NieuweTelenTulp. Energiezuinige teeltconcepten voor de broei van tulpen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NieuweTelenTulp. Energiezuinige teeltconcepten voor de broei van tulpen"

Transcriptie

1 NieuweTelenTulp Energiezuinige teeltconcepten voor de broei van tulpen

2 Inleiding Circa 650 bedrijven broeien jaarlijks meer dan twee miljard tulpen. Het gasverbruik hierbij is circa dertig miljoen m 3. Voor de tuinbouw is het van groot belang om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verkleinen. In navolging van andere grote teelten onder glas is nu ook voor de tulpen Het Nieuwe Telen opgepakt. Na een brainstormsessie met onder andere broeiers, onderzoekers, installateurs en andere betrokkenen is door DLV Plant een aantal direct toepasbare opties verder uitgewerkt. Hierbij is als referentie een standaardbedrijf gebruikt. De energiebesparingsopties die op korte termijn energie besparen zijn uitgewerkt en staan in de volgende tabel. Opties Verwachte besparing Alleen circulatie in de kas maximaal 10% Mechanische ventilatie en circulatie 10 tot 15% Extra scherm 13% Mechanische circulatie en ventilatie met extra scherm 30% Teelt in meerdere lagen 30 tot 40% Temperatuurintegratie 6 à 7% Gebruik van dubbel glas 25% Gebruik van snel groeiende cultivars tot 12% Tabel 1: Energiebesparingsopties op de korte termijn Optellen van de verschillende combinaties bij elkaar kan niet zomaar. Vaak zullen de verschillende opties in combinatie ingezet worden, waarbij de uiteindelijke energiebesparing niet één op één gelijk is aan de som van de energiebesparing van de afzonderlijke opties. De principes van Het Nieuwe Telen bieden mogelijkheden om 50% tot 60% energiebesparing te realiseren met behoud van productie en kwaliteit. Het referentiebedrijf Voor het referentiebedrijf is uitgegaan van een standaardteelt bestaande uit teelt op stilstaand water, éénlaagsteelt met een oppervlakte van m 2 en een teelt NieuweTelenTulp van ongeveer tien miljoen stuks op jaarbasis. De teelt vindt plaats op prikbakken die op rolcontainers worden geplaatst. Bij het oogsten leggen degenen die oogsten de bloemen op een oogstband, waarna de bloemen naar een ontboller en een boslijn gaan. Het bossen gebeurt handmatig. Voor het energieverbruik van het referentiebedrijf is gekeken naar het energieverbruik van vergelijkbare bedrijven met een automatisch systeem met rolcontainers. Het energieverbruik voor tien miljoen tulpen komt uit op m 3 gas (incl. verwarming werkruimte) en kwh elektra, inclusief preparatie en beworteling. Het elektraverbruik tijdens de broeiperiode voor het kasgebeuren, dat wil zeggen het verbruik in het ketelhuis, pompen, ventilatoren in de kas, werkverlichting en dergelijke, schatten we op kwh. Hierbij laten we de energie voor het automatisch rolcontainersysteem buiten beschouwing.

3 Alleen circulatie in de kas Dit gebeurt door de lucht van boven in de kas naar beneden te brengen met behulp van ventilatoren en (soms) luchtslurven. Hiervan is vooral een betere luchtverdeling te verwachten en een beter klimaat rond de tulpenbloemen, maar een beperkte daling van het energieverbruik. Op basis van gegevens uit andere teelten wordt geschat dat op deze wijze een energiebesparing is te bereiken van maximaal 10%. Er zijn geen gegevens voorradig van proeven waarbij alleen een besparing door circulatie in de kas is opgenomen. Bij het gebruik van Nivolatoren (ventilatoren, die bovenin de kas hangen en de lucht van boven naar beneden blazen) bij de teelt van gerbera (Het Nieuwe Telen Gerbera) blijkt, dat deze ventilatoren zorgen voor circulatie van de binnenlucht. Ze geven wel luchtbeweging boven het gewas, maar geen luchtbeweging in/door of onder het gewas. Aparte berekeningen hiervan zijn niet beschikbaar, omdat in proeven deze ventilatoren steeds in combinatie met buitenluchtaanzuiging en het meer gesloten houden van één of twee schermen zijn gebruikt. Mechanische circulatie en ventilatie Om de luchtvochtigheid beter te kunnen regelen is het toepassen van klimaatkasten met luchtslurven een goede optie. Hierbij kan gekozen worden voor een interne luchtbeweging, gecombineerd met uitwisseling met buitenlucht. Door het inbrengen van buitenlucht kan de RV in de kas beter worden geregeld. Buitenlucht bevat altijd minder vocht dan kaslucht, ook op het moment dat het regent of mistig is. De absolute luchtvochtigheid is kleiner voor buitenlucht waardoor luchtuitwisseling met kaslucht altijd zorgt voor een netto vochtafvoer. Praktijk Bij drie broeierijbedrijven is in de praktijk het systeem luchtbehandeling en luchtverdeling onderzocht op energiebesparing. Daarbij is in kaart gebracht wat het energieverbruik bij mechanisch ontvochtigen is. Op de broeibedrijven wordt mechanisch ontvochtigd door middel van luchtbehandelingskasten (LBK) die zorgen voor ventilatie, circulatie en opwarming van buiten- en kaslucht. De bedrijven telen op meerdere Twee schermen in plaats van één scherm Er zijn gegevens bekend uit andere teelten in het kader van het Nieuwe Telen. Indien deze gegevens van teelten met vergelijkbare temperaturen en vochtproductie worden vergeleken met de broei van tulpen dan blijkt dat met het gebruik van twee in plaats van één scherm een besparing van 10 tot 15% mogelijk moet zijn. In de teelt van tomaten is een proef geweest met een hoogisolerend scherm. De besparing was 4,4 m 3 aardgas op jaarbasis. Uitgaande van een verbruik van 35,5 m 3 /m 2 van het standaardbedrijf is de besparing 13%. Temperatuurintegratie Het toepassen van temperatuurintegratie wil zeggen dat er een gemiddelde kastemperatuur wordt ingesteld met een bandbreedte van 8 C. Hiervan kan nuttig gebruik gemaakt worden door de kastemperatuur wat op te laten lopen als de zon schijnt en de temperatuur iets te laten zakken als er minder instraling is (bijvoorbeeld s nachts). In de maanden december en januari zijn de mogelijkheden beperkt. Gemiddeld over een proefperiode van drie jaren werd een besparing van 1% tot respectievelijk 3% verkregen. Dit is echter wel een besparing in de maanden dat het meeste gas wordt verbruikt. De besparing hangt voornamelijk af van het aantal zonnige dagen. Dit aantal is beperkt in deze twee maanden. In de maanden erna neemt het aantal zonnige dagen toe. De energiebesparing in de maanden februari, maart en april bedraagt respectievelijk 6, 12 en 29%. Natuurlijk wordt ook de input van energie door (gas)verwarming in deze maanden steeds minder. Gemiddeld over een geheel broeiseizoen van december tot en met april bedraagt de besparing 6 à 7%. Afhankelijk van het aantal zonnige dagen kan dit hoger of lager uitvallen. Vooral bolbloemen beschikken over een grote tolerantie betreffende schommelingen van temperatuur. Van deze eigenschap kan gebruik worden gemaakt om energie te besparen. Uit proeven blijkt dat bij een bandbreedte van 8 C, dat wil zeggen + 4 C overdag en - 4 C s nachts ten aanzien van de ingestelde temperatuur, de tulp niets aan kwaliteit hoeft prijs te geven. Soms werd zelfs een positief effect verkregen met betrekking tot gewicht of lengte. De tulp leent zich daarom prima voor energiebesparing door 24-uurs temperatuurintegratie.

