Protocol Letsels van het steun- en bewegingsapparaat. April 2006

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Protocol Letsels van het steun- en bewegingsapparaat. April 2006"

Transcriptie

1 Protocol Letsels van het steun- en bewegingsapparaat April

2 Inhoudsopgave Voorwoord.. 3 Protocol steun- en bewegingsapparaat bij volwassenen Bovenste extremiteit.. 4 Onderste extremiteit.. 68 Protocol steun- en bewegingsapparaat bij kinderen Urgentieschema. 214 Pijnbehandeling na traumata bij volwassenen. 215 Profylaxe bij chirurgische patiënt. 217 Pagina 2

3 VOORWOORD Het protocol letsels van het steun- en bewegingsapparaat is samengesteld door de afdelingen Heelkunde, Orthopedie, Plastische Chirurgie, Radiologie, Revalidatie-geneeskunde, Kinderchirurgie en Fysiotherapie, en beschrijft de diagnostiek en behandeling van patiënten met ongevalsletsels van het steun- en bewegingsapparaat vanaf binnenkomst op de SEH tot ontslag uit de poliklinische controle. Letsels van de wervelkolom worden hier niet beschreven. Daarvoor wordt verwezen naar het separate protocol traumatische wervelkolom letsels. In dit protocol worden de letsels chronologisch behandeld, van top tot teen, van centraal naar periferie volgens eenzelfde format, waarin vervat ongevalsmechanisme, klinische aspecten, aanvullend onderzoek, (duur) behandeling, fysiotherapie en eventuele complicaties. Achtereenvolgens worden de letsels bij volwassenen en kinderen behandeld. Daarnaast zijn er korte hoofdstukken betreffende de behandeling van brandwonden en antibiotica- en ontstollingsbeleid. De multidisciplinaire aanpak staat borg voor een optimale behandeling van de ongevalspatient, en heeft tot gevolg dat eenieder die met deze patientenpopulatie te maken heeft eenzelfde taal spreekt, waarbij de ongevalspatient centraal staat. De commissie, die dit protocol heeft samengesteld, staat open voor kritiek, aanvullingen en tekortkomingen en zal in de komende jaren regelmatig met updates komen, mede afhankelijk van nieuwe ontwikkelingen. Prof.dr. A. van Kampen Dr. J. Biert Dr. I. de Blaauw Mw.drs. H. Dekker Drs. P. Hupkens F. Hofmans Dr. H. van de Meent 3

4 LETSELS VAN STEUN- EN BEWEGINGSAPPARAAT BOVENSTE EXTREMITEIT Acromioclaviculaire luxatie Ongevalmechanisme Direct letsel, een val op de schouder waarbij een torsie respectievelijk rolbeweging plaatsvindt. Klinische aspecten Indeling volgens Tossy: Graad 1 Graad 2 Graad 3 : distorsie, dislocatie van minder dan 50% van het gewrichtsoppervlak. : subluxatie, dislocatie tot maximaal het volledige gewrichtsoppervlak. De coracoclaviculaire ligamenten zijn intact. : luxatie, dislocatie meer dan een heel gewrichtsoppervlak. Ruptuur van de coracoclaviculaire ligamenten. Pianotoetsfenomeen. In het AC-gewricht bevindt zich een discus, die niet zelden bij het letsel ernstig en irreversibel wordt beschadigd. Dit kan langdurige pijnklachten geven en dan een indicatie zijn voor een discectomie al dan niet met een laterale clavicularesectie. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: er is pijn bij palpatie en er is een abnormale beweeglijkheid in craniocaudale (pianotoetsfenomeen) en soms voor-achterwaartse richting. bij verdenking fractuur een röntgenopname, nl. acromioclaviculair gewricht. Aanvullende diagnostiek Geen. Therapie Mitella gedurende 1 week. Operatief Primair operatieve behandeling kan in een enkel geval overwogen worden bij jonge mensen, die vanwege beroep of sport een hoge belasting van het schoudergewricht hebben. Verschillende technieken zijn in zwang: fixatie van de clavicula aan de processus coracoideus met een vicryl bandje. Nabehandeling Na 1 week zo spoedig mogelijk actief de schouder oefenen op geleide van de pijn. 4

5 Operatief Mitella gedurende 6 weken. Fysiotherapeutische aandachtspunten Actieve en geleid-actieve oefentherapie, start zo snel als mogelijk. Met name het instrueren van de patiënt staat op de voorgrond bij de conservatieve therapie. Bij de operatieve ingreep zullen enkele geleid actieve oefeningen ondersteund worden door passieve mobiliserende technieken binnen de volgende grenzen: 120 anteflexie, 90 abductie en 20 exorotatie. Patiënt zal doorverwezen worden naar de 1 e lijns fysiotherapie voor verdere begeleiding naar volledig herstel van mobiliteit en spierfunctie. Poliklinische controle 2 (eventueel hechtingen verwijderen door huisarts), 6, 12 weken, 6 en 12 maanden. Duur De duur van de genezing bedraagt 6 tot 8 weken. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 2 weken tot 3 maanden. Complicaties Persisterende pijnklachten. Vroegtijdige arthrose van het AC-gewricht. Geringe vermindering abductie schouder. Bij blijvende klachten kan resectie van de laterale clavicula of het uitruimen van het AC-gewricht met verwijderen van een eventueel nog aanwezige discus(rest) worden overwogen. Echter niet eerder dan een jaar na het primaire letsel. Verwijderen osteosynthesemateriaal Niet nodig. Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk 20. AO Principles of Fracture Management, 2000, hoofdstuk Lemmens & Roosen, Radiologische insteltechnieken van het skelet,

6 Sternoclaviculaire luxatie Ongevalmechanisme Val op de uitgestrekte arm of een direct inwerkend geweld aan de voorzijde van de schoudergordel. Klinische aspecten Meestal luxatie naar voren. Retrosternale luxatie is zeldzaam, maar kan gepaard gaan met zeer ernstig intrathoracaal letsel. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: locale asymmetrie, pijn bij palpatie en ontbreken van de normale contour ter plaatse van de clavicula/sternumovergang. bij twijfel röntgenopname sternoclaviculair gewricht. Aanvullende diagnostiek Eventueel CT-scan. Op de conventionele opname is de luxatie vaak moeilijk te zien. Therapie In geval van geringe dislocatie. Operatief Bij een voorste luxatie is repositie door zijdelingse tractie aan de arm in rugligging met een rolletje tussen de schouders in het algemeen mogelijk onder locaal anesthesie. De luxatie blijkt vaak instabiel. Dit wordt dan geaccepteerd. Repositie moet binnen 24 uur plaatsvinden. Daarna is de kans op succes zeer klein geworden. Bij een achterste luxatie is repositie onder narcose wenselijk, waarbij een onbloedige repositie verkregen kan worden door met een ééntandse scherpe haak of een doekenklem percutaan de clavicula aan te haken aan de craniale zijde. Bij een instabiele achterste luxatie, of bij neurovasculaire complicaties open repositie en fixatie. Voor dit laatste zijn verschillende technieken in zwang, al dan niet met endogeen materiaal (fascia latatransponaat), al dan niet met K-snaren of Zuggurtung. Nabehandeling Vier weken mitella, ook na operatieve reductie en fixatie. Na vier weken oefeninstructies schouder. Bij zware belasting van de schoudergordel door sport of beroep, drie maanden niet te zwaar belasten. Fysiotherapeutische aandachtspunten Gedurende de 1 e vier weken instructie oefeningen, zwaai- en slingeroefeningen, tevens abductie (max 90º) en exo. Indien er functionele instabiliteitsklachten bestaan die leiden tot beperkingen in de ADL is fysiotherapie geïndiceerd. Is er sprake van zware belasting tijdens werk / sport dan is een intensief trainingsprogramma noodzakelijk. 6

7 Poliklinische controle 2 (eventueel hechtingen verwijderen door huisarts), 6, 12 weken, 6 en 12 maanden. Röntgenopnames alleen op indicatie. Duur De duur van de genezing bedraagt 3 tot 6 weken. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 2 tot 8 weken. Complicaties Neurovasculair letsel. Plexusoverrekking kan zeer langdurig klachten geven. De prognose hiervan is goed. Vasculaire complicaties kunnen vaatchirurgisch ingrijpen noodzakelijk maken. Verminderde schouderfunctie. Verwijderen osteosynthesemateriaal K- en Zuggurtung-snaren moeten worden verwijderd, meestal na ca. 6 maanden. Zij kunnen migreren (localisatie vlak bij aortaboog). Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk 21. AO Principles of Fracture Management, 2000, hoofdstuk Lemmens & Roosen, Radiologische insteltechnieken van het skelet,

8 Claviculafractuur Ongevalmechanisme Direct geweld door een val op de schouder en bovenarm. Indirect door een val op de gestrekte arm of op de elleboog. Klinische aspecten Laterale claviculafractuur, met ruptuur van het ligamentum coracoclaviculare. Hierbij wordt het mediale fractuurfragment door de musculus trapezius naar craniaal getrokken. De fractuurfragmenten raken elkaar dan niet meer, hetgeen tot pseudo-arthrose of non-union aanleiding kan geven, soms met overmatige callusvorming. Dit kan een indicatie voor een primaire operatieve behandeling zijn. Controle neurovasculaire status en huid t.h.v. de fractuur. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: afwijkende contour, locale pijn bij palpatie, abnormale beweeglijkheid in geval van dislocatie. in principe geen opname. Bij twijfel: bij een claviculaschachtfractuur een clavicula AP, bij een laterale claviculafractuur een acromio-claviculair gewricht. Indien reeds osteosynthesemateriaal aanwezig is, dan wel clavicula in twee richtingen. Therapie Ongecompliceerde claviculafracturen worden doorgaans conservatief behandeld met een mitella. Operatief Operatieve correctie met een oefenstabiele smalle LCP-plaatosteosynthese of reconstructieplaatosteosynthese, kan worden overwogen bij: - bij open fractuur. - dreigende huidperforatie. (Dit is een theoretische mogelijkheid. In de praktijk is dit eigenlijk zelden geïndiceerd) - bij combinatie met ander letsel, in de arm/schoudergordel zelf ("floating shoulder") of elders. - bij neurovasculaire complicaties die noodzaken tot interventie. - secundair bij symptomatische pseudo-arthrose of om cosmetische redenen (dit meestal niet eerder dan na een half jaar). Operatieve correctie met een Zuggurtung kan geïndiceerd zijn bij een laterale fractuur met ruptuur van het ligamentum coraco-claviculare (Tossy letsel), aangezien anders veelvuldig pseudo-arthrose optreedt. CAVE: migratie van de K-snaren. Nabehandeling Schouder oefenen op geleide van de pijn na één week. 8

9 Operatief Streven naar een directe oefenstabiliteit, gedurende 6-8 weken onbelast laten, bij pseudo-arthrose-operatie 12 weken onbelast. Zo nodig oefenen met fysiotherapeut. Fysiotherapeutische aandachtspunten Oefeninstructie gegeven door fysiotherapeut voor thuis. Oefenen op geleide van pijn, accent op abductie, exo schouder en elleboog- en handfunctie. Poliklinische controle 2 (eventueel hechtingen verwijderen door huisarts), 6, 12 weken, 6 en 12 maanden. Röntgenopnames alleen op indicatie. Duur De duur van de genezing bedraagt 4 tot 8 weken. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 3 tot 8 weken. Complicaties Pseudo-arthrose. Overmatige callusvorming met zenuw- en/of vaatcompressie. Cosmetische bezwaren. Dreigende huidperforatie. Neurovasculair letsel. Verwijderen osteosynthesemateriaal Bij claviculaschachtfracturen na plaatosteosynthese alleen op indicatie. Bij laterale claviculafracturen na Zuggurtung osteosynthese na 12 weken. Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk 17. AO Principles of Fracture Management, 2000, hoofdstuk

10 Scapulaletsels Ongevalmechanisme Direct inwerkend hoogenergetisch geweld op de schouder. Klinische aspecten Scapulabladfractuur. Scapulahalsfractuur. Glenoidfractuur. Acromionfractuur. Coracoidfractuur. Let op: begeleidend thoraxtrauma wordt nogal eens gemist. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: locale zwelling en pijn, vaak huidbeschadiging. scapula AP en lateraal. Op indicatie een AP schouder voor het goed in beeld brengen van het glenoid. Aanvullende diagnostiek Bij glenoidfracturen kan een CT-scan geïndiceerd zijn. Therapie Vrijwel altijd conservatief, met een mitella gedurende korte tijd. Operatief Bij ernstige dislocatie van een scapulabladfractuur met veel klachten kan fixatie met een plaat worden overwogen. Glenoidfracturen en scapulahalsfracturen met dislocatie kunnen voor operatieve correctie in aanmerking komen, zeker als er ook een luxatie in het spel is. Coracoidfracturen en niet en weinig gedisloceerde acromionfracturen worden ook conservatief behandeld. Een werkelijk gedisloceerd acromion kan voor operatieve reconstructie in aanmerking komen. Nabehandeling Scapulabladfractuur: zo snel mogelijk oefenen, ook na operatie. Glenoidfractuur conservatief: idem. Glenoidfractuur en scapulahalsfractuur operatief: immobilisering met collar and cuff voor 4 weken. Daarna onbelast oefenen. Verder op aanwijzing van de operateur. Acromion / processus coracoideus: zo snel mogelijk oefenen. Acromion na operatie: op aanwijzing van de operateur. Deze operaties zijn postoperatief vaak zeer pijnlijk. Opiaten per os gedurende 2 tot 4 dagen zijn vaak nodig. 10

11 Fysiotherapeutische aandachtspunten Oefenen op geleide van pijn. Accent op glijmechanisme van scapulae t.o.v. thorax. Daarnaast schoudermusculatuur trainen i.v.m. verkrijgen van stabiele armfunctie. Poliklinische controle 2 (eventueel hechtingen verwijderen door huisarts), 6, 12 weken, 6 en 12 maanden. Röntgenopnames alleen op indicatie. Duur De duur van de genezing bedraagt 3 tot 4 weken voor scapulabladfracturen en 6 tot 8 weken voor scapulahalsfracturen. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 4 tot 6 weken voor scapulabladfracturen en 2 tot 3 maanden voor scapulahalsfracturen. Complicaties Frozen shoulder. Verwijderen osteosynthesemateriaal Alleen op indicatie. Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk 18. AO Principles of Fracture Management, 2000, hoofdstuk

12 Schouderluxatie en tuberculum majusfractuur Ongevalmechanisme Luxatio anterior: val op hand of arm waarbij exorotatie en abductie optreedt. Klinische aspecten Voorste luxatie (luxatio anterior) is het meest voorkomend. Luxatie met avulsiefractuur van het tuberculum majus. Luxatie met subcapitale humerusfractuur. Luxatio posterior. Luxatio erecta. N.B. De laatste twee zijn zeldzaam; de luxatio posterior wordt nogal eens niet herkend. Radiologisch vastleggen van eventuele begeleidende fracturen zoals de tuberculum majusavulsie of een (sub)capitale humerusfractuur. De luxatio posterior is lastig te diagnostiseren en wordt regelmatig gemist. Bij verdenking hierop moet met radioloog worden overlegd wat de beste manier is om deze vorm van luxatie aan te tonen of met zekerheid uit te sluiten. Letten op eventuele uitval van de nervus axillaris en nervus suprascapularis. Ook vasculaire complicaties kunnen voorkomen, maar zijn zeldzaam. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: locale pijn en zwelling, contourverandering van de schouder. opnames van de schouder in twee richtingen, schouder AP en lateraal. Aanvullende diagnostiek Bij begeleidende glenoidfracturen kan een CT-scan zinvol zijn. Therapie (conservatief) De meeste luxaties kunnen zonder verdoving worden gereponeerd. In de andere gevallen: De patiënt moet worden voorbereid. Leg een venflon aan. Zorg dat een ampul Anexate bij de hand is. Spuit mg valium i.v. en eventueel 20 ml 1% Lidocaïne in het gewricht, vanuit lateraal onder het acromion. Reposities van eerste luxaties hoeven niet radiologisch te worden gecontroleerd, alleen bij twijfel over de repositie en/of tuberculum major fractuur. Luxatio anterior Eerste keus: methode volgens Stimson. In buikligging met afhangende arm onder tractie van een gewicht van 5-10 kg. Laat zeker een half uur hangen alvorens te besluiten dat de techniek niet lukt. Daarna kan nog worden geprobeerd de scapula te manipuleren. Eenvoudige langzame elevatie van de gestrekte arm tot maximaal. Repositie volgens Hippocrates. Zet de ongeschoende voet in de oksel en trek met langzaam toenemende kracht aan de gestrekte arm, waarbij voorzichtige rotatiebewegingen worden gemaakt om de kop wat los te maken. Manoeuvre volgens Kocher. Hiervoor zijn twee personen nodig. Eén trekt met behulp van een om de oksel naar boven geslagen laken of doek naar craniaal, de ander trekt aan de in de elleboog 90-12

13 gebogen arm waarbij deze langzaam wordt geëxoroteerd. Na repositie wordt de arm volledig geëndoroteerd en op de buik gelegd. Lukt het op een van deze manieren niet, dan moet repositie onder narcose en volledige spierverslapping worden uitgevoerd. In de regel kan dan met alle bovengenoemde methoden gemakkelijk een repositie worden verkregen. Ter beoordeling van de anesthesist kan deze procedure eventueel op de SEH worden uitgevoerd. Luxatio posterior Ook hier twee personen. Eén staat aan de niet geluxeerde zijde van de patiënt met een om de oksel geslagen laken zoals bij de repositie volgens Kocher, maar dan zodat schuin naar boven wordt getrokken, dus naar cranio-mediaal naar de gezonde zijde. De ander trekt nu met langzaam toenemende kracht, aan de gestrekte geluxeerde arm die in het vlak van het lichaam ongeveer 45 wordt geabduceerd. Vaak is de repositie niet zo duidelijk voelbaar. Luxatio erecta Grijp de bovenarm stevig vast en probeer de humeruskop eerst naar ventraal en dan naar caudaal te bewegen, waarbij de arm in de "erectastand" wordt gelaten. Lukt het de kop onder het glenoïd te brengen dan de gestrekte arm onder tractie in een grote boog langs het lichaam brengen. Therapie (operatief) Tuberculum majusfractuur Zonder of met geringe dislocatie na repositie: conservatief. Bij dislocatie die later abductieproblemen zou kunnen geven door impingement met het acromion: operatieve repositie van het tuberculum en een percutane fixatie met een schroef of een Zuggurtung. Deze behandeling geldt ook in geval van een geïsoleerde tuberculum majusfractuur. Luxatie met subcapitale humerusfractuur De losse kop is niet reponeerbaar en open reductie en eventuele osteosynthese, meestal met K-snaren, is geïndiceerd. Nabehandeling 3 weken mitella. Direct in de mitella circumductie-oefeningen in verband met gevaar voor een frozen shoulder. Na 1 week gecontroleerde oefeningen met hangende arm zonder mitella. Na 3 weken mitella af en oefeningen uitbreiden, eventueel fysiotherapie. Gedurende 6 weken geen exorotatie en geen endorotatie met de arm op de rug. Na operaties 3 weken collar and cuff en daarna oefenen met fysiotherapeut. Voorkomen van een recidief door extreme abductie- en exorotatiebeperkingen te vermijden. Fysiotherapeutische aandachtspunten Patiënten postoperatief meteen instrueren in het dragen van de collar and cuff. Vervolgens circomductie-oefeningen doornemen en instrueren hoe vaak deze te doen per dag. Het streven is dat de patiënt deze oefeningen zelfstandig kan gaan uitvoeren de eerste paar weken. In een later stadium kan fysiotherapie in de 1 e lijn worden voortgezet na controle bij de behandelend specialist. De conservatief behandelde patiënten zien we klinisch eigenlijk nooit. 13

14 Poliklinische controle Eenmalige controle en verwijzing naar fysiotherapeut voor nabehandeling. Duur De duur van de genezing bedraagt 4 tot 6 weken. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 4 tot 6 weken. Complicaties Spiraalfractuur van de humerus bij repositie volgens Kocher. Habituele luxatie (vooral bij jongeren <40 jaar: 30-50% kans). Vooral bij ouderen: frozen shoulder. Letsel nervus axillaris, ook als complicatie van de manoeuvre volgens Hippocrates. Bij mensen met een tere huid kan epidermolyse optreden door het trekken. Indien er sprake is van een habituele luxatie kan operatieve correctie overwogen worden. Verwijderen osteosynthesemateriaal Alleen op indicatie. Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk 16. AO Principles of Fracture Management, 2000, hoofdstuk Lemmens & Roosen, Radiologische insteltechnieken van het skelet,

15 Rotator cufflaesies Ongevalmechanisme Geïsoleerde rupturen van de rotatorenmanchet van traumatische aard zijn zeldzaam, vaak treedt letsel op in combinatie met een tuberculum majusfractuur. Meestal is het supraspinatusdeel gelaedeerd. Een letsel kan optreden bij extreme acute tractie, zoals bij een val die men probeert te onderbreken door aan de arm te gaan hangen. De meeste letsels treden op bij oudere mensen en zijn van degeneratieve aard. Vaak zijn er sluipend degeneraties en partiële scheuren ontstaan die door een trauma kunnen toenemen en tot een totale ruptuur kunnen leiden. Bij jonge mensen treedt dit letsel relatief zeldzaam op, maar is het wel belangrijk om het te onderkennen, omdat operatieve behandeling geïndiceerd is. Klinische aspecten Passieve beweging van de schouder is ongestoord, zij het vaak pijnlijk. Met name actieve abductie is onmogelijk als er sprake is van een verse totaal ruptuur. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: er is pijn bij locale druk aan de voorzijde van de schouder en subacromiaal. Abductie tegen weerstand is pijnlijk en kan niet worden uitgevoerd. op een conventionele opname is meestal niets te zien, in een enkel geval versmalling van de subacromiale ruimte, of een verkalking. Aanvullende diagnostiek Eventueel echografie of MRI (poliklinisch). Therapie Bij een ruptuur op degeneratieve basis bij oudere mensen. Operatief Bij jongeren met een acute ruptuur (tot 60 jaar) Sluiten van het defect in de cuff. Soms moet ook een acromionplastiek volgens Neer worden uitgevoerd om de subacromiale ruimte te vergroten. Nabehandeling Collar and cuff voor 4 tot 6 weken of shoulder immobilizer. Daarna 6 weken onbelast oefenen, daarna toenemend belasten. Fysiotherapeutische aandachtspunten Eerste fase: De eerste 6 weken postoperatief mogen alleen op geleide van de pijn passieve en slingeroefeningen worden uitgevoerd, waarbij de volgende grenzen moeten worden aangehouden: 120º anteflexie, 90º abductie en 20º exorotatie. De patiënt krijgt instructie over de immobilizer indien van toepassing en indien de pijn onder controle is en de wond er goed uitziet, mag de patiënt naar huis. Bij ontslag wordt de patiënt verwezen naar de fysiotherapeut thuis.

16 Na 6 weken vindt een poliklinische controle plaats en kan worden gestart met (geleid)actieve oefentherapie, waarbij vier fasen kunnen worden onderscheiden. Tweede fase: Deze gaat 6 weken na de operatie in. In plaats van de immobilizer kan een collar n cuff naar behoefte gedragen en afgebouwd worden. De intensiteit en frequentie van oefenen worden aangepast aan de reactie van de patient op de behandeling en oefeningen: - Zwaai- en slingeroefeningen ter vergroting van de mobiliteit. - Manuele tractie ter ontspanning en vergroting van de mobiliteit. - Geleide actieve oefeningen ter vergroting van de mobiliteit. Het accent ligt op anteflexie, abductie en exorotatie. Dit kan met de andere hand, stok of katrol. - Minimaal belast oefenen van de steunfunctie (gesloten keten), bijvoorbeeld staand, steunend op de tafel. - Oefenen van de grijpfunctie: staand onderhands een stok vastpakken (m.biceps). - Op geleide van de pijn en uitvoering mogen de mobiliteits- en stabiliteitstraining worden uitgebreid in andere richtingen. - Stabiliteitstraining in gesloten ketens. Het accent ligt op excentrisch oefenen van de grijp- en steunfuncties met een hogere belasting en in verschillende uitgangshoudingen. Derde fase: Deze gaat in wanneer de oefeningen uit de tweede fase stabiel en met een juist bewegingsstereotype worden uitgevoerd. Er kan worden gestart met oefenen in een relatief gesloten en open keten en van statisch naar dynamisch. Technieken uit de P.N.F. (bijv. rhythmic stabilisation) kunnen worden gebruikt. Begonnen wordt met die uitgangshoudingen, die de patiënt in de gesloten keten situatie beheerst. Ook kan worden gestart met oefeningen met elastische banden. Vierde fase: Deze gaat in wanneer de eerste drie fasen worden beheerst. Hierin kan worden gestart met funktionele training met gerichte bewegingen en na 12 weken met bewegen tegen weerstand. Vijfde fase: Sportspecifieke training (wordt bereikt na 3-6 maanden). Poliklinische controle 2 (eventueel hechtingen verwijderen door huisarts), 6, 12 weken, 6 en 12 maanden. Duur De duur van de genezing bedraagt 6 tot 10 weken. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 2 tot 3 maanden. Complicaties Reruptuur. Frozen shoulder. Arthrose. 16

17 Verwijderen osteosynthesemateriaal Niet van toepassing. Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk

18 Subcapitale humerusfractuur Ongevalmechanisme Een val op de buitenzijde van de bovenarm, direct geweld op de bovenarm of een val op de gestrekte arm. De mate van dislocatie en het aantal fractuurfragmenten hangen af van de kwaliteit van het bot en de kracht van het inwerkend geweld. Klinische aspecten Er bestaan indelingen volgens AO en volgens Neer (type 1-6). De proximale humerus kan onderverdeeld worden in vier fragmenten ("parts"), te weten het kopfragment, tuberculum majus, tuberculum minus en de humerusschacht. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: pijn in de schouder/bovenarm in rust en toenemend bij bewegen. Het hematoom kan uitzakken tot de elleboog en zelfs tot aan de hand. Crepitaties zijn hoor- en voelbaar bij bewegen. opnames van de schouder in twee richtingen, schouder AP en lateraal. Aanvullende diagnostiek Pre-operatief kan een CT-scan geïndiceerd zijn. Therapie In principe bij alle patiënten waarbij de fractuurvlakken nog enig contact hebben en er nog een redelijke congruentie is in het gewricht. Collar and cuff, pijnstilling naar behoefte. Reposities zijn alleen mogelijk onder algehele anesthesie. Operatief Bij instabiliteit. Bij ernstige dislocatie. Implantaat: LPHP of schroeven/cerclage. Bij ernstig comminutieve fracturen 4-part fracturen (type Neer 4 en 5) of bij een irreponibele naar mediaal gedisloceerde fractuur bij ouderen (type Neer 2; 2-part fracture door het collum anatomicum. Grote kans op kopnecrose) of bij combinatie van een 4-part fractuur met een schouderluxatie (type Neer 6) dient overwogen te worden een kop-halsprothese te plaatsen. Dit geeft geen betere functie, maar reduceert wel de pijnklachten. Er bestaat echter geen acute indicatie. Bij dislocatie van het tuberculum majus die later abductieproblemen zou kunnen geven door impingement met het acromion: operatieve repositie van het tuberculum en fixatie met een schroef of een Zuggurtung.

19 Nabehandeling Collar and cuff, direct cirumductie oefeningen in collar cuff, na 1 week progressief oefenen op geleide van de pijn. Operatief Afhankelijk van bereikte oefenstabiliteit. Fysiotherapeutische aandachtspunten Actief geleid oefenen, na 4-5 weken passief mobiliseren. Naast de mobiliteit dient aandacht gegeven te worden aan het trainen van de schoudermusculatuur. Controle 2 (eventueel hechtingen verwijderen door huisarts), 6, 12 weken, 6 en 12 maanden. Alle controles met röntgenopname! Duur De duur van de genezing bedraagt 6 tot 8 weken. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 8 tot 10 weken. Complicaties Frozen shoulder (capsulitis adhesiva). Kopnecrose bij meer-fragmentfracturen, of iatrogeen na langdurige operaties. Impingement onder het acromion door callus- of kalkvorming. Verwijderen osteosynthesemateriaal Op indicatie. Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk 16. AO Principles of Fracture Management, 2000, hoofdstuk

20 Humerusschachtfractuur Ongevalmechanisme Direct geweld, bijvoorbeeld een slag, of een val op de bovenarm en (indirect) door een val op de gestrekte arm. Soms door geforceerde draaiing tegen weerstand. Klinische aspecten Pijn, locale zwelling, abnormale stand, functio laesa. CAVE: letsel van de nervus radialis. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: pijn bij druk en bij alle pogingen tot bewegen. opnames van de bovenarm in twee richtingen, humerus AP en lateraal. Aanvullende diagnostiek Niet van toepassing. Therapie Gesloten fracturen primair conservatief. Collar and cuff. Operatief Indicaties: - Vaatletsel met bedreigde arm. - Kettingletsel van de arm: floating elbow or shoulder. - Bij multitrauma. - Immobiliteit (rolstoelpatiënten). - Instabiele sterk gedisloceerde fracturen, m.n. dwarse fracturen(?). - Bilaterale fracturen. - Toenemende uitval n.radialis in de tijd. Primaire uitval van de n. radialis is geen indicatie tot exploratie. Bij een dwarse fractuur is meestal sprake van een tractieletsel van de zenuw, terwijl bij een spiraalfractuur in het distale derde deel rekening gehouden moet worden met interpositie van de zenuw in de fractuurspleet. Soms is een mergpen de techniek der keuze, soms ook een plaatosteosynthese. Bij gecompliceerde fracturen kan een externe fixateur worden overwogen. Pseudo-arthrosen niet eerder opereren dan na een half jaar. Nabehandeling 1-2 weken een collar and cuff. Functionele brace gedurende 6-8 weken afhankelijk van de consolidatie. Bij oefenstabiele osteosynthese belasten na 6 weken.

21 Fysiotherapeutische aandachtspunten Naast de mobiliteit dient aandacht gegeven te worden aan het trainen van de schoudermusculatuur. Controle 2 (eventueel hechtingen verwijderen door huisarts), 6, 12 weken, 6 en 12 maanden. Alle controles met röntgenopname tot consolidatie! Duur De duur van de genezing bedraagt 6 tot 8 weken. De duur van de arbeidsongeschiktheid bedraagt 6 tot 10 weken. Complicaties Nervus radialisuitval. Vaatletsel. Pseudo-arthrose. Verwijderen osteosynthesemateriaal Op indicatie. In verband met het gevaar op nervus radialisletsel is het relatief gecontraïndiceerd een humerusplaat te verwijderen. Referenties/Literatuur: Rockwood & Green, 1996, hoofdstuk 15. AO Principles of Fracture Management, 2000, hoofdstuk

22 Supra- en transcondylaire humerusfractuur Ongevalmechanisme Indirect inwerkend geweld door een val op de uitgestrekte hand met hyperextensie in het ellebooggewricht. Direct inwerkend geweld door een val op de elleboog, vooral bij ouderen met osteoporose. Klinische aspecten Vaak intra-articulair. Vaak comminutief. Bij deze letsels is er vrijwel altijd (grote) schade aan het gewrichtskapsel en aan het collaterale bandapparaat, en als dat er niet is wordt het bij de operatie wel gemaakt. Dit is een belangrijke factor in het uiteindelijk te bereiken functionele resultaat. Diagnose Lichamelijk onderzoek: Röntgenonderzoek: pijn in en rond de elleboog, zwelling, uitwendig zichtbare dislocatie. Locale drukpijn, actieve bewegingen zijn pijnlijk. opnames van de elleboog in twee richtingen, elleboog AP en lateraal. Aanvullende diagnostiek Voor goede planning van de operatie is soms een CT-scan nodig. Therapie Bij bejaarden vaker conservatief. Dan een gips in 90 voor 4 weken. Dan afneembare brace en oefenen met de fysiotherapeut. Het uiteindelijke resultaat is soms verbazingwekkend goed. Weinig gedisloceerde fracturen met intact gewrichtsvlak: 4 weken bovenarmgips en eventueel 2 weken limited motion brace. Operatief Zo mogelijk oefenstabiele plaatosteosynthese met reconstructie- of DC-plaatjes en lange schroeven. Zo nodig benadering via olecranonosteotomie. Dan moet de nervus ulnaris worden omgelegd. Bij volledige verbrijzeling van het condylenblok: fixateur externe over de elleboog overwegen. Nabehandeling 6 weken onbelast. Fysiotherapie. Fysiotherapeutische aandachtspunten Indien oefenstabiel met name aandacht voor extensie en flexie elleboog en pro- en supinatie van de onderarm.

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012 Luxaties van schouder elleboog en vingers Compagnonscursus 2012 De schouder - Epidemiologie Meest gedisloceerde gewricht: NL 2000/jaar op SEH 45% van alle luxaties betreffen schouder 44% in de leeftijdsgroep

Nadere informatie

Fracturen en luxaties hand

Fracturen en luxaties hand Fracturen en luxaties hand phalanx fracturen hand veel voorkomende fracturen op EHBO indien verkeerde behandeling: aanzienlijk functieverlies kans op arbeidsongeschiktheid goede behandeling: anatomische

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 12L Fase A Titel Tak op de weg. Onderwerp Radiuskopfractuur Inhoudsdeskundige Dr. P.A. van Luijt, traumatoloog Technisch verantwoordelijke E. Beekhuizen, COO ontwikkelaar Opleidingsniveau studenten

Nadere informatie

4-4-2012. traumatology. M.Holla orthopaedisch chirurg. doel van het onderwijs: - kennis van veelvoorkomende termen bij traumatologie

4-4-2012. traumatology. M.Holla orthopaedisch chirurg. doel van het onderwijs: - kennis van veelvoorkomende termen bij traumatologie orthopaedisch chirurg traumatology UMC St Radboud doel van het onderwijs: - kennis van veelvoorkomende termen bij traumatologie - inzicht in de behandeling van fracturen en luxaties: - van de bovenste

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Inleiding tot het orthopedisch onderzoek Academiejaar 2012-2013 Dr. Francis Hugelier - Dr. Jan Reniers Dr. Hans Van den Abbeele Met

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Europees erkend Hand Trauma Centrum Medisch Protocol PIP hyperextensie (volaire plaat) letsel v.2-07/2013 Het hyperextensie letsel van het PIP gewricht is de meest voorkomende luxatie in de hand. - Instabiliteit

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Paramedisch Extensorpeesletsel zone 3 & 4 Boutonnière v.1-01/2013 Een boutonnière deformiteit (knoopsgatdeformiteit) beschrijft een 'zigzag'-collaps van een vinger of duim waarbij het PIP gewricht in flexie

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur Schoudersklachten: 1. Toelichting Deze verdiepingsmodule is gebaseerd op de NHG Standaard van oktober 2008 (tweede herziening). De anatomie van de schouder is globaal wel bekend bij de huisarts. Veelal

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Europees erkend Hand Trauma Centrum Medisch Protocol Proximale phalanx schacht fracturen v.2-07/2013 Fracturen van de proximale phalangen van de hand komen veel voor. Deze fracturen zijn berucht om hun

Nadere informatie

4.3 Schouderletsel. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese

4.3 Schouderletsel. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese 08-Chirurgie 4.3 01-06-2005 09:50 Pagina 55 55 4.3 Schouderletsel K.W. Wendt Een 40-jarige man wordt door de ambulance het ziekenhuis binnengebracht. Hij is met zijn motor, met een snelheid van 60 km/uur

Nadere informatie

Inleiding. Anatomie. Humerus

Inleiding. Anatomie. Humerus Inleiding Koos van Nugteren De elleboog verbindt de bovenarm met de onderarm. Buiging van de arm zorgt ervoor dat we de hand in de richting van het hoofd en de schouder kunnen bewegen. Activiteiten als

Nadere informatie

Orthopedie. Polsprothese

Orthopedie. Polsprothese Orthopedie Polsprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw pols. Er wordt een polsprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de pols, de aanleiding voor de operatie, de operatie,

Nadere informatie

17 Letsels van de extremiteiten

17 Letsels van de extremiteiten 17 Letsels van de extremiteiten N.W.L. Schep, I.B. Schipper Inleiding Bij een gesloten verwonding van een extremiteit zijn er vier mogelijkheden: Contusie (kneuzing) Distorsie (verstuiking) Luxatie (ontwrichting)

Nadere informatie

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel)

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Diagnostiek aan de schoudergordel Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Doorsnede art. humeri bicepspees, loopt door bovenkant van kapsel en voorkomt inklemming van kapsel in gewrichtsspleet

Nadere informatie

Schouderpathologie voorde huisarts

Schouderpathologie voorde huisarts Schouderpathologie voorde huisarts Linda Cervenka Ellen de Wit Ron Onstenk April 2012 Schouderklachten?? Nekklachten Radiculaire klachten CTS Infectieus Polymyalgia Schouder/POB klachten Gecombineerd Schouder

Nadere informatie

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch De schouder Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch DE Schouder? Aandoeningen Traumatologische afwijkingen fracturen Instabiliteit

Nadere informatie

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht Orthopedie Cuff Repair Operatie aan het schoudergewricht Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een operatie aan uw schoudergewricht. Uw behandelend arts en de orthopedie-consulent

Nadere informatie

Schouder instabiliteit

Schouder instabiliteit Schouder instabiliteit 16 maart 2011 SchouderWerkgroep Groene Hart Ron Onstenk Shoulder stabilizers 1. Statisch 2. Dynamisch Shoulder stabilizers 1. Statisch: - ossaal - capsulair --Labrum --GH ligamenten

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Inleiding tot het orthopedisch onderzoek Academiejaar 2011-2012 Skillslabteam : Dr. Francis Hugelier - Dr. Jan Reniers Dr. Hans Van

Nadere informatie

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer 9 2 Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer Dos Winkel en Koos van Nugteren Introductie Het verhaal van een topvoetballer met acute

Nadere informatie

Hand en Polscentrum Delft

Hand en Polscentrum Delft Hand en Polscentrum Delft Michiel Schuringa, plastisch chirurg Mark de Vries, traumachirurg Gerald Kraan, orthopedisch chirurg Uit de kom, aan het werk? Vingerluxaties IP / DIP PIP MCP CMC Handletsels

Nadere informatie

Behandeling van osteoporotische polsfracturen

Behandeling van osteoporotische polsfracturen Behandeling van osteoporotische polsfracturen Fragility Fracture Care Gerald Kraan Orthopedisch Chirurg Lindenhof 2014 Definitie Osteoporose systemische aandoening skelet lage botmassa toegenomen risico

Nadere informatie

Fracturen van de hand. Mark de Vries Kim Wilhelm

Fracturen van de hand. Mark de Vries Kim Wilhelm Fracturen van de hand Mark de Vries Kim Wilhelm Epidemiologie: waar hebben we t over? 15-20 % van alle fracturen: Fracturen van carpalia, metacarpalia & phalangen Hand fracturen: 59 % phalanx fracturen

Nadere informatie

Schouderdecompressie

Schouderdecompressie Schouderdecompressie Open schouder decompressie. Uw behandelend arts heeft u geadviseerd uw schouderklachten operatief te behandelen. Uw klachten ontstaan door inklemming van een pees (supraspinatuspees)

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder INSTABILITEIT VAN DE SCHOUDER Inleiding De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de kop relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk

Nadere informatie

Lichamelijk onderzoek

Lichamelijk onderzoek Hoofdstuk 3 Lichamelijk onderzoek Het lichamelijk onderzoek omvat de volgende onderdelen: -- inspectie in rust -- passief en actief uitgevoerd onderzoek naar de beweeglijkheid van de cervicale wervelkolom,

Nadere informatie

Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie

Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie 1. Algemeen Sling: eerste 2 weken. Samenvatting van de prognose betreffende herstel van functies en activiteiten: Wanneer kan ik verwachten Werk onder Functionele

Nadere informatie

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw behandelend arts heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een kijkoperatie

Nadere informatie

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht Orthopedie Schouderexploratie Ingreep aan de schouder Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat een schouderoperatie (schouderexploratie) wordt verricht. Tijdens deze ingreep wordt uw schouder

Nadere informatie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie Arthroscopische neerplastiek Orthopedie Inhoudsopgave Inleiding...4 De schouder...4 Behandeling...6 Diagnose en onderzoek...6 De operatie...7 Mogelijke complicatie...8 Anesthesie (verdoving)...9 De eerste

Nadere informatie

Schouderoperatie. oefeningen en richtlijnen. Paramedische afdeling

Schouderoperatie. oefeningen en richtlijnen. Paramedische afdeling Paramedische afdeling Schouderoperatie oefeningen en richtlijnen Inleiding U heeft van uw behandelend arts te horen gekregen dat u een operatie krijgt aan uw schouder. Het doel van de operatie is het wegnemen

Nadere informatie

Gebroken pols bij volwassenen

Gebroken pols bij volwassenen Gebroken pols bij volwassenen Uw behandelend arts heeft met u besproken dat uw klachten veroorzaakt worden door een gebroken pols. Deze folder geeft u informatie over wat de chirurg in het CWZ met u bespreekt.

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie

Schouderprothese. Orthopedie Orthopedie Schouderprothese Inleiding U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat er bij u een schouderoperatie gaat plaatsvinden. Tijdens deze ingreep wordt uw beschadigde schoudergewricht

Nadere informatie

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid T-III Acuut enkelletsel Inleiding Het inversietrauma van de enkel is met een geschatte incidentie van 425.000 gevallen per jaar in Nederland waarschijnlijk het meest voorkomende letsel van het bewegingsapparaat.

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder Orthopedie Schouderprothese Bij slijtage van de schouder kan het schoudergewricht worden vervangen door een prothese. Wat zijn de oorzaken van de klachten en welke soorten prothesen kunnen worden ingezet.

Nadere informatie

Posterolaterale hoek letsels

Posterolaterale hoek letsels Posterolaterale hoek letsels Dr. Peter Van Eygen 04-11-2014 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding Vaak niet herkend J. Hughston: You may not have seen posterolateral corner injuries, I can assure you that they

Nadere informatie

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek)

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een

Nadere informatie

Auteur: Dr. C.J.M. van Loon

Auteur: Dr. C.J.M. van Loon Deze uitgebreide informatiefolder wordt u aangeboden door de Maatschap Chirurgen & Orthopeden Arnhem. Deze maatschap maakt deel uit van de Alysis Zorggroep. Proximale humerusfractuur - een gebroken schouder

Nadere informatie

Fysiotherapeutische instructies na een Bankart operatie. Afdeling Orthopedie

Fysiotherapeutische instructies na een Bankart operatie. Afdeling Orthopedie Fysiotherapeutische instructies na een Bankart operatie Afdeling Orthopedie Inleiding Indien er bij een schouderluxatie een scheur van het voorste kapsel of kraakbeenring ontstaat kan dit instabiliteit

Nadere informatie

Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal

Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal 3 Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal Dos Winkel Introductie Sporten waarbij men met maximale kracht een bal moet werpen of slaan,

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Paramedisch protocol MCP resectie artroplastiek v.2-09/2013 Dit protocol is bedoeld voor de postoperatieve nabehandeling van een MCP resectie artroplastiek met een prothese. In dit protocol wordt als voorbeeld

Nadere informatie

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie Groningen Sport Revalidatie (sport) fysiotherapie praktijk locatie Alfa - Kardingerweg 48 9735 AH Groningen locatie Hanze - Eyssoniusplein 18 9714 CE Groningen

Nadere informatie

Schouderinstabiliteit

Schouderinstabiliteit Schouderinstabiliteit Dr. Hans Van der Bracht www.orthopedie-web.be Opbouw Anatomie Classificaties Anamnese / KO / beeldvorming Behandeling Anterieure Schouderluxatie Posterieure schouderinstabiliteit

Nadere informatie

Schouderoperatie. oefeningen en richtlijnen. Paramedische Ziekenhuiszorg. Het schoudergewricht

Schouderoperatie. oefeningen en richtlijnen. Paramedische Ziekenhuiszorg. Het schoudergewricht Paramedische Ziekenhuiszorg Schouderoperatie oefeningen en richtlijnen U heeft met uw behandelend arts besproken dat u een operatie krijgt aan uw schouder. Het doel van de operatie is het wegnemen of het

Nadere informatie

Doorbewegen van de schouder onder narcose. afdeling Fysiotherapie

Doorbewegen van de schouder onder narcose. afdeling Fysiotherapie 00 Doorbewegen van de schouder onder narcose afdeling Fysiotherapie 1 Wat is 'doorbewegen van de schouder onder narcose'? Doorbewegen van de schouder wil zeggen dat een gespecialiseerd fysiotherapeut,

Nadere informatie

Mallet finger. Behandeling door de plastisch chirurg

Mallet finger. Behandeling door de plastisch chirurg Mallet finger Behandeling door de plastisch chirurg Inleiding De plastisch chirurg heeft met u besproken dat u behandeld wordt aan uw mallet finger. In deze folder leest u meer over de aandoening en de

Nadere informatie

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Glenohumerale artropathie Luxatie Glenohumerale instabiliteit index Glenohumerale artropathie arthrose glenohumuraal Capsulair patroon Closed packed patroon delta prothese Frozen shoulder

Nadere informatie

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel)

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel) Labrum scheuren Het schoudergewricht wordt gezien als een kop en kom gericht. De kom (cavitas glenoidalis) hiervan is zeer oppervlakkig en smal en bedekt slechts een derde van de kop (humeruskop). De kom

Nadere informatie

M. supraspinatus. Origo: Insertio: Innervatie: Functie: Fossa supraspinata. Tuberculum maius. N. suprascapularis. Abductie arm

M. supraspinatus. Origo: Insertio: Innervatie: Functie: Fossa supraspinata. Tuberculum maius. N. suprascapularis. Abductie arm M. supraspinatus Fossa supraspinata Tuberculum maius N. suprascapularis Abductie arm M. infraspinatus Fossa infraspinata Tuberculum maius N. suprascapularis Exorotatie arm M. teres maior Dorsale zijde

Nadere informatie

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Schouderinstabiliteit. Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Schouderinstabiliteit. Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen Patiënteninformatie locatie Blaricum Schouderinstabiliteit Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen Schouderinstabiliteit Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke

Nadere informatie

Cornelis Visser. Locatie Leiderdorp & Alphen a.d. Rijn.

Cornelis Visser. Locatie Leiderdorp & Alphen a.d. Rijn. Cornelis Visser Locatie Leiderdorp & Alphen a.d. Rijn www.alrijneorthopedie.nl Wat kunt u verwachten? Inleiding, anatomie Plexus brachialis letsel, oorzaken Indeling, diagnostiek Welke perifere zenuwletsels

Nadere informatie

Nascholing Traumachirurgie 2015 Workshop Onderzoek van de pols en hand. Donderdag 22 januari 2015

Nascholing Traumachirurgie 2015 Workshop Onderzoek van de pols en hand. Donderdag 22 januari 2015 Nascholing Traumachirurgie 2015 Workshop Onderzoek van de pols en hand Donderdag 22 januari 2015 Introductie Onderzoek van pols en hand Inspectie Bewegingsonderzoek Palpatie Neurologisch onderzoek Specifieke

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Europees erkend Hand Trauma Centrum Medisch Protocol SL ligamentletsel v.1-04/2013 Het scapholunaire ligament (SL) kan geheel of gedeeltelijke scheuren bij een val op de uitgestrekte hand. Het kan een

Nadere informatie

Carpaal tunnelsyndroom

Carpaal tunnelsyndroom Carpaal tunnelsyndroom Uw arts heeft bij u het carpaal tunnelsyndroom geconstateerd. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe de diagnose wordt gesteld en wat de eventuele behandeling inhoudt. Neem

Nadere informatie

Orthopedie. Cuff repair

Orthopedie. Cuff repair Orthopedie Cuff repair Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder: de afgescheurde pees in uw schouder wordt hersteld. In deze folder vindt u informatie over het schoudergewricht, de aanleiding

Nadere informatie

Anatomische schouderprothese

Anatomische schouderprothese Anatomische schouderprothese Inhoud Inleiding 3 Het schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Versleten schoudergewricht 4 De operatie 4 Verwachtingen en risico s 5 Verwachtingen 5 Risico s 6 Na de

Nadere informatie

Heupartroplastieken en chirurgische interventies na collumfractuur. Ellis Bos Physician assistant orthopedie

Heupartroplastieken en chirurgische interventies na collumfractuur. Ellis Bos Physician assistant orthopedie Heupartroplastieken en chirurgische interventies na collumfractuur. Ellis Bos Physician assistant orthopedie Epidemiologische gegevens bij heup# Er zijn +/- 2,2 miljoen ouderen in Nederland (> 65 jaar).

Nadere informatie

Versus Tijdschrift voor Fysiotherapie,19e jrg 2001, no.6 (pp. 315 322)

Versus Tijdschrift voor Fysiotherapie,19e jrg 2001, no.6 (pp. 315 322) Auteur(s): Titel: A. Lagerberg De beperkte schouder. Functie-analyse van het art. humeri met behulp van een röntgenfoto Jaargang: 19 Jaartal: 2001 Nummer: 6 Oorspronkelijke paginanummers: 315-322 Deze

Nadere informatie

Carpaal tunnelsyndroom

Carpaal tunnelsyndroom Carpaal tunnelsyndroom Uw arts heeft bij u het carpale tunnelsyndroom geconstateerd. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe de diagnose wordt gesteld en wat de eventuele behandeling inhoudt. Voor

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 03L Fase A Titel Gevallen bij het schaatsen. Onderwerp Claviculafraktuur Inhoudsdeskundige Dr. P.A. van Luijt, traumatoloog Technisch verantwoordelijke E. Beekhuizen, ontwikkelaar DPS Opleidingsniveau

Nadere informatie

Sport Specifieke Blessure Begeleiding

Sport Specifieke Blessure Begeleiding Sport Specifieke Blessure Begeleiding Week 8. Knierevalidatie Acute knie 300.000 knie letsels per jaar Aandoeningen contusie / distorsie hydrops heamartros meniscus kruisbanden / collaterale banden Acute

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum mini symposium voor verwijzers Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum Miguel Sewnath Even voorstellen Miguel Sewnath 5 jaar orthopedisch chirurg Opleiding OLVG/ UMCU Fellowship Trauma Engeland Vlietland

Nadere informatie

Carpaal tunnelsyndroom

Carpaal tunnelsyndroom Carpaal tunnelsyndroom Uw arts heeft bij u het carpaal tunnelsyndroom geconstateerd. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe de diagnose wordt gesteld en wat de eventuele behandeling inhoudt. Neem

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 08L Fase A Titel Hand op schouder Onderwerp Habituele schouderluxatie Inhoudsdeskundige Drs. P.A. van Luijt, chirurg LUMC Technisch verantwoordelijke S. Eggermont Opleidingsniveau studenten De casus

Nadere informatie

ECU tendinitis & luxatie

ECU tendinitis & luxatie RKZ Afdeling Handchirurgie ECU tendinitis & luxatie informatie voor patiënten T: 0251-265355 plstsec@rkz.nl www.afdelinghandchirurgie.nl Informatiefolder De informatie in deze folder is een aanvulling

Nadere informatie

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem.

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem. (In-) Stabiliteit Inleiding Wat is instabiliteit? Instabiliteit van het schoudergewricht houdt in dat de weefsels in en rond de schouder niet in staat zijn de kop van de bovenarm op een juiste manier in

Nadere informatie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie Rotator Cuff Scheur De rotator cuff is de naam van het manchet dat wordt gevormd door vier spieren en pezen rond het schoudergewricht. De rotator cuff maakt de schouderbewegingen mogelijk en zorgt ook

Nadere informatie

Arthroscopie van de elleboog

Arthroscopie van de elleboog Arthroscopie van de elleboog Kijkoperatie van de elleboog Orthopedie 5693p ORT.024/1008.CV..A Inleiding Uw behandelend arts heeft u een kijkoperatie (arthroscopie) van uw elleboog geadviseerd. Deze folder

Nadere informatie

Reversed schouderprothese

Reversed schouderprothese Reversed schouderprothese Inhoud Inleiding 3 Het schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Gescheurde pezen en/of een versleten schoudergewricht 4 De operatie 5 Verwachtingen en risico s 6 Verwachtingen

Nadere informatie

HANDTHERAPEUTISCHE NABEHANDELING R.J.WINS FYSIO/HANDTHERAPEUT

HANDTHERAPEUTISCHE NABEHANDELING R.J.WINS FYSIO/HANDTHERAPEUT HANDTHERAPEUTISCHE NABEHANDELING R.J.WINS FYSIO/HANDTHERAPEUT MCP PIP (meest voorkomende ligamentaire i handletsel) DIP (zelden) Meest voorkomende ligamentaire letsel van de hand Meestal lluxatie van de

Nadere informatie

Schouderinstabiliteit

Schouderinstabiliteit Schouderinstabiliteit Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan. Wat is schouderinstabiliteit? 1 Hoe wordt schouderinstabiliteit veroorzaakt? 1 Symptomen 2 De diagnose 2 Waarom een operatie?

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Breuk in de elleboog

PATIËNTEN INFORMATIE. Breuk in de elleboog PATIËNTEN INFORMATIE Breuk in de elleboog 2 PATIËNTENINFORMATIE De elleboog wordt gevormd door de bovenarm (humerus) en in de onderarm door twee botten het spaakbeen (radius) en ellepijp (ulna). In deze

Nadere informatie

Handtherapie na operatie ivm van CMC I-artrose

Handtherapie na operatie ivm van CMC I-artrose Handtherapie na operatie ivm van CMC I-artrose Handtherapie MST Bezoekadres Ziekenhuis Enschede Ziekenhuis Oldenzaal Gebouw Ariënsplein Prins Bernhardstraat 17 Polikliniek 50 Polikliniek 32 Telefoon (053)

Nadere informatie

Instabiliteit van de schouder

Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de bol relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk worden.

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19021 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19021 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19021 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Rhemrev, Stephanus Jacobus Title: The non-displaced scaphoid fracture : evaluation

Nadere informatie

Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder. Latissiumus Dorsi transpositie

Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder. Latissiumus Dorsi transpositie Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder Latissiumus Dorsi transpositie Inhoud Inleiding 3 Schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Afwijkend schoudergewricht 3 De

Nadere informatie

Oefeninstructie na een laterale clavicularesectie. Fysiotherapie

Oefeninstructie na een laterale clavicularesectie. Fysiotherapie Oefeninstructie na een laterale clavicularesectie Fysiotherapie Inleiding U bent in ons ziekenhuis opgenomen voor een schouderoperatie. Om het herstel goed te laten verlopen is het noodzakelijk dat u zich

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp. Schouder uit de kom (schouderluxatie) Afdeling: Onderwerp:

Spoedeisende Hulp. Schouder uit de kom (schouderluxatie) Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Spoedeisende Hulp Schouder uit de kom (schouderluxatie) 1 Inleiding Deze folder geeft u informatie over de behandeling van de schouderluxatie. Het is goed u te realiseren dat voor

Nadere informatie

** Flexie van de pols wordt ook wel palmairflexie genoemd, extensie van de pols wordt ook dorsaal flexie of dorsaal extensie genoemd.

** Flexie van de pols wordt ook wel palmairflexie genoemd, extensie van de pols wordt ook dorsaal flexie of dorsaal extensie genoemd. Checklist LO: Onderzoek van de pols en hand Algemene instructies Stelt u zich voor aan patiënt. Vertel welk onderzoek u gaat verrichten en instrueer de proefpersoon in begrijpelijk Nederlands. Zorg ervoor

Nadere informatie

Chirurgie. Het carpale tunnelsyndroom

Chirurgie. Het carpale tunnelsyndroom Chirurgie Het carpale tunnelsyndroom 1 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de oorzaak van het carpale tunnelsyndroom en hoe dit behandeld kan worden. Het is goed u te

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan.

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan. Rotator Cuff Scheur Rotator cuff scheur Inleiding Een rotator cuff scheur is een vaak voorkomende oorzaak van pijn en ongemak in de schouder bij een volwassene. De rotator cuff bestaat uit 4 spieren en

Nadere informatie

Tenniselleboog (Epicondylitis Lateralis)

Tenniselleboog (Epicondylitis Lateralis) Tenniselleboog (Epicondylitis Lateralis) TENNISELLEBOOG (EPICONDYLITIS LATERALIS) WAT IS EEN TENNISELLEBOOG? Een tenniselleboog is een veel voorkomende aandoening. Een tenniselleboog is een degeneratieve

Nadere informatie

Henny Leentvaar (Sport)Massage. Functie testen. Datum: 14 mei 2008. Opgesteld door: Henny Leentvaar

Henny Leentvaar (Sport)Massage. Functie testen. Datum: 14 mei 2008. Opgesteld door: Henny Leentvaar Henny Leentvaar (Sport)Massage Functie testen Datum: 14 mei 2008 Opgesteld door: Henny Leentvaar Functie testen Voordat kan worden overgegaan tot tapen of bandageren van een aangedane spier en/of gewricht

Nadere informatie

fig Verschillende proteoglycanen

fig Verschillende proteoglycanen fig. 1.16 Verschillende proteoglycanen Proteoglycanen stabiliseren in belangrijke mate het collagene bindweefsel door de negatieve sulfaatgroepen die zich binden aan de positief geladen collagene vezels

Nadere informatie

Vervangen deel ellebooggewricht. Radiuskopprothese

Vervangen deel ellebooggewricht. Radiuskopprothese Vervangen deel ellebooggewricht Radiuskopprothese Inhoud Inleiding 3 Het ellebooggewricht 3 Een versleten radiuskopje 3 De operatie 4 Na de operatie 4 Wond 4 Sling 5 Fysiotherapeut 5 Het ontslag 5 Leefregels

Nadere informatie

3. Behandeling Een patellafractuur kan zowel operatief als niet-operatief behandeld worden.

3. Behandeling Een patellafractuur kan zowel operatief als niet-operatief behandeld worden. Kniefracturen 1. Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie aan uw knie in het ETZ TweeSteden of het ETZ Waalwijk. In deze folder leest u informatie over de operatie en krijgt u een aantal richtlijnen

Nadere informatie

Orthopedie. Neerplastiek. Operatieve acromionplastiek volgens Neer

Orthopedie. Neerplastiek. Operatieve acromionplastiek volgens Neer Orthopedie Neerplastiek Operatieve acromionplastiek volgens Neer Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder. In deze folder vindt u informatie over het schoudergewricht, de aanleiding voor

Nadere informatie

Orthopedie Schouderoperatie open of scopische Neerplastiek met of zonder cuff repair

Orthopedie Schouderoperatie open of scopische Neerplastiek met of zonder cuff repair Orthopedie Schouderoperatie open of scopische Neerplastiek met of zonder cuff repair Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een schouderoperatie te ondergaan. Het doel van de operatie

Nadere informatie

Artrose in de hand en pols (N)iets aan te doen?

Artrose in de hand en pols (N)iets aan te doen? Artrose in de hand en pols (N)iets aan te doen? Johan Vehof Plastisch chirurg / handchirurg FESSH 23 okt 2013 Inhoud Anatomie hand pols skelet Gewrichtsklachten Artrose vs Rheumatoide artritis Welke gewrichten?

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35777 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wijffels, Mathieu Mathilde Eugene Title: The clinical and non-clinical aspects

Nadere informatie

Gebroken pols bij volwassenen en kinderen

Gebroken pols bij volwassenen en kinderen Gepubliceerd op nederlandse vereniging voor traumachirurgie (http://www.trauma.nl) Home > Gebroken pols bij volwassenen en kinderen Gebroken pols bij volwassenen en kinderen Gebroken pols bij volwassenen

Nadere informatie

HAND EN POLS. CFM Welters Regiomaatschap Plastische Reconstructieve en Handchirugie

HAND EN POLS. CFM Welters Regiomaatschap Plastische Reconstructieve en Handchirugie HAND EN POLS CFM Welters Regiomaatschap Plastische Reconstructieve en Handchirugie Maatschap plastische chirurgie Hand- en Polsklachten - Voorkomen - 125 per 1000 personen - Huisarts ziet gemiddeld 8 op

Nadere informatie

Impingement van de schouder

Impingement van de schouder Impingement van de schouder anatomie pathofysiologie diagnostiek behandeling conclusie Peer Poelmann Anatomie Ossaal Musculair Gewricht Anatomie Ossaal Musculair Gewricht posterieur zij aanzicht Anatomie

Nadere informatie

Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie. Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis

Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie. Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis klinisch beeld Neer 1983: arthrose ten gevolge van een massale cufflesie: cuff tear arthropathy

Nadere informatie

Samenvatting. Introductie

Samenvatting. Introductie 11SAMENVATTING Chapter 11 158 Samenvatting Introductie In patiënten met lang bestaande reumatoïde arthritis is het ellebooggewricht in 41 tot 68 % aangedaan. Dit zorgt voor pijnklachten en functiebeperkingen

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie Voorste kruisband reconstructie Orthopedie Inleiding De orthopedisch chirurg heeft bij u een "voorste kruisband letsel" vastgesteld. Hij heeft geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen

Nadere informatie

Arthroscopie van de knie

Arthroscopie van de knie Orthopedie Arthroscopie van de knie Kijkoperatie in het kniegewricht De knie De knie is een groot gewricht. De botten van de knie zijn aan de binnenzijde bekleed met kraakbeen. Tussen het boven- en onderbeen

Nadere informatie

De voorste kruisbandreconstructie

De voorste kruisbandreconstructie Afdeling: Onderwerp: Fysiotherapie De voorste kruisbandreconstructie 1 De voorste kruisbandreconstructie 2 De Voorste Kruisbandreconstructie De knie: De meeste mensen zien een knie als een simpel scharniergewricht

Nadere informatie

Orthopedie. Schouderprothese

Orthopedie. Schouderprothese Orthopedie Schouderprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder. Er wordt een schouderprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over het schoudergewricht, de aanleiding

Nadere informatie