Petercams Benadering van controversiële activiteiten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Petercams Benadering van controversiële activiteiten"

Transcriptie

1 Petercams Benadering van controversiële activiteiten 07/03/2013 Controversiële activiteiten Februari /8

2 Controversiële activiteit: een activiteit die aanleiding geeft tot discussie of polemiek. De begrippen discussie en polemiek in de definitie van een controversiële activiteit omvatten voor Petercam twee essentiële kenmerken: als er discussie is, is er bijgevolg een debat; aan de basis van een debat liggen uiteenlopende meningen over het onderwerp of de kwestie die de situatie complex en het moeilijk maakt om een beslissing te nemen tussen uiteenlopende meningen. Die twee essentiële kenmerken staan centraal binnen de pragmatische benadering die Petercam hanteert ten opzichte van controversiële activiteiten. Een beroep doen op specialisten om de complexiteit van de controverse in te schatten Om een gefundeerde beslissing te kunnen nemen, wenst Petercam eerst een beter inzicht te krijgen in de situatie en de globale context alsook in de oorzaken en gevolgen. Petercam omringt zich daarvoor met specialisten ter zake om het onderwerp in een ander perspectief te plaatsen en om bepaalde belangrijke onderwerpen te relativeren. Bovendien wordt dit soort beschouwingen georganiseerd in de vorm van een debat met alle medewerkers van Petercam opdat er een echte uitwisseling van ideeën kan plaatsvinden, zodat geen enkele vraag of opmerking taboe is (SRI Corner). De organisatie van de SRI Corners is een mooi voorbeeld van de ernstige manier waarop Petercam nadenkt over controversiële vraagstukken. Onlangs heeft Petercam al zijn medewerkers uitgenodigd op een open debat met de Secretaris-Generaal van het onderzoekscentrum naar kernenergie in Mol (België). Ze kregen daarbij alle gelegenheid om deze specialist te ondervragen over de gevaren en de risico s die verbonden zijn aan kernenergie, de gevolgen van rampen zoals in Fukushima of de plaats van kernenergie in een tijdperk waarin energiebronnen schaars zijn. Een ander controversieel onderwerp dat binnen de onderneming werd besproken: biobrandstof en de impact ervan op voedingsmiddelen. Professor Soetaert van de Universiteit Gent (België), een expert terzake, zette deze problematiek in perspectief, die anders gemakkelijk door de media zou worden gedomineerd. Schaliegas is eveneens een gevoelig onderwerp waarover Petercam zich buigt. Binnenkort zal de geoloog Alain Préat van de Vrije Universiteit Brussel ook deelnemen aan een debat en een stand van zaken geven over de reële economische gevolgen. De benadering van Petercam wil professioneel, doordacht en pragmatisch zijn en bovenal gebaseerd op dialoog. Uitsluiting is slechts een laatste redmiddel; de belangrijkste doelstelling is het aanmoedigen van best practices binnen de verschillende bedrijfstakken, om de voortrekkers op het domein te onderscheiden en de zwarte schapen die de reputatie van het bedrijf en zijn beleggingen kunnen schaden, te vermijden. Een bedrijf wordt beschouwd als actief in controversiële activiteiten die hieronder worden beschreven als minimaal 5% van zijn omzet uit de betrokken activiteit afkomstig is. Controversiële activiteiten Februari /8

3 Petercams benadering van controversiële bedrijven met betrekking tot hun product A. De financiering van controversiële wapens België heeft een wetgevend kader gecreëerd rond dit onderwerp in maart 2007, met de wet-mahoux rond de financiering van controversiële wapens. Vandaar is de motivatie hier eerder van regelgevende aard. Petercam verwijst naar de lijst van betrokken bedrijven die werd opgesteld door Ethix SRI Advisors, een onafhankelijk consultancybedrijf dat gebaseerd is in Stockholm. De lijst van Ethix geeft een opsomming van de betrokken bedrijven op dat gebied en rangschikt ze volgens een alertsysteem: groen, oranje en rood. Om beschouwd te worden als betrokken in controversiële wapens, moeten er tegelijkertijd twee voorwaarden worden vervuld: het bedrijf is betrokken in de vervaardiging van noodzakelijke onderdelen specifiek voor wapens (1) die met dit precieze doel worden gemaakt (2). Bij bedrijven die als groen of rood worden gecatalogeerd, is er geen discussie. In de eerste categorie kan belegd worden, in de tweede niet. De bedrijven die als oranje werden gecatalogeerd volgens het Zweedse bedrijf zijn onderwerp van controverse. Deze status wijst er immers op dat er een heel sterk vermoeden is dat het bedrijf betrokken is in controversiële wapens, echter zonder dat daar een sluitend bewijs van werd geleverd. Na overleg en besprekingen met Ethix, heeft Petercam, na overleg met zijn SRI Comité, een aanbeveling geformuleerd aan de Raden van Bestuur van de sicavs die door Petercam worden gecommercialiseerd: aangezien de bedrijven een gebrek aan transparantie optekenen die noodzakelijk is om te kunnen beslissen of ze al dan niet betrokken zijn bij controversiële wapens, werd beslist dat ze worden gelijkgesteld met bedrijven die door het consultancybedrijf als rood worden gecatalogeerd. Beleggingen in die bedrijven zijn dus verboden voor alle sicavs die door Petercam worden beheerd. Met betrekking tot beleggingen in duurzame staatsobligaties, bevat de duurzaamheidsfilter die wordt toegepast op het initiële landenuniversum een criterium rond het Ottawa-verdrag, dat werd geratificeerd door 157 staten, waaronder de Europese staten. Dit verdrag wordt opgenomen als een volledig afzonderlijk criterium, zowel in het kader van de OESO-landen als in het kader van de zogenaamde opkomende landen. Indien een staat de conventie niet heeft geratificeerd, scoort ze 0 op dit criterium en wordt ze daarvoor gepenaliseerd in haar globale duurzaamheidsscore. Controversiële activiteiten Februari /8

