Onderzoek van de mammae

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek van de mammae"

Transcriptie

1 Onderzoek van de mammae Borstkanker is de meest voorkomende maligne tumor bij vrouwen in Nederland. Daarnaast komen er goedaardige tumoren in de borst voor. De meeste tumoren worden door de vrouw zelf ontdekt. Cruciaal is steeds de vraag of een gevonden tumor in de borst benigne of maligne van aard is. De anamnese en een technisch goed en systematisch lichamelijk onderzoek van de borst en gerelateerde lymfklieren vormen de eerste stap naar de diagnose. Mammaonderzoek is geïndiceerd: 1. Bij (het het vermoeden op op een pathologisch proces in of gerelateerd aan de borst. - Bij borstklachten. - Als ls onderdeel van een routine (gynaecologisch onderzoek bijvoorbeeld in de zwan- gynaecologerschap of ter instructie voor zelfonderzoek. 2. Elke lke vrouw moet worden gewezen op het belang van regelmatig zelfonderzoek van de mammae. Dit kan vóór de menopauze het beste geschieden op het zelfde tijdstip in de cyclus, liefst preovulatoir. 3. Het et mammaonderzoek bestaat uit inspectie, palpatie en het onderzoek van de oksels. 1

2 Inspectie Voorbereiding - De onderzoekruimte is goed verlicht en verwarmd. - aat Laat de pati nte patiënte het bovenlichaam volledig ontbloten. - org Zorg voor schone en warme handen. Werkwijze 1. Vergelijk ergelijk steeds links en rechts. 2. Het et onderzoek vindt aanvankelijk plaats terwijl de patiënte recht vóór de onderzoeker zit of staat met de armen hangend langs het lichaam [1]. 3. Let et op: Mammae vorm, grootte (a symmetrie, zwellingen Huid kleur, versterkte unilaterale venentekening, intrekkingen ( dimpling, littekens, beharing, sinaasappelhuid ( peau d orange, ulceraties, eczeem, verhevenheden Tepelhof pigmentatie, grootte, kleur, vorm, zwellingen Tepel stand, plaats, grootte, kleur, vorm, pigmentatie, intrekkingen, schilfering, eczeem, roodheid, ontstekingsverschijnselen, afscheiding: kleur, hoeveelheid. figuur 1 figuur 2 4. Let et ook op: de omgeving van de mammae, de regio sternalis en de regio axillaris. 5. Verricht erricht dezelfde inspectie van de mammae waarbij de patiënte achtereenvolgens de volgende houdingen aanneemt. - taand Staand of zittend met beide armen opgeheven langs het hoofd [2]. - taand Staand of zittend met beide handen in de zij en aangespannen mm.pectorales majores [3]. figuur 3 2

3 - met patiënte in de heupen, de armen langs het opgeheven hoofd en haar handen steunend in die van de onderzoeker [4, 5]. figuur 4 figuur 5 - Liggend iggend op de rug [6]. [ ]. 6. Let et in deze vier houdingen op veranderingen die kunnen optreden: - contour - (a symmetrie a symmetrie - intrekkingen van de huid en/of en of de tepels. figuur 6 3

4 Palpatie mammae Voorbereiding De patiënte ligt met volledig ontbloot bovenlichaam plat op de rug op de onderzoekbank [7]. figuur 7 Werkwijze 1. Palpeer alpeer met de vingertoppen van de wijs-, middel- en ringvinger. Maak roterende bewegingen met lichte compressie van mamma weefsel tegen de thoraxwand. 2. Bij palpatie van de buitenkwadranten kan een vrouw die grote mammae heeft de arm aan de zijde van de te onderzoeken borst onder het hoofd leggen [8]. figuur 8 4

5 3. Palpeer alpeer achtereenvolgens: - binnen-boven kwadrant [ ] [9] figuur 9 - binnen-onder kwadrant [1 ] [10] figuur 10 - buiten-onder kwadrant [11] 5 figuur 11

6 - buiten-boven kwadrant [12] figuur 12 - axillaire uitloper [13] figuur 13 - de tepel en de tepelhof [14] - de omgeving van de borst parasternaal (parasternaal gebied. 4. Let et op: - pijn ontsteking, (ontsteking, abces abces - tepeluitvloed - consistentie van het mammaweefsel figuur 14

7 Tumoren Let op: - lokalisatie - grootte geschat (geschat in centimeters centimeters - vorm - consistentie (hard, hard, vast, vast-elastisch, elastisch, week, fluctu ) - oppervlak (glad, glad, irregulair, korrelig, gelobd gelobd - afgrenzing t.o.v. omgeving (scherp scherp of onscherp - beweeglijkheid t.o.v.: huid, onderlaag - pijnlijkheid - dimpling, op te wekken door de huid over de tumor tussen duim en wijsvinger naar elkaar toe te brengen [I5]. figuur Oefen efen circulaire druk uit op de tepel [16] [1 ] en observeer of er tepeluitvloed is op te wekken. 6. Let et op: hoeveelheid, kleur (bloed, bloed, melk, pus. pus. 7. Verricht erricht dezelfde handelingen aan de andere borst. figuur 16 7