4 lagen (twee of drie). Om het energieverbruik van het ontvochtigingssysteem te kunnen inschatten is de luchtsnelheid door de verschillende slurven gemeten. Conclusies uit de metingen: Het is nodig op iedere laag slurven aan te brengen en te ontvochtigen Luchtsnelheid neemt af evenredig met de afstand Uit alle gaatjes komt dus evenveel lucht Droge lucht wordt dus goed verdeeld Luchttemperatuur in de slurf neemt naar het einde toe af Warmte wordt dus niet goed over de kas verdeeld Het energieverbruik voor ontvochtigen verschilt sterk per bedrijf. Het ontvochtigingssysteem zorgt wel voor energiebesparing doordat de kas vaker gesloten kan blijven Het inpassen van meerdere teeltlagen Bij het inpassen van een tweede (of derde) teeltlaag is energiebesparing per geproduceerde tulpenbloem mogelijk. In de praktijk bestaat hiervoor al grote interesse en hebben vele telers inmiddels twee of zelfs nog meer teeltlagen. Bij het inpassen van een tweede of derde teeltlaag is belichting van de onderste teeltlaag (lagen) nodig. Een besparing van het energieverbruik in de kas per geproduceerde bloem van 40 tot 50% is te realiseren. Energie (eenheid) Energie voor ontvochtiging Energie voor kasluchtcirculatie Totaal benodigde energie m 3 gas m 3 gas/ m 2 teeltopp. m 3 gas/m 2 kas m 3 gas/ steel ,8 11,4 0, ,9 2,8 0, ,7 14,2 0, Tabel 2: (Thermische) Energievraag voor ontvochtiging en opwarming kaslucht voor circulatie van één praktijkbedrijf Bron: WUR/PPO Alternatieven voor standaard enkel glas Momenteel wordt 99% van de tulpen gebroeid onder enkel glas. Daarnaast zijn er enkele bedrijven die broeien onder kunstlicht in een schuur, cel of zelfs een oude stal. Dit neemt echter snel af. De luchtvochtigheid tijdens de broei van tulp is vaak een reden dat veel wordt gelucht. Hierbij gaat veel warmte verloren. Door het toepassen van een verbeterd kasdek met behulp van dubbel glas en/of coatings kan energie worden bespaard, doordat de isolatiewaarde wordt verhoogd en/of doordat meer instraling plaatsvindt. Indien de kas wordt voorzien van horizontale ventilatie met mogelijkheid tot ontvochtiging zal het rendement van dubbel glas toenemen. Dubbel glas Sinds enkele jaren is een nieuw type dubbel glas ontwikkeld met een goede lichttransmissie. Voordelen: energiebesparing (isolatiewaarden mogelijk: U = 1,3 WK/ m 2 tot U = 3,0 WK/m 2 ) geen condensatie tegen het glas grotere glasvlakken zijn mogelijk Nadelen: hoger gewicht dan enkel glas hogere vochtigheid in de kas-ontvochtiging nodig prijs bij grotere glasoppervlakten een moeilijkere plaatsing sneeuwproblematiek: sneeuw smelt niet standaard af Dubbel glas is momenteel beschikbaar met een lichttransmissie (PAR) van 89% en 92%. Met deze waarden heeft dubbel glas geen verlies aan licht meer ten opzichte van standaard enkel glas. Of het glas op eenzelfde kasdek als voor enkel glas kan, hangt af van de sterkte van de constructie en de maximale dikte dat het glas mag hebben. Het telen van snellere cultivars Een ondernemer kan ook op eenvoudige wijze energie besparen door cultivars te telen met een korte trekduur. Toe / Afname Kasdagen Energiebesparing Toename ,5% ,3% ,2% Normaal ,0% ,2% ,3% Afname ,5% Tabel 4: Energiebesparing bij meer of minder kasdagen In tabel 4 staat de energiebesparing of toename weergegeven indien een broeier cultivars gaat broeien met een kortere of langere trekduur. Door bijvoorbeeld cultivars te telen die drie dagen sneller zijn kan grofweg 12% aan energie worden bespaard. De energiebesparing is gebaseerd op het standaardbedrijf.