4 B. Tabak Het verbouwen van tabak is eveneens onderwerp van controverse. De voornaamste reden is uiteraard de ernstige nadelige gezondheidsgevolgen. Nochtans kan men argumenteren dat de informatie die wordt gegeven aan de consument, die zich bewust is van zijn tabaksconsumptie en er ook de verantwoordelijkheid voor draagt, volstaat om de tabaksindustrie niet uit te sluiten uit een beleggingsportefeuille. Desalniettemin is het verbouwen van tabak een teelt die de meest vruchtbare grond vereist, ten nadele van andere teelten die noodzakelijk zijn voor de voeding van de volledige bevolking. Vandaar sluit Petercam binnen de specifieke SRI-strategieën de tabaksindustrie uit aangezien ze de duurzame ontwikkeling van een bevolking op lange termijn ernstig in het gedrang brengt. C. Alcohol Om te kunnen spreken over alcohol als controversiële activiteit, heeft Petercam twee belangrijke punten in achting genomen: - Legale activiteit: de activiteit is gereglementeerd en vormt op zich geen onwettelijke activiteit. Er is dus geen reden om ze daarom uit te sluiten; - Openbare gezondheid: de activiteit moet worden bekeken vanuit de invalshoek van het alcoholisme. Alcoholisme is een uitbreidend probleem en alcoholproducenten hebben op dat gebied een belangrijke informatieverantwoordelijkheid. Hoewel het opportuun kan zijn om het onderscheid te maken tussen lichte alcohol (wijnen, bieren, etc.) en zware alcohol (geestrijke dranken, wodka, etc.) is dat niet gemakkelijk om te doen en kan het op zijn beurt weer leiden tot discussie en controverse. Vanuit pragmatisch oogpunt sluit Petercam de alcoholsector niet uit van zijn specifieke SRIstrategieën. Daarom verkiest Petercam criteria toe te passen met betrekking tot de kwaliteit en de relevantie van informatie aan de consument. Met andere woorden, er moet worden bekeken of de consument terdege wordt geïnformeerd over de samenstelling van het product en de schade die het kan toebrengen aan zijn gezondheid. D. Pornografie Vandaag is de pornografie-industrie in wezen een privé-industrie waarbij het aantal beursgenoteerde aandelen van pornografieproducenten heel beperkt blijft. Bovendien behoren deze tot de kleine beurskapitalisaties. Met uitzondering van kinderporno is pornografie in België op zich niet verboden. Het verbod heeft enkel betrekking op de meest extreme vormen die als onwelvoeglijk worden beschouwd en in het Strafwetboek worden beschouwd als een aanslag tegen de goede zeden. Petercam beschouwt deze industrie niet als een bedrijfstak die gunstig bijdraagt tot de duurzame ontwikkeling van een bevolking op lange termijn en vindt dat ze een schadelijke invloed heeft op het respect voor de Rechten van de Mens (menselijke behandeling, etc.). Daarom sluit Petercam in het kader van zijn specifieke SRI-strategieën de pornografiesector uit. Controversiële activiteiten Februari /8

