studentengids Media vormgever cursus OV4 Ondernemersvaardigheden c OV4 versie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "studentengids Media vormgever cursus OV4 Ondernemersvaardigheden c OV4 versie 2013.2"

Transcriptie

1 studentengids Media vormgever Ondernemersvaardigheden 4 c versie

2 Competenties In deze ga je aan de slag met de volgende kerntaken, bijbehorende werkprocessen en competenties. In de laatste kolom staat tijdens welke opdrachten je bezig bent met deze werkprocessen. Kerntaak 3 Voert ondernemerstaken uit Werkprocessen Competenties Opdrachten 3.1 Stelt een ondernemingsplan op J. Formuleren en rapporteren N. Onderzoeken X. Ondernemend en commercieel handelen 1, 2, 3 en Promoot het bedrijf G. Relaties bouwen en netwerken I. Presenteren X. Ondernemend en commercieel handelen 3.3 Regelt financiële zaken J. Formuleren en rapporteren T. Instructies en procedures opvolgen Y. Bedrijfsmatig handelen 5, 6 en 7 2

3 Ondernemersvaardigheden Veel studenten zullen na het verlaten van het GLU te maken krijgen met het als zelfstandige (ZZPer) aannemen van opdrachten of het als freelancer uitvoeren van werkzaamheden. Een groeiend aantal studenten heeft hier al tijdens de studie mee te maken. Tijdens de ondernemersvaardigheden maken de studenten kennis met verschillende aspecten van het ondernemerschap zoals verwerving van opdrachten, promotie, (markt)onderzoek en financiële en administratieve vaardigheden. Aan het eind van de sen zijn de studenten in staat een ondernemingsplan te schrijven na het doen van een onderzoek en met gebruikmaking van hulpmiddelen en termen, zoals SWOT-analyse en marketingmix, die dan uitgebreid aan bod zijn gekomen. In dit vierde en laatste deel komt voornamelijk het maken van een ondernemersplan aan de orde. Verder is er o.a. aandacht voor een aantal administratieve en financiële aspecten van het ondernemerschap. Opdrachten Ter voorbereiding op de Proeve van Bekwaamheid (PVB) komen onderwerpen zoals het maken van (onderdelen van) een ondernemersplan en een aantal administratieve en financiële aspecten van het ondernemerschap aan de orde. Voor een deel is dit herhaling van onderwerpen die eerder aan bod kwamen. De eerste opdrachten betreffen onderdelen van het ondernemersplan o.a. door het doen van onderzoek en het maken van een verslag daarvan. Vervolgens komen we op het gebied van administratie wederom begrippen tegen zoals omzet, kosten en afschrijvingen. Ook gaan we kijken naar zaken die met belastingen te maken hebben: winst uit onderneming, investeringssubsidie, de kleine ondernemersregeling, starterssubsidies, etc. Werkwijze en begeleiding Iedere les begint met de introductie van een onderwerp gevolgd door een opdracht. Een enkele keer kan twee lessen aan een opdracht gewerkt worden en wordt dus van bovenstaande afgeweken. 3

4 Beoordeling Bewijslast Om tot een totaalbeoordeling te komen worden de zeven opdrachten apart beoordeeld Beoordelingscriteria (of prestatie-indicatoren) - Opdrachten moeten inhoudelijk volledig en volgens specificaties gemaakt worden. - Plannen en verslagen moeten in helder en duidelijk Nederlands geschreven worden. - De opdrachten moeten volgens schema aan het eind van de betreffende les of uiterlijk voor aanvang van de volgende les ingeleverd worden Beoordelingswijze Voor iedere opdracht krijgt de student een individueel cijfer. Bij een groepsopdracht krijgt de student dit cijfer alleen als hij/zij een evenredige bijdrage aan het groepsproces heeft gegeven. Alle opdrachten tellen even zwaar mee voor het eindcijfer. Beoordelingsmoment en planning De eerste zes opdrachten worden tussentijds beoordeeld. De eindopdracht wordt aan het eind van de periode beoordeeld. De opdrachten dienen telkens aan het eind van de les ingeleverd te worden door ze in de betreffende submap van de inlevermap te plaatsen. Bij later inleveren kunnen punten van het cijfer afgetrokken worden. Herkansing/repareren Uitsluitend na overleg met de docent kunnen opdrachten op een ander tijdstip ingeleverd en beoordeeld worden. 4

5 Planning van week tot week Week Les Inleveren 1 SWOT-analyse opdr. 1 (SWOT) 2 Marketingmix 3 Marketingmix opdr. 2 (4 P s / 6 P s) 4 Porter opdr. 3 (Porter) 5 Berekening modaal inkomen opdr. 4 (belastingen etc.) 6 Balans opdr. 5 (balans) 7 Winst- en verliesrekening / balans opdr. 6 (balans 2) 8 opdr. 7 () 9 opdr. 8 () 10 (concurrentie) Plaats binnen de opleiding Dit is het vierde deel van het vak ondernemersvaardigheden. In dit deel komen zaken als identiteit, onderzoek, verslaglegging, administratie, belasting en subsidies aan de orde. Studiebelastingsuren (SBU) 9 x 2 lesuren (18 x 5/6) 15 9 x 1 huiswerkuur 9 totaal SBU 24 5

6 Waar kun je de opdrachten vinden? De opdrachten staan zowel in de lesmap op de server als vanaf de volgende pagina in deze studentengids. Bijlagen Voor een aantal opdrachten zitten achteraan in deze gids bijlagen met belangrijke informatie. Week Les Bijlage Balans 1 Belastingen, regelingen en subsidies 5 6

7 SWOT-analyse Opdracht 4.1 Een belangrijk deel van het ondernemingsplan is de SWOT-analyse. Bij een SWOT-analyse ga je na wat je sterke en zwakke punten zijn. SWOT staat voor Strengths, Weeknesses, Opportunities and Threats. Deze oefening heb je al eerder gedaan. Nu, een jaar later of misschien zelfs nadat je stage hebt gelopen, zullen de sterke en zwakke punten er waarschijnlijk heel anders uit zien dan toen. NB Hieronder staat uitleg met een aantal voorbeelden. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat je die vrijwel letterlijk overneemt. Kijk serieus naar je eigen sterke en zwakke punten. Strengths (sterke punten) Hier geef je een opsomming van je sterke eigenschappen. Denk hierbij niet alleen aan eigenschappen als goed kunnen ontwerpen, goed / snel zijn in programmeren maar ook aan goed zijn in klantenwerven, communicatie. Geef van iedere eigenschap aan waarom deze zo belangrijk is voor het product of de dienst die jij aanbiedt. Weaknesses (zwakke punten) Bij het noemen van je zwakke punten is het belangrijk om gelijk een oplossing te noemen. Een zwak punt kan zijn administatie doen waarbij een oplossing dan kan zijn contact met goede boekhouder, tegen aantrekkelijk tarief. Opportunities (kansen) Hier noem je de kansen die je in de markt ziet. Als je Apps kan maken is een blijvende stijging van de vraag naar mobiele toepassingen een goed argument. Of de economische crisis heeft de bodem bereikt, we zien een toename van investeringen in ons vakgebied. Threats (bedreigingen) Zeker op de langere termijn moet je kunnen inschatten wat de bedreigingen vanuit de markt zijn. We lopen nu voor qua technische kennis en oplossingen voor op de concurrentie, na een jaar zal ook de concurrentie dit niveau bereiken. We zullen constant moeten investeren om de concurrentie in dit vakgebied voor te blijven. Opdracht Zoek zo nodig meer informatie op over de SWOT-analyse. Ga er van uit dat je een eenmanszaak begint. Maak een uitgebreide SWOT-analyse. Inleveren Voor deze opdracht heb je één les (twee lesuren) de tijd. Aan het einde van de les lever je het werk in, eventueel vóór aanvang van de volgende les. Geef het document de naam _1_eigennaam.doc en zet het in de inlevermap. 7

8 Marketingmix Opdracht 4.2 De marketingmix is de combinatie van factoren die belangrijk zijn voor het bepalen van de marketingstrategie. Het goed analyseren en definiëren van elk van deze factoren en hun onderlinge wisselwerking is onder andere afhankelijk van de doelstellingen, de markt, de doelgroep en de concurrentie. Oorspronkelijk onderscheidde men vier factoren of instrumenten voor marketing, later is dit aantal uitgebreid om aan vermeende tekortkomingen tegemoet te komen. Marketingmix, de 4 P s De originele 4Ps zijn vooral relevant in de consumentengoederen marketing, zoals supermarktproducten of duurzame goederen als witgoed of auto s. Het originele marketingmix model werd in het Engels opgesteld. Doordat de Engelse termen (product, price, place en promotion) in veel talen ook door woorden beginnend met de letter P te vertalen zijn, is het 4P-model ook buiten het Engelse taalgebied verspreid geraakt. Product De eerste P staat voor product, soms ook de productmix genoemd. Het betreft hier naast fysieke producten ook diensten. Denk bij product niet alleen aan het ding of de dienst zelf maar ook aan de bekendheid ervan (is het zo nieuw en innovatief dat je mensen moet uitleggen wat het is / wat je er mee kan?) en aan de presentatie ervan (verpakking?). Ook service kan een rol spelen. Je kan ook service op zich al als een product beschouwen. Prijs De prijs is voor zowel leverancier als consument een belangrijke factor en wordt over het algemeen bepaald door de verhouding tussen vraag en aanbod. Het is in de meeste productcategorieën ook een erg snel te veranderen factor en daardoor een veel gebruikt marketingmix-instrument. Bij prijs gaat het niet om het noemen van de prijs op zich maar hoe de prijs marketing-technisch wordt ingezet. Ga je iets onder de prijs van de concurrenten zitten om zo je product te verkopen of opdrachten binnen te halen? Kan je juist iets boven de prijs van de concurrenten gaan zitten vanwege de (naams) bekendheid van je bedrijf, de hogere kwaliteit van je product of is het product zo innovatief dat je de enige aanbieder bent. Plaats Denk bij plaats niet alleen aan de locatie waar je zelf gevestigd bent maar (nog veel belangrijker) aan de plaats waar het product verkocht wordt. Bij een tastbaar product denk je al gauw aan een winkel die op een in het oog springende plek is gevestigd. Als het echter om een zeer specialistisch product gaat kan het op een goedkopere locatie aan de man worden gebracht, mensen komen dan speciaal voor dit product naar je zaak, je moet het niet hebben van mensen die toevallig bij je in de etalage kijken. 8

9 Promotie Onder promotie valt de communicatie van een bedrijf gericht op het stimuleren van de verkoop. Enkele activiteiten die onder de promotie-mix geschaard kunnen worden zijn: public relations: het nastreven van goede contacten met publieksgroepen, zoals klanten, concurrenten, leveranciers en financiers. reclame: niet-persoonlijke communicatie gericht op grote groepen afnemers, bijvoorbeeld in de vorm van reclamefolders, of radio- en tv-reclames. persoonlijke verkoop: een zeer effectief, maar doorgaans duur verkoopmiddel. Persoonlijke verkoop gebeurt in interactie met de klant waardoor direct op eventuele bezwaren of vooroordelen ingespeeld kan worden. Bovendien kan persoonlijke verkoop een vertrouwensband scheppen die de risicoperceptie van de klant vermindert. verkooppromotie: het vestigen van de aandacht op een prijsverlaging (de prijsverlaging zelf valt onder de P van prijs). cold calling: het direct telefonisch benaderen van willekeurige dan wel geselecteerde personen of bedrijven Opdracht Geef voor het product / de producten die jij gaat verkopen aan hoe jij de marketingmix zou gaan toepassen. Inleveren Je hebt voor dit onderzoek één les (2 lesuren) de tijd. Aan het einde van de les lever je het werk in, eventueel vóór aanvang van de volgende les. Digitaal in de inlevermap (filename: OV_4_2_eigenNaam.doc). 9

10 Marketingmix 2 Opdracht 4.3 Vaak worden de 4 P s van de marketingmix uitgebreid. In sommige modellen vind je meer dan 8 P s. Personeel (people) De kwaliteit van het personeel kan essentieel zijn bij de beleving van het productaanbod. Niet alleen is personeel essentieel als visitekaartje, maar ook in de vorm van verkopers of (after sales) service medewerkers vormen zij een doorslaggevende factor voor uiteindelijke klanttevredenheid. In de BizzGame heb je reeds gezien dat je met personeelstevredenheid punten vergaart voor je imago. Partners Het wordt steeds belangrijker om met anderen samen te werken, andere zelfstandigen of zelfs andere bedrijven. Vooral grote(re) bedrijven willen vaak niet (of mogen vaak niet van de investeerder die hun in de greep houdt) werk aan zelfstandigen uitbesteden. De reden hiervoor is dat continuïteit vaak niet gewaarborgd is. Wordt de ondernemer ziek dan wordt de deadline niet gehaald. In een groter bedrijf (of een samenwerkingsverband) vangen mensen elkaar op. Presentatie De P van presentatie wordt soms gebruikt om het belang van imago of de manier waarop de onderneming zich presenteert aan te geven. Een sterk imago kan de keuze voor een bepaald product of merk gunstig beïnvloeden. Een bedrijf dat zich professioneel presenteert scoort beter dan een bedrijf dat zich er gemakkelijk vanaf maakt. Een goede uitstraling wekt vertrouwen en vertrouwen trekt klanten aan. Daarom doen bedrijven er verstandig aan zich goed te presenteren. Een goede presentatie komt in alle facetten van de marketingmix terug. Opdracht Geef voor het product / de producten die jij gaat verkopen aan hoe jij de overige P s van de marketingmix zou gaan toepassen. Je hoeft je niet te beperken tot de hier genoemde P s. Zoals al eerder gezegd zijn er nog (veel) meer. Inleveren Je hebt voor dit onderzoek één les (2 lesuren) de tijd. Aan het einde van de les lever je het werk in, eventueel vóór aanvang van de volgende les. Digitaal in de inlevermap (filename: OV_4_3_eigenNaam.doc). 10

11 Het vijfkrachtenmodel van Porter Opdracht 4.4 Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie, bewerkt door Kees Schouten Het vijfkrachtenmodel (competitive-forces model) is een model ontwikkeld door Michael Porter. Het model heeft als doel het winstpotentieel van een markt, oftewel bedrijfstak, te bepalen. In elke bedrijfstak wordt, volgens Porter, dit potentieel beïnvloed door vijf factoren die hij krachten noemt. De gezamenlijke kracht van deze vijf krachten bepaalt het uiteindelijke winstpotentieel van de bedrijfstak. De krachten en daarmee de kans op winsten lopen per bedrijfstak sterk uiteen. De vijf krachten zijn: De macht van leveranciers In hoeverre kan een leverancier vrij een prijs bepalen? Als er veel concurrentie is kan een leverancier niet zomaar een prijs verhogen, ook niet als dit door stijgende kosten in het productieproces gerechtvaardigd zou zijn. Ook van belang is of zijn product eenvoudig vervangen kan worden door een ander product. De macht van afnemers In hoeverre kan de afnemer (de klant) om een lagere prijs vragen? Dit hangt natuurlijk af van het aantal aanbieders dat er van een vergelijkbaar product is, veel cocurrentie is gunstig voor de klant. Ook van belang is in hoeverre de klant de omzet van het bedrijf bepaalt. Een grote klant, die bijvoorbeeld 50% van de omzet bepaalt, kan makkelijk de prijs onder druk zetten. Dit hebben we een aantal jaren gezien bij de supermarkten-oorlog toen Albert Heijn de prijzen voor de klant verlaagde en (natuurlijk) de fabrikanten onder druk zette om hun prijs te verlagen. Albert heijn is hier in feite klant van de fabrikant, een hele grote klant. De mate waarin substituten en complementaire goederen verkrijgbaar zijn Als een product eenvoudig vervangen kan worden door een ander product dan kan een prijsverhoging veel mensen doen besluiten het andere product te kopen. Bij een product als hagelslag is dit natuurlijk heel simpel maar bedenk wel dat mensen vaak ook een favoriet merk hebben. Zou een product als hagelslag bij alle merken een stuk duurder worden (omdat cacao duurder wordt bijvoorbeeld) dan zou een overstap naar stroop of zelfs kaas mogelijk een optie zijn. De dreiging van nieuwe toetreders tot de markt Als op een bepaald product een hoge marge valt te behalen is het gevaar voor de fabrikant natuurlijk dat anderen ook dit product gaan maken. Daaraan kunnen wel beperkingen zitten. Niet alleen kunnen de kosten om zo n productieproces op te starten erg hoog zijn, men kan ook te maken krijgen met octrooien en patenten en beperkende maatregelen van de overheid. De interne concurrentie van spelers op de markt Wanner de concurrentie tussen verschillende leveranciers erg groot is, zal de afnemer hier van profiteren. Mobiel telefoneren is bijvoorbeeld erg goedkoop. Het product is in principe gelijk voor iedere aanbieder. Aanbieders kunnen zich nog onderscheiden door een ander toestel of iets betere service. Door de vele vergelijkings-websites is de markt redelijk transparant en wordt de concurrentie nog verhevigd. 11

12 Opdracht Zoek zo nodig meer informatie op over het vijfkrachtenmodel van Porter. Beschrijf voor ieder van de vijf krachten in hoeverre deze betrekking heeft op onze branche. Geef voor ieder van de krachten zowel een voor- als tegenargument. Inleveren Voor deze opdracht heb je één les (twee lesuren) de tijd. Aan het einde van de les lever je het werk in, eventueel vóór aanvang van de volgende les. Geef het document de naam _4_eigennaam.doc en zet het in de inlevermap. 12

13 Belastingen, regelingen en subsidies Opdracht 4.5 Als startende ondernemer in een eenmanszaak heb je te maken met allerlei belastingen en aftrekmogelijkheden. Kijk in de betreffende bijlage wat deze allemaal zijn. Opdracht Maak een berekening van de hoogte die het bedrijfsresultaat zou moeten zijn om netto net zo veel over te houden als iemand die een modaal salaris verdient. Zet de berekening overzichtelijk in een Excel-document. Inleveren Je hebt voor deze opdracht één les (2 lesuren) de tijd. Aan het einde van de les lever je het werk in, eventueel vóór aanvang van de volgende les. Digitaal in de inlevermap (filename: OV_4_5_eigenNaam.xls) 13

14 Balans (korte opdracht: berekening activa) Opdracht 4.6 Werkproces 3.3: Regelt financiële zaken Introductie: In de balans die we in de Bizzgame gebruikten zagen we bij de vaste activa een aantal items zoals laptops en meubilair met hun waarde waarvoor zij op de balans stonden. Een vergelijkbare balans zie je hieronder in de tabel. In 2011 is er reeds één jaar op de vaste activa afgeschreven. Opdracht: Bereken de afschrijvingen in 2012 en de waarde waarvoor zij dan op de balans staan, uitgaande van afschrijven in 5 jaar. De vlottende activa blijven in deze oefening onveranderd. Bereken ook de totalen. Activa Activa 2011 Afschrijvingen 2012 Activa 2012 totaal totaal Vaste activa Laptop 480 Desktop 640 i-mac 800 Printer 200 A3+ printer 200 Fotocamera 800 Software Meubilair 800 Vlottende activa Liquide middelen Totaal

15 Resultaat: Een berekening van de activa in het jaar Digitaal in de inlevermap (filename: OV_4_6_eigenNaam) Planning: Voor deze opdracht heb je, na uitleg over het maken van een balans, nog circa een half uur de tijd. 15

16 Winst- en verliesrekening en balans Opdracht 4.7 Werkproces 3.3: Regelt financiële zaken Introductie: Voor het maken van een balans heb je o.a. de winst- en verliesrekening nodig. Hierin vind je ook de investeringen en afschrijvingen terug die in de balans niet apart vermeld staan. In de bijlage kan je vinden waar en hoe de items in de activa of passiva terecht moeten komen. Opdracht: Maak zowel een winst-en verliesrekening als een balans voor het jaar 2012 met een juiste berekening van de activa en passiva. Gebruik als uitgangspunt de balans van 2011 die op de volgende pagina staat. Je kan de bedragen invullen in de tabellen die op de volgende pagina s staan. Je maakt de berekening in Excel (of met een vergelijkbaar programma). Je dient rekening te houden met de volgende factoren / gebeurtenissen: De bedrijfsmiddelen die in 2011 op de balans staan zijn in 2011 aangeschaft, er is dus al een jaar op afgeschreven. Alle bedrijfsmiddelen worden in 5 jaar afgeschreven. In 2012 wordt in één koop in een laptop van 600 en een A3-printer van 400 geïnvesteerd De omzet in 2012 is De bedrijfskosten zonder de investeringen en afschrijvingen bedragen 8.216, De privé-opname bedraagt

17 ACTIVA 2011 PASSIVA 2011 Vaste activa Startvermogen 0 Laptop 520 Resultaat Desktop + 22 inch 680 Privé-opname (-) i-mac 752 Eigen vermogen Kantoorprinter 220 Fotocamera 760 Grafische software Kantoormeubilair 800 Vlottende activa Vreemd vermogen lang Liquide middelen Vreemd vermogen kort 0 Totaal activa Totaal passiva Invulmodel winst- en verliesrekening: Winst- en verliesrekening 2012 Opbrengsten (+) Omzet Bedrijfskosten (-) Bedrijfsresultaat (+/-) Rente (+/-) Resultaat (+/-) Afschrijvingen Overige kosten 17

18 Invulmodel balans ACTIVA 2012 PASSIVA 2012 Vaste activa Startvermogen Laptop 1 Resultaat 2012 Laptop 2 Desktop + 22 inch Privé-opname i-mac Kantoorprinter A3 printer Fotocamera Grafische software Kantoormeubilair Vlottende activa Liquide middelen Totaal activa Eigen vermogen Vreemd vermogen lang Vreemd vermogen kort Totaal passiva Resultaat: Winst- en verliesrekening van het jaar Balans (eindejaars) van het jaar Berekening in Excel (of een vergelijkbaar programma). Digitaal in de inlevermap (filename: OV_4_7_eigenNaam). Planning: Voor deze opdracht heb je, na aftrek van de uitleg, twee lesuren de tijd. 18

19 Concurrentie analyse Opdracht 4.8 week 9 (en 10) Werkproces 3.1: Stelt een ondernemingsplan op Introductie: Om bij het starten van een eigen bedrijf in te kunnnen schatten of jouw producten goed zullen verkopen moet je goed naar de concurrentie kijken. Als je ziet dat een bepaald product bij een concurrent goed verkoopt zou je kunnen zeggen dat doen zij al, wij moeten iets anders verzinnen. Je zou ook kunnen zeggen dat is een succesvol product, de markt daarvoor is groot genoeg voor twee. Opdracht: Definieer zo goed mogelijk wat jouw product is / wat jouw producten zijn. Bedenk goed op welk punt / welke punten jouw product anders (beter / goedkoper) is dan dat van een concurrent. Verzamel informatie over jouw concurrenten Zoek op internet 3 bedrijven in de regio op die vergelijkbare producten aanbieden. Als je weet wie je belangrijkste concurrenten zijn, beantwoordt je de volgende vragen: Op welke doelgroep richt de concurrent zich? Welke producten of diensten hebben ze in hun assortiment? Probeer deze zo gedetailleerd mogelijk te specificeren. Wat zou hun prijs zijn? Is het een prijsvechter of gaan ze voor kwaliteit / service? Hoe maken ze verder reclame? Via folders, commercials? In plaats van het andere bedrijf als concurrent te zien moet je je ook afvragen of je op bepaald gebied kan samenwerken of dat je aan het andere bedrijf een (deel)product kan verkopen. Misschien maken ze hele mooie websites maar kan jij ze uitstekend aanpassen voor toepassing op een mobiele telefoon of ipad. Geef voor elk van de drie bedrijven die je gekozen hebt voor de bovenstaande punten aan wat je zou doen om je te onderscheiden van de ander. Mogelijk definieer je je eigen doelgroep net even anders of doe je voor een bepaald product iets aan de prijs. Of zou je het product op een andere manier promoten om die andere (grotere) doelgroep te benaderen. Misschien zie je kansen voor een product dat bij de concurrent ontbreekt of onderbelicht is. Resultaat: Een verslag van de concurrentie-analyse voor jouw product / bedrijf. Digitaal in de inlevermap (filename: OV_4_8_eigenNaam) Planning: Voor deze opdracht heb je, na aftrek van de introductie, twee lesuren de tijd. Als de periode uit 10 weken bestaat kan de laatste les gebruikt worden om het product te presenteren. 19

20 Balans Bijlage 1 Balans Iedereen kent wel de term de balans opmaken. Als het om financiën gaat wordt hiermee bedoeld: een berekening maken om vast te stellen hoe het bedrijf er voor staat, of er winst of verlies is gemaakt. Hiervoor kijkt men naar de bezittingen, ook wel activa genoemd, en de middelen waarmee de onderneming gefinancierd is, ook wel passiva genoemd. Activa Met activa wordt bedoeld het geheel aan bezittingen van een onderneming. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vaste activa en vlottende activa. In de balans staan activa tegenover de passiva van een onderneming. Vaste activa Onder vaste activa wordt verstaan de bezittingen van een bedrijf waarvan het daarvoor benodigde vermogen voor een periode langer dan een jaar is vastgelegd. Voorbeelden hiervan zijn de gebouwen, inventaris, de machines en installaties, en de transportmiddelen. Het zijn de bezittingen die een bedrijf gebruikt voor de bedrijfsvoering, niet om te verkopen. In het jaarrekeningrecht onderscheidt men drie soorten vaste activa: Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa De waardering van de vaste activa op de balans is: waardering = aanschafprijs - afschrijvingen + of - herwaardering (actuele waarde). Vlottende activa Vlottende activa zijn die bezittingen van een persoon, bedrijf of organisatie waarin het vermogen voor een periode korter dan een jaar is vastgelegd. Binnen een jaar dus moet een vlottend activa omgezet zijn/om te zetten zijn in geld. Voorbeelden van vlottende activa: voorraden (grondstoffen en/of gereed product) debiteuren liquide middelen (bank, postbank en kas) (Indien men liquide middelen met vlottende activa meerekent moet men eigenlijk spreken van vlottende middelen en niet van vlottende activa) De waardering van de vlottende activa op de balans is tegen de productiekosten of tegen de aankoopkosten (liquide middelen en kasgelden hoeven natuurlijk niet omgezet te worden). Een andere term voor vlottende activa is vlottend kapitaal. Investeringen gaan af van de liquide middelen, niet op de winst- en verliesrekening. Vanuit de liquide middelen wordt afgelost op vreemd vermogen (lang of kort) of, indien de liquide middelen niet toereikend zijn, komen ze op nul te staan en wordt het negatieve bedrag bij het kort vreemd vermogen. 20

21 Passiva In economie en bedrijfskunde zijn passiva de bronnen waarmee een onderneming gefinancierd is, in feite al het geld dat in de onderneming geïnvesteerd is. De passiva staan in de balans tegenover de activa. Het is het vreemd vermogen (schulden of verplichtingen die in de boekhouding van een bedrijf opgenomen worden) plus het eigen vermogen. Passiva omvatten de leningen, voorzieningen voor uitgestelde opbrengsten en uitgaven. Als voorbeeld: de onbetaalde waarde van een hypotheek of geld dat aan leveranciers verschuldigd is, worden als passiva beschouwd. De huidige passiva of vlottende schulden zijn schulden die binnen één jaar betaald zouden moeten worden, terwijl de passiva op lange termijn of langlopende schulden langer lopen. Een belangrijke passiva-post is altijd de crediteuren, de nog niet betaalde leveranciers. Het eigen vermogen wordt ook aan de kant van de passiva op de balans gezet, het is immers een schuld aan de eigenaren dan wel de aandeelhouders van de onderneming. De voorzieningen vallen ook onder de passiva. Dit zijn gereserveerde bedragen voor een verwachte verplichting in de toekomst, waarvan de omvang nog niet vaststaat maar wel geschat kan worden (bijvoorbeeld een voorziening voor groot onderhoud aan het bedrijfspand). Afschrijvingen op bedrijfsmiddelen (wwardevermindering) komen als negatief bedrag aan de kant van de passiva te staan. Op een balans geldt altijd: activa = passiva = eigen vermogen + schulden 21

22 Balans Passiva vormen de credit-zijde (rechterzijde) van de balans. De activa vormen de debetzijde van de balans. De passiva worden gebruikt om de activa te financieren. Daarom zijn de passiva even hoog als de activa. Balans Activa (bezittingen) Vaste activa (gebruikt voor de bedrijfsvoering): gebouw (indien eigendom), inventaris, machines. Dit zijn materiële (tastbare) activa. Er zijn ook immateriële vaste activa: patenten en goodwill (waarde van bijvoorbeeld een klantenbestand). Als laatste zijn er financiële vaste activa: aandelen in andere ondernemingen (waar meestal ook sprake is van actieve deelneming in het bestuur) Passiva (gefinancierd met ) Eigen vermogen (geld dat geïnvesteerd is in de onderneming, door de eigenaren en/of de aandeelhouders) - afschrijvingen Reserves en voorzieningen Vlottende activa (snel in geld om te zetten): voorraad, debiteuren (verstuurde rekeningen die nog onbetaald zijn), geld (op de bank of in kas). Bij vlottende activa horen ook de investeringen in andere ondernemingen die niet-strategisch zijn (bijvoorbeeld niet bedoeld voor een bedrijfsovername) of waarvoor geen sprake is van actieve deelneming in het bestuur. - herwaardering (als een bedrijfsmiddel minder waard blijkt te zijn dan de boekwaarde) Vreemd vermogen (geleend geld, kortlopende schulden (rood staan), crediteuren (rekeningen die nog aan anderen betaald moeten worden) + herwaardering (als een bedrijfsmiddel meer waard blijkt te zijn dan de boekwaarde) 22

23 Balans in de bizzgame Bij het werken met de Bizzgame hebben we meerdere keren een balans gezien. Hieronder staat de balans na één jaar van de onderneming: ACTIVA PASSIVA Vaste activa Startvermogen 0 Laptop 520 Resultaat ronde 0 (eerste jaar) Desktop + 22 inch 680 Privé-opname ronde (-) i-mac 800 Eigen vermogen Kantoorprinter 200 A3+ printer 200 Digitale fotocamera 800 Grafische software Kantoormeubilair 800 Vlottende activa Vreemd vermogen lang Liquide middelen Vreemd vermogen kort 0 Totaal activa Totaal passiva NB Soms worden liquide middelen (geld) apart vermeld bij de activa, niet als onderdeel van de vlottende activa. 23

24 24

25 Bijlage 2 Belastingen etc. Belastingen, regelingen en subsidies Hieronder volgen enkele belastingtarieven en informatie over regelingen en subsidies waar je als (startende) ondernemer mee te maken krijgt. Het overzicht is zeker niet volledig, dat voor mensen ouder dan 65 jaar andere tarieven gelden en voor mensen met kinderen meer aftrekmogelijkheden zijn, laten we hier even buiten beschouwing. Ook kunnen tarieven veranderen, zeker in (financieel) roerige tijden. Loonbelasting of inkomstenbelasting (ib). Als zelfstandig ondernemer betaal je geen loonbelasting, je bent immers niet in loondienst, maar inkomstenbelasting. Hoewel, je kan natuurlijk gedeeltelijk in loondienst zijn en gedeeltelijk zelfstandig je bedrijf uitoefenen. Gelukkig zijn de tarieven voor loon en (overige) inkomsten gelijk. Tarieven, belasting en belastingschijven ib en loonheffing, in 2013: hoogte inkomen maar niet hoger dan belastingtarief ,1% ,95% % % De heffingskortingen, loonheffingskortingen, 2013 Gelukkig is het niet zo dat je direct over de eerste euro die je verdient gelijk belasting moet betalen. Over de eerste euro die je verdient betaal je geen belasting (algemene heffingskorting) En dan is er nog de arbeidskorting. Over een bepaald gedeelte van je inkomen betaal je ook weer geen belasting. Vanaf 2013 wordt de arbeidskorting vervangen door de werkbonus, de tarieven hiervan zijn nog niet bekend. Arbeidskorting 2012 naar leeftijd en inkomen: lager dan hoger dan en lager dan hoger dan en lager dan hoger dan en lager dan hoger dan ,723% 161 plus 12,319% ,25% afbouw tot

Junior company 2. Ondernemingsplan

Junior company 2. Ondernemingsplan Voortgezet onderwijs Junior company 2. Ondernemingsplan Stichting Stichting Jong Jong Ondernemen: Ondernemen: Postbus Postbus 93002 93002 2509 2509 AA AA Den Den Haag Haag Bezuidenhoutseweg Bezuidenhoutseweg1212

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Acumulus & Co. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2013 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen - Bijlagen BTW-nummer Van 01-01-2013 Tot en met 31-12-2013

Nadere informatie

Ondernemersplan. Bedrijfsnaam

Ondernemersplan. Bedrijfsnaam Ondernemersplan Bedrijfsnaam 1. De ondernemer 1.1 Persoonlijke gegevens Naam : Adres : Postcode : Woonplaats : Telefoonnummer : E-mailadres : Geboortedatum : Geboorteplaats : Nationaliteit : Burgerservicenummer

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20

Inhoudsopgave. Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20 Ondernemingsplan Inhoudsopgave 1. Ondernemer... 4 1.1. Persoonlijke gegevens... 4 1.1.1. Persoonlijke gegevens... 4 1.1.2. Opleiding... 4 1.1.3. Arbeidssituatie... 4 1.2. Medeondernemer... 4 1.2.1. Medeondernemer(s)...

Nadere informatie

Acumulus & Co. Bijlage 2. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Bijlage 2. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Bijlage 2 Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2014 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen - Bijlagen BTW-nummer Van 01-01-2014 Tot

Nadere informatie

Acumulus & Co. Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2015 uit Acumulus. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2015 uit Acumulus. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2015 uit Acumulus Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2015 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

VOORBEELD JAARRAPPORTAGE

VOORBEELD JAARRAPPORTAGE Jaarrekening 2010 Facility Management Arnhem VOORBEELD JAARRAPPORTAGE Administratiekantoor ZZP-tool ZZP Tool Versie 2.02 Arnhem Jaarrekening Facility Management Arnhem 2/10 Aangemaakt op 7-11-2012 18:14

Nadere informatie

Qredits. Ondernemingsplan (in geval van startend bedrijf)

Qredits. Ondernemingsplan (in geval van startend bedrijf) Qredits Microkrediet in Nederland Ondernemingsplan (in geval van startend bedrijf) 1/12 Inhoudsopgave 1. De ondernemer 3 1.1. Persoonlijke gegevens 3 1.2. Persoonlijke motieven 4 1.3. Persoonlijke kwaliteiten

Nadere informatie

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion FISCALE TIPS & BLUNDERS 2016 1e druk Copyright Finovion Wij heten u van harte welkom. WELKOM Dit handzame boekje met financiële blunders en fiscale tips ontvangt u van Finovion. Wij zijn een ondernemend

Nadere informatie

> Een praktijkvoorbeeld van de openingsbalans staat in de CASE achterin het boek. Rechterkant, passiva, credit Vaste activa. 7.

> Een praktijkvoorbeeld van de openingsbalans staat in de CASE achterin het boek. Rechterkant, passiva, credit Vaste activa. 7. De openingsbalans stap voor stap uitgelegd In het onderstaande schema zie je een voorbeeld van een complete openingsbalans. In de volgende schema s wordt de openingsbalans per onderwerp uitgelegd. C >

Nadere informatie

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 Wat gaan we doen? Wat zijn je verwachtingen? Stukje theorie Oefencasus Afronding Handel en boekhouding Zo lang er handel wordt gedreven

Nadere informatie

De bestuursleden van Stichting Goed Bezig Midscheeps 3 9733 A Groningen. Financieel verslag 2012. Dossiernummer: 800070.0

De bestuursleden van Stichting Goed Bezig Midscheeps 3 9733 A Groningen. Financieel verslag 2012. Dossiernummer: 800070.0 De bestuursleden van Stichting Goed Bezig Midscheeps 3 9733 A Groningen Financieel verslag 2012 Dossiernummer: 800070.0 Kenmerk: H. Veen Datum: 26 april 2013 Inhoudsopgave 1. Rapport 3 1.1 Opdracht 4 1.2

Nadere informatie

JAARREKENING 2013. Apolloweg 22-a. 8938 AT Leeuwarden

JAARREKENING 2013. Apolloweg 22-a. 8938 AT Leeuwarden JAARREKENING 2013 Stichting Dierenambulance Leeuwarden e.o. Apolloweg 22-a 8938 AT Leeuwarden INHOUDSOPGAVE PAGINA 1 JAARREKENING 3 1.1 Balans per 31 december 2013 4 1.2 Winst- en Verliesrekening over

Nadere informatie

Noordhoff Uitgevers bv

Noordhoff Uitgevers bv HET BOXEN SYSTEEM BOX 1 INKOMEN UIT WERK WINST ONDERNEMING BOX 2 INKOMEN UIT AANMERKELIJK BELANG BOX 3 INKOMEN UIT SPAREN & BELEGGEN DE NETTOWINST = ONDERNEMERSINKOMEN = 20.100,- - AFTREKPOSTEN = BELASTBARE

Nadere informatie

MEER WETEN OVER BELASTINGEN

MEER WETEN OVER BELASTINGEN www.damd.nl Meer weten over Belastingen De belangrijkste belastingen waarmee je als zzp er te maken hebt zijn de inkomsten- en de omzetbelasting. De eerste belastingsoort is voor jou van belang, omdat

Nadere informatie

Freelancers en zzp'ers

Freelancers en zzp'ers Freelancers en zzp'ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Maart 2011 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Freelancers en zzp's E-0444 03-2011 1 In deze brochure: 1. Zelfstandig

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

De resultatenrekening

De resultatenrekening De resultatenrekening format resultatenrekening kosten/uitgaven en opbrengsten/ontvangsten afschrijvingen rente eindbalans Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl www.jooplengkeek.nl 1 De

Nadere informatie

1 De inventarislijst en de balans

1 De inventarislijst en de balans 1 Beginbalans Verlies- en winstrekening en eindbalans Financiële feiten Proef- en saldibalans Journaal Grootboek Op de hoogte zijn van je financiële situatie: je weet zelf wel hoe belangrijk dat is. Wat

Nadere informatie

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies. U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.nl Samenvatting Het woord samenvatting zegt hier natuurlijk eigenlijk

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan www.jooplengkeek.nl Ondernemingsplan Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan Persoonlijk plan Persoonsgegevens Motivatie om ondernemer te worden Sterke punten & zwakke punten 1 Ondernemingsplan

Nadere informatie

Verantwoordingsmatrix Portfolio Medisch Pedicure Ondernemen. Bron: Branche kwalificatiedossier Medisch Pedicure, maart 2009.

Verantwoordingsmatrix Portfolio Medisch Pedicure Ondernemen. Bron: Branche kwalificatiedossier Medisch Pedicure, maart 2009. Verantwoordingsmatrix Portfolio Medisch Pedicure Ondernemen. Branche Examenbureau Bron: Branche kwalificatiedossier Medisch Pedicure, maart 2009. Ondernemen Competentie 14, 15, 16, 17, 18 en 19 Ondernemingsplan

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Balans M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H4: Balans Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen Financieel verslag 2011/2012 Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Voorblad 0 Inhoud Bestuursverslag 2 Algemeen 3 Resultaatvergelijk 4 Financiele positie 5 Jaarrekening 7 Balans 8 Staat

Nadere informatie

Stichting Kringloopcentrum Spullenhulp, SOEST inzake de jaarrekening 2013

Stichting Kringloopcentrum Spullenhulp, SOEST inzake de jaarrekening 2013 , SOEST inzake de jaarrekening 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina JAARREKENING Balans per 31 december 2013 2 Winst- en verliesrekening over 2013 4 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling 5 Toelichting op

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers 1. Balans in detail 2. Kengetallen Les 4. Vergelijk je resultaten op 4 manieren + maak goede investeringsbeslissingen Les 4 Vergelijk je resultaten

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers Les 3. Begrijp de balans en stuur op kengetallen 1. Winst- en verliesrekening 2. Balans 3. Kasstroomoverzicht 4. Winst en belasting Les 3 Maak

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2011 25 augustus 2011 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2011 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

Module 1 Maak een plan

Module 1 Maak een plan Geleerd in vorige presentatie Module 1 Maak een plan Les 2. Creëer rust en vertrouwen met een goed financieel plan Falen a.g.v. slechte financiële planning Business Plan op 1 A4 van visie naar actie O.G.S.M.

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

Samenstellingsrapport 2012. Stichting Zorgboerderij De Enghoeve

Samenstellingsrapport 2012. Stichting Zorgboerderij De Enghoeve Financiële positie Ter analyse van de financiële positie dienen de volgende opstellingen, die zijn gebaseerd op de gegevens van de balans ( afgerond op hele euro's ) Financieringsstructuur Kapitaalcomponenten

Nadere informatie

Alleen beoefenaren van vrije beroepen hoeven niet te worden ingeschreven in het handelsregister. Dit geldt bijvoorbeeld voor artsen en advocaten.

Alleen beoefenaren van vrije beroepen hoeven niet te worden ingeschreven in het handelsregister. Dit geldt bijvoorbeeld voor artsen en advocaten. De eenmanszaak Algemeen De eenmanszaak is een onderneming waarvan het eigendom bij één persoon is. Wanneer je een eenmanszaak start, bent je zowel oprichter als eigenaar van het bedrijf en bent je helemaal

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Ondertekening van de accountantsrapportage 9 Jaarstukken 2008 Jaarrekening

Nadere informatie

VOA STARTERSBORREL 10 MEI 2012

VOA STARTERSBORREL 10 MEI 2012 VOA STARTERSBORREL 10 MEI 2012 Begrotingen en bedrijfsprognoses Begroting Wat is een begroting? Een overzicht van de te verwachten inkomsten en uitgaven over een bepaalde periode. Zeker als starter maakt

Nadere informatie

Freelancers en zzp ers

Freelancers en zzp ers Freelancers en zzp ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Juli 2013 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Hoewel aan deze tekst veel zorg is besteed, wordt voor de inhoud geen

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers Les 1. Weet welke rapportages belangrijk zijn 1. Maak een plan 2. Administratie op orde 3. Gegevens verwerken 4. Inzicht in cijfers Les 1 Balans

Nadere informatie

Vereniging Masjid Nour. Jaarcijfers 2014

Vereniging Masjid Nour. Jaarcijfers 2014 Vereniging Masjid Nour Jaarcijfers 2014 Inhoud Balans per 31-12-2014 Pagina 2 Winst-en verliesrekening over 2014 Pagina 3 Grondslagen Pagina 4 Toelichting op de balans per 31-12-2014 Pagina 5 Overige gegevens

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Module 5 Controle over financiën

Module 5 Controle over financiën Geleerd in vorige presentaties Module 5 Controle over financiën Les 2. Jaarafsluiting en aangifte omzetbelasting 1. Aftrekbaarheid van kosten en btw 2. Incidentele posten Les 2 Verzorgen jaarafsluiting

Nadere informatie

RAPPORT Aan het bestuur van Stichting de Heilbode Zeewolde. inzake de jaarrekening 2011

RAPPORT Aan het bestuur van Stichting de Heilbode Zeewolde. inzake de jaarrekening 2011 RAPPORT Aan het bestuur van Stichting de Heilbode Zeewolde inzake de jaarrekening 2011 INHOUDSOPGAVE RAPPORT 1 Opdracht 2 Algemeen 3 Cash-flow 4 Fiscale positie BIJLAGEN Jaarrekening 1 Balans per 31 december

Nadere informatie

fun house fun house fun house Pink

fun house fun house fun house Pink fun house fun house fun house Pink financieringsbegroting bezit en vermogen vaste activa - vlottende activa eigen vermogen - vreemd vermogen voorbeelden Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl

Nadere informatie

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord...

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord... ELEMENTAIR BOEKHOUDEN VII Inhoud Voorwoord...................................... V 1. De balans 1 1.1 Doel van het boekhouden.............................2 1.2 De eenmanszaak...................................2

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2011 - I

Eindexamen m&o vwo 2011 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Het Nederlandse bedrijf Cross nv is onderverdeeld in drie divisies: Cross Aerospace, Cross Technical Services en Cross Food Systems (zie

Nadere informatie

HARTELIJK WELKOM. 18 mei 2011 - Startersdag Unizo. BAERT Alfred

HARTELIJK WELKOM. 18 mei 2011 - Startersdag Unizo. BAERT Alfred HARTELIJK WELKOM 18 mei 2011 - Startersdag Unizo BAERT Alfred Het ondernemingsplan is een plan dat wordt opgesteld om vooraf het succes van de onderneming in te schatten. (max.20 blz.) Er zijn veel modellen

Nadere informatie

Kolommenbalans Periode: 01-01-2013 t/m 31-12-2013

Kolommenbalans Periode: 01-01-2013 t/m 31-12-2013 *** BALANS *** Materiële Vaste Activa 100 Terreinen 101 Afschrijvingen terreinen 110 Gebouwen 111 Afschrijvingen gebouwen 120 Verbouwingen en installaties 121 Afschrijvingen verbouwingen en i... 130 Machines

Nadere informatie

Mediavormgever. Animatie / Audiovisuele Vormgeving. Proeve van Bekwaamheid - Kerntaak 3

Mediavormgever. Animatie / Audiovisuele Vormgeving. Proeve van Bekwaamheid - Kerntaak 3 Mediavormgever Animatie / Audiovisuele Vormgeving Proeve van Bekwaamheid - Kerntaak 3 Opleiding: Mediavormgever (BOL4) Uitstroom: Animatie / Audiovisuele Vormgeving Crebocode: 90411 Versie: Student Inhoudsopgave

Nadere informatie

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT?

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT? TOETS JAARREKENINGLEZEN BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR VOORJAARSSCYCLUS 2012 EN INHALERS 11 OKTOBER 2012 (12.00 13.15 UUR) Naam :..... Cursusgroep :..... a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET

Nadere informatie

BALANS LEZEN MEER INZICHT IN UW JAARREKENING

BALANS LEZEN MEER INZICHT IN UW JAARREKENING BALANS LEZEN MEER INZICHT IN UW JAARREKENING Inleiding In feite is het jaarlijks opmaken van de rekening, de jaarrekening, een onnatuurlijk fenomeen: de levensduur van een onderneming is over het algemeen

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

de basis van bedrijfsadministratie

de basis van bedrijfsadministratie hoofdstuk 1 de basis van bedrijfsadministratie In het eerste hoofdstuk wordt inzicht gegeven in het voeren van een administratie. Hierbij worden de basisbegrippen zoals de balans, resultatenrekening en

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

KREDIETAANVRAAG. Stappen:

KREDIETAANVRAAG. Stappen: KREDIETAANVRAAG Stappen: 1. De Ondernemer 2. De Onderneming en de kredietaanvraag 3. Het Business Model van de onderneming 4. Het Financiële Plan 5. Bijlage(n) Kredietaanvraag Stichting Impulsfonds Utrecht

Nadere informatie

1 De inventarislijst en de balans

1 De inventarislijst en de balans 1 Beginbalans Verlies- en winstrekening en eindbalans Financiële feiten Proef- en saldibalans Journaal Grootboek Elke ondernemer is verplicht een boekhouding of bedrijfsadministratie te voeren. In de eerste

Nadere informatie

11 Kasstroomoverzicht

11 Kasstroomoverzicht 11.2 Van de nv Bergsma worden de volgende gegevens verstrekt. Balansen ultimo ( 1.000): Terreinen 120 120 Geplaatst kapitaal 600 600 Gebouwen - 575-530 Algemene reserve - 525-570 Machines - 430-450 Eigen

Nadere informatie

Uitwerkingen vragen en opgaven. 1 De balans. BA. H 1 Vragen. Uitwerking vragen

Uitwerkingen vragen en opgaven. 1 De balans. BA. H 1 Vragen. Uitwerking vragen BA. H 1 Vragen Uitwerkingen vragen en opgaven 1 De balans Uitwerking vragen 1 Een begroting is een vooraf gemaakt overzicht van inkomsten en uitgaven. 2 Het is belangrijk voor een gezin om een begroting

Nadere informatie

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl Regels voor Passiva Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl

Nadere informatie

studentengids mediavormgeven grafische vormgeving training 068 Infographics vormgeven met Adobe Illustrator CS3 leerjaar 2 t 068 versie 001

studentengids mediavormgeven grafische vormgeving training 068 Infographics vormgeven met Adobe Illustrator CS3 leerjaar 2 t 068 versie 001 studentengids mediavormgeven grafische vormgeving Infographics vormgeven met Adobe Illustrator CS3 leerjaar 2 t 068 versie 001 Competenties In deze training ga je aan de slag met de volgende kerntaken,

Nadere informatie

BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741

BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741 JAARREKENING 2011 BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== 31-12-2011 31-12-2010 activa: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741 MATERIËLE VASTE ACTIVA 62.018 26.274 FINANCIËLE

Nadere informatie

1 Het kasstroomoverzicht

1 Het kasstroomoverzicht Oefeningen Kasstroomoverzicht 1 Het kasstroomoverzicht De gegevens van een bedrijf zijn: Balans per 31 december 2011 en 2012 dec-12 dec-11 dec-12 dec-11 Vaste Activa 1.000.000 1.200.000 Eigen Vermogen

Nadere informatie

Regels voor activa ; Waarderingsgrondslagen

Regels voor activa ; Waarderingsgrondslagen www.jooplengkeek.nl Regels voor activa ; Waarderingsgrondslagen De waarderingsgrondslag is de wijze waarop de activa (bezit) wordt gewaardeerd in de administratie (boekhouding, balans). Voor welke prijs?

Nadere informatie

BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 9.875 16.651 MATERIËLE VASTE ACTIVA 49.425 46.

BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 9.875 16.651 MATERIËLE VASTE ACTIVA 49.425 46. JAARREKENING 2013 BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (na resultaatbestemming) ====================== 31-12-2013 ---------------- 31-12-2012 ---------------- activa: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 9.875 16.651 MATERIËLE

Nadere informatie

financieel management les 2 interactive marketing communications

financieel management les 2 interactive marketing communications financieel management les 2 leerdoelen 1. inzicht krijgen in de totale financiele huishouding van een bureau 2. wat is een balans, een winst- en verliesrekening en een kasstroomoverzicht 3. begrippen:

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2012 28 augustus 2012 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2012 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

SynVest Fund Management B.V. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014

SynVest Fund Management B.V. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014 Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM Publicatiebalans 2014 Vastgesteld door de Algemene Vergadering d.d. 15-07-2015. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM Publicatiebalans 2014 Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Tijdens het spelen van deze Business Game zet je samen met andere leerlingen een eigen onderneming op, en stippelen jullie een strategie uit.

Tijdens het spelen van deze Business Game zet je samen met andere leerlingen een eigen onderneming op, en stippelen jullie een strategie uit. VECON Business Game Leerlinghandleiding Spelregels De VECON BUSINESS GAME is een educatief spel, dat door docenten gebruikt wordt om jou in een realistische omgeving kennis te laten maken met het beheren

Nadere informatie

Ondernemingsplan. De basis in 10 stappen. Een leidraad om je bedrijf, de markt en jezelf goed in kaart te brengen. Ik ga starten

Ondernemingsplan. De basis in 10 stappen. Een leidraad om je bedrijf, de markt en jezelf goed in kaart te brengen. Ik ga starten Ondernemingsplan De basis in 10 stappen Een leidraad om je bedrijf, de markt en jezelf goed in kaart te brengen Ik ga starten Hoe maak je een ondernemingsplan? Een ondernemingsplan is de eerste stap naar

Nadere informatie

Jaarrekening 2014. Hebbus. 8022 AE Zwolle

Jaarrekening 2014. Hebbus. 8022 AE Zwolle Jaarrekening 2014 Hebbus Meppelerstraatweg 15 8022 AE Voorblad 0 Inhoud Resultaatvergelijk 2 Balans 4 V en W 6 Vlottende activa 7 Langlopende schulden 8 Kortlopende schulden 9 Toelichting V&W 10 1 Pagina

Nadere informatie

IB Aangifte 2013. Acumulus - SIEL. Cursus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2013. In samenwerking met:

IB Aangifte 2013. Acumulus - SIEL. Cursus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2013. In samenwerking met: Acumulus - SIEL IB Aangifte 2013 Cursus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2013 In samenwerking met: Annalies Janssens (www.countforyou.nl) Esther van der Meer (www.meerovercijfers.nl) Acumulus

Nadere informatie

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3 I N H O U D S O P G A V E : PAGINA Jaarrekening: -Balans per 31 december 2010 3 -Resultatenrekening 2010 5 -Kasstroomoverzicht per 31 december 2010 6 -Toelichting op de Balans per 31 december 2010 7-13

Nadere informatie

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken.

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Informal investors: informele investeerders, bv particulieren Gebruiken is vast. Verbruiken is vlot. Materieel: tastbaar Immaterieel:

Nadere informatie

STICHTING LOKALE OMROEP MIDDEN-NL TE RENSWOUDE. Rapport inzake jaarstukken 2014

STICHTING LOKALE OMROEP MIDDEN-NL TE RENSWOUDE. Rapport inzake jaarstukken 2014 STICHTING LOKALE OMROEP MIDDEN-NL TE RENSWOUDE Rapport inzake jaarstukken 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Resultaat 2 JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014 4 2 Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

Inmaxxa BV te Naarden Halfjaarbericht 2010 28 juli 2010

Inmaxxa BV te Naarden Halfjaarbericht 2010 28 juli 2010 Inmaxxa BV te Naarden Halfjaarbericht 2010 28 juli 2010 Inmaxxa BV Halfjaarbericht 2010 1 Inhoudsopgave Algemeen 3 Jaarverslag van de directie 4 Halfjaarbericht over de periode 1 januari 2010 tot en met

Nadere informatie

Stichting Boek Werk Onderzoek Zuiderparklaan 5 9951 TL Winsum JAARREKENING 2014. Datum: 10 april 2015

Stichting Boek Werk Onderzoek Zuiderparklaan 5 9951 TL Winsum JAARREKENING 2014. Datum: 10 april 2015 Stichting Boek Werk Onderzoek Zuiderparklaan 5 9951 TL Winsum JAARREKENING 2014 Datum: 10 april 2015 Stichting Boek Werk Onderzoek 1 Jaarrekening 2014 INHOUDSOPGAVE BLZ Rapportagebrief 3 Resultaat 4 JAARREKENING

Nadere informatie

Financiën voor Starters

Financiën voor Starters Financiën voor Starters 22 mei 2013 René Overtoom, Teamleider YourBusiness Banking Marcel de Ruiter, Specialist YourBusiness Banking starters 2 Ondernemingsplan De Ondernemer (ervaring, branchekennis,

Nadere informatie

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo Sectie economie 2012-2013 1 Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo In de bovenbouw kunnen jullie in de vrije ruimte het vak M&O opnemen. Het is daarom handig om dit jaar al een aantal lessen

Nadere informatie

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,-

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,- Meerkeuzevragen: 1. John maakt voetballen in Afrika. Hij verdient netto 45,- per week. Hij krijgt een loonsverhoging tijdens het WK voetbal van 1,5 %. Hoeveel verdient deze jongen dan netto per kwartaal?

Nadere informatie

Stichting Hope of the Nations M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen

Stichting Hope of the Nations M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen INHOUDSOPGAVE Pagina Rapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Jaarstukken 2011 Jaarrekening 9 Balans per 31 december 2011 10 Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven.

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven. Management en Organisatie VWO 6 Herhaling CE Begrotingen nummer 2 Opgave 1 Gegeven is de volgende balans van Fitna bv: Balans per 1/1 2008 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 1 juli 2010 7 juli 2010 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 1 juli 2010 2 Winst- en verliesrekening over de periode

Nadere informatie

1 De inventarislijst en de balans

1 De inventarislijst en de balans 1 Kennisvragen paragraaf 1.1 1. Geef een definitie van het begrip administreren. 2. Geef een omschrijving van het begrip boekhouden. 3. Noem een aantal functies van boekhouden. 4. In de Wet op de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

DESTEP analyse. De zes onderdelen van de DESTEP analyse:

DESTEP analyse. De zes onderdelen van de DESTEP analyse: DESTEP analyse De DESTEP analyse is een model dat veel gebruikt wordt bij het maken van een externe analyse van een bedrijf. De DESTEP analyse behandelt de macro-economische factoren. Hier kan een bedrijf

Nadere informatie

BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 8.375 9.875 MATERIËLE VASTE ACTIVA 36.339 49.

BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 8.375 9.875 MATERIËLE VASTE ACTIVA 36.339 49. JAARREKENING 2014 BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na resultaatbestemming) ====================== 31-12-2014 ---------------- 31-12-2013 ---------------- activa: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 8.375 9.875 MATERIËLE

Nadere informatie

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld Jaarrekening Balans per 31 december 2013 Staat van baten en lasten over 2013 Toelichting op de balans en de staat van baten en lasten 1 Balans per 31 december 2013 (na verwerking resultaat) 31.12.2013

Nadere informatie

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld Jaarrekening Balans per 31 december 2014 Staat van baten en lasten over 2014 Toelichting op de balans en de staat van baten en lasten 1 Balans per 31 december 2014 (na verwerking resultaat) 31.12.2014

Nadere informatie

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vbl Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2014 / 30-6-2014 #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vlg Vinc Vastgoed Management I B.V., Rotterdam

Nadere informatie

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010 VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP Rapport inzake jaarstukken 2010 INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Samenstellingsrapport 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 6 JAARREKENING 1 Balans per

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2013-I

Eindexamen havo m&o 2013-I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. Bij deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten. Peter de Beer is de eigenaar van een klein autobedrijf (FIAT De Beer

Nadere informatie

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Classificatie van de rechtspersoon

Nadere informatie

Jaarrekening 08-10-15. Jaarrekening 2010. Stichting Heartbeat. Tiel. Rapport inzake jaarrekening per 31 december 2010

Jaarrekening 08-10-15. Jaarrekening 2010. Stichting Heartbeat. Tiel. Rapport inzake jaarrekening per 31 december 2010 Jaarrekening 8-1-15 Jaarrekening 21 Tiel Rapport inzake jaarrekening per 31 december 21 8 oktober 215 1 Jaarrekening 8-1-15 Inhoud Tiel Samenstellingsverklaring 3 Bestuur 4 Projecten 5 Jaarrekening Balans

Nadere informatie

10. Het marketingplan

10. Het marketingplan "Eén machine kan het werk doen van vijftig gewone mannen. Geen enkele machine kan het werk doen van één buitengewone man." (Elbert Hubbard, 1856-1915, Amerikaans zakenman) In les 4 hebben we aandacht besteed

Nadere informatie

Geef een concreet voorbeeld van onderzoekskosten die Pablo en Bart zouden kunnen maken.

Geef een concreet voorbeeld van onderzoekskosten die Pablo en Bart zouden kunnen maken. Opgave 1 a. Wat is de functie van een investeringsbegroting? b. Uit welke twee hoofdgroepen bestaat de investeringsbegroting van een startende ondernemer? Uitwerkingen Opgave 1 a. De functie van een investeringsbegroting

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

LTOC Jaarrekening 2 0 1 2

LTOC Jaarrekening 2 0 1 2 LTOC Jaarrekening 2012 LTOC 2 Jaarrekening 2012 - LTOC Jaarrekening 2012 Leeuwenborgh Training- en Opleidingscentrum Sittard B.V. Maastricht, 14 mei 2013 Leeuwenborgh Training- en Opleidingscentrum Sittard

Nadere informatie