZELIJST GRATIS BOEKEN VUL UW GEGEVENS IN VUL UW GEGEVENS IN Naam: M/V Functie: E-mail: Tel.nr.: Instellingsnaam: Afdeling: Adres: Plaats: O Ja, hou mij via de post en/of e-mail op de hoogte van Pearson Longman. O Nee, ik wil via de post en/of

Nadere informatie

LEERKRACHTVAARDIGHEDEN EN WOORDENSCHATONDERWIJS Het effect van training op leerkrachtgedrag en leerlingprestaties

LEERKRACHTVAARDIGHEDEN EN WOORDENSCHATONDERWIJS Het effect van training op leerkrachtgedrag en leerlingprestaties LEERKRACHTVAARDIGHEDEN EN WOORDENSCHATONDERWIJS Het effect van training op leerkrachtgedrag en leerlingprestaties Inge Bulters & Anne Vermeer, Communicatie & Cultuur, Universiteit van Tilburg 1 Inleiding

Nadere informatie

Het World Wide Web als corpus

Het World Wide Web als corpus Het World Wide Web als corpus Typen gebruik van het WWW: - het downloaden van teksten of hun URLs - het doorzoeken van het web als gigantische en multilinguale tekstenverzameling - onderzoek naar kenmerken

Nadere informatie

Spreken is zilver, luisteren is goud.

Spreken is zilver, luisteren is goud. Spreken is zilver, luisteren is goud. Het onlosmakelijke verband tussen luister- en spreekvaardigheid. Margreet Verboog en Lieske Ader Luisteren en spreken: bijna automatisch onverbrekelijk met elkaar

Nadere informatie

Wat is er bekend over de relatie tussen het leren van Frans of Spaans als vreemde taal en dyslexie in het voorgezet onderwijs?

Wat is er bekend over de relatie tussen het leren van Frans of Spaans als vreemde taal en dyslexie in het voorgezet onderwijs? Opgesteld door: José van der Hoeven Vraagsteller: docent voortgezet onderwijs Geraadpleegde experts: dr. Elise de Bree (UvA), dr. Madelon van den Boer (UvA) Referentie: Kennisrotonde. 2017. Wat is er bekend

Nadere informatie

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen.

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Begrijpend Lezen 2 Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Doelgroepen Begrijpend Lezen 2 Muiswerk Begrijpend Lezen 2 is

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers Begeleiden bij schrijven 1 Inhoudsopgave Snippers... 3 Verder Lezen... 5 2 Snippers 1 Onderdelen schrijfproces Schrijven is zowel een denktaak als een doetaak. Denken

Nadere informatie

Leerwerktaak Voor alles is een woord

Leerwerktaak Voor alles is een woord Leerwerktaak Voor alles is een woord Titel Niveau Voor alles is een woord Hoofdfase WPL2B Competenties 3 vakinhoudelijk/vakdidactisch 4 organisatorisch 7 reflectie en ontwikkeling Beroepstaak 1 lesgeven

Nadere informatie

Engels op topniveau. Cambridge Certificates voor alle leerlingen

Engels op topniveau. Cambridge Certificates voor alle leerlingen Engels op topniveau Cambridge Certificates voor alle leerlingen Waarom? De toename van het gebruik van het Engels in de wereld is een feit. Het is de taal van veel games en websites, van veel films, televisieseries

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO MODERNE VREEMDE TALEN HAVO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 ARABISCH, DUITS, ENGELS, FRANS, RUSSISCH, SPAANS, TURKS Inhoud Voorwoord 6 Inleiding 7 1 Het examenprogramma 8 2 Toetsspecificatie 10 2.1 De samenstelling

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo Tussendoelen Engels onderbouw vo vmbo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Taalvaardigheid van A1 tot en met 4F

Taalvaardigheid van A1 tot en met 4F Taalvaardigheid van A1 tot en met 4F Vergelijking van de beschrijvingen van taalvaardigheidsniveaus zoals gegeven in het Europees Referentiekader, door de Commissie Meijerink en in de notitie Talige Startcompetenties

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO MODERNE VREEMDE TALEN VMBO CONCEPTSYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2018 Inhoud Voorwoord 4 Aanpassingen ten opzichte van de syllabus 2016 5 1 Syllabus Moderne vreemde talen vmbo 7 1.1 Verdeling examenstof over

Nadere informatie

Friese taal en cultuur VWO. Syllabus centraal examen 2010

Friese taal en cultuur VWO. Syllabus centraal examen 2010 Friese taal en cultuur VWO Syllabus centraal examen 2010 oktober 2008 2008 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo, Utrecht Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

Nederlands ( 3F havo vwo )

Nederlands ( 3F havo vwo ) Einddoelen Nederlands Nederlands ( 3F havo vwo ) havo/vwo bovenbouw = CE = Verdiepende keuzestof = SE Mondelinge taalvaardigheid Subdomeinen Gespreksvaardigheid Taken: - deelnemen aan discussie en overleg

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2014

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2014 MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS Syllabus centraal examen 2014 Juni 2012 Verantwoording: 2012 College voor Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles

Nadere informatie

Werken aan een woordenschatcultuur

Werken aan een woordenschatcultuur Taal Ontwikkeling van een grote woordenschat Werken aan een Kinderen met een grote woordenschat hebben op school profijt van hun woordkennis. Met name bij begrijpend lezen is een goede woordenschat essentieel

Nadere informatie

Criteria bij ERK methodes

Criteria bij ERK methodes SLO is het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Al 35 jaar geven wij inhoud aan leren en innovatie in de driehoek beleid, wetenschap en onderwijspraktijk. De kern van onze expertise betreft

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO

MODERNE VREEMDE TALEN VWO MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS - TURKS SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN Verantwoording: 2014 College voor Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave

Nadere informatie

Module 4 Thema 2 Meertaligheid

Module 4 Thema 2 Meertaligheid Module 4 Thema 2 Meertaligheid Meertaligheid: een mythe In welke mate zijn de volgende talen maatschappelijk nuttig (0-10)? Meertaligheid: een mythe Bias wat betreft Europese talen. Bias naar SN Standaard

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE LIST OF PUBLICATIONS

CURRICULUM VITAE LIST OF PUBLICATIONS CURRICULUM VITAE LIST OF PUBLICATIONS Curriculum Vitae Curriculum Vitae Barbara Wilhelmina Cornelia Zwirs werd geboren op 3 oktober 1977 in Alphen aan den Rijn. Daar behaalde zij in 1995 haar Gymnasiumdiploma

Nadere informatie

Receptief, productief, en receptief+productief woorden leren: Wat maakt het uit?

Receptief, productief, en receptief+productief woorden leren: Wat maakt het uit? Receptief, productief, en receptief+productief woorden leren: Wat maakt het uit? Jan-Arjen Mondria en Boukje Wiersma Als je woorden in een vreemde taal receptief moet kennen dat wil zeggen van de vreemde

Nadere informatie

Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik

Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik WERKEN MET HET WOORDENBOEK Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik Amsterdam, februari 2006 Charlotte Berghuijs Bart Bossers Ruud Stumpel INHOUD Instructie voor de docent Vaardigheden en doelen Docentenblad

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen Nederlands (PO - vmbo) 2011

Doorlopende leerlijnen Nederlands (PO - vmbo) 2011 Doorlopende leerlijnen Nederlands ( - vmbo) 2011 De samengevatte kerndoelen en eindtermen in samenhang met de referentieniveaus Domein 1. Leesvaardigheid Nr. 4: Informatie achterhalen in informatieve en

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO. Syllabus centraal examen 2014

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO. Syllabus centraal examen 2014 MODERNE VREEMDE TALEN VMBO Syllabus centraal examen 2014 Juni 2012 Verantwoording: 2011 College voor Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Inhoud. 1 De context van tweedetaalverwerving en tweedetaalleren 16 Anne Vermeer

Inhoud. 1 De context van tweedetaalverwerving en tweedetaalleren 16 Anne Vermeer Inhoud 1 De context van tweedetaalverwerving en tweedetaalleren 16 Anne Vermeer 1.1 Inleiding 18 1.2 Het proces van tweedetaalverwerving 23 1.2.1 Imitatie en transfer 23 1.2.2 Creatieve constructie en

Nadere informatie

A1 A2 B1 B2 C1. betrekking op concrete betrekking op abstracte, complexe, onbekende vertrouwde