5 E. Kernenergie Kenenergie is overal ter wereld het onderwerp van debat. Na raadpleging van specialisten ter zake, heeft Petercam besloten om geen bedrijven uit te sluiten die energie, kerncentrales of specifieke onderdelen voor de productie van kernenergie produceren of verkopen. Hetzelfde geldt voor bedrijven die de brandstof gebruikt voor dat doeleinde transporteren en ook degene die betrokken zijn in de opslag van kernafval. Hoewel Petercam logischerwijze tegen het gebruik van kernwapens is, gaat de toepassing van kernenergie verder dan dat. Enerzijds is de productie van isotopen voor medische behandelingen een essentiële toepassing voor de langetermijnontwikkeling van een maatschappij. Anderzijds biedt kernenergie in het licht van de schaarste aan primaire energiebronnen vele voordelen die men wel degelijk kan beschouwen als een essentieel onderdeel van de energiemix die elke staat moet voorzien, in functie van haar noden en mogelijkheden. Binnen onze beleggingen wordt deze sector dus niet uitgesloten. Dat betekent echter niet dat de CO 2 -uitstoot en de veiligheidsmaatregelen die worden toegepast bij de productie en het transport van de energie geen belangrijke criteria zijn die in aanmerking worden genomen bij de beoordeling van de betrokken bedrijven. Op het niveau van de staten en hun beleid ter zake, wordt kernenergie niet aangemoedigd noch bestraft. De criteria rond energie kennen geen enkel apart statuut toe aan kernenergie; aangezien elke staat moet instaan voor haar eigen energiebehoeften en moet ze als geheel analyseren. Ze moet ook alle risico s in kaart brengen die elke energiebron met zich kan meebrengen. F. Kansspelen Net zoals voor de pornografiesector bestaat er in België en Europa een wetgevend kader rond kansspelen. De wet op de kansspelen van 7 mei 1999 verbiedt kansspelen. Aangezien er echter als gevolg van het verbod verborgen spelen tot stand zijn gekomen, werd de Kansspelcommissie opgericht en werd er een beperkend beleid ingevoerd op basis van licenties. Daarna werd de wet op de kansspelen geamendeerd, die in werking trad op 1 januari Het bestaan van de Kansspelcommissie bewijst op zich dat het onderwerp controversieel is en dat er mogelijke schadelijke gevolgen zijn. Ze speelt een belangrijke rol in het formuleren van adviezen, de toekenning van licenties en controle en verzekert aldus dat deze spelen in België worden gekaderd. De sector wordt niet uitgesloten van Petercams specifieke SRI-strategieën aangezien hij binnen het wettelijke toegelaten kader blijft. Desalniettemin wordt het verstrekken van degelijke informatie aan de consument, met inbegrip van zijn bescherming, in achting genomen om de praktijk van het betrokken bedrijf te evalueren. Er is immers een risico voor de volksgezondheid, aangezien gokverslaving als echte ziekte werd erkend door de Wereldgezondheidsorganisatie in De doelstellingen die de verschillende reglementen hebben, namelijk de bescherming van de jeugd, het beperken van de verliezen, transparantie en de strijd tegen verslaving, zijn in lijn met de weerhouden criteria van de SRI-filter die wordt toegepast op de specifieke SRI-strategieën. Controversiële activiteiten Februari /8

6 Petercams benadering van controversiële bedrijven met betrekking tot hun productieproces In het kader van zijn specifieke SRI-strategieën, houdt Petercam rekening met de dwingende normen op het gebied van het productieproces. In de mainstream klassieke strategieën heeft Petercam eveneens criteria opgenomen die verband houden met het naleven van milieunormen, het hebben van een sociale licentie en deugdelijk bestuur. G. Respect voor mensen- en arbeidsrechten De respectieve criteria met betrekking tot de mensen- en arbeidsrechten maken integraal deel uit van de SRI-filter die wordt toegepast op het beleggingsuniversum van de specifieke SRI-strategieën. Op die manier worden de bedrijven die niet terdege beantwoorden aan deze criteria, met andere woorden de zwarte schapen binnen hun sector, uit het toegelaten beleggingsuniversum geweerd. Onder de fundamentele arbeidsrechten wordt verstaan: de rechten die verband houden met de preventie van kinderarbeid, het recht op collectieve onderhandeling, het recht op een gezonde en veilige werkplek en de rechten betreffende verloning en arbeidstijd. Het gaat over algemene principes, zoals die worden vermeld in de fundamentele conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie en de richtlijnen van de OESO. In het kader van onze beleggingen in staatsobligaties, werd de normatieve benadering tot nog toe bijzonder weinig toegepast, aangezien het al te gemakkelijk kan zijn om een conventie te ondertekenen; het wil daarom nog niet zeggen dat ze effectief wordt nageleefd. Bovendien heeft de staat daarbij niet altijd greep op de bedrijven die de regels niet naleven. Ten slotte hebben alle landen de belangrijke conventies terzake ondertekend en laat dit criterium niet toe om een echt onderscheid te maken tussen de 34 lidstaten. H. Corruptie Corruptiepraktijken worden in rekening genomen als uitsluitingscriterium, zowel op het niveau van de staten als die van de bedrijven. De corruptie-index van de ngo Transparency House maakt immers deel uit van de weerhouden criteria voor de keuze van OESO-staatsobligaties. Op bedrijfsniveau worden de maatregelen die worden genomen voor corruptiepreventie ook in achting genomen voor alle bedrijfssectoren. I. Milieuschade Een preventieve aanpak voor milieuproblemen en het opnemen van verantwoordelijkheid voor de bescherming van het milieu zijn eveneens criteria die worden opgenomen in het SRI-evaluatieproces van Petercam. Controversiële activiteiten Februari /8

7 Op het niveau van de staten wordt hun engagement initieel geëvalueerd op basis van het Kyotoprotocol. De staten die het protocol niet hebben geratificeerd krijgen een lagere globale duurzaamheidsscore. Vervolgens worden er ook meerdere criteria opgenomen in Petercams interne model op het gebied van milieu, de bescherming en de ontwikkeling van middelen en strategieën om zo de milieuprestaties te verbeteren. Op bedrijfsniveau worden de engagementen met betrekking tot respect voor het milieu eveneens beoordeeld en maken ze deel uit van de globale duurzaamheidsscore. De milieucriteria worden gedefinieerd per betrokken sector, zodat er op de meest gepaste manier kan worden geantwoord op de milieu-uitdagingen binnen elke bedrijfssector. J. Deugdelijk bestuur Petercam heeft een stembeleid dat gebaseerd is op vier belangrijke principes: Bescherming van de aandeelhouders; Deugdelijk bestuur; Transparantie en integriteit van de informatie; en Maatschappelijke en milieuverantwoordelijkheid Petercam heeft daarom ook aandacht voor de kwaliteit van het bestuur van de bedrijven waarin ze belegt. De bestuurscriteria met betrekking tot de kwaliteit van de raad van bestuur, gelijkheid en transparantie qua verloning, het respect voor de aandeelhouders en de interne controles zijn criteria in de keuze van effecten waarin belegd kan worden. Talrijke studies, in het bijzonder die van de Wereldbank, tonen aan dat er op het gebied van staatsobligaties een positieve correlatie is tussen de kwaliteit van de bestuursorganen van een staat en de lage faillissementsgraad van een staat. De kwaliteit van de bestuursorganen wordt geëvalueerd in het kader van de specifieke SRIstrategieën voor overheidsobligaties. Controversiële activiteiten Februari /8

8 Zwarte lijst van het Noors Pensioenfonds Bepaalde bedrijven schenden onophoudelijk verdragen en conventies en treden de fundamentele mensen- en arbeidsrechten frequent en op een ernstige manier met de voeten. Andere kunnen eveneens ernstige schade toebrengen aan het milieu en het ecosysteem zonder dat ze daarom de heersende wetgeving en reglementen schenden. In het specifieke kader van zijn SRI-strategieën heeft Petercam beslist om de uitsluitingslijst van het Noorse Pensioenfonds toe te passen. Het beleid dat het Noorse Pensioenfonds toepast op het gebied van bedrijven die zich schuldig maken aan de schending van internationale normen wordt vaak als richtinggevend beschouwd. De uitsluitingslijst werd opgesteld met behulp van een Ethische Raad om te beantwoorden aan de ethische normen van de Noorse bevolking. Dit staatsfonds, het grootste van Europa, heeft belangrijke hulpmiddelen en bronnen ter beschikking om de mogelijke controverses te identificeren waarin meer dan 8000 bedrijven betrokken zouden kunnen zijn, en om de gegrondheid ervan te bepalen. Op basis van de ernst en de omvang van de schending, en vooral van de concrete verbeteringen die een bedrijf al dan niet kan doorvoeren, zal de Ethische Raad beslissen of het gepast is om een bedrijf dat zich schuldig maakt aan een schending van de normen al dan niet uit te sluiten. Petercam waardeert de transparantie van de publicatie van de uitsluitingslijst van het Noorse staatsfonds. De beslissing van het ministerie van Financiën wordt immers openbaar bekendgemaakt en het technische rapport dat wordt opgesteld door de Ethische raad dat de uitsluitingsredenen motiveert, wordt eveneens ter beschikking gesteld. De doodstraf In het kader van zijn beleggingen in SRI-staatsobligaties, heeft Petercam het principe van de doodstraf als negatief screeningelement weerhouden. Op die manier worden de staten die de doodstraf toelaten in hun wetgeving gepenaliseerd. Het gaat hier om de wettelijke toelating, zelfs al wordt de doodstraf in de praktijk niet meer uitgevoerd. Zo heeft Japan de toepassing van de doodstraf niet uit zijn grondwet geschrapt en wordt het land daarvoor gepenaliseerd, net als de Verenigde Staten, die de doodstraf blijven toepassen. Controversiële activiteiten Februari /8

Petercam Benadering van controversiële activiteiten

Petercam Benadering van controversiële activiteiten Petercam Benadering van controversiële activiteiten 31/03/2015 Controversiële activiteiten K1 2015 1/15 Controversiële activiteit: een activiteit die aanleiding geeft tot discussie of polemiek. De begrippen

Nadere informatie

Waarom engagement belangrijk is

Waarom engagement belangrijk is 1/7 Petercam Institutional Asset Management vindt drie zaken belangrijk wanneer het aankomt op Verantwoord Beleggen: 1. Belangrijke vragen stellen bij de gevolgen van onze activiteiten; 2. Een aandeelhouder

Nadere informatie

Duurzaamheidsanalyse bedrijven

Duurzaamheidsanalyse bedrijven De inspanningen van bedrijven op het vlak van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen worden door KBC Asset Management beoordeeld volgens een evaluatiemodel dat werd opgesteld in samenwerking

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandel en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid SPMS en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten (SPMS) uiteengezet. Dit

Nadere informatie

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleid maatschappelijk verantwoord beleggen... 3 2.1. Maatschappelijke verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT Aanbeveling... 2 Advies... 2 Algemeen commentaar... 2 Beleidsdocument... 3 Besluit... 3 Decreet... 3 Europees besluit... 3 Grondwet... 3 Koninklijk besluit... 3 Mededeling...