5 De voordelen van meerlagenbroei Hogere benuttingsgraad kas (tot %) Hogere energie-efficiëntie (40 à 50% minder energie per bos) Lagere kostprijs Productie-uitbreiding zonder uitbreiding kasoppervlak Op een tiental broeierijbedrijven met meerlagenteelt is in de afgelopen jaren het onderzoek Meerlagenteelt in de praktijk uitgevoerd door PPO. Op deze bedrijven is aan de hand van het energieverbruik de energie-efficiëntie en de energiebesparing berekend. Op de bedrijven zijn besparingen gerealiseerd die oplopen tot 60%. Van zes bedrijven met meerlagenteelt is door PPO in 2012 het energieverbruik in de kas (kasverwarming en belichting) berekend per 1000 stelen. Energie (MJouels) per 1000 stelen elektra (MJ/1000 stelen) gas (MJ/1000 stelen) 0 Bedrijf 8 Bedrijf 6 Bedrijf 1 Bedrijf 2 Bedrijf 9 Bedrijf 4 Sector 300% 139% 200% 165% 149% 200% gemiddelde 63% 61% 59% 57% 49% 19% 0% Figuur 1: Energieverbruik 6 bedrijven per 1000 stelen Tabel 3: details van de zes bedrijven - Bron: WUR/PPO De onderzochte bedrijven hadden een grote diversiteit aan meerlagensystemen en gebruikte apparatuur. Enkele sterke punten van de onderzochte bedrijven: Hoogste energiebesparing bij drie lagen Recirculatie (retour)lucht voor de luchtbehandelingskasten alleen van boven de bovenste laag aanzuigen (gelijkmatiger luchtvochtigheid en warmte) Horizontaal blazende ventilatoren boven de bovenste laag, of slurven, net als boven de onderste lagen Meerdere meetboxen per laag LED verlichting, dichter op gewas en zes strengen per containerbaan Belichten volgens behoefte groeistadium, laatste fase daglicht Ruimte tussen containerbanen (loopruimte voor gewascontrole, bevordert verticale luchtstroom, geeft nog wat licht door naar onderliggende laag) Ventilatoren die kaslucht van bovenlaag twee via slurven bovenlaag een brengen Veel ruimte boven de bovenste laag Watergeefsysteem: niet bovenlangs (het gewas niet nat maken) LED-verlichting Tulpen hebben door de grote hoeveelheden koolhydraten in de bol geen groeilicht nodig. Wel is (stuur)licht nodig om rechtop te blijven en om op kleur te komen. De laatste paar jaren is in vele proeven de invloed van de verschillende typen en kleuren LED in tulp onderzocht, ook in de praktijk. LED wordt nu op enkele broeierijbedrijven toegepast. Uit het PPO-onderzoek naar LED-verlichting kwamen de volgende conclusies naar voren: Onder continue blauw LED-licht worden de tulpen langer dan onder rood Tulpen kennen een forsere groei onder blauwe LED s Tulpen blijven lichter (gewicht) onder rode LED, hierin is geen verschil bij 30, 15 of 10 μmol/s/ m 2 Onder rood LED-licht spreidt de spruit veel eerder, dit is wel sterk cultivarafhankelijk Ervaringen van Niels Kreuk, Mts Kreuk met het Nieuwe Telen Tulp Voordat we met het concept van het Nieuwe Telen in onze tulpenbroeierij aan de slag gingen, waren we ons ervan bewust dat dit de nodige uitdagingen zou bieden. Toch hebben we in de afgelopen twee jaar gemerkt dat het Nieuwe Telen ook in tulp goed mogelijk is. Door het inblazen van droge buitenlucht, kunnen we de hoeveelheid vocht in de lucht zo sturen dat de tulpen altijd kunnen verdampen. In de onderste lagen is de invloed van zonlicht zo klein dat we daar altijd de baas zijn over het klimaat. Wat wel opvalt is dat de bijna oogstrijpe tulpen door de verdamping zoveel warmte opnemen. In het eerste jaar hadden we nog geen buitenluchttoevoeging in de bovenste laag, maar door een aanpassing in het tweede jaar kunnen we ook de bovenste laag prima sturen. Al met al biedt het nieuwe systeem ons logistiek heel veel voordelen en kunnen we klimaattechnisch heel goed sturen.

6 Colofon Het demonstratieproject Het Nieuwe Telen in Tulp wordt uitgevoerd door DLV Plant en PPO, in samenwerking met drie demonstratiebedrijven. De betrokken installateurs zijn van Zaal, Philips en Ateco. Het doel van het project is een bijdrage leveren aan energiebesparing in de bloembollensector door het demonstreren en communiceren van energiebesparende technieken en maatregelen tijdens het broeien van tulpen. De looptijd is drie jaar en vindt plaats in het kader van de demonstratieregeling Schoon en zuinig. Het project kwam tot stand door financiële bijdragen van het Ministerie van Economische Zaken en de Europese Unie. vanzaal Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Foto s en redactie: DLV Plant Foto Niels Kreuk: Philips Informatie: Cees Oele, Theo van der Gulik,

Goede middag, Met dezepresentatiewilikprobereneen getalsmatiginzichttegevenin verdampingen ontvochtiging en het energieverbruik dat daarmee gemoeid

Goede middag, Met dezepresentatiewilikprobereneen getalsmatiginzichttegevenin verdampingen ontvochtiging en het energieverbruik dat daarmee gemoeid Goede middag, Met dezepresentatiewilikprobereneen getalsmatiginzichttegevenin verdampingen ontvochtiging en het energieverbruik dat daarmee gemoeid is. 1 Alswe kijkennaar de totaleenergiebalansvan een

Nadere informatie

Systemen voor buitenluchttoevoer

Systemen voor buitenluchttoevoer Systemen voor buitenluchttoevoer Voor elk gewas en elke kas een oplossing Peter van Weel Wat willen we bereiken? 20-50% energiebesparing op warmte door het meer isoleren met schermdoeken Geen vochtafvoer

Nadere informatie

Bijeenkomst CO 2 en Venlow Energy Kas. Venlow Energy kas 2 juli 2012 Frank Kempkes, Jan Janse

Bijeenkomst CO 2 en Venlow Energy Kas. Venlow Energy kas 2 juli 2012 Frank Kempkes, Jan Janse Bijeenkomst CO 2 en Venlow Energy Kas Venlow Energy kas 2 juli 2012 Frank Kempkes, Jan Janse Ons energiegebruik (warmte) Redenen om warmte in de kas te brengen 1. Setpoint verwarmen handhaven 2. Gewas

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen Tulp

Het Nieuwe Telen Tulp Het Nieuwe Telen Tulp Naar energiezuinige teeltconcepten voor de broei van tulpen DLV Plant Postbus 7001 6700 CA Wageningen Agro Business Park 65 6708 PV Wageningen Gefinancierd door Productschap Tuinbouw