A1 A2 B1 B2 C1. betrekking op concrete betrekking op abstracte, complexe, onbekende vertrouwde Luisteren - kwalitatieve niveaucriteria en zinsbouw tempo en articulatie Teksten hebben Teksten hebben Teksten hebben Teksten hebben Teksten hebben o.a. betrekking op zeer betrekking op betrekking op betrekking

Nadere informatie

Cambridge. Engels VWO. www.staring.nl. 1039042 Staring A5 brochure Cambridge Engels.indd 1

Cambridge. Engels VWO. www.staring.nl. 1039042 Staring A5 brochure Cambridge Engels.indd 1 Cambridge Engels VWO www.staring.nl 1039042 Staring A5 brochure Cambridge Engels.indd 1 19-01-16 13:33 Wat is Cambridge Engels? De Universiteit van Cambridge heeft een serie cursussen en examens Engelse

Nadere informatie

Wat is begrijpend lezen?

Wat is begrijpend lezen? Waarom moet ik die saaie opdracht maken? Over het nut van verwerkingsopdrachten bij informatieve teksten Linda de Leeuw Dr. E. Segers Prof. dr. L. Verhoeven Wat is begrijpend lezen? Behavioral Science

Nadere informatie

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase 1 Minor IO/IB French 1 Minor IO/IB Ba aantal

Nadere informatie

Profiel Academische Taalvaardigheid

Profiel Academische Taalvaardigheid Profiel Academische Taalvaardigheid Het Profiel Academische Taalvaardigheid omvat de taalvaardigheid die nodig is om op academisch niveau in het Nederlands te functioneren en is in de eerste plaats gericht

Nadere informatie

Diagnostiek en indicatiestelling met het testinstrumentarium ESM. Ludo Verhoeven Expertisecentrum Nederlands Radboud Universiteit Nijmegen

Diagnostiek en indicatiestelling met het testinstrumentarium ESM. Ludo Verhoeven Expertisecentrum Nederlands Radboud Universiteit Nijmegen Diagnostiek en indicatiestelling met het testinstrumentarium ESM Ludo Verhoeven Expertisecentrum Nederlands Radboud Universiteit Nijmegen Opbouw Indicatiestelling ESM Begrijpen en produceren van taal Taalleerproblemen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 60815 16 november 2016 Regeling van het College voor Toetsen en Examens van 26 september 2016 CvTE-16.01675, houdende

Nadere informatie

HOE VROEGER, HOE BETER?

HOE VROEGER, HOE BETER? Masterthesis Onderwijskunde HOE VROEGER, HOE BETER? Een onderzoek naar de effecten van vroeg vreemdetalenonderwijs Renske Naber 1717693 Eerste lezer: Dr. R. Maslowski Tweede lezer: Dr. W. M. Lowie & Dr.

Nadere informatie

Referentiekader Moderne Vreemde Talen in het mbo. 30 september 2010

Referentiekader Moderne Vreemde Talen in het mbo. 30 september 2010 Referentiekader Moderne Vreemde Talen in het mbo 30 september 2010 Bronnen: Common European Framework of Reference for Languages, Raad van Europa, 2001 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Doel 3 1.2 Inhoud

Nadere informatie

STAATSEXAMEN NT2. Tiba Bolle Adviseur ITTA Universiteit van Amsterdam lid van de Commissie Staatsexamen NT2 College voor Toetsen en Examens (CvTE)

STAATSEXAMEN NT2. Tiba Bolle Adviseur ITTA Universiteit van Amsterdam lid van de Commissie Staatsexamen NT2 College voor Toetsen en Examens (CvTE) STAATSEXAMENS NT2 STAATSEXAMEN NT2 Wat is het staatsexamen NT2? Voor wie is het Staatsexamen NT2 bedoeld? Wat is de waarde van het diploma NT2 in het mbo en de relatie met de 2F en 3F examinering? Hoe

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2012

MODERNE VREEMDE TALEN HAVO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2012 MODERNE VREEMDE TALEN HAVO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS Syllabus centraal examen 2012 November 2010 Verantwoording: 2010 College voor Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles

Nadere informatie

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN HAVO EN VWO

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN HAVO EN VWO NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN HAVO EN VWO STAATSEXAMEN 2014 Juni 2013 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Examens (CvE). Het CvE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15 Examenprogramma NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat kan

Nadere informatie

Reading and Writing Development of Low-achieving Adolescents. The Roles of Linguistic Knowledge, Fluency, and Metacognitive Knowledge M.J.W.