Nadere informatie

verantwoord beleggen

verantwoord beleggen verantwoord beleggen Verantwoord beleggen bij Delta Lloyd Delta Lloyd Groep ziet beleggen als een effectieve manier om waarde te vermeerderen, zolang dat op een verantwoorde manier gebeurt. Maar wat is

Nadere informatie

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen NOTITIE Van Aan CC Datum Betreft Sjoerd Hoogterp De leden van de beleggingscommissie 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Inleiding Het pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI)

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Inleiding Fysiotherapeuten heeft als eerste doelstelling zorg te dragen voor een goed en betaalbaar pensioen. Binnen deze fiduciaire

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

ethisch handvest Voorwoord door Jean-Louis Bouchard, Voorzitter van de Groep Presentatie en engagement van het Comex Ethisch Handvest Econocom Groep

ethisch handvest Voorwoord door Jean-Louis Bouchard, Voorzitter van de Groep Presentatie en engagement van het Comex Ethisch Handvest Econocom Groep ethisch handvest Voorwoord door Jean-Louis Bouchard, Voorzitter van de Groep Presentatie en engagement van het Comex Ethisch Handvest Econocom Groep Bijlagen WOORD VOORAF DOOR JEAN-LOUIS BOUCHARD, VOORZITTER

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds)

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) April 2012 Inhoud 1. Algemeen...3 1.1 Inleiding...3 1.2 Wet- en regelgeving...3 2. Financiële middelen...3 2.1 Algemeen...3 2.2 Schulden en reserves...4

Nadere informatie

Gedragscode. SCA Gedragscode

Gedragscode. SCA Gedragscode SCA Gedragscode 1 Gedragscode SCA Gedragscode SCA wil op sociaal- en milieutechnisch verantwoorde wijze omgaan met haar belanghebbenden en op basis van respect, verantwoordelijkheid en uitmuntendheid een

Nadere informatie

Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting

Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting Dames en Heren, Het is mij een eer en een genoegen om dit boeiende colloquium te mogen afsluiten. Deze middag hebben we in elk geval een voortschrijdend inzicht gekregen

Nadere informatie

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Inhoud Selectie van bedrijven Onderzoeksproces in vogelvlucht Bedrijven met duurzame

Nadere informatie

Financieel statuut Stichting Greenpeace Nederland

Financieel statuut Stichting Greenpeace Nederland Financieel statuut Stichting Greenpeace Nederland 1. Doelstellingen en uitgangspunten De doelstellingen van het vermogensbeleid van Greenpeace Nederland zijn: minimaal het instandhouden van de reële waarde

Nadere informatie

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen 10 oktober 2014 Beleid Verantwoord Beleggen Beleid Verantwoord Beleggen SPW Verantwoord beleggen is voor SPW een belangrijk onderdeel van de beleggingsfilosofie en een integraal onderdeel van de beleggingsbeginselen.

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011 inzake de criteria aan te nemen voor de definitie van de begrippen

Nadere informatie

FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN

FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN (niet officiële Nederlandse vertaling). (VP = Voorafgaande paragraaf) VP 1

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 24 juni 2005; A. SITUERING, ONDERWERP EN RECHTVAARDIGING VAN DE AANVRAAG

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 24 juni 2005; A. SITUERING, ONDERWERP EN RECHTVAARDIGING VAN DE AANVRAAG SCSZ/05/97 1 BERAADSLAGING NR. 05/034 VAN 19 JULI 2005 M.B.T. DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS BETREFFENDE BUITENLANDSE VERZEKERDEN, DOOR DE VERZEKERINGSINSTELLINGEN AAN HET VLAAMS ZORGFONDS, MET HET

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Uitgave april 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het

Nadere informatie

RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN

RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN Deze richtlijn heeft betrekking op reserves en fondsen en het verantwoord beheer daarvan. Hierbij gaat het om alle vormen van beheer, dat wil zeggen alle spaar-

Nadere informatie

ASN Bank Issuepaper. Staatsobligaties

ASN Bank Issuepaper. Staatsobligaties ASN Bank Issuepaper Staatsobligaties ASN Bank Issuepaper Staatsobligaties november 2012 2 A Samenvatting In deze ASN Bank Issuepaper Staatsobligaties komen aan bod: A Samenvatting B Inleiding C Selectiecriteria

Nadere informatie

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Ludo Sannen. betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Ludo Sannen. betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds Zitting 2006-2007 25 oktober 2006 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heer Ludo Sannen betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds Dit voorstel van resolutie

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace EUROPEES PARLEMENT TIJDELIJKE COMMISSIE ECHELON-INTERCEPTIESYSTEEM SECRETARIAAT MEDEDELING TEN BEHOEVE VAN DE LEDEN De leden treffen als aanhangsel een document aan met de titel Recht en Criminaliteit

Nadere informatie

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES over EEN ONTWERP VAN WET INZAKE HET STATUUT VAN EN HET TOEZICHT OP DE ONAFHANKELIJK FINANCIËLE PLANNERS EN INZAKE HET VERSTREKKEN