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT HYACINT E(NERGIE)-LIJN

DEMONSTRATIEPROJECT HYACINT E(NERGIE)-LIJN DEMONSTRATIEPROJECT HYACINT E(NERGIE)-LIJN DEMONSTRATIEPROJECT HYACINT E(NERGIE)-LIJN Energiebesparende maatregelen zijn lonend tijdens heetstook hyacint Bij de teelt van hyacint wordt veel energie gebruikt,

Nadere informatie

Energiebesparing in de broei van lelies

Energiebesparing in de broei van lelies Energiebesparing in de broei van lelies Hans Kok, Casper Slootweg en Jeroen Wildschut Door de hoge energiekosten zijn de kosten voor het broeien van lelies enorm gestegen. Bij een gelijkblijvende en soms

Nadere informatie

Bedrijf 1: Tulpenbroeierij

Bedrijf 1: Tulpenbroeierij Houd de bo(e)l koel! Het koelen van bollen is noodzakelijk om de rust te doorbreken of juist om de bollen in rust te houden. Door slim te koelen is het mogelijk om op energie(kosten) te besparen. Bij het

Nadere informatie

Energiezuinig telen 10/3/2008. Verloop commodity gasprijs afgelopen 6 jaar. Wat komt er aan de orde? Aanleiding. Energie is heel duur geworden!

Energiezuinig telen 10/3/2008. Verloop commodity gasprijs afgelopen 6 jaar. Wat komt er aan de orde? Aanleiding. Energie is heel duur geworden! Aanleiding Energiezuinig telen Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoelgroep Tuinbouwketens Met medewerking van: M. Bakker, S. Bakker, F. Buwalda, J. Campen, A. Dieleman, T.

Nadere informatie

Ik ben Feije de Zwart en mij is gevraagd om wat te vertellen over schermen en ontvochtiging. Ik ben onderzoeker kasklimaat en energie.

Ik ben Feije de Zwart en mij is gevraagd om wat te vertellen over schermen en ontvochtiging. Ik ben onderzoeker kasklimaat en energie. Ik ben Feije de Zwart en mij is gevraagd om wat te vertellen over schermen en ontvochtiging. Ik ben onderzoeker kasklimaat en energie. Ik vul dit in door met behulp van simulatiemodellen te berekenen wat

Nadere informatie

Notitie. Inleiding. Afgeronde onderzoeken. Betreft: Afgerond onderzoek

Notitie. Inleiding. Afgeronde onderzoeken. Betreft: Afgerond onderzoek Notitie Aan Sectorcommissie Energie Van Aat Dijkshoorn / Dennis Medema Kenmerk Behoort bij agendapunt 5c, vergadering d.d. 15 februari 2011 Totaal aantal pagina s 6 31 januari 2011 Betreft: Afgerond onderzoek

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen. Het Nieuwe Telen. Wat kan ik er NU mee? Ing René Beerkens

Het Nieuwe Telen. Het Nieuwe Telen. Wat kan ik er NU mee? Ing René Beerkens Het Nieuwe Telen Het Nieuwe Telen Wat kan ik er NU mee? Ing René Beerkens Programma 19:00 Inventarisatie vragen en teeltsoorten Presentatie / discussie Vochtregeling Nieuwe technische toepassingen Adiabatische

Nadere informatie

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld 31-10-2014, Arie de Gelder Opmerkingen vooraf De genoemde punten staan open voor discussie Er is geen prioriteit in de volgorde Als

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen Ines 25-10-2012

Het Nieuwe Telen Ines 25-10-2012 Het Nieuwe Telen Ines 25-10-2012 Vereijken Kwekerijen BV 27 ha. cocktail tomaten waarvan cccc 27 ha. Tasty Tom 50 % groeilicht directie Gerard, Eric en Hans Vereijken Het Nieuwe Telen Algemeen Uitgangspunten

Nadere informatie

Droge lucht toevoeren via slurven onder het gewas bij Gerbera en Matricaria

Droge lucht toevoeren via slurven onder het gewas bij Gerbera en Matricaria Droge lucht toevoeren via slurven onder het gewas bij Gerbera en Matricaria P.A. van Weel M.G.M. Raaphorst Rapport GTB-1173.indd Referaat Voor twee gewassen, Matricaria en Gerbera, is onderzocht hoe buitenlucht

Nadere informatie

ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN

ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN Lezing door Barend Löbker VORTUS bv Programma: Klimaat Praktijkervaringen nieuwe telen Vragen/discussie Introductie Vortus BV: 2007 25 jaar geleden door Simon Voogt opgericht

Nadere informatie

Rapportage Temperatuur- en RV-metingen

Rapportage Temperatuur- en RV-metingen Rapportage Temperatuur- en RV-metingen Meetadres Jamuflor B.V. Hoofdweg 141 1424 PE De Kwakel Uitgevoerd door: Hoofdweg 1236 2153 LR Nieuw-Vennep 24 februari 2015 5 x 6,4 m = 32 meter 5 x 6,4 m = 32 meter

Nadere informatie

De mechanische ventilatie type C is in te delen in twee stromingen die nog in de huidige huizen aanwezig zijn:

De mechanische ventilatie type C is in te delen in twee stromingen die nog in de huidige huizen aanwezig zijn: 1 Introductie In een huishouden is ventilatie nodig om ervoor te zorgen dat het huis van schone en gezonde lucht is voorzien. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen natuurlijke ventilatie (type A), en

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Energiezuinig telen in de glastuinbouw. Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen

Energiezuinig telen in de glastuinbouw. Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen Energiezuinig telen in de glastuinbouw Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen Toelichting project Overzicht Invloed van verschillend E-besparende maatregelen: Schermen Variëren met plantdatum Zomerstookstop

Nadere informatie

Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant?

Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant? Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant? Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoel Tuinbouwproductieketens Met medewerking van: Peter van Weel, Hendrik Jan van

Nadere informatie

Nog niet zo lang geleden waren groentetuinders veel ervan overtuigd dat een groentekas met enkel glas moest zijn gemaakt.