8 Palpatie regionale lymfklieren Als er borstklachten zijn moet de onderzoeker altijd de beide okselholten en de infra- en supraclaviculaire ruimten palperen om vast te stellen of er palpabele klieren zijn. Lymfklieren liggen in losmazig bindweefsel en zijn daardoor gemakkelijk wegdrukbaar en verschuifbaar. De onderzoeker moet ze als het ware vangen en onder de vingers voelen wegglippen. Indien lymfklieren palpabel zijn, beoordeel dan grootte, consistentie en beweeglijkheid. figuur 17 Voorbereiding - Dit onderzoek wordt in liggende en zittende positie uitgevoerd [17-24]. De onderzoeker staat naast of vóór de vrouw. - De linker okselholte wordt met de rechterhand gepalpeerd en de rechter okselholte met de linkerhand. figuur 18 Werkwijze 1. Palpatie alpatie oksel. - Abduceer bduceer het schoudergewricht van de patiënte alpeer Palpeer met vier aaneengesloten vingers zo hoog mogelijk in de okselholte [17-20]. figuur 19 figuur 20 8

9 - Breng de in de schouder geabduceerde arm losjes tegen het lichaam van de patiënte [21-24]. - eef Geef lichte druk tegen de thoraxwand aan. - alpeer Palpeer met de vier licht gekromde vingers voorzichtig maar stevig de ribben en de intercostale ruimten af, van craniaal naar caudaal en van voor naar achter. figuur Let et op: tumoren (lymfklieren, lymfklieren, pijn. 3. Verricht erricht dezelfde handelingen aan de andere oksel. figuur 22 figuur 23 figuur 24

10 4. Palpatie alpatie achterste okselplooi. - a Ga achter de pati nte patiënte staan - Neem de m. latissimus dorsi tussen duim en vingers en palpeer de gehele achterste okselplooi aan beide zijden [25]. 5. Let et op: tumoren, pijn. figuur Palpatie alpatie voorste okselplooi. - a Ga vóór de pati nte patiënte staan. - Neem de m. pectoralis major tussen duim en vingers en palpeer de gehele voorste okselplooi. - Doe dit links en rechts. 7. Let et op: tumoren, pijn. 8. Palpatie alpatie infra- en supraclaviculaire ruimten - a Ga vóór de pati nte patiënte staan [2, [26, 27]. - alpeer Palpeer de mediale hoek van de supraclaviculaire ruimte terwijl u achter de patiënte staat. 9. Let et op: tumoren, pijn. figuur 26 figuur 27 10

11 Mammaonderzoek bij klachten Palpabele tumor Indien bij palpatie van de mammae (door de vrouw zelf of door een onderzoeker een tumor wordt geconstateerd, is het van groot belang om vast te stellen of deze maligne of benigne van aard is. Om dat te beoordelen is goede kennis van de relatieve waarde van elke diagnostische bevinding (anamnese, lichamelijk onderzoek, mammografie, echografie, cytologie) van belang. Door middel van fysisch diagnostisch onderzoek alleen is het niet mogelijk met zekerheid onderscheid te maken tussen een maligne of benigne aandoening van de borst. Samen met de anamnese en eventueel hulponderzoek zal de aard van de tumor moeten worden vastgesteld. Palpatie van een tumor kan informatie geven over de volgende aspecten: lokalisatie, grootte, consistentie, vorm, oppervlak, relatie met de omgeving (huid en onderlaag en pijnlijkheid. Een tumor die sterk vergroeid is met zijn omgeving is waarschijnlijk maligne. Ook een zeer vaste consistentie en een onregelmatig oppervlak kunnen op maligniteit wijzen. Omgekeerd is een gladde, ronde of ovale tumor die los van huid en onderlaag ligt vaak goedaardig, zeker als de grootte van de tumor wisselt met de menstruele cyclus. Pijnlijkheid gepaard gaande met lokale roodheid is verdacht voor een gelokaliseerde ontsteking. Ten slotte speelt de leeftijd van de vrouw een rol. Onder de 30 jaar zijn maligne tumoren in de borst zeldzaam. Boven de 50jaar wordt de kans dat een palpabele tumor maligne is steeds groter. Palpatie van een tumor moet voorzichtig gebeuren. Bij (te ruwe palpatie is het bevorderen van hematogene en/of lymfogene uitzaaiing niet uitgesloten. Als een palpabele tumor is vastgesteld is het noodzakelijk na te gaan of er metastasen op afstand aanwezig zijn. Tepeluitvloed Spontane uitvloed uit de tepel moet nader onderzocht worden als deze uit bloederig of sereus vocht bestaat. Kleurloos of wit vocht is vrijwel altijd goedaardig en een normaal uitscheidingsprodukt van mamma klierweefsel, zoals dat postpartum in grote hoeveelheid gebeurt. Dubbelzijdige afscheiding is vaak hormonaal bepaald. Eenzijdige bloederige of sereuze afscheiding kan op een intraductaal papilloom of carcinoom berusten. Meestal betreft het echter een goedaardig papilloom. Vocht uit de tepel kan cytologisch worden onderzocht op de aanwezigheid van tumorcellen. Bij verdenking op een maligniteit is invasief onderzoek noodzakelijk. Mastodynie (= pijn in één of beide borsten Het is van belang of de pijn wisselt in de loop van de menstruele cyclus. Als dat het geval is, gaat ze vaak samen met een gespannen gevoel en een gevoel van zwaarte in de mammae. Deze klachten wijzen in de richting van mastopathie. Indien de pijn gepaard gaat met een palpabele tumor, moet deze tumor nader onderzocht worden. Het is gebleken dat pijn geen informatie geeft over het al dan niet maligne zijn van een tegelijk bestaande tumor. 11