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds

Beleggingsstatuut Longfonds Beleggingsstatuut Longfonds April 2016 Inhoud 1. Algemeen... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Wet- en regelgeving... 3 2. Financiële middelen... 3 2.1 Algemeen... 3 2.2 Schulden en reserves... 4 2.3 Doel en tijdshorizon

Nadere informatie

brochure Duurzaam beleggen van pensioensfondsen of groepsverzekeringen Duurzaam van 9 to 5

brochure Duurzaam beleggen van pensioensfondsen of groepsverzekeringen Duurzaam van 9 to 5 brochure VOOR MILITANTEN VAN ACV, ABVV EN ACLVB - www.a-m.be/duurzaam_beleggen.htm Duurzaam beleggen van pensioensfondsen of groepsverzekeringen flickr Duurzaam van 9 to 5 Een samenwerking van met de steun

Nadere informatie

Belgisch Biodiversiteits Platforum

Belgisch Biodiversiteits Platforum Belgisch Biodiversiteits Platforum Sonia Vanderhoeven Etienne Branquart [HET HARMONIA INFORMATIESYSTEEM EN HET ISEIA PROTOCOL] Verklarend document voor het Life + Project AlterIAS Oktober 2010 Algemene

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Verklaring betreffende de identiteit van de uiteindelijke begunstigde(n) van een vennootschap of vereniging

Verklaring betreffende de identiteit van de uiteindelijke begunstigde(n) van een vennootschap of vereniging Verklaring betreffende de identiteit van de uiteindelijke begunstigde(n) van een vennootschap of vereniging De wet ter voorkoming van witwassen van geld en terrorismefinanciering verplicht de banken tot

Nadere informatie

Goedgekeurd op 11 februari 2011

Goedgekeurd op 11 februari 2011 GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 00327/11/NL WP 180 Advies 9/2011 betreffende het herziene voorstel van de industrie voor een effectbeoordelingskader wat betreft de bescherming van de persoonlijke

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten OPROEP 2012 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in

Nadere informatie

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Introductie Vattenfall levert energie voor de maatschappij van vandaag en draagt bij aan het energiesysteem van morgen. Bij de uitvoering van onze bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 6 mei 2008 inzake de externe kwaliteitsborging voor wettelijke auditors en auditkantoren die

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Stefan Nerinckx Onderwerp Het toepasselijk recht op verbintenissen voortvloeiend uit (internationale) arbeidsovereenkomsten: een nieuwe Europese verordening in de maak? Datum april 2005 Copyright

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Extern MVO-management. MVO-management, duurzaamheid en duurzame communicatie

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Extern MVO-management. MVO-management, duurzaamheid en duurzame communicatie MVO-Control Panel Instrumenten voor integraal MVO-management Extern MVO-management MVO-management, duurzaamheid en duurzame communicatie Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Duurzame ontwikkeling... 4 1.1 Duurzame

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

OVEREENKOMST TUSSEN. SECURITAS AB (publ) UNION NETWORK INTERNATIONAL DE ZWEEDSE UNIE VOOR TRANSPORTWERKERS (SWEDISH TRANSPORT WORKERS UNION) OVER

OVEREENKOMST TUSSEN. SECURITAS AB (publ) UNION NETWORK INTERNATIONAL DE ZWEEDSE UNIE VOOR TRANSPORTWERKERS (SWEDISH TRANSPORT WORKERS UNION) OVER Gelieve er nota van te nemen dat dit een vertaling is van een origineel document in het Engels. OVEREENKOMST TUSSEN SECURITAS AB (publ) EN UNION NETWORK INTERNATIONAL EN DE ZWEEDSE UNIE VOOR TRANSPORTWERKERS

Nadere informatie

gedragscode voor leveranciers van Quintiles

gedragscode voor leveranciers van Quintiles gedragscode voor leveranciers van Quintiles 2 Quintiles maakt zich sterk voor duurzame zakelijke praktijken. Op basis van internationaal erkende normen, is deze gedragscode voor leveranciers ( Code ) gericht

Nadere informatie

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Agenda Achtergrond verantwoordelijkheden institutionele beleggers Code Tabaksblat Wettelijke verankering

Nadere informatie

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Juni 2014 Inleiding In juni 2013 heeft het bestuur van Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn, hierna te noemen PFZW of het pensioenfonds,

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Datum 9 december 2013 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Klaver over investeringen van financiele instellingen in kernwapens

Datum 9 december 2013 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Klaver over investeringen van financiele instellingen in kernwapens > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement van het remuneratiecomité van de Vlaamse overheid

Huishoudelijk reglement van het remuneratiecomité van de Vlaamse overheid Huishoudelijk reglement van het remuneratiecomité van de Vlaamse overheid Opdracht en algemene werkingsregels 1 - Het remuneratiecomité heeft aandacht voor het strategische beleid en neemt hierin een adviserende

Nadere informatie

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme prof. dr. Herwig VERSCHUEREN Universiteit Antwerpen De Europese context Overzicht De Europese spelers en hun instrumenten De Europese juridische krijtlijnen

Nadere informatie

Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI

Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI Preambule LEONI legt aan de hand van deze verklaring de principiële sociale rechten en beginselen vast. Deze vormen de basis

Nadere informatie

RECHT OP DE AFBEELDING EN DE SPORTBEOEFENAAR. Het recht dat eenieder heeft op zijn afbeelding is een fundamenteel recht.