Nog niet zo lang geleden waren groentetuinders veel ervan overtuigd dat een groentekas met enkel glas moest zijn gemaakt. Goede middag, Als onderzoeker Kasklimaat en energie bij Wageningen UR Glastuinbouw ben ik betrokken bij kasproeven die op kleine schaal in Bleiswijk worden uitgevoerd, maar ook bij de monitoring van energie-innovaties

Nadere informatie

AT4-CAPRI klimaatbeheersing voor zwembaden

AT4-CAPRI klimaatbeheersing voor zwembaden AT4-CAPRI klimaatbeheersing voor zwembaden Geavanceerde technologie op het gebied van klimaatbeheersing in zwembaden 3-trapswarmteterugwinning binnen- en buitenzijde in kunststof poedercoating uitgevoerd

Nadere informatie

State-of-the-Art bewaarsysteem tulpenbollen

State-of-the-Art bewaarsysteem tulpenbollen State-of-the-Art bewaarsysteem tulpenbollen Resultaten 2011 J. Wildschut, M. van Dam (WUR\PPO) M. Kok, Th. van der Gulik (DLV Plant) Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business

Nadere informatie

Energie aspecten EPT en SiB

Energie aspecten EPT en SiB 26 Februari 2015 Energie aspecten EPT en SiB Jan Gielen DLV Plant MUSHROOMS j.gielen@dlvplant.nl 1 Energiebesparende opties EPT en SiB EPT www.energiekepaddenstoelentelers.nl Houtkachel Zonnepanelen WKO

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen Alstroemeria

Het Nieuwe Telen Alstroemeria Het Nieuwe Telen Alstroemeria Energiezuinig teeltconcept snijbloemen met een lage warmtebehoefte Caroline Labrie, Feije de Zwart Rapport GTB-1031 2010 Wageningen, Wageningen UR Glastuinbouw Alle rechten

Nadere informatie

De Wandelende Klimaatbox

De Wandelende Klimaatbox De Wandelende Klimaatbox Draadloze sensornetwerken in de kas Jos Balendonck NVTL studiedag, 10 maart 2015, Hof van Wageningen Robuuste agroproductiesystemen techniek voor een weerbare agrosector Sectie

Nadere informatie

Voorstudie Duurzaam drogen van bloembollen middels een droogsysteem met zuigende ventilatoren en actieve ontvochtiging

Voorstudie Duurzaam drogen van bloembollen middels een droogsysteem met zuigende ventilatoren en actieve ontvochtiging Voorstudie Duurzaam drogen van bloembollen middels een droogsysteem met zuigende ventilatoren en actieve ontvochtiging Dit project is uitgevoerd in opdracht van en gefinancierd door de partijen in de Stuurgroep

Nadere informatie

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Resultaten energiescan Golfclub Zwolle! Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Hoog elektraverbruik door verlichting en ventilatie Hoge prijs voor energie Besparingspotentieel van 13.000 op energiekosten

Nadere informatie

DLV Aktua Chrysant. Aanvulling op discussie over beter Coolen

DLV Aktua Chrysant. Aanvulling op discussie over beter Coolen DLV Aktua Chrysant mei 2013 Aanvulling op discussie over beter Coolen De afgelopen week zijn er door Floraholland i.s.m. LTO groeiservice en DLV Plant BV twee bijeenkomsten georganiseerd over het onderwerp

Nadere informatie

Inhoudsopgave pagina

Inhoudsopgave pagina Inhoudsopgave pagina Voorwoord 3 ALGEMEEN Energieverbruik in de bloembollensector 5 Monitoring energieverbruik in de bloembollensector 6 Naar een energieneutrale bloembollensector 8 Klimaatneutrale Bloembollenbedrijven

Nadere informatie

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Plantmonitoring Doet mijn gewas het goed onder deze klimaatomstandigheden?

Nadere informatie

Toekomst bestendig met kunststof luchtbehandelingskasten

Toekomst bestendig met kunststof luchtbehandelingskasten Kunststof luchtbehandelingskasten type liberty > zwembaden Eigenschappen kunststof luchtbehandeling volgens NEN-EN 1886: - Luchtdichtheid: klasse L1 - Filterafdichting: klasse F7 - Sterkte: klasse D2 -

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen van Paprika Monitoring bij Gubbels Siberië 2011-2013. LLTB Ontwikkeling

Het Nieuwe Telen van Paprika Monitoring bij Gubbels Siberië 2011-2013. LLTB Ontwikkeling Het Nieuwe Telen van Paprika Monitoring bij Gubbels Siberië 2011-2013 LLTB Ontwikkeling 1 PROJECT: Het Nieuwe Telen van Paprika; monitoring bij Gubbels Siberië Eindrapportage Verplichtingsnummer 1400007216

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

Aandacht voor bouw en techniek

Aandacht voor bouw en techniek Semigesloten kassen Aandacht voor bouw en techniek AVAG-projectgroep om knelpunten van de semigesloten kas op te lossen Wat zijn de knelpunten? Interview met telers met een semigesloten kas Waarom semigesloten

Nadere informatie

Watergift klein volume substraat lelie

Watergift klein volume substraat lelie Watergift klein volume substraat lelie Hans Kok Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Bloembollen December 2005 PPO nr331107 2005 Wageningen, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

De minimale lichtbehoefte van Zantedeschia. P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert

De minimale lichtbehoefte van Zantedeschia. P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert De minimale lichtbehoefte van Zantedeschia P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit 085 PPO 32 360851 00 PT 13637 Juni 2011 2011 Wageningen,

Nadere informatie

Effect van verdampingsremmers in de Groasis Waterboxx

Effect van verdampingsremmers in de Groasis Waterboxx Effect van verdampingsremmers in de Groasis Waterboxx De Groene Campus, beroepsonderwijs in samenwerking met Thermolab Onderzoek laboratorium Test locatie: Kas op het dak van de Groene Campus in Helmond

Nadere informatie

Bespaar meer energie. met uw luchtgordijn

Bespaar meer energie. met uw luchtgordijn Bespaar meer energie met uw luchtgordijn Doe nu de entreecheck! Entreecheck Test uw eigen luchtgordijn installatie Vul indien A het best past in uw situatie 10 punten, B: 5 punten en C: 1 punt in de desbetreffende

Nadere informatie

Module 3.4. EPW: warm tapwater. Versie 2.0

Module 3.4. EPW: warm tapwater. Versie 2.0 Module 3.4 EPW: warm tapwater Versie 2.0 1 Overzicht Algemeen Netto energiebehoefte voor warm tapwater Systeemrendement Tapleidingen Circulatieleidingen Opwekkingsrendement Invoer in het rekenprogramma

Nadere informatie

ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP. Conform NEN 50001 Versie 1 / augustus 2015. Dit document zal minimaal 2 keer per jaar beoordeeld en aangepast worden.

ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP. Conform NEN 50001 Versie 1 / augustus 2015. Dit document zal minimaal 2 keer per jaar beoordeeld en aangepast worden. ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP Conform NEN 50001 Versie 1 / augustus 2015 Verantwoordelijke voor dit verslag is Erik Veldkamp Pagina 1 van 6 Scope 1 gasverbruik Maatregel verantwoordelijke Benodigde in 2.

Nadere informatie

VAN CO 2 NAAR H 2 O AGENDA

VAN CO 2 NAAR H 2 O AGENDA AGENDA PRODUCT OVERZICHT INDIRECTE & DIRECTE VRIJE KOELING MOLLIER DIAGRAM ASHREA CONDITIES BASIS VORMEN ENERGIEVERBRUIK & CO 2 UITSTOOT KANTTEKENINGEN CONCLUSIES Bert Leffers STULZ Groep B.V. PRODUCT

Nadere informatie

Verwarmen en koelen met de zon

Verwarmen en koelen met de zon Noodzaak alternatieve energiebronnen neemt toe Energieprijzen: 1996-008 Vergelijk CPI, Gasprijs en Electra (1996 = 100) 350 300 36 Verwarmen en koelen met de zon 50 33 197! 00 Index 150 19 De meest duurzame

Nadere informatie

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem http://glasreg.khk.be/ www.kvlt.be Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem Studiedag: Toekomst voor de glastuinbouw? 1 december 2006 Herman Marien Energieprobleem: van kennis tot besparing 1. Kennis

Nadere informatie

C.V.I. 5.3 Het meten van relatieve vochtigheid 5.3 HET METEN VAN RELATIEVE VOCHTIGHEID

C.V.I. 5.3 Het meten van relatieve vochtigheid 5.3 HET METEN VAN RELATIEVE VOCHTIGHEID 5 METHODEN VAN ONDERZOEK 5.3 HET METEN VAN RELATIEVE VOCHTIGHEID Auteur: T. van Daal 1987 Bij de conversie naar een elektronisch beschikbaar document zijn er kleine tekstuele en inhoudelijke wijzigingen

Nadere informatie

ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP. Conform NEN 50001 Versie 1 / februari 2015. Dit document zal minimaal 2 keer per jaar beoordeeld en aangepast worden.

ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP. Conform NEN 50001 Versie 1 / februari 2015. Dit document zal minimaal 2 keer per jaar beoordeeld en aangepast worden. ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP Conform NEN 50001 Versie 1 / februari 2015 Verantwoordelijke voor dit verslag is Erik Veldkamp Pagina 1 van 6 Scope 1 gasverbruik Maatregel verantwoordelijke Benodigde in 2.

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt April 2007 Gefinancieerd door Productschap Tuinbouw Uitgevoerd door: Ing. Bart Vromans Bart.vromans@lucel.nl INHOUDSOPGAVE Samenvatting Inleiding Plan van aanpak

Nadere informatie

Optimaliseren v/d verwarmingsinstallatie

Optimaliseren v/d verwarmingsinstallatie Technische Kennis Dag 2014 Praktijkvoorbeeld N.V. Sportfondsenbad Monnickendam Optimaliseren v/d verwarmingsinstallatie Chris van Veluwen N.V. Sportfondsenbad - Monnickendam N.V. Sportfondsenbad - Monnickendam

Nadere informatie

Verdyn & Verdyn Cool. Plug and play. Hoog rendement warmte terugwinning. Energiezuinige ventilatoren. Hoge COP. HR-balansventilatie units

Verdyn & Verdyn Cool. Plug and play. Hoog rendement warmte terugwinning. Energiezuinige ventilatoren. Hoge COP. HR-balansventilatie units Verdyn & Verdyn Cool HR-balansventilatie units Plug and play Hoog rendement warmte terugwinning Energiezuinige ventilatoren Hoge COP HR-balansventilatie units type Verdyn & Verdyn Cool Ventileren is noodzakelijk

Nadere informatie

Condensatie op dubbele beglazingen

Condensatie op dubbele beglazingen Algemeen Het verschijnsel oppervlaktecondensatie op dubbele komt voor in drie vormen, te weten: op de buitenzijde of positie 1; op de spouwzijdes 2 en 3 van de dubbele beglazing; op de binnenzijde of positie

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

GASGESTOOKTE LUCHTVERWARMING VOOR UTILITEIT EN INDUSTRIE

GASGESTOOKTE LUCHTVERWARMING VOOR UTILITEIT EN INDUSTRIE GASGESTOOKTE LUCHTVERWARMING VOOR UTILITEIT EN INDUSTRIE Alles rondom Duurzame oplossingen voor nu en in de toekomst: In de meer dan vijftig jaar van haar bestaan heeft Thermagas altijd vooruit gekeken.

Nadere informatie

Energiebesparing in bio-glasteelten door intensief schermen en geavanceerd ventileren

Energiebesparing in bio-glasteelten door intensief schermen en geavanceerd ventileren Energiebesparing in bio-glasteelten door intensief schermen en geavanceerd ventileren Arie de Gelder, Peter van Weel, Elly Nederhoff Wageningen UR Glastuinbouw Rapportnummer: GTB-1011 2010 Wageningen,

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

Addicool. Leo Suiker directeur

Addicool. Leo Suiker directeur Addicool. Leo Suiker directeur Voorwoord. Addicool heeft zich door haar jarenlange ervaring en expertise ontwikkeld tot marktleider op het gebied van custom made luchtbehandelings kasten. En omdat we veel

Nadere informatie

Nieuwbouw. Steile Bank en Urkerstraat. Woonfolder

Nieuwbouw. Steile Bank en Urkerstraat. Woonfolder Nieuwbouw Steile Bank en Urkerstraat Woonfolder Lemmer, een oud vissersdorp met maritiem karakter Lemmer is gelegen in de fusiegemeente De Friese Meren, provincie Friesland. Het is één van Frieslands bekendste

Nadere informatie

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011 De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G Datum 05 april 2011 EMT debat 5 apr. 2011 Stef Huisman & Sjaak Bakker Economisch belang glastuinbouw Glastuinbouw Ned - Groente & Bloemen Areaal 10.000

Nadere informatie

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd?

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd? Checklist Energiebesparing bedrijven algemeen Met behulp van deze checklist kunt u energiebesparende maatregelen in uw bedrijf inventariseren. Toelichting per maatregel of meer maatregelen kunt u vinden

Nadere informatie

~omazo... l'v Ambachte'ß. j\ Hoofdbedrijfs(hap. TNO: "Zonwering al in bouwontwerp meenemen"

~omazo... l'v Ambachte'ß. j\ Hoofdbedrijfs(hap. TNO: Zonwering al in bouwontwerp meenemen ~omazo..... j\ Hoofdbedrijfs(hap l'v Ambachte'ß -c TNO: "Zonwering al in bouwontwerp meenemen" AUTOMATISCHE ZONWERING BESPAART ENERGIE EN VERBETERT BINNENKLIMAAT Automatische zonwering kan op kantoor en

Nadere informatie

Voorwaarden voor droge koeling bij grond- en waterbroei van snijhyacinten

Voorwaarden voor droge koeling bij grond- en waterbroei van snijhyacinten Voorwaarden voor droge koeling bij grond- en waterbroei van snijhyacinten Peter Vreeburg en André Korsuize Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Bloembollen Maart 2007 PPO nr. 32 330882 00 2007 Wageningen,

Nadere informatie

: Nationaal Platform Zwembaden : de heer Niels de Jong Datum verslag : 3 november 2009 Onderwerp : Verslaggeving managersmeeting 29-09-09

: Nationaal Platform Zwembaden : de heer Niels de Jong Datum verslag : 3 november 2009 Onderwerp : Verslaggeving managersmeeting 29-09-09 MEMO T.a.v. : Nationaal Platform Zwembaden Van : de heer Niels de Jong Datum verslag : 3 november 2009 Onderwerp : Verslaggeving managersmeeting 29-09-09 Op 29 augustus 2009 heeft de managersmeeting voor

Nadere informatie

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Huidge situatie aarde Het klimaat verandert, de aarde warmt op Huidge situatie energie Energievoorraad stagneert Huidge situatie bevolking De arbeidsmarkt

Nadere informatie

ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP. Conform NEN 50001 Versie 1 / oktober 2014. Dit document zal minimaal 2 keer per jaar beoordeeld en aangepast worden.

ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP. Conform NEN 50001 Versie 1 / oktober 2014. Dit document zal minimaal 2 keer per jaar beoordeeld en aangepast worden. ENERGIE ACTIEPLAN PLATENKAMP Conform NEN 50001 Versie 1 / oktober Verantwoordelijke voor dit verslag is Erik Veldkamp Pagina 1 van 5 Scope 1 in ton 2. Plaatsen nieuwe cv ketel 2.600,-- Dec. 17% op het

Nadere informatie

Meten is weten als je weet wat je meet

Meten is weten als je weet wat je meet Instrumenten om klimaatparameters te meten Meten is weten als je weet wat je meet Om te begrijpen wat gemeten wordt is het belangrijk een idee te hebben over het meetprincipe waarop het instrument gebaseerd

Nadere informatie

Nefit SolarLine II zonneboilers. SolarLine II Warm water met zonneenergie

Nefit SolarLine II zonneboilers. SolarLine II Warm water met zonneenergie Nefit SolarLine II zonneboilers SolarLine II Warm water met zonneenergie Nefit SolarLine II zonneboiler Eindeloos profiteren van de zon Thermische zonne-energie is noodzakelijk voor een duurzame toekomst.

Nadere informatie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie Champignon kwekerij t Voske Klimaatneutraal door Duurzame energie Jan Gielen Manager / Specialist Klimaat & Energie DLV Plant MUSHROOMS E-mail: j.gielen@dlvplant.nl 1 Onderwerpen Schone en Zuinige Paddenstoelensektor:

Nadere informatie

Meten van het binnenklimaat

Meten van het binnenklimaat Meten van het binnenklimaat Binnen in de kas zijn drie soorten metingen nodig om het kasklimaat volgens plan te laten verlopen: kasluchttemperatuur en relatieve luchtvochtigheid; CO 2 ; de apparatuur:

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling Notitie Aan : Ad Vlems, Bert Lagerweij Van : Arjan van Bon Datum : 28 augustus 2012 Kopie : Anne Pronk Onze referentie : 9X3809.A2/N00001/110412/Nijm2 HASKONING NEDERLAND B.V. BUILDINGS Betreft : Power2Nijmegen

Nadere informatie

Relatie tussen toenemende kashoogte en het energieverbruik in de glastuinbouw

Relatie tussen toenemende kashoogte en het energieverbruik in de glastuinbouw Relatie tussen toenemende kashoogte en het energieverbruik in de glastuinbouw J.B. Campen J. Bontsema M. Ruijs Rapport nr. 2007 Wageningen, Wageningen UR Glastuinbouw Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Amstelstraat, Assen Type woningen: 107 flats met interne galerij, 50 m2, bedrijfs- en algemene ruimten op de begane grond Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Huurdersorganisatie Amstelflat

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Energiemonitor van de Nederlandse Paddenstoelensector 2010. Jeroen Wildschut & Arjan Smits

Energiemonitor van de Nederlandse Paddenstoelensector 2010. Jeroen Wildschut & Arjan Smits Energiemonitor van de Nederlandse Paddenstoelensector 2010 Jeroen Wildschut & Arjan Smits Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit

Nadere informatie

Voor een florissante installatie

Voor een florissante installatie Tuinbouwtechniek Voor een florissante installatie In de glastuinbouw worden bloemen en groenten gekweekt onder gunstige omstandigheden. Kassen moeten dag en nacht warm worden gehouden, en sommige planten

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

www.hth-hth.nl Energie kosten besparen met Gesloten Hybride Medium-koeler (GHM)

www.hth-hth.nl Energie kosten besparen met Gesloten Hybride Medium-koeler (GHM) RBO bank 37 62 72 732 BN NL 39 RBO 0376 272 732 K o n t r ak t v o o r wa a r d e n nternet..www.hth-hth.nl Handelsr.K.v.K.04054189 BTW. NL0370 4494 1B01 Ten rlo 6 7921 V Zuidwolde Tel. 0528 371010 Fax

Nadere informatie

DROGEN. Het energiezuinig drogen van hygroscopische thermoplasten; geen gebakken lucht!

DROGEN. Het energiezuinig drogen van hygroscopische thermoplasten; geen gebakken lucht! Lezing op 24 september 2008 tijdens de Kunststoffenbeurs in Veldhoven Het energiezuinig drogen van hygroscopische thermoplasten; geen gebakken lucht! Spreker: Jurgen Koolhaas Waarom kunststoffen drogen?

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

Concept Ecovision. Il sole come partner. Concept Ecovision. schermature solari Colt

Concept Ecovision. Il sole come partner. Concept Ecovision. schermature solari Colt Il sole come partner Concept Ecovision schermature solari Colt Concept Ecovision Verantwoord ondernemen, zorgvuldig omgaan met natuurlijke hulpbronnen en gebruik maken Energie besparen: een visie Energie

Nadere informatie

Vergelijking van luchtbehandelingssystemen voor de tuinbouw

Vergelijking van luchtbehandelingssystemen voor de tuinbouw Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft TNO-rapport 060-DTM-2011-0xxxx Vergelijking van luchtbehandelingssystemen voor de tuinbouw www.tno.nl T +31 88 866 30 00 F +31 88 866 30 10 infodesk@tno.nl

Nadere informatie

Energie-efficiëntie Classificatie.

Energie-efficiëntie Classificatie. Energie-efficiëntie Classificatie. Luchtbehandelingskasten met energie-efficiëntie label volgens RLT-01 richtlijnen opgesteld door de vereniging van Duitse fabrikanten van luchtbehandelingskasten of volgens

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Concept second opinion voor de Schaepmanstraat, Katwijk

Concept second opinion voor de Schaepmanstraat, Katwijk Concept second opinion voor de Schaepmanstraat, Katwijk Geert-Jan Persoon Adviseur woningkwaliteit Vereniging Nederlandse Woonbond Nieuwe Achtergracht 17 1018 XV Amsterdam 020-5517784 www.woonbond.n www.bespaarenergiemetdewoonbond.nl

Nadere informatie

Klimaatbeheerssysteem voor grondgebonden teelten zoals sla

Klimaatbeheerssysteem voor grondgebonden teelten zoals sla Klimaatbeheerssysteem voor grondgebonden teelten zoals sla J.B. Campen, A.A. Sapounas en J. Janse Rapport 334 2010 Wageningen, Wageningen UR Glastuinbouw Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar

Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar Praktische checklist en reminderstickers Besparingstips voor productkoeling Let op ijsaanslag en onderneem actie Besparingtips voor productkoeling Productkoeling

Nadere informatie

De levering van warmte

De levering van warmte De levering van warmte Uw woning van Antares wordt verwarmd via een collectief verwarmingssysteem. Dit betekent dat u geen eigen ketel heeft en er ook geen thermostaat in uw woning aanwezig is. Wel zit

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

Energie-efficiëntieverbetering bij koffiebranders

Energie-efficiëntieverbetering bij koffiebranders Energie-efficiëntieverbetering bij koffiebranders Energie-efficiëntie verbeteren binnen het koffiebrandproces via drie stappen Aanleiding In deze studie is de energiebesparing bij koffiebrandmachines onderzocht.

Nadere informatie

D2Recool. Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat. Product informatie

D2Recool. Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat. Product informatie D2Recool Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat Product informatie D2Recool: Duurzame en effectieve klimaatbeheersing De D2Recool productlijn is één van de klimaatsystemen van Dutch

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

De initiële investering en installatie van onze infrarood panelen zijn laag in vergelijking met conventionele verwarmingssystemen.

De initiële investering en installatie van onze infrarood panelen zijn laag in vergelijking met conventionele verwarmingssystemen. Here comes the Over Onze Producten Onze infrarood panelen behoren kwalitatief tot de absolute wereldtop en geven duurzame energie een extra dimensie. De filosofie achter deze energiebesparende producten

Nadere informatie

Your added value provider

Your added value provider Energiebesparing Presentatie Energiebesparing waarom? Meer netto winst Efficient proces Energie besparen Minder CO2 beter milieu Minder onderhoud Energiebesparing: Energieverbruik Wereldwijd Rendement,

Nadere informatie

Consultancy en Auditing. Procesmodellering. Overige specialiteiten

Consultancy en Auditing. Procesmodellering. Overige specialiteiten Resimac heeft een unieke hoogwaardige oplosmiddel vrije epoxy isolatie coating Thermal Barrier 600 serie ontwikkeld. Thermal Barrier is speciaal ontwikkeld om toegepast te worden om diverse warme en koude

Nadere informatie

Omdat techniek een ander klimaat nodig heeft dan de mens. EC Tower - effectieve klimaatregeling voor de technische ruimte met een hoge warmtelast

Omdat techniek een ander klimaat nodig heeft dan de mens. EC Tower - effectieve klimaatregeling voor de technische ruimte met een hoge warmtelast Omdat techniek een ander klimaat nodig heeft dan de mens EC Tower - effectieve klimaatregeling voor de technische ruimte met een hoge warmtelast Het juiste koelsysteem voor uw technische ruimte In technische

Nadere informatie

GEBOUWEN SCHOLEN BEURSHALLEN HORECA ZWEMBADEN BEDRIJFSHALLEN KANTOREN WINKELS. HR-WTW Hoog Rendement Warmteterugwinning

GEBOUWEN SCHOLEN BEURSHALLEN HORECA ZWEMBADEN BEDRIJFSHALLEN KANTOREN WINKELS. HR-WTW Hoog Rendement Warmteterugwinning GEBOWEN SCHOLEN BERSHALLEN HORECA ZWEMBADEN BEDRIJFSHALLEN KANTOREN WINKELS HRWTW Hoog Rendement Warmteterugwinning Ventileren Doordat gebouwen steeds beter geïsoleerd worden en daardoor hermetisch zijn

Nadere informatie