Reading and Writing Development of Low-achieving Adolescents. The Roles of Linguistic Knowledge, Fluency, and Metacognitive Knowledge M.J.W. Reading and Writing Development of Low-achieving Adolescents. The Roles of Linguistic Knowledge, Fluency, and Metacognitive Knowledge M.J.W. Trapman 1 Reading and writing development of low-achieving adolescents

Nadere informatie

ENGELS MBO-4 SYLLABUS PILOTEXAMENS VANAF 2015-2016

ENGELS MBO-4 SYLLABUS PILOTEXAMENS VANAF 2015-2016 ENGELS MBO-4 SYLLABUS PILOTEXAMENS VANAF 2015-2016 Inhoud Voorwoord 3 1 Inleiding 4 2 Uitgangspunten bij het examen 5 3 Niveau B1 voor Lezen en Luisteren 7 3.1 Wat is niveau B1? 7 3.2 Bandbreedte niveau

Nadere informatie

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt Van Raamwerk tot Handreiking Hoe zat het ook alweer? Nieuwe Kwalificatieprofielen voor het mbo in 2004 Mét

Nadere informatie

Sible Andringa Lezen in theorie en praktijk

Sible Andringa Lezen in theorie en praktijk Sible Andringa Lezen in theorie en praktijk Studiedag BVNT2, 21 mei 2016, Inleiding stroom Inburgering Vandaag Lezen/leesbegrip Wat heb je nodig om goed te kunnen lezen? Analyse van het inburgeringsexamen

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Vak: Nederlands Klas: IG2 MH/HV Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 4 Aantal lessen per week: 2 Methode: Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: 1 & 2 Blz. 33 t/m 35 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO

MODERNE VREEMDE TALEN VMBO MODERNE VREEMDE TALEN VMBO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2017 Inhoud Voorwoord 4 Aanpassingen ten opzichte van de syllabus 2016 5 1 Syllabus Moderne vreemde talen vmbo 8 1.1 Verdeling examenstof over CE/SE

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2013

MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS. Syllabus centraal examen 2013 MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS TURKS Syllabus centraal examen 2013 Juni 2011 Verantwoording: 2011 College voor Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles

Nadere informatie

De invloed van technisch lezen en woordenschat op de MOCCA test voor begrijpend lezen

De invloed van technisch lezen en woordenschat op de MOCCA test voor begrijpend lezen 1 De invloed van technisch lezen en woordenschat op de MOCCA test voor begrijpend lezen Auteur: Manouk de Vries Studentnummer: 1033573 Begeleider: A.K.J. Karlsson, MSc. Instituut: Onderwijsstudies Universiteit

Nadere informatie

Mbo, toets je taal! Taalvaardigheid Nederlands beoordelen in competentiegericht onderwijs

Mbo, toets je taal! Taalvaardigheid Nederlands beoordelen in competentiegericht onderwijs . Competentieleren Hajer, M. & T. Meestringa (2004). Handboek taalgericht vakonderwijs. Bussum: Coutinho. Ministerie van OC&W (2004). Van A tot Z betrokken. Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 (http://taalinmbo.kennisnet.nl/bronnen/aanvalsplan).

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel

Nadere informatie

Titel: Belemmert het dialect de verwerving van de Nederlandse woordenschat? 1

Titel: Belemmert het dialect de verwerving van de Nederlandse woordenschat? 1 Nuutsbreef van Veldeke Limburg Titel: Belemmert het dialect de verwerving van de Nederlandse woordenschat? 1 Auteurs: Leonie Cornips, Kirsten van den Heuij en Ryanne Francot De context van het onderzoek

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN VWO

MODERNE VREEMDE TALEN VWO MODERNE VREEMDE TALEN VWO ARABISCH DUITS ENGELS FRANS RUSSISCH SPAANS - TURKS SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Het examenprogramma 7 2 Toetsspecificatie 9 2.1 De samenstelling

Nadere informatie