RECHT OP DE AFBEELDING EN DE SPORTBEOEFENAAR. Het recht dat eenieder heeft op zijn afbeelding is een fundamenteel recht. (recht op afbeelding rtf_00114631) 22/08686 RECHT OP DE AFBEELDING EN DE SPORTBEOEFENAAR Het recht dat eenieder heeft op zijn afbeelding is een fundamenteel recht. Nochtans beschermt geen enkele bijzondere

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA 's-gravenhage Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag Directie Arbeidszaken Publieke Sector Arbeidsvoorwaarden en Overleg

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 12 mei 2005; A. CONTEXT VAN DE AANVRAAG EN ONDERWERP ERVAN

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 12 mei 2005; A. CONTEXT VAN DE AANVRAAG EN ONDERWERP ERVAN SCSZ/05/69 1 BERAADSLAGING NR. 05/026 VAN 7 JUNI 2005 M.B.T. DE RAADPLEGING VAN HET WACHTREGISTER DOOR DE DIENST VOOR ADMINISTRATIEVE CONTROLE VAN HET RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING

Nadere informatie

Beleid ethisch beleggen

Beleid ethisch beleggen Beleid ethisch beleggen 1. Inleiding Ethisch of verantwoord beleggen houdt verband met maatschappelijk verantwoord ondernemen 1. Dit laatste komt erop neer dat ondernemers rekening houden met de omgeving

Nadere informatie

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE REGLEMENTERING VAN TATOEAGES EN PIERCINGS

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE REGLEMENTERING VAN TATOEAGES EN PIERCINGS N tatoeages&piercings A 05 Brussel, 18.5.2005 MH/SL/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE REGLEMENTERING VAN TATOEAGES EN PIERCINGS (bekrachtigd door de Hoge Raad voor de

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg En op welke wijze wij onze klanten verder willen brengen. Inhoud Onze Visie 4 Onze Missie 6 Onze kernwaarden 8 Onze gedragscode 10 Algemeen 11 Naleving van de wet 11 Medewerkers

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Horizontale Groep drugs Ontwerp-conclusies van de Raad over

Nadere informatie

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests Z I T H E T I N MIJN GENEN? Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests BELGIË 2003 Wetenschap en samenleving dagen elkaar uit Citaten uit het colloquium Testen van mensen, georganiseerd

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

Verhandelingsreglement Regels ter voorkoming van marktmisbruik

Verhandelingsreglement Regels ter voorkoming van marktmisbruik Verhandelingsreglement 2015 Verhandelingsreglement Regels ter voorkoming van marktmisbruik update 12 januari 2015 Inhoud I. Beleidsverklaring... 3 II. Gedragscode... 3 1. Naleving van de Wet... 4 2. Compliance

Nadere informatie

HRM in de KMO 21 februari 2013 Belonen & motiveren. PRAKTIJKGETUIGENIS Frederic Bulcaen - Typhoon

HRM in de KMO 21 februari 2013 Belonen & motiveren. PRAKTIJKGETUIGENIS Frederic Bulcaen - Typhoon HRM in de KMO 21 februari 2013 Belonen & motiveren PRAKTIJKGETUIGENIS Frederic Bulcaen - Typhoon Agenda Over Typhoon Pijlers HR beleid bij Typhoon Verloningsbeleid bij Typhoon Lessons learned oorstelling

Nadere informatie

ABP beleid inzake verantwoord beleggen

ABP beleid inzake verantwoord beleggen ABP beleid inzake verantwoord beleggen 2 ABP Beleid inzake verantwoord beleggen Inhoud Samenvatting... 3 Inleiding... 5 1. Rekening houden met ESG-factoren... 6 2. De dialoog met ondernemingen aangaan...

Nadere informatie

ADVIES NR. 118 VAN 13 FEBRUARI 2009 VAN HET BUREAU VAN DE RAAD VAN DE GELIJKE KANSEN VOOR MANNEN EN VROUWEN MET BETREKKING TOT HET VOORSTEL TOT

ADVIES NR. 118 VAN 13 FEBRUARI 2009 VAN HET BUREAU VAN DE RAAD VAN DE GELIJKE KANSEN VOOR MANNEN EN VROUWEN MET BETREKKING TOT HET VOORSTEL TOT ADVIES NR. 118 VAN 13 FEBRUARI 2009 VAN HET BUREAU VAN DE RAAD VAN DE GELIJKE KANSEN VOOR MANNEN EN VROUWEN MET BETREKKING TOT HET VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN 86/613/EEG BETREFFENDE DE TOEPASSING

Nadere informatie

UITVOERINGSRICHTLIJN 2012/25/EU VAN DE COMMISSIE

UITVOERINGSRICHTLIJN 2012/25/EU VAN DE COMMISSIE 10.10.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 275/27 RICHTLIJNEN UITVOERINGSRICHTLIJN 2012/25/EU VAN DE COMMISSIE van 9 oktober 2012 tot vaststelling van informatieprocedures voor de uitwisseling tussen

Nadere informatie

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom ADVIES 2005/1 Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie VOORLOPIGE VERSIE 2003/0119(COD) 21 oktober 2003 ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek

Nadere informatie

Stembeleid ASR Nederland

Stembeleid ASR Nederland Stembeleid ASR Nederland Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Nadere toelichting op het stembeleid van ASR Nederland 2.1. Algemene uitgangspunten van het stembeleid 2.1.1. Socially Responsible Investments (SRI)

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 30 juni 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 30 juni 2015 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 30 juni 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2013/0207 (E) 10012/15 CORDROGUE 51 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Ontwerp-UITVOERINGSBESLUIT

Nadere informatie

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Continu veiliger De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet er op toe dat de nucleaire veiligheid en

Nadere informatie

VMOBB BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN

VMOBB BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN VMOBB Beleid inzake preventie en beheer van belangenconflicten BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN VMOBB - Verzekeringsmaatschappij van Onderlinge Bijstand van Brabant Zuidstraat 111

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep drugshandel Ontwerp-aanbeveling van de Raad over de noodzakelijke

Nadere informatie

Het Belang van het Kind: een dialoog tussen theorie en praktijk. Het belang van het kind in familiale aangelegenheden

Het Belang van het Kind: een dialoog tussen theorie en praktijk. Het belang van het kind in familiale aangelegenheden E. Merille Het Belang van het Kind: een dialoog tussen theorie en praktijk Het belang van het kind in familiale aangelegenheden Document ter voorstelling van de Conferentie 1304_CONCEPT-FORM-NL-DEF.indd

Nadere informatie

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN Banque de Luxembourg biedt u haar expertise aan op het gebied van vermogensbeheer. Door ons een

Nadere informatie

CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS

CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS 1.0 Inleiding 1.1 Eumedion-deelnemers vinden dat het op verantwoorde wijze uitoefenen van de aan de

Nadere informatie

CHARTER VAN HET AUDITCOMITE

CHARTER VAN HET AUDITCOMITE CHARTER VAN HET AUDITCOMITE INLEIDING 2 I. ROL 2 II. VERANTWOORDELIJKHEDEN 2 1. Financiële reporting 3 2. Interne controle - risicobeheer en compliance 3 3. Interne audit 4 4. Externe audit: de commissaris

Nadere informatie

Deontologische code - Commissie Projectsourcing

Deontologische code - Commissie Projectsourcing Deontologische code - Commissie Projectsourcing 1. Algemene bepalingen 1.1. Doel van deze gedragscode is het bepalen van de regels waartoe de leden zich verbinden ze na te leven. Ze moet bijdragen tot

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z08639 Datum 27 mei 2015

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27565 Alcoholbeleid Nr. 133 Herdruk 1 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 6 mei 2015 Vanuit de Drank-

Nadere informatie

28 01 2014 1/9 Rapport over stemactiviteit 2013

28 01 2014 1/9 Rapport over stemactiviteit 2013 28 01 2014 1/9 INLEIDING Petercam als verantwoorde speler In september 2011 ondertekende Petercam Institutional Asset Management (IAM) de Principes voor Verantwoord Beleggen (UN PRI) van de Verenigde Naties,

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 -----------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 ----------------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 ----------------------------------------------------- Nationaal profiel voor veiligheid en gezondheid op het werk

Nadere informatie

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs FEDERAAL WETENSCHAPSBELEID Wetenschapsstraat 8 B-1000 BRUSSEL Tel. 02 238 34 11 Fax 02 230 59 12 www.belspo.be Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs Projectformulier ten behoeve van

Nadere informatie

1 CRITERIA Voor de wederbelegging worden volgende negatieve en positieve criteria en toepassingsmodaliteiten gehanteerd.

1 CRITERIA Voor de wederbelegging worden volgende negatieve en positieve criteria en toepassingsmodaliteiten gehanteerd. Wederbeleggingscriteria Krekelsparen Epargne Cigale In de samenwerkingsovereenkomst van 26 juni 2008, verbindt BNP Paribas BNP Paribas Fortis zich ertoe de volledige portefeuille spaar- en beleggingsproducten,

Nadere informatie

Adviescomité SEA. Is er al dan niet een strategische milieubeoordeling (SEA) vereist voor het ontwerp beleidsplannen mariene beschermde gebieden?

Adviescomité SEA. Is er al dan niet een strategische milieubeoordeling (SEA) vereist voor het ontwerp beleidsplannen mariene beschermde gebieden? Directoraat-generaal Leefmilieu EUROSTATION Blok II 2 e verdieping Victor Hortaplein 40, bus 10 B 1060 BRUSSEL www.environment.fgov.be Secretariaat van het Adviescomité SEA: Sabine WALLENS t: + 32 2 524

Nadere informatie

Compliance Charter ERGO Insurance nv

Compliance Charter ERGO Insurance nv Compliance Charter ERGO Insurance nv Inleiding Op basis van de circulaire PPB/D. 255 van 10 maart 2005 over compliance aan de verzekeringsondernemingen werd een wettelijke verplichting opgelegd aan de

Nadere informatie