12 Na een stomp trauma van de borst kan deze pijnlijk zijn als gevolg van een contusie. Gaat pijn gepaard met locale roodheid, dan kan er sprake zijn van een mastitis of mamma-abces. Buiten het puerperium is dit zeldzaam. Tepel- en huidafwijkingen Recent ontstane intrekkingen van de huid of tepel zijn verdacht voor een onderlig- maligniteit. Door fibrosering kunnen de ligamenta suspensorii (Cooper schrompelen. Hierdoor ontstaat tractie aan de huid en worden intrekkingen zichtbaar ( dimpling die nader onderzoek rechtvaardigen. Peau d orange (sinaasappelhuid ontstaat door oedeem van de huid veroorzaakt door blokkade van de lymfvaten, veelal ten gevolge van daar gelegen tumorcellen. De huid ziet er uit als een miniatuur kraterlandschap, zoals de schil van een sinaasappel. Als de huid enigszins wordt samengeknepen is dat vaak beter te zien. Recent ontstane schilfering en roodheid van de tepel zijn verdacht voor het tepelcarcinoom van Paget. Huidveranderingen aan de borst kunnen natuurlijk ook onderdeel zijn van een gegeneraliseerde huidaandoening (eczeem, psoriasis, acne, etc.. 12

Toetsstation. Onderzoek van de mammae bij simulatiepatiënt

Toetsstation. Onderzoek van de mammae bij simulatiepatiënt Toetsstation Onderzoek van de mammae bij simulatiepatiënt Alg lgeme mene gegevens Classificatiecode(s) X19, X26, X31 Doelstelling Toetsen of de kandidaat in staat is: - een consult te voeren met een patiënte

Nadere informatie

Scoringslijst voor de praktijk

Scoringslijst voor de praktijk Stichting Verenigde Universitaire Huisartsopleidingen Domus Medica, Postbus 20072, 3502 LB UTRECHT tel. (030) 282 34 60; fax (030) 282 34 69 internet: www.svuh.nl Scoringslijst voor de praktijk 9. ONDERZOEK

Nadere informatie

MEDISCH Borstzelfonderzoek

MEDISCH Borstzelfonderzoek STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM MEDISCH Borstzelfonderzoek September 2012 Copyright Studentenvoorzieningen KU Leuven Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van

Nadere informatie

J. Mamma aandoeningen. Inhoudsopgave 01 J 02 J 03 J 04 J 05 J 06 J 07 J 08 J 09 J 10 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J

J. Mamma aandoeningen. Inhoudsopgave 01 J 02 J 03 J 04 J 05 J 06 J 07 J 08 J 09 J 10 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J J. Mamma aandoeningen nhoudsopgave 1 J 2 J 3 J 4 J 5 J 6 J 7 J 8 J 9 J 1 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J Screening: vrouwen jonger dan 4 jaar zonder genetisch risico... 1 Screening: vrouwen

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst Deze brochure informeert u over de gang van zaken bij een afwijking (knobbeltje) in de borst. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN INTERLINE MAMMACARCINOOM 2 dec 2008 ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN Inleiding De werkafspraak en het Interlineprogramma is samengesteld door Chirurgen Isalaklinieken:

Nadere informatie

KNOBBELTJE IN DE BORST

KNOBBELTJE IN DE BORST KNOBBELTJE IN DE BORST Inleiding Deze folder informeert u over de gang van zaken bij een afwijking (knobbeltje) in de borst. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn

Nadere informatie

Mastopathie kan in beide borsten voorkomen maar ook in één borst. Veel vrouwen met mastopathie hebben klachten. De één meer dan de ander.

Mastopathie kan in beide borsten voorkomen maar ook in één borst. Veel vrouwen met mastopathie hebben klachten. De één meer dan de ander. U heeft van de specialist of verpleegkundig specialist gehoord dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe mastopathie ontstaat, welke behandelingen er zijn en waar u terecht kunt

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst Vooraf Borstafwijkingen bij vrouwen komen veel voor. Vaak zijn dit onschuldige afwijkingen, slechts in een minderheid van de gevallen hebben we met kwaadaardige gezwellen te maken.

Nadere informatie

Een afwijking in de borst

Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst Borstafwijkingen komen veel voor bij vrouwen. Vaak gaat het om een onschuldige afwijking. Bij een minderheid van de vrouwen blijkt de afwijking kwaadaardig

Nadere informatie

Een afwijking in de borst

Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst EEN AFWIJKING IN DE BORST Borstafwijkingen komen veel voor bij vrouwen. Vaak gaat het om een onschuldige afwijking. Bij een minderheid van de vrouwen blijkt de afwijking kwaadaardig

Nadere informatie

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Onderzoek naar een borstafwijking P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Verwijzing door huisarts of via het bevolkingsonderzoek Uw huisarts heeft u verwezen naar de locatie Delfzicht van de Ommelander

Nadere informatie

Afwijking in de borst

Afwijking in de borst 1/6 Chirurgie / mammacare Afwijking in de borst Inleiding U bent voor nader onderzoek van een afwijking in de borst verwezen naar het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. Het kan zijn dat u zelf een knobbeltje

Nadere informatie

GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST

GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST 1226 Inleiding Uw arts heeft bij u een goedaardige afwijking aan de borst vastgesteld. In deze folder vindt u meer informatie over de functie en bouw van de borst en

Nadere informatie

Onderzoek naar een borstafwijking

Onderzoek naar een borstafwijking Onderzoek naar een borstafwijking Inleiding Uw huisarts heeft u verwezen naar de Ommelander Ziekenhuis Groep (OZG) in verband met een afwijking in uw borst. Het kan ook zijn dat u via het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Familieanamnese Voor zover patiënt weet komt er in de familie geen borst- of eierstokkanker voor.

Familieanamnese Voor zover patiënt weet komt er in de familie geen borst- of eierstokkanker voor. Casus 13 Fase B Ziekteverloop Patiënt meldt zich bij een vervangende huisarts omdat zij een knobbeltje in haar borst heeft ontdekt. Door haar eigen huisarts is zij al eerder onderzocht en deze heeft vastgesteld

Nadere informatie

Borstzelfonderzoek Borstkanker in de familie Veranderingen van de borst

Borstzelfonderzoek Borstkanker in de familie Veranderingen van de borst Borstzelfonderzoek Borstzelfonderzoek Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat borstzelfonderzoek niet leidt tot minder sterfte aan borstkanker. Ook wordt borstkanker bij vrouwen die regelmatig hun borsten

Nadere informatie

Mastopathie. Mammapoli

Mastopathie. Mammapoli Mastopathie Mammapoli . Mastopathie Goedaardige aandoeningen aan de borst Mastopathie is een verzamelnaam voor allerlei goedaardige klachten aan uw borsten. Het woord mastopathie is een Grieks woord: mastos

Nadere informatie

Goedaardige afwijkingen van de borst

Goedaardige afwijkingen van de borst Goedaardige afwijkingen van de borst Goedaardige afwijkingen van de borst Uw arts heeft bij u een goedaardige afwijking aan uw borst vastgesteld. In deze folder vindt u meer informatie over de functie

Nadere informatie

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen)

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) Inleiding Deze brochure informeert u over de gang van zaken op de mammapoli (mamma is de medische term voor borst ). U bent hier naar verwezen omdat

Nadere informatie

Hoe borstkanker opsporen?

Hoe borstkanker opsporen? Borstkliniek Hoe borstkanker opsporen? Inhoud 1 Zelfonderzoek... 3 2 Klinisch onderzoek... 3 3 Beeldvorming... 4 3.1 Mammografie... 4 3.1.1 Het onderzoek... 4 3.1.2 Screeningsmammografie voor vrouwen tussen

Nadere informatie

Afwijking in de borst

Afwijking in de borst 1/7 Chirurgie / mammacare Afwijking in de borst Inhoudsopgave pagina Inleiding 2 Mammasneldiagnostiek 2 Procedure mammasneldiagnostiek 3 Achtergrond informatie 4 Onderzoeken 5 Adviezen voor thuis 6 Adressen

Nadere informatie

Borstzelfonderzoek. Voor wie is deze brochure? Wanneer borstzelfonderzoek? Menstruatie

Borstzelfonderzoek. Voor wie is deze brochure? Wanneer borstzelfonderzoek? Menstruatie Borstzelfonderzoek Voor wie is deze brochure? Borstkanker openbaart zich in veel gevallen door een knobbeltje in de borst. Veel vrouwen ontdekken zo n knobbeltje bij toeval. Anderen doordat zij regelmatig

Nadere informatie

Mastopathie Goedaardige aandoening van de borst

Mastopathie Goedaardige aandoening van de borst Mastopathie Goedaardige aandoening van de borst Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Wat is mastopathie? Mastopathie is een verzamelnaam voor goedaardige aandoeningen in het klierweefsel

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Mastopathie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Mastopathie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Mastopathie 1 Mastopathie De chirurg of verpleegkundig specialist mammacare heeft geconstateerd dat u mastopathie hebt.

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Een afwijking in de borst EEN AFWIJKING IN DE BORST INLEIDING U heeft van uw huisarts of via het bevolkingsonderzoek het advies gekregen om u verder te laten onderzoeken op

Nadere informatie

Wat is mastopathie? Cyste

Wat is mastopathie? Cyste Mastopathie De specialist heeft geconstateerd dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat deze aandoening inhoudt, waardoor mastopathie veroorzaakt wordt, welke behandelingen er mogelijk zijn

Nadere informatie

3.3 Borstkanker bij de man

3.3 Borstkanker bij de man 3.3 Borstkanker bij de man Bij u is zojuist de diagnose borstkanker vastgesteld. Alle patiënten die voor borstkanker worden behandeld in het Catharina-ziekenhuis ontvangen een Persoonlijke Informatie Map.

Nadere informatie

Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb

Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb Inleiding Zoals bij alle soorten kanker, is er bij borstkanker sprake van cellen met een ontregelde

Nadere informatie

Mastopathie kan voorkomen in beide borsten, maar ook in één borst. Zeker 10% van de vrouwen heeft in meer of mindere mate last van mastopathie.

Mastopathie kan voorkomen in beide borsten, maar ook in één borst. Zeker 10% van de vrouwen heeft in meer of mindere mate last van mastopathie. Mastopathie Inleiding De specialist heeft geconstateerd dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat deze aandoening inhoudt, waardoor mastopathie wordt veroorzaakt, welke behandelingen er

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst 2 Uw behandelend arts heeft u voor een knobbeltje in de borst naar de mammapoli of chirurg van het CWZ verwezen. Deze folder geeft u informatie over goedaardige knobbeltjes in de

Nadere informatie

belangrijk voor álle vrouwen

belangrijk voor álle vrouwen borstzelfonderzoek belangrijk voor álle vrouwen Inhoud Voor wie is deze brochure? pagina 3 Wanneer borstzelfonderzoek? pagina 4 Wat is normaal aan de borsten? pagina 5 Veranderingen in de borsten pagina

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Masthopatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Masthopatie Masthopatie MASTOPATHIE INLEIDING U heeft van uw behandelaar gehoord dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe mastopathie ontstaat, welke behandelingen er zijn en geven we u

Nadere informatie

Stap voor stap Ga voor de spiegel zitten of staan met uw armen ontspannen langs uw lichaam en bekijk uw borsten nauwkeurig.

Stap voor stap Ga voor de spiegel zitten of staan met uw armen ontspannen langs uw lichaam en bekijk uw borsten nauwkeurig. Borstzelfonderzoek Zelf uw borsten onderzoeken Wáár u uw borsten onderzoekt, maakt in principe niet uit: in bad, onder de douche, in een warme kamer op bed of voor de spiegel. Als het maar een plek is

Nadere informatie

Mastopathie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Mastopathie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Mastopathie Uw arts heeft bij u de diagnose mastopathie gesteld. In het Grieks betekent mastos borst en pathos aandoening. Mastopathie is een verzamelnaam voor allerlei goedaardige klachten aan uw borsten.

Nadere informatie

Mammapolikliniek. Mastopathie

Mammapolikliniek. Mastopathie Mammapolikliniek Mastopathie 1 2 U heeft van uw behandelaar gehoord dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe mastopathie ontstaat, welke behandelingen er zijn en hoe je uw borsten

Nadere informatie

Knobbel in de borst. Diagnostiek. EH Hochheimer, HGLM Grundmeijer, E de Jong, GJ den Heeten. 194 45(4) april 2002 Huisarts & Wetenschap

Knobbel in de borst. Diagnostiek. EH Hochheimer, HGLM Grundmeijer, E de Jong, GJ den Heeten. 194 45(4) april 2002 Huisarts & Wetenschap Diagnostiek Knobbel in de borst EH Hochheimer, HGLM Grundmeijer, E de Jong, GJ den Heeten Van klacht naar probleem Als een vrouw een knobbel in haar borst voelt, heeft deze meestal al een diameter van

Nadere informatie

Borstkanker tijdig opsporen

Borstkanker tijdig opsporen Borstkanker tijdig opsporen Borstkanker tijdig opsporen Borstkanker is wereldwijd de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. In Vlaanderen zijn er jaarlijks meer dan 5 000 nieuwe patiënten. De precieze

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary VII Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary naar Algemeen 538 Epidemiologie 538 1. Screening 538 2. Diagnostiek 538 2.1 Anamnese

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen Herpes genitalis, condylomata acuminata en ander ongemak: een diaserie 1. Toelichting 1 Dit onderwijsmateriaal is gebaseerd op de NHG-Standaard van december 2004. Herpes genitalis heeft in de opeenvolgende

Nadere informatie

Instructie voor zelfonderzoek na verwijdering van een melanoom

Instructie voor zelfonderzoek na verwijdering van een melanoom Instructie voor zelfonderzoek na verwijdering van een melanoom 1091 Inleiding U bent bij ons onder behandeling in verband met een melanoom. Deze folder gaat over zelfonderzoek na het verwijderen van een

Nadere informatie

Echografie + biopsie

Echografie + biopsie Proces Chirurg/verpleegkundige anamnese en lichamelijk onderzoek Mammacare verpleegkundige geeft uitleg over de gang van zaken en begeleidt Mammografie/ echografie en zo nodig direct echogeleid histologisch

Nadere informatie

borstafwijkingen waar moet je op letten?

borstafwijkingen waar moet je op letten? borstafwijkingen waar moet je op letten? Inhoud Voor wie is deze brochure? pagina 3 Wat is normaal aan de borsten? pagina 4 Veranderingen in de borsten pagina 6 Overmatige celdeling pagina 7 Goedaardige

Nadere informatie

Mastopathie en mastodynie/mastalgie

Mastopathie en mastodynie/mastalgie Chirurgie Mastopathie en mastodynie/mastalgie De specialist heeft geconstateerd dat u mastopathie hebt. In deze folder kunt u lezen wat deze aandoening inhoudt, waardoor mastopathie veroorzaakt wordt,

Nadere informatie

Mastopathie, een goedaardige aandoening van de borsten

Mastopathie, een goedaardige aandoening van de borsten Chirurgie Mastopathie, een goedaardige aandoening van de borsten www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is mastopathie?... 3 Pijn... 3 Vormen van mastopathie... 4 Cyclische mastopathie... 4 Niet-cyclische

Nadere informatie

OPERATIE VOOR BORSTKANKER

OPERATIE VOOR BORSTKANKER OPERATIE VOOR BORSTKANKER OPERATIE VOOR BORSTKANKER Algemeen Elke vrouw die te maken krijgt met borstkanker heeft haar eigen vragen en problemen. Deze informatie is bedoeld als algemene voorlichting; een

Nadere informatie

Chirurgie Oncologie Radiologie. Diagnostische onderzoeken bij een afwijking in de borst

Chirurgie Oncologie Radiologie. Diagnostische onderzoeken bij een afwijking in de borst Chirurgie Oncologie Radiologie Diagnostische onderzoeken bij een afwijking in de borst Chirurgie Oncologie Radiologie U bent verwezen naar de ééndagdiagnostiek van de Mammapoli van het UMCG, omdat het

Nadere informatie

De mammapoli onderzoek bij een afwijking in de borst. IJsselland Ziekenhuis

De mammapoli onderzoek bij een afwijking in de borst. IJsselland Ziekenhuis De mammapoli onderzoek bij een afwijking in de borst IJsselland Ziekenhuis Inleiding U ontvangt deze folder omdat u door uw huisarts bent doorverwezen naar de mammapoli van het IJsselland Ziekenhuis. De

Nadere informatie

Declaratiecode Zorgproduct

Declaratiecode Zorgproduct Declaratiecode Zorgproduct Tarief Omschrijving 15A249 29499005 1143,91 Lichttherapie bij huidkanker of voortekenen daarvan 15A259 29499016 942,97 Een operatie huid en/of weke delen en/of bot bij huidkanker

Nadere informatie

Borstkanker. Celdeling

Borstkanker. Celdeling Borstkanker In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 12.000 vrouwen borstkanker (mammacarcinoom) ontdekt. Daarnaast wordt bij ongeveer 1.300 vrouwen in Nederland een voorstadium van borstkanker (ductaal

Nadere informatie

Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend zijn.

Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend zijn. WELOVERWOGEN BESLISSEN OF U EEN SCREENINGSMAMMOGRAFIE LAAT NEMEN. DE INFORMATIE IN DEZE FOLDER HELPT U DAARBIJ. 1. WAT IS BORSTKANKER? Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend

Nadere informatie

PECTUS REVALIDATIE. De pectoralisspieren. De rugspieren

PECTUS REVALIDATIE. De pectoralisspieren. De rugspieren PECTUS REVALIDATIE Het doel van de pectus revalidatie (training borst- en rugspieren) is het versterken van de spieren van de borst en de rug en hiermee het verbeteren van je lichaamshouding. De volgende

Nadere informatie

verwijderen van de oksellymfeklier

verwijderen van de oksellymfeklier patiënteninformatie verwijderen van de oksellymfeklier U wordt opgenomen voor een oksellymfeklierverwijdering. Dit heet ook wel okselklierdissectie. Hoe verloopt deze operatie? Wat kunt u verwachten na

Nadere informatie

Transmurale werkafspraak Informatieoverdracht mammacarcinoom (regio Helmond)

Transmurale werkafspraak Informatieoverdracht mammacarcinoom (regio Helmond) Transmurale werkafspraak Informatieoverdracht mammacarcinoom (regio Helmond) Aanleiding Door de vergrijzing, vroege opsporing van kanker en effectievere behandelingen zal het aantal patiënten met kanker

Nadere informatie

Borstzelfonderzoek. zo leer je je borsten kennen

Borstzelfonderzoek. zo leer je je borsten kennen Borstzelfonderzoek zo leer je je borsten kennen Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wanneer borstzelfonderzoek? 5 Wat is normaal aan de borsten? 6 Veranderingen in de borsten 7 Zelf uw borsten onderzoeken

Nadere informatie

Lymfoedeem na een borstoperatie

Lymfoedeem na een borstoperatie Lymfoedeem na een borstoperatie Dit hoofdstuk krijgt u als bij uw borstoperatie ook de lymfklieren in de oksel zijn verwijderd. Een klein percentage van de patiënten krijgt, als de lymfeklieren in de oksel

Nadere informatie

Mammadiagnostiek: integratie pathologie en radiologie

Mammadiagnostiek: integratie pathologie en radiologie Klinische les Mammadiagnostiek: integratie pathologie en radiologie Harmien M. Zonderland, Marc J. van de Vijver en Mike Visser Academisch Medisch Centrum, Amsterdam. Afd. Radiologie: dr. H.M. Zonderland,

Nadere informatie

6 maart 2014 Ian Faneyte. Ongemak van onder

6 maart 2014 Ian Faneyte. Ongemak van onder Ian Faneyte Ongemak van onder Persoonlijke observatie Patienten met proctologische klachten komen veelal met een diagnose al in het hoofd en ook vaak met een verwachting van (chirurgische) therapie Patienten

Nadere informatie

Heelkunde van de borstklier

Heelkunde van de borstklier Dit Patienten Informatie Formulier kan U ook bekomen op de KBGH-website : www.belsurg.org 21 Heelkunde van de borstklier Eenvoudige tumorectomie Recent werd bij u een massa in de borst ontdekt door middel

Nadere informatie

In deze brochure vind je algemene informatie over borstkanker, de diagnostische aanpak alsook de behandeling.

In deze brochure vind je algemene informatie over borstkanker, de diagnostische aanpak alsook de behandeling. Borstkanker In deze brochure vind je algemene informatie over borstkanker, de diagnostische aanpak alsook de behandeling. Wat is borstkanker? Borstkanker is een kwaadaardig gezel in de borst. Eén op negen

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

Gewondenvervoer. A&G eerste hulp opleidingen 2

Gewondenvervoer. A&G eerste hulp opleidingen 2 Gewondenvervoer A&G eerste hulp opleidingen 2 Gewondenvervoer is altijd een noodzakelijk kwaad Het kan op diverse manieren worden gedaan Handgedragen Zonder hulpmiddelen Met hulpmiddelen A&G eerste hulp

Nadere informatie

Schildkliernodus Iris Wakelkamp

Schildkliernodus Iris Wakelkamp Schildkliernodus Iris Wakelkamp 30 september 2010 Casus I Vrouw 53 jaar, komt met zwelling rechts in de hals. Ontdekt door de schoonheidspecialiste. Geen klachten passende bij hyperthyreoidie. Familie

Nadere informatie

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: segmentectomie

Nadere informatie

Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen

Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen Oefeningen menselijk lichaam Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen Eenvoudige oefeningen voor de bovenbeen spieren bijvoorbeeld na een operatie aan het kniegewricht of immobilisatie van het kniegewricht.

Nadere informatie

Borstkanker. hoe moet het nu verder?

Borstkanker. hoe moet het nu verder? Borstkanker hoe moet het nu verder? Deze brochure bevat zeker niet alle gedetailleerde informatie over borstkanker. We geven u vooral de belangrijkste en juiste informatie mee over borstkanker. 2 We proberen

Nadere informatie

Mastopathie. Chirurgie. Beter voor elkaar

Mastopathie. Chirurgie. Beter voor elkaar Mastopathie Chirurgie Beter voor elkaar 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Wat is mastopathie 4 Pijn 4 Vormen van mastopathie 5 Angst 5 Mogelijke behandelingen 6 Tot slot 7 3 Inleiding Mastopathie is een verzamelnaam

Nadere informatie

8 Knobbel in de borst

8 Knobbel in de borst 23-Chirurgie 8 01-06-2005 10:07 Pagina 165 165 8 Knobbel in de borst E.J.Th. Rutgers Een 44-jarige vrouw bemerkte bij het borstzelfonderzoek een niet-pijnlijke knobbel in de linkerborst. Nadat zij anderhalve

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel BORSTKANKER Inhoud Wat is borstkanker?... 3 Vormen van kanker... 4 DCIS... 4 Ductaal carcinoom... 4 Lobulair carcinoom... 4 Erfelijke en familiare belasting...

Nadere informatie

Instructie voor zelfonderzoek na verwijdering van een melanoom

Instructie voor zelfonderzoek na verwijdering van een melanoom Instructie voor zelfonderzoek na verwijdering van een melanoom Uitgave - 2012 Inleiding Deze brochure is bedoeld voor mensen bij wie een melanoom is verwijderd en gaat over zelfonderzoek van de huid en

Nadere informatie

Okselklierdissectie. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Okselklierdissectie. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Okselklierdissectie Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Vooraf U heeft met uw specialist besproken dat u binnenkort een operatie ondergaat in verband met borstkanker. Hierbij worden de

Nadere informatie

Stuwing & mastitis. Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8

Stuwing & mastitis. Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Stuwing & mastitis Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Stuwing Iedere vrouw krijgt na de bevalling stuwing. Dit is hormonaal geregeld, doordat

Nadere informatie

6. Tweehandig brommeren: 1 knokkel draaien, terug, 1 knokkel draaien, terug, 1 knokkel draaien en uitstrijken over m. erector trunci (tot aan nek).

6. Tweehandig brommeren: 1 knokkel draaien, terug, 1 knokkel draaien, terug, 1 knokkel draaien en uitstrijken over m. erector trunci (tot aan nek). PRAKTIJK RUG/NEK Uitgangspositie rug: liggend op de buik met de armen langs het lichaam. Handdoeken leggen zo nodig boven knieschijf, bekken, schouder. Palperend onderzoek (TV TV V): o.a. uitsluiten contra

Nadere informatie

Mammacare Borstafwijkingen

Mammacare Borstafwijkingen Mammacare Borstafwijkingen Voor wie is deze brochure Deze brochure is bedoeld voor vrouwen die zelf een verandering in of aan hun borst hebben ontdekt. En voor vrouwen bij wie uit het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Mastopathie. gemini-ziekenhuis.nl

Mastopathie. gemini-ziekenhuis.nl Mastopathie gemini-ziekenhuis.nl Inhoud Mastopathie 3 Wat is mastopathie? 3 Angst voor kanker is niet nodig 4 Oorzaken van mastopathie 4 Mogelijke behandelingen 5 Meer informatie 6 Uw vragen 6 Colofon

Nadere informatie

Diagnostische onderzoeken bij een afwijking in de borst

Diagnostische onderzoeken bij een afwijking in de borst Diagnostische onderzoeken bij een afwijking in de borst Chirurgie Oncologie Radiologie U bent verwezen naar de ééndagdiagnostiek van de Mammapoli van het UMCG, omdat het vermoeden bestaat dat u een afwijking

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel

Patiënteninformatie. Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel Patiënteninformatie Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel Naast het systeem

Nadere informatie

Verwijsoverzicht Radiologie

Verwijsoverzicht Radiologie Verwijsoverzicht Radiologie Versie maart 2007 SKELET ALGEMEEN Trauma 2 e lijn CT-scan, MRI, isotopenscan Sinus Kaakkopjes OPG via de kaakchirurg Schüller opnamen (met open en gesloten mond) Osteomyelitis

Nadere informatie

De indicatoren over borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn:

De indicatoren over borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn: Indicatoren VIP²-project Oncologie In België is, net als in Europa, borstkanker de meest voorkomende oorzaak van overlijden door kanker bij vrouwen (20,6 % van alle overlijdens ingevolge kanker). In 2009

Nadere informatie

Eline Deurloo Correlation of diagnostic breast imaging data and pathology: application to diagnosis and treatment

Eline Deurloo Correlation of diagnostic breast imaging data and pathology: application to diagnosis and treatment [Proefschriften] Eline Deurloo Correlation of diagnostic breast imaging data and pathology: application to diagnosis and treatment Mammacarcinoom is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen in

Nadere informatie

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant.

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant. Oefeningen Sterke en geoefende buikspieren zijn belangrijk. Omdat ongetrainde en slappe buik- en rugspieren kunnen zorgen voor een slechte houding en rugklachten. Bouw het oefenen van de buikspieren langzaam

Nadere informatie

De foamroll oefeningen

De foamroll oefeningen www.bodyrelease.nl De foamroll oefeningen Wat je vooraf moet weten De foamroll oefeningen die je uitvoert moeten voelen als een diepe massage en kunnen zowel direct op de huid als met kleding aan worden

Nadere informatie

Kliniek Mosaderma Passantentarieven 2015 Niet-gecontracteerde zorg Declaratie code

Kliniek Mosaderma Passantentarieven 2015 Niet-gecontracteerde zorg Declaratie code Declaratie code Zorg product Omschrijving Tarief 15B909 010501008 Behandeling of onderzoek tijdens een polikliniekbezoek of dagbehandeling bij een seksueel overdraagbare 564,85 aandoening (SOA) 15B912

Nadere informatie

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty Acne Behandelplan uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui Melody Specht opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiop

Nadere informatie

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg Borstcentrum Bernhoven Yvonne Paquay Chirurg Klachten van de borst? Verwijzing naar het borstcentrum voor analyse en zonodig behandeling 2 3 4 Verwijsredenen: > Knobbeltje voelbaar > BOBZ (de bus) > Controle

Nadere informatie

Deel 2. Kanker van de vulva

Deel 2. Kanker van de vulva . Kanker van de vulva Inhoud Wat is kanker van de vulva? 1 Aantallen 2 Het ontstaan van kanker van de vulva 3 Uitzaaiingen 3 Onderzoek 4 Behandeling 4 Mogelijke bijwerkingen en complicaties van de behandelingen

Nadere informatie

039847 OVPXXXXXX Beoordeling X-thorax voor derden. 32,13

039847 OVPXXXXXX Beoordeling X-thorax voor derden. 32,13 Passantentarieven 2015 Deze prijzen zijn geldig van 1 januari 2015 t/m 31 december 2015. Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Totaal tarief 039847 OVPXXXXXX Beoordeling X-thorax voor derden. 32,13 050501

Nadere informatie

G E B R U I K E R S T I P S

G E B R U I K E R S T I P S ALGEMENE TIPS VOOR THERAPEUTISCH ELASTISCHE KOUSEN Aantrekken Trek uw therapeutisch elastische kousen direct na het opstaan aan en draag ze iedere dag. Maak gebruik van onze speciale aantrekhandschoenen

Nadere informatie

Wat houdt de ingreep in?

Wat houdt de ingreep in? Borstverkleining U hebt gekozen voor een borstverkleining. Deze folder vat de belangrijkste punten van deze ingreep samen. Wat houdt de ingreep in? Bij een borstverkleining wordt het borstklierweefsel

Nadere informatie

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: mastectomie

Nadere informatie

APPENDIX C: Patiënteninformatie over uitzaaiingen in de wervelkolom.

APPENDIX C: Patiënteninformatie over uitzaaiingen in de wervelkolom. 3692 3693 3694 3695 3696 3697 3698 3699 3700 3701 3702 3703 3704 3705 3706 3707 3708 3709 3710 3711 3712 APPENDIX C: Patiënteninformatie over uitzaaiingen in de wervelkolom. Inleiding Kwaadaardige gezwellen

Nadere informatie

Plastische chirurgie. Informatie borstverkleining

Plastische chirurgie. Informatie borstverkleining Plastische chirurgie Informatie borstverkleining Algemeen Zware of slappe borsten kunnen zowel psychisch als lichamelijk een zware last zijn. Vrouwen die een borstverkleining laten uitvoeren doen dit

Nadere informatie

Borstverkleining (mammareductie)

Borstverkleining (mammareductie) Borstverkleining (mammareductie) Inleiding Deze folder bevat informatie voor vrouwen die een borstverkleinende operatie overwegen of er al toe besloten hebben. Waarom een borstverkleinende operatie? Grote,

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie