ONCURR ENDE LOSSING OPLOSSING OPLOSSING. betrouwbaar. Kernenergie een generatie voorsprong. minder RÉFÉRENCE COULEUR

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONCURR ENDE LOSSING OPLOSSING OPLOSSING. betrouwbaar. Kernenergie een generatie voorsprong. minder RÉFÉRENCE COULEUR"

Transcriptie

1 82, bd des Batignolles Paris - FRANCE Tél. : +33 (0) / Fax : +33 (0) Web : CONCU REN betrouwbaar E OPLOSSING Kernenergie een generatie voorsprong ONCURR ENDE minder concurrerend OPLOSSING LOSSING CO2 GDF SUEZ Logotype version Blanc 27/10/2008 RÉFÉRENCE COULEUR BLANC

2 GDF SUEZ en kernenergie 45 jaar ervaring met kernenergie 17 7 % van de elektriciteitsproductie van de Groep reactoren in exploitatie in België en strategische participaties in Frankrijk en Duitsland medewerkers gespecialiseerd in kernenergie, van wie er instaan voor het onderhoud 11 deskundige dochterondernemingen gespecialiseerd in alle vakgebieden van kernenergie

3 01 Kernenergie, een energie voor de toekomst Kernenergie is een oplossing, niet de enige, maar zeker één waar we niet omheen kunnen. Dankzij kernenergie kan een zeer grote hoeveelheid energie worden opgewekt tegen een competitieve prijs en zonder CO 2 -uitstoot. De nucleaire industrie ontwikkelt nieuwe technologieën en onderzoek, creëert werk en regionale ontwikkeling. Om de strijd tegen de klimaatverandering te winnen, moeten we vandaag onverwijld al onze energiebronnen inzetten. De strijd tegen de opwarming van de aarde, de bevoorradingszekerheid, de uitputting van de fossiele brandstoffen: we staan op een keerpunt in de geschiedenis van de energie. Hoe gaan we die nieuwe geschiedenis schrijven? En welke prioriteiten moeten we stellen om deze uitdagingen het hoofd te kunnen bieden? O nze G ro e p, G D F SUE Z, is o p d eze u i td agingen vo o r b e re id. H et is o nze overtuiging dat we in de eerste plaats het energieverbruik moeten terugdringen: de goedkoopste energie is degene die we niet verbruiken. Met deze overtuiging stappen we bewust naar onze klanten. GDF SUEZ is de Europese leider op het vlak van energiediensten. De promotie van energie-efficiëntie is een van onze industriële prioriteiten. Tweede prioriteit: het voeren van een gediversifieerd energiebeleid en het promoten van energievormen die weinig CO 2 uitstoten. Het is onze ambitie om onze capaciteit op het vlak van hernieuwbare energie tegen 2015 te verdubbelen. Maar tegelijk promoten we kernenergie omdat het ontwikkelen van hernieuwbare energiebronnen niet zal volstaan om te voldoen aan de groeiende behoeften en aan de eisen op het gebied van duurzame ontwikkeling. GDF SUEZ is een historische speler op het vlak van kernenergie. We beschikken over 45 jaar ervaring en hebben een grote geloofwaardigheid in dit domein, die we te danken hebben aan onze prioriteit voor veiligheid en dienstverlening. We willen een hoofdrol spelen in de nieuwe nucleaire generatie. We hebben projecten op korte termijn en de ambitie om kerncentrales van de derde generatie te exploiteren. We beschikken over een origineel model voor de ontwikkeling van kernenergie: partnerschappen vormen met de constructeurs en de grote elektriciteitsverbruikers om samen een generatie verder te evolueren. Ik ben ervan overtuigd dat kernenergie een energie met toekomst is, maar ik weet ook dat ze vaak slecht gekend is en verkeerd begrepen wordt. Meer dan voor enige andere energie, moeten we voor kernenergie grote inspanningen leveren op het gebied van informatie en zeer veeleisend zijn wat de veiligheid betreft. Veiligheid vormt voor onze teams dan ook een dagelijkse topprioriteit. GDF SUEZ wil de dialoog aangaan en haar visie over kernenergie grondig toelichten, zodat kernenergie voor iedereen begrijpelijk wordt. Laat ons samen energie herontdekken. Gérard Mestrallet CEO

4 Kernenergie, voorsprong op de toekomst Energie is een buitengewone uitdaging Energie is van vitaal belang voor de levenskwaliteit en voor de economische ontwikkeling van een land. Vandaag de dag hebben meer dan 1,5 miljard mensen in de wereld geen toegang tot elektriciteit (1). De wereldwijde energievraag zou tegen 2030 met 65% kunnen toenemen (1). De vooruitgang die geboekt wordt op het vlak van energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen, zoals wind- en zonne-energie, zal niet volstaan. De prijzen van fossiele energie zullen hoog blijven en zullen blijven schommelen. De prijs van een vat ruwe olie bedroeg 57 dollar in maart 2005, steeg tot 147 dollar in mei 2008 (2) om vervolgens opnieuw te dalen tot ongeveer 60 dollar begin 2009, en de voorraden zijn niet onuitputtelijk. Bovendien zal de CO 2 -prijs hoogstwaarschijnlijk bij de kostprijs van de fossiele energiebronnen worden gevoegd. De energieafhankelijkheid wordt steeds groter. In 2030 zal de energie die in Europa wordt verbruikt voor 70% afkomstig zijn uit import. (1)Internationaal Energieagentschap (2)Le Monde van 9 mei 2008 (3)IPCC-rapport 2004 (4)World Economic Outlook 2008 De uitstoot van broeikasgassen is tussen 1970 en 2004 met 70% toegenomen (3). Indien de energiebronnen die weinig CO 2 uitstoten, zoals kernenergie en hernieuwbare energie, niet op grotere schaal worden aangewend, zal deze uitstoot tegen 2030 met nog eens 70% toenemen. De wereldwijde elektriciteitsproductie gebeurt nog steeds voor 2/3 op basis van fossiele brandstoffen (4). De megapolissen van de toekomst Vandaag de dag leven 3,3 miljard mensen, dat is bijna de helft van de wereldbevolking, in stedelijke gebieden. Tegen 2030 zal dat aantal bijna 5 miljard bedragen en in 2050 bijna 7 miljard. Deze megapolissen, die consumptie- en emissieplatformen zijn, vormen een van de grootste wereldwijde uitdagingen. Hun stadsbesturen en grote privéondernemingen, waaronder GDF SUEZ, hebben zich aangesloten bij het SlimCity Initiative om de kaarten op energie- en klimaatvlak te herschikken. Voor kernenergie is in deze steden van de toekomst een belangrijke rol weggelegd voor een CO 2 -vrije energiebevoorrading en energievoorziening van het stedelijk vervoer.

5 Het antwoord van GDF SUEZ is duidelijk Kernenergie is de beste optie om de CO 2 -uitstoot terug te dringen. Dr. R. K. Pachauri, Nobelprijs voor de Vrede, Voorzitter van het Intergouvernementeel Panel over Klimaatwijziging (IPCC) We kunnen niet om kernenergie heen Energie beter gebruiken en ze beter produceren, met alle middelen die we ter beschikking hebben: daarvan is GDF SUEZ overtuigd en kernenergie heeft daarin een plaats. Een stabiele energiebron Uranium is een natuurlijk erts dat overvloedig aanwezig is. Er zijn nog zeker voor 100 jaar voorraden beschikbaar. Die nemen bovendien nog toe (5). Een bijkomend voordeel is dat ze toegankelijk zijn tegen een aanvaardbare kostprijs. De uraniumvoorraden bevinden zich evenwichtig verspreid over het gehele aardoppervlak. Hierdoor is de bevoorradingszekerheid gegarandeerd. Een competitieve energiebron In tegenstelling tot de prijs van fossiele brandstoffen zoals steenkool of aardgas vertegenwoordigt de kostprijs van uranium slechts een zeer klein deel van de kostprijs per megawattuur (MWh) geproduceerde elektriciteit. De volatiliteit van de fossiele brandstofprijzen heeft dus slechts een zeer beperkte impact op de kostprijs van nucleaire elektriciteit. Op die manier kan de duurzame economische ontwikkeling van landen worden gewaarborgd. Een klimaatvriendelijke energiebron Kernenergie stoot vrijwel geen CO 2 uit. Volgens de Europese Unie kan, dankzij het huidige nucleaire park van de 27 lidstaten, de uitstoot van zo n 700 miljoen ton CO 2 voorkomen worden, het equivalent van de uitstoot van het volledige automobielpark van de Unie. Veiligheid is voor alle nucleaire exploitanten sinds jaar en dag een absolute prioriteit! Onafhankelijke instanties houden permanent toezicht op gezondheid en milieu. (5) Red book on uranium 2007, Nucleair Energieagentschap van de OESO Productiekosten (e/mwh) Emissiehandel 23e/t CO 2 Brandstofkosten Exploitatiekosten Investeringskosten Elektriciteitsproductie CO 2 -uitstoot per type brandstof * per fuel (t CO2/GWh) *Emissie ten gevolge van de ontginning van de brandstof, de bouw van de installaties en de werking van de installaties Kernenergie Aardgas 11.5 Steenkool Windenergie Bron: Technologische universiteit van Lappeenranta (Finland) Steenkool Olie 484 Aardgas Kernenergie en hernieuwbare energiebronnen Bron: AIE (Internationaal Energieagentschap).

6 Kernenergie, voorsprong op de toekomst Laat ons samen kernenergie herontdekken Voor GDF SUEZ is de tijd rijp om bewust te kiezen voor de nieuwe generatie kerncentrales en om er openlijk over te praten. We ontwikkelen kernenergie voor u Kernenergie komt tegemoet aan uw dagelijkse bekommernissen. Ze zorgt voor het behoud van uw levensstandaard. Kerncentrales leveren immers elektriciteit tegen een voordelige, stabiele prijs. Ze verhoogt uw levenskwaliteit omdat ze garanties biedt op het vlak van bevoorradingszekerheid en energie-onafhankelijkheid. Ze levert een belangrijke bijdrage in de strijd tegen de klimaatverandering. Kerncentrales produceren immers geen CO 2 tijdens het productieproces van elektriciteit. We geven voorrang aan partnerschappen Kernenergie helpt de concurrentiekracht van ondernemingen te garanderen en de werkgelegenheid in stand te houden. In partnerschap met andere energiebedrijven en met de grote elektriciteitsverbruikers willen we projecten in de nucleaire industrie ontwikkelen. Dat is bijvoorbeeld het geval in het Verenigd Koninkrijk, waar we partner zijn van Iberdrola en Scottish and Southern Energy (SSE). We spreken zonder taboes over kernenergie GDF SUEZ wil een evenwichtige dialoog opstarten over kernenergie. Bij elke beslissing rond het bouwen van een kerncentrale zal de bevolking worden betrokken. Daartoe zullen we informeren en opleiden, zodat iedereen kernenergie begrijpt en zich er een mening kan over vormen. Wat de Europeanen werkelijk denken Kernenergie is geen energievorm die iedereen in het hart draagt, maar de publieke opinie evolueert sneller dan wordt gedacht. Volgens de Eurobarometer 2008 van de Europese Commissie erkent bijna twee derden van de Europese burgers de voordelen van kernenergie. Kernenergie maakt het mogelijk de energiebronnen te diversifiëren (64%). Ze beperkt onze afhankelijkheid van olie (63%). Kernenergie stoot minder CO 2 uit dan steenkool en olie (62%). Sinds 2005 is de steun voor kernenergie in 17 landen op 27 gestegen en in de landen die over kerncentrales beschikken is deze steun het sterkst. Hoe beter mensen kernenergie kennen, hoe meer ze bereid zijn zich er een eigen mening over te vormen. We houden ons niet uitsluitend bezig met kernenergie Kernenergie is een deel van de oplossing. Ze komt niet in de plaats van energiebesparende maatregelen, die voor GDF SUEZ, als Europees leider in diensten met hoge toegevoegde waarde voor energie- en milieu-efficiëntie, de topprioriteit blijven. Ze staat niet tegenover de andere energievormen, maar vult die, waar nodig, afdoend aan. In Frankrijk exploiteert de Compagnie Nationale du Rhône, een dochteronderneming van GDF SUEZ, 19 waterkrachtcentrales op de Rhône, die megawatt (MW) produceren. In Brazilië kiest GDF SUEZ ook voor waterkracht aangezien Brazilië over heel wat geschikte locaties beschikt. Onlangs hebben de indrukwekkende dammen van Jirau en Ponte de Pedra deze capaciteit met 3,5 gigawatt (GW) versterkt, dat is het equivalent van twee kernreactoren. We garanderen de veiligheid en onafhankelijke controles Verschillende exploitanten van kerncentrales werken al zij aan zij in Spanje, Zweden, Duitsland, Engeland en de Verenigde Staten. Nucleaire veiligheid is cruciaal want het is een zaak van algemeen belang. GDF SUEZ is al decennialang vertrouwd met de uitdaging die veiligheid stelt in de water-, elektriciteits-, aardgas- en afvalverwerkingssector. De Groep bewijst daarmee dat alle nodige garanties kunnen worden geboden in het kader van de uiterst strikte nucleaire controles die door overheden onafhankelijk van de exploitanten worden uitgevoerd.

7 04-05 Wereldwijd boekt kernenergie vooruitgang Op dit ogenblik zijn er wereldwijd 436 reactoren in werking. De meeste daarvan zullen 50 jaar of langer werken dankzij voortdurende verbetering van hun exploitatie en hun onderhoud, en grote investeringsprogramma s. Meer dan 400 reactoren zullen het nucleaire park wereldwijd komen versterken: 45 kerncentrales zijn in aanbouw, 112 zijn er besteld of gepland (in het Verenigd Koninkrijk, Bulgarije, Roemenië, Slowakije, Rusland, de Verenigde Staten, Brazilië, China, Zuid-Korea, Japan, India, Zuid-Afrika) en 276 liggen er op de ontwerptafel. In Europa gaapt nog steeds een kloof tussen de landen die in het verleden beslist hadden om hun kerncentrales stil te leggen, zoals Duitsland, België en Zweden, en de landen die ondertussen met nieuwbouwprojecten zijn gestart. De keuzes veranderen ook: België, Nederland en Italië sluiten kernenergie niet langer uit als een optie, hoewel zij eerder hadden beslist om niet verder te gaan met hun nucleaire programma s. Bron: World Nuclear Association (WNA) Finland en Frankrijk: de grote terugkeer van kernenergie in Europa De Finnen waren de eersten ter wereld die kozen voor de EPR, een reactor van de derde generatie volgens een Frans-Duits concept. De Finse regering heeft om drie redenen beslist kernenergie een centrale plaats te geven in haar energiemix: de uitstoot van CO 2 verminderen, de energieonafhankelijkheid bevorderen en de competitiviteit van de elektriciteitsprijs garanderen. Op basis van deze argumenten heeft het Finse parlement zich in 2002 uitgesproken vóór kernenergie. De lokale organisaties werden geraadpleegd. Door de dialoog met de gemeenschap aan te gaan, ook via internet, werden de suggesties en opmerkingen van de inwoners van de betrokken gemeenten en de bevolking in het algemeen verzameld. De EPR van Olkiluoto, de vijfde kernreactor van het land, zal een capaciteit van megawatt hebben en een levensduur van 60 jaar of langer. Opmerkelijk is dat de reactor wordt gefinancierd door de industrieën die grootverbruikers zijn van elektriciteit, in ruil voor stabiele langetermijncontracten. En ondanks het feit dat de EPR in Olkiluoto die de bouw van nieuwe kernreactoren in Europa op gang trok achterstand heeft opgelopen, hebben al drie ondernemingen ondertussen een aanvraag ingediend voor de bouw van de volgende reactor. In Frankrijk werd in mei 2006 beslist een EPR te bouwen, na langdurig overleg in het kader van een publiek debat. De bouw is momenteel aan de gang op de site van Flamanville (Kanaalzone) en de reactor zou door EDF in gebruik moeten worden genomen in De Franse overheid heeft de start bevestigd van een tweede EPR op de site van Penly (Kanaalzone). GDF SUEZ, dat in partnerschap met Total een derde van het kapitaal in handen heeft, zal al zijn nucleaire kennis en expertise inzetten voor de bouw en de exploitatie van deze nieuwe EPR.

8 Kernenergie, voorsprong op de toekomst 45 jaar ervaring Als pionier op het vlak van kernenergie in Europa beschikt GDF SUEZ over exper tise en er varing in het volledige nucleaire productieproces dank zij 11 gespecialiseerde dochterondernemingen. Deze ondernemingen staan borg voor de nodige kennis inzake engineering, exploitatie, onderhoud, brandstof- en afvalbeheer en ontmanteling. Dankzij een toegewijde, professionele organisatie is GDF SUEZ in staat om de verschillende activiteiten van haar dochterondernemingen te managen en de focus op nucleaire veiligheid te houden: zo beschikt de groep over een Directie Nucleaire Activiteiten en een Directie Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Als operator van kerncentrales exploiteert GDF SUEZ zeven reactoren in België met een capaciteit van MW, en heeft ze een participatie in twee reactoren in Frankrijk met een capaciteit van MW en drie reactoren in Duitsland goed voor 700 MW. Erkenning voor hun prestaties en veiligheid genieten de centrales van GDF SUEZ wereldwijd. Ze werken zo goed als ononderbroken, met een beschikbaarheid die tot 90% gaat. Ze staan dan ook internationaal hoog geklasseerd. Als vaste speler onder de nucleaire exploitanten telt GDF SUEZ wereldwijd meer dan gespecialiseerde medewerkers, van wie specifiek bevoegd zijn voor nucleaire onderhoudstaken. Als industrieel architect is GDF SUEZ een van de drie Europese groepen die een volledig geïntegreerde engineering heeft behouden. Daarmee beschikt de Groep over cruciale expertise voor beheersing van een nucleair programma. Als uraniumproducent heeft GDF SUEZ (via dochteronderneming Synatom) een participatie in de Canadese uraniumleverancier Powertech Uranium Corporation om haar bevoorrading veilig te stellen. GDF SUEZ bezit eveneens een participatie in Georges Besse II, de toekomstige fabriek voor uraniumverrijking van AREVA (Tricastin - Frankrijk). De Groep participeert rechtstreeks in de bouw van deze installatie, die zal instaan voor de bevoorradingszekerheid van verrijkt uranium voor haar centrales.

9 En een toekomstvisie De nieuwe generatie kerncentrales De reactoren van de eerste generatie werden ontworpen in de jaren Generatie II, overwegend reactoren met water onder druk, volgde in de jaren De productie van elektriciteit met kernenergie steunt op wat de ervaring met honderden reactoren wereldwijd geleerd heeft. Derde generatie: evolutionair De derdegeneratiereactoren zijn de erfgenamen van de tweede generatie. EPR, AP1000, AES 92 en ook ABWR en ESBWR trekken voordeel uit de evolutie die de tweede generatie ondertussen heeft ondergaan en voegen daar tal van innovaties aan toe. Resultaat: een geoptimaliseerd, veiliger en competitiever concept, dat bovendien zuiniger omspringt met brandstof en minder kernafval produceert. GDF SUEZ waarborgt haar expertise door hechte partnerschappen met de constructeurs, maar wil tegelijk onafhankelijk blijven om de competitie te vrijwaren en alle opties open te houden met het oog op de beste keuze. Op weg naar onuitputtelijke energiebronnen Ondertussen boekt ook het onderzoek naar de vierde generatie vooruitgang. GDF SUEZ neemt er actief deel aan in het kader van een samenwerkingsovereenkomst met het CEA (1) en het SCK CEN (2). Volgende stap in de evolutie van reactoren: een beperking van het radioactieve afval, dat door de reactor in gesloten cyclus zal worden opgebrand, en drastische besparingen op het verbruik van uranium. Een centrale van de vierde generatie zal één ton splijtstof per jaar verbruiken tegenover 20 ton bij de huidige centrales met eenzelfde vermogen. Het internationale project ITER (3) slaat een andere richting in: bewijzen dat kernfusie de energiebron van de toekomst is. Op de site van Cadarache (Frankrijk) is de experimentele reactor in aanbouw. GDF SUEZ is als sinds 1993 betrokken bij de ontwerpstudies van dit prototype, waarvan de wetenschappelijke exploitatie voorzien is tegen Atoomenergie: een toekomstige oplossing voor de productie van drinkwater Een van de troeven van de groep GDF SUEZ is het vermogen om synergieën te ontwikkelen tussen energie en milieu. Vandaag de dag hebben miljarden personen geen toegang tot water en/of elektriciteit. De op handen zijnde aangroei van de bevolking, die tegen 2050 zal aangroeien van 3 naar 9 miljard, en de gevolgen van de klimaatveranderingen maken het probleem alleen maar groter. De ontzilting van zeewater vormt een mogelijke oplossing, maar vergt enorm veel energie. Kernreactoren vormen door hun grote vermogen, de weinige problemen en hun capaciteit om op aanhoudende en stabiele manier in basisenergie te voorzien, de kandidaten bij uitstek om de nodige energie te leveren voor ontzilting van water op grote schaal. In Japan zijn er 8 reactoren aan ontziltingsinstallaties gekoppeld, India heeft net de bouw van een fabriek afgerond en het kernprogramma van de Verenigde Arabische Emiraten voorziet eveneens in ontziltingsmogelijkheden. In het kader van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie nemen meer dan 20 landen deel aan de zoektocht naar mogelijkheden voor nucleaire ontzilting. De nieuwe generaties reactoren, vooral de hogetermperatuurreactoren, bieden een veelbelovend vooruitzicht voor de gezamenlijke productie van elektriciteit en drinkbaar water op grote schaal en op een voordelige manier. (1)Commissariat à l Energie Atomique (2)StudieCentrum voor Kernenergie Centre d étude de l Energie Nucléaire (3)International Thermonuclear Experimental Reactor

10 Kernenergie, voorsprong op de toekomst Veiligheid is ook een kwestie van cultuur De voortdurende verbetering van de veiligheidsprestaties is geen holle slogan: ze zit volkomen verankerd in het dagelijkse leven in de kerncentrales van GDF SUEZ en ze vormt de pijler van de geloofwaardigheid en de toekomst van de Groep in de kernenergie. Vijf opeenvolgende barrières tussen splijtstof en omgeving De zeven reactoren die door GDF SUEZ worden geëxploiteerd liggen in België, dat tot de dichtstbevolkte landen ter wereld behoort. Die reactoren zijn dan ook ontworpen met meerdere veiligheidsbarrières tussen de (radioactieve) splijtstof en de omgeving. De eerste barrière wordt gevormd door de splijtstoftabletten zelf, die zich in een huls bevinden. Die tabletten bevinden zich op hun beurt in hermetisch dichtgelaste splijtstofstiften. Die zitten in het reactorvat, een stalen kuip met een vijfentwintig centimeter dikke wand. Daarrond bevindt zich ten slotte een dubbelwandig reactorgebouw dat volledig lekdicht is en bestand is tegen aardschokken en de inslag van een vliegtuig. Veiligheid is een topprioriteit Als exploitant is Electrabel de eerste verantwoordelijke voor de veiligheid van de kerncentrales. Veiligheid is trouwens een duurzaamheidsfactor: enkel het behoud van het allerhoogste veiligheidsniveau kan de exploitatie op lange termijn van de kerncentrales garanderen. De overheid waakt Naast de talrijke interne controles valt de externe controle van de Belgische nucleaire installaties onder de verantwoordelijkheid van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC), dat onder de bevoegdheid staat van de Wat is verkieslijk? Vast kernafval in een container die permanent en zorgvuldig wordt bewaakt, of gasvormige afvalstoffen CO 2 die, van zodra ze in de atmosfeer terecht komen, aan elke controle ontsnappen en wereldwijde gevolgen kunnen hebben die onomkeerbaar zijn gedurende duizenden jaren? Jean-Marc Jancovici, energy and climate expert 90% van het radioactieve afval heeft een korte levensduur en verliest elke 30 jaar de helft van zijn radioactiviteit. Slechts 10% van het totale volume afval heeft een lange levensduur. Kernenergie produceert een beperkte hoeveelheid afval Zoals elke menselijke activiteit produceert kernenergie afvalstoffen, waarvan sommige radioactief zijn, maar waarvan de volumes veel beperkter zijn dan algemeen wordt aangenomen. Dankzij de technologische vooruitgang die de afgelopen tien jaar werd geboekt, is het volume met de helft verminderd. In de toekomst zullen de EPRcentrales bovendien 15% minder radioactief afval met een lange levensduur produceren. De jaarlijkse productie van afvalstoffen in Frankrijk (kg/persoon/jaar) Bron: Andra 2, Industrieel Giftig industrieel afval afval 1 Niet giftig Giftig Niet radioactief Radioactief Zwak radioactief Sterk radioactief 0.9 Radioactief afval 100 gram Er zijn technische oplossingen De behandeling van radioactief afval bestaat erin dat de afvalstoffen worden gesorteerd en voldoende lang worden afgezonderd opdat hun activiteit op natuurlijke wijze zou afnemen tot een voldoende laag niveau. De techniek van oppervlakteberging voor kortlevend radioactief afval wordt grondig beheerst, is efficiënt en periodick hernieuwbaar. Voor de langetermijnberging van hoogradioactief afval bestuderen wetenschappers momenteel een oplossing waarbij het afval ondergronds wordt geborgen in diepe en stabiele geologische kleilagen die hun isolatievermogen en stabiliteit al gedurende miljoenen jaren hebben bewezen. Om het afvalvolume te beperken kan de gebruikte splijtstof worden opgewerkt en gerecycleerd: 95% ervan is immers herbruikbaar. Talrijke landen, waaronder Frankrijk en Nederland, passen dit toe. Een andere, toekomstige optie is een fysisch proces dat transmutatie heet. Het zal toelaten de levensduur van de afvalstoffen te verminderen. En tot slot mogen we niet vergeten dat wat vandaag door onze generatie wordt geborgen als afval, in de toekomst wellicht een nieuwe hulpbron kan worden.

11 08-09 Een OSART-missie maakt voor de kerncentrale op alle vlakken een vergelijking met de wereldtop. De eindbeoordeling die door de experts wordt gepubliceerd, moedigt ons aan om ons op te werken tot wereldwijd toonaangevend exploitant van kernenergie. Wim De Clercq, Directeur van de kerncentrale van Tihange minister van Binnenlandse Zaken. De vertegenwoordigers van dit agentschap genieten een vrije en permanente toegang tot de installaties. Onderhoud staat garant voor veiligheid Naast de dagelijkse onderhoudswerkzaamheden die permanent worden uitgevoerd door de teams van Electrabel, ondergaat elke reactor om de 12 tot 18 maanden een grootschalige onderhoudsbeurt wanneer de splijtstof wordt vervangen. Meer dan ervaren specialisten, die onder andere afkomstig zijn van gespecialiseerde dochterondernemingen van GDF SUEZ komen de teams van Electrabel dan versterken voor onderhouds-, vervangings-, verbeterings- en controleactiviteiten. De centrales ondergaan bovendien om de tien jaar een periodieke veiligheidsrevisie, die toelaat ze op het niveau te brengen van de meest geavanceerde internationale regels, normen en praktijken. Het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle houdt toezicht op die tienjaarlijkse revisie. Een ruime waaier aan certificaten De Belgische centrales kunnen sinds 2000 de milieucertificaten ISO en EMAS (1) voorleggen en beschikken sinds 2005 eveneens over het OHSAS certificaat (2) op het vlak van veiligheid en gezondheid. Vergelijken om voortdurend te verbeteren In 2007 en 2009 heeft de kerncentrale van Tihange met succes een OSARTmissie (3) doorstaan die werd uitgevoerd door de experts van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. De kerncentrale van Doel zal in 2010 ook zo n grondige veiligheidsaudit ondergaan. In 2003 hebben de centrales van GDF SUEZ eveneens de WANO-inspecties zonder problemen doorstaan. WANO (4) is een internationale organisatie die ernaar streeft de beste praktijken en prestaties van nucleaire exploitanten wereldwijd te communiceren en uit te dragen. Electrabel bekleedt daarnaast een schitterende plaats in de ranglijst van het Agentschap voor Nucleaire Energie van de OESO met betrekking tot de bescherming van de werknemers, het Information System on Occupational Exposure (ISOE). (1)Eco Management and Audit Scheme (2)Occupational Health and Safety Assessment Series (3)Het Operational Safety Review Team bevordert de uitwisseling en de invoering van de beste praktijken op het vlak van operationele veiligheid (4)De World Association of Nuclear Operators is de vereniging die wereldwijd alle exploitanten van civiele kerncentrales groepeert. Onze studies hebben aangetoond dat niets een verlengde levensduur van onze tweede generatie kerncentrales in de weg staat. Paul Rorive, Director Corporate, verantwoordelijk voor de Directie Nucleaire Activiteiten van GDF SUEZ

12 Kernenergie, voorsprong op de toekomst De 11 gespecialiseerde dochterondernemingen van GDF SUEZ actief in heel de nucleaire waardeketen en klaar om aan de toekomst van kernenergie te bouwen. Exploitatie Ontwerp en constructie Electrabel Exploiteert zeven reactoren in België, drie in Tihange en vier in Doel, met een totale capaciteit van MWh. Tractebel Engineering Een van de grootste Europese consultants op het vlak van nucleaire engineering: van ontwerp tot ontmanteling. Axima Expert op het vlak van ventilatie van nucleaire installaties: controleert het ontwerp, de realisatie en de werking. Ineo Studie en realisatie van elektrische installaties, van informatie- en communicatiesystemen. Laborelec Technisch kenniscentrum op het gebied van energieprocessen. OMEGA CONCEPT Ontwerp en realisatie van ventilatie- en airconditioninginstallaties. Nieuwe werken, aanpassing en onderhoud. Onderhoud, afvalbeheer en ontmanteling Fabricom Uitrusting en onderhoud van nucleaire installaties, in het bijzonder: elektriciteit, instrumentatie, automatisering, afstelling, onderhoud van industriële afsluiters, mechanica, geclassificeerde en niet geclassificeerde pijpleidingen, assistentie bij het vervangen van splijtstof. Endel Studies en realisatie van leidingen, onderhoud en exploitatie (openen en sluiten van reactorkuipen, logistiek, stralingsbescherming, sanering ), exploitatie van technische installaties en ontmanteling, technische expertise op het vlak van lassen en metallurgie. Tecnubel Diensten aan nucleaire exploitanten: logistiek, technisch beheer van installaties, veiligheid en gezondheid, decontaminatie en ontmanteling. TRANSNUBEL Logistiek en transport van radioactieve stoffen. Ontwikkeling en levering van uitrustingen voor transport, opslag en behandeling van radioactieve stoffen. Technische dienstverlening op alle nucleaire sites. Synatom Brandstofbevoorrading en beheer van gebruikte splijtstof.

13 Bericht aan jong talent Om de revival van kernenergie te ondersteunen en om de kennis van onze ervaren medewerkers door te laten stromen naar een nieuwe, jonge generatie, wil GDF SUEZ in de komende vijf jaar meer dan duizend technici en ingenieurs aanwerven. Daartoe werd het Nuclear Trainees Program uitgewerkt: een opleiding van één jaar wisselt kennisverwerving af met terreinervaring, onder begeleiding van een coach. Zo worden junior ingenieurs nucleaire allrounders en bouwen ze een solide netwerk op binnen de Groep. Tegelijk ondersteunt GDF SUEZ ook de initiatieven van diverse Europese ingenieursscholen en u nive r s i te i te n o m d e we te n s c h a p p e lijke vakgebieden en de specifieke opleidingen over kernenergie opnieuw aantrekkelijker te maken. GDF SUEZ ontvangt jaarlijks in dat kader heel wat studenten voor hun eindejaarsstage.

Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering

Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering BELGISCH NUCLEAIR FORUM STANDPUNT Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering De vraag naar elektriciteit blijft toenemen. Tussen 1965 en 2013 zijn de productie

Nadere informatie

Kernenergie in de Belgische energiemix

Kernenergie in de Belgische energiemix Kernenergie in de Belgische energiemix 1. Bevoorradingszekerheid De energie-afhankelijkheid van België is hoger dan het Europees gemiddelde. Zo bedroeg het percentage energie-afhankelijkheid van België

Nadere informatie

De toekomst voorbereiden

De toekomst voorbereiden Het milieu beschermen. Afdrukken dit document alleen indien nodig De toekomst voorbereiden Partner in duurzaam vertrouwen SPIE is Europees leider wat betreft diensten in de domeinen van elektriciteit,

Nadere informatie

Wat als... ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie?

Wat als... ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie? NL ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie? De zon, als onuitputtelijke bron van energie, is van cruciaal belang voor mens en natuur: ze beslist over het leven op onze planeet. BISOL gebruikt

Nadere informatie

Les Kernenergie. Werkblad

Les Kernenergie. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Kernenergie Werkblad Les Kernenergie Werkblad Wat is kernenergie? Het Griekse woord atomos betekent ondeelbaar. Het woord atoom is hiervan afgeleid. Ooit dachten wetenschappers

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

ONTDEK ALLES WAT U ALTIJD AL WILDE WETEN OVER KERNAFVAL

ONTDEK ALLES WAT U ALTIJD AL WILDE WETEN OVER KERNAFVAL ONTDEK ALLES WAT U NOOIT WILDE WETEN OVER KERNAFVAL ONTDEK ALLES WAT U ALTIJD AL WILDE WETEN OVER KERNAFVAL Vier weken lang zal het Nucleair Forum door middel van een reeks thematische dossiers proberen

Nadere informatie

Onderzoek bij de sectie PNR

Onderzoek bij de sectie PNR Onderzoek bij de sectie PNR De Zeer-Hoge Temperatuur Reactor (VHTR) De Hoge Temperatuur Reactor met extra hoge bedrijfstemperatuur (Very High Temperature Reactor-VHTR) is gevuld met enkele honderdduizenden

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Kernreactor voor onderzoek

Kernreactor voor onderzoek Jan Leen Kloosterman Technische Universteit Delft Toegepaste Natuur Wetenschappen Jan Leen Kloosterman 1 Kernreactor voor onderzoek Jan Leen Kloosterman 2 1 1. Het Mondiale Energievraagstuk 2. Werking

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

Windenergie goedkoper dan kernenergie!

Windenergie goedkoper dan kernenergie! Go Wind - Stop nuclear Briefing 1 26 june 2002 Windenergie goedkoper dan kernenergie! Electrabel geeft verkeerde informatie over kostprijs van kernenergie en windenergie. Electrabel beweert dat windenergie

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2010 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten.

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten. Ecofys Perskit Ecofys Experts in Energy Inleiding Ecofys is al meer dan 25 jaar een toonaangevend internationaal consultancybedrijf in energie en klimaatbeleid. De visie van Ecofys is "sustainable energy

Nadere informatie

Beste collega s, Prettig weekend, Philippe ********

Beste collega s, Prettig weekend, Philippe ******** Beste collega s, Energie is brandend actueel. Elke dag heeft de pers het over het risico dat België loopt op het vlak van bevoorradingszekerheid, de nieuwe beleidslijnen in het federale regeerakkoord,

Nadere informatie

Energievraag per regio in MTeo 2002 en 2030 (G.H.B. Verberg, IGU, 2006)

Energievraag per regio in MTeo 2002 en 2030 (G.H.B. Verberg, IGU, 2006) Factsheet Kernenergie 1 Noodzaak kernenergie Wereldwijd wordt steeds meer energie bespaard. Ook de economie in de geïndustrialiseerde landen wordt steeds energie-efficiënter: in elke verdiende Euro gaat

Nadere informatie

MIX. Van verantwoorde. herkomst

MIX. Van verantwoorde. herkomst Van verantwoorde MIX herkomst Het papier gebruikt in deze brochure is FSC gecertificeerd (Forest Stewardship Council). Dit certificaat staat voor een aantal mondiaal erkende principes en criteria op het

Nadere informatie

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST E u r o p e s e Commissie INFORMATIESYSTEEM VOOR STRATEGISCHE ENERGIETECHNOLOGIEËN SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST http://setis.ec.europa.eu Europese Commissie Informatiesysteem voor strategische

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

Latijns-Amerika aarzelt over hernieuwbare energie zaterdag, 15 augustus 2015 12:30

Latijns-Amerika aarzelt over hernieuwbare energie zaterdag, 15 augustus 2015 12:30 Waterkrachtcentrale's vormen een belangrijke energiebron in Zuid-Amerka, zoals hier bij de Itaipudam, een Braziliaans-Paraguyaanse stuwdam in de rivier de Paraná op de grens van de Braziliaanse staat Paraná

Nadere informatie

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Persnota 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Inleiding België beschikt over een geïnstalleerde elektrische productiecapaciteit van

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN In het kader van de WETO-H2-studie is een referentieprognose van het wereldenergiesysteem ontwikkeld samen met twee alternatieve scenario's, een

Nadere informatie

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie.

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. 2 Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos 3 Een duurzame samenleving staat hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Een wezenlijke

Nadere informatie

ENERGIEOPLOSSINGEN. De bekendste organisaties van de wereld rekenen op ons om hun energiebeloften te realiseren

ENERGIEOPLOSSINGEN. De bekendste organisaties van de wereld rekenen op ons om hun energiebeloften te realiseren ENERGIEOPLOSSINGEN De bekendste organisaties van de wereld rekenen op ons om hun energiebeloften te realiseren Vandaag de dag kunnen we onze verplichtingen inzake energie-efficiëntie niet meer naast ons

Nadere informatie

Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid. De uitdagingen in het energiebeleid. CD&V voorzitter Jo Vandeurzen

Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid. De uitdagingen in het energiebeleid. CD&V voorzitter Jo Vandeurzen Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid De uitdagingen in het energiebeleid CD&V voorzitter Jo Vandeurzen CD&V-studiedag, Vlaams Parlement 29 april 2006 Als ik zeg dat onze moderne westerse samenleving

Nadere informatie

voor tegen gemaakt door: 2009

voor tegen gemaakt door: 2009 In oktober 2008 maakte De Argumentenfabriek in opdracht van De Volkskrant een overzicht van de argumente n - en het bouwen van nieuwe kerncentrales in Nederlan d. De Argumenten kaart Kernenergie is gefabriceerd

Nadere informatie

GEMEENTERAADSFRACTIE KERKRADE A. Rossel Maarzijde 60, 6467 GC Kerkrade, andyrossel@telfort.nl

GEMEENTERAADSFRACTIE KERKRADE A. Rossel Maarzijde 60, 6467 GC Kerkrade, andyrossel@telfort.nl Aan gemeente Kerkrade T.a.v. de griffie Postbus 600 6460 AP Kerkrade Kerkrade, 26 mei 2011 Behandeld door: M.A.H. van Aken Subject: initiatiefvoorstel ex artikel 36 reglement van orde voor de vergaderingen

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11.

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Monsieur le Président Directeur-General de GdF Suez, Geachte Gouverneur, Geachte Burgemeester,

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren,

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID 24 februari 2011 WKK Electrabel EON - Degussa Mevrouw

Nadere informatie

Een toonaangevende industriële speler. in België. + 150 jaar. aanwezigheid. in België

Een toonaangevende industriële speler. in België. + 150 jaar. aanwezigheid. in België + 150 jaar aanwezigheid in België Een toonaangevende industriële speler in België 2/3 Inhoudstafel Eén van de belangrijkste werkgevers van België Het grootste energiebedrijf van België De Belgische marktleider

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2011 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

Milieu Onderzoeksreactoren

Milieu Onderzoeksreactoren Koninklijk Instituut van Ingenieurs - Afdeling Kerntechniek Netherlands Nuclear Society Programma 2003-2005 De afdeling Kerntechniek van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs en de Netherlands Nuclear

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265).

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265). 5.2.1 Lezen In het leerboek krijgen de leerlingen uiteenlopende teksten te lezen. Op die manier worden de verschillende tekstsoorten en tekststructuren nogmaals besproken. Het gaat om een herhaling van

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

Duurzame energie in Japan

Duurzame energie in Japan Duurzame energie in Japan Rob Stroeks (Project Officer, TWA Tokio) - 8-3-2004 Samenvatting Japan heeft van oudsher weinig natuurlijke energiebronnen. De daarmee samenhangende afhankelijkheid van buitenlandse

Nadere informatie

Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie. Resolutie: Energie

Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie. Resolutie: Energie Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie Resolutie: Energie Definitieve versie op het JOVD Najaarscongres van 3 en 4 december 2011 te s Gravenhage Maarten Oude Kempers, politiek commissaris Milieu en

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË Overzicht 1 Hernieuwbare energiebronnen (hierna ook: HE) spelen een belangrijke rol in het kader van het Italiaanse energiesysteem. Ze worden uitvoerig gebruikt om elektriciteit

Nadere informatie

Welkomstwoord en inleiding tot de NIRAS Dialogen. Naar een duurzaam beheer van hoogradioactief en langlevend afval

Welkomstwoord en inleiding tot de NIRAS Dialogen. Naar een duurzaam beheer van hoogradioactief en langlevend afval Welkomstwoord en inleiding tot de NIRAS Dialogen Naar een duurzaam beheer van hoogradioactief en langlevend afval Wie is NIRAS en waarom een Afvalplan? NIRAS is de openbare instelling die wettelijk belast

Nadere informatie

Economie kernenergie versus andere opties

Economie kernenergie versus andere opties Economie kernenergie versus andere opties Bert Dekker KIVI NIRIA stuurgroep Energie Symposium De economie van kerncentrales 9 november 2007 Uitgangspunten SEM Maximalisatie van renderende besparingen (payback

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

DELTA en kernenergie

DELTA en kernenergie DELTA en kernenergie Kernenergie is nodig om elektriciteit betaalbaar te houden en het broeikaseffect terug te dringen. Door toepassing van kernenergie zorgen we ervoor dat we ook in de toekomst over voldoende

Nadere informatie

De veiligheid in en rondom de kerncentrale van Tihange

De veiligheid in en rondom de kerncentrale van Tihange De veiligheid in en rondom de kerncentrale van Tihange Informatiebijeenkomst Provincie Limburg (NL) 20 mei 2015 Nele Scheerlinck Ir. Simon Coenen Dr. Lodewijk Van Bladel Overzicht 1. Over het FANC 2. De

Nadere informatie

BioWanze De nieuwe generatie

BioWanze De nieuwe generatie BioWanze De nieuwe generatie BioWanze in het kort De grootste producent van bio-ethanol in België met een jaarlijkse capaciteit van maximum 300.000 m³ bio-ethanol. Het nieuwe generatie proces verzekert

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Vereniging voor Zonnekrachtcentrales 30 nov. 2012 Energietransitie te belangrijk! Kohnstammhuis

Verslag bijeenkomst Vereniging voor Zonnekrachtcentrales 30 nov. 2012 Energietransitie te belangrijk! Kohnstammhuis Verslag bijeenkomst Vereniging voor Zonnekrachtcentrales 30 nov. 2012 Energietransitie te belangrijk! Kohnstammhuis Global Energy Assessment Naar Een Duurzame Toekomst samenvatting van de lezing van Wim

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Vinçotte. KUNT U uw reputatie. veilig en duurzaam. Bouwen aan reputatie. YoUr reputation is Mine.

Vinçotte. KUNT U uw reputatie. veilig en duurzaam. Bouwen aan reputatie. YoUr reputation is Mine. Vinçotte MILIEU en veiligheid KUNT U uw reputatie versterken door veilig en duurzaam te werken? Bouwen aan reputatie YoUr reputation is Mine. Kunt u uw winst doen stijgen door uw risico s te laten dalen?

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Energietechnologieën

Energietechnologieën pagina 1/6 Wetenschappelijke Feiten Bron: over IEA (2008) Energietechnologieën Scenario s tot 2050 Samenvatting en details: GreenFacts Context - Het toenemende energiegebruik dat aan de huidige economische

Nadere informatie

Bedreigingen. Broeikaseffect

Bedreigingen. Broeikaseffect Bedreigingen Vroeger gebeurde het nogal eens dat de zee een gat in de duinen sloeg en het land overspoelde. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. De mensen hebben de duinen met behulp van helm goed vastgelegd

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

The Day After tomorrow... Waarom wachten

The Day After tomorrow... Waarom wachten The Day After tomorrow... Waarom wachten als we vandaag kunnen reageren? The Day After Tomorrow, de film van Roland Emmerich (Godzilla en Independence Day), verschijnt op 26 mei 2004 op het witte doek.

Nadere informatie

Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen

Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen Energie Energie is een eigenschap van de materie die kan worden omgezet in arbeid, warmte of straling. De eenheid van energie is de Joule. De fundamentele

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

Basisles Energietransitie

Basisles Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Energietransitie Werkblad Basisles Energietransitie Werkblad 1 Wat is energietransitie? 2 Waarom is energietransitie nodig? 3 Leg in je eigen woorden uit wat het Energietransitiemodel

Nadere informatie

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Meer hout voor een betere planeet Beleidsmakers zoeken allerlei manieren om broeikasgasemissies te verminderen. De rol van bossen en bosbouw vormt

Nadere informatie

Lessenserie Energietransitie

Lessenserie Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Thema s en onderwerpen Overzicht Lessenserie Energietransitie Thema s en onderwerpen per les De zoektocht naar voldoende energie voor de komende generaties is één van de belangrijkste

Nadere informatie

Informatiedossier. Terugkeer van gecementeerd afval vanuit Schotland naar België

Informatiedossier. Terugkeer van gecementeerd afval vanuit Schotland naar België Informatiedossier Terugkeer van gecementeerd afval vanuit Schotland naar België Augustus 2012 1 Inhoud 1. DE CONTEXT... 3 1.1. TERUGKEER VAN GECEMENTEERD AFVAL... 3 1.2. BELGISCHE ACTOREN... 3 2. DE BR2-ONDERZOEKSREACTOR...

Nadere informatie

Nucleaire technologie: diversiteit, nut en uitdagingen voor de toekomst

Nucleaire technologie: diversiteit, nut en uitdagingen voor de toekomst Nucleaire technologie: diversiteit, nut en uitdagingen voor de toekomst 2 Markante feiten en cijfers Nucleaire technologie, essentieel voor vele dagelijkse toepassingen. Naast elektriciteitsproductie wordt

Nadere informatie

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013 Persdossier Meest recente update: 18 oktober 2013 Contact: Katrien Denef of Ellien Stinissen +32 15 40 41 40 pressbelgium@eneco.com katrien.denef@eneco.com ellien.stinissen@eneco.com Inhoud In het kort

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector Wereld Natuur Fonds Driebergseweg 10 Postbus 7 3700 AA Zeist Tel: +31 30 693 7333 Direct: Fax: +31 30 691 2064 Info@wnf.nl www.wnf.nl Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse

Nadere informatie

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010 Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen Energiemonitor 2010 Index 1. Inleiding 2. Populariteit energievormen 3. Bouwen tweede kerncentrale 4. Uitbreiding

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Naar een nieuwe Delta Wet Energie Manifest van 6 politieke partijen 16 maart 2010 Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals

Nadere informatie

Kernenergie. Kernenergie. 1. Wat is kernenergie? Kernenergie als elektriciteitsbron

Kernenergie. Kernenergie. 1. Wat is kernenergie? Kernenergie als elektriciteitsbron Kernenergie De ontdekking in de jaren 50, dat kernenergie een onmetelijke en goedaardige bron van energie zou opleveren, leidde ertoe dat deze energievorm ontzettend populair werd in sommige Westerse landen.

Nadere informatie

Er bestaan toch verschillende soorten biomassa? Welke types biomassa zijn ecologisch aanvaardbaar?

Er bestaan toch verschillende soorten biomassa? Welke types biomassa zijn ecologisch aanvaardbaar? Q&A Biomassa A) Biomassa Er bestaan toch verschillende soorten biomassa? Welke types biomassa zijn ecologisch aanvaardbaar? Er wordt vooral een onderscheid gemaakt tussen biomassa die is geproduceerd op

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Hernieuwbare energie in Nederland

Hernieuwbare energie in Nederland Hernieuwbare energie in Nederland Nieuwe business modellen Amsterdam, 25 juni 2015 Rapport over hernieuwbare energie in Nederland Accenture en Climex onderzoeken kansen binnen het veranderende energielandschap

Nadere informatie

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower Maak optimaal gebruik van uw dak lnvesteer in zonne-energie met SunPower Hoe werkt het? Verhoog uw inkomsten met zonne-energie 1 SunPower-zonnepanelen Tot voor enkele jaren was een investering met het

Nadere informatie

Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen.

Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen. Open klimaatlezingen 2009 Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen. Hans Bruyninckx De eerste stappen in internationaal klimaatbeleid 1979: 1ste World Climate Conference

Nadere informatie

Aardgas, elektriciteit en diensten

Aardgas, elektriciteit en diensten Panorama Uitgave 2013 Aardgas, elektriciteit en diensten Enovos, één en al energie Enovos is de belangrijkste energieleverancier in een regio die het hart vormt van industrieel Europa en die zich uitstrekt

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

Uitdagingen en opportuniteiten in een smart grid omgeving Een zoektocht naar flexibiliteit? 13/10/2015 Helena Gerard

Uitdagingen en opportuniteiten in een smart grid omgeving Een zoektocht naar flexibiliteit? 13/10/2015 Helena Gerard Uitdagingen en opportuniteiten in een smart grid omgeving Een zoektocht naar flexibiliteit? 13/10/2015 Helena Gerard Inhoud Inhoud Deel I Deel II Deel III Deel IV EnergyVille Uitdagingen in onze huidige

Nadere informatie

Datum 12 september 2014 Betreft Beantwoording van vragen inzake de precaire situatie wat betreft de energievoorziening in België

Datum 12 september 2014 Betreft Beantwoording van vragen inzake de precaire situatie wat betreft de energievoorziening in België > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Dossier Bond Beter Leefmilieu. Bram Claeys

Dossier Bond Beter Leefmilieu. Bram Claeys Dossier Bond Beter Leefmilieu Bram Claeys 31/01/2009 Vlaanderen erkent stroomproductie door biomassa bij te stoken in steenkoolcentrales als groene stroom. Nu blijkt dat dit steenkoolcentrales goedkoper

Nadere informatie

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & NORTH RIVER ÉCHT DUURZAAM PRODUCEREN 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

EU Energy [R]evolution: Op weg naar 100% hernieuwbare energie tegen 2050

EU Energy [R]evolution: Op weg naar 100% hernieuwbare energie tegen 2050 Juli 2010 EU Energy [R]evolution: Op weg naar 100% hernieuwbare energie tegen 2050 Hernieuwbare energie kent een spectaculaire groei. Van alle nieuwe elektriciteitscentrales die in 2009 in gebruik werden

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

4Energy Invest maakt resultaten bekend voor de periode van 12 maanden afgesloten op 31 December 2009

4Energy Invest maakt resultaten bekend voor de periode van 12 maanden afgesloten op 31 December 2009 4Energy Invest maakt resultaten bekend voor de periode van 12 maanden afgesloten op 31 December 2009 4Energy Invest, de onderneming voor hernieuwbare energie die gefocust is op de valorisatie van biomassa

Nadere